Nagrodą w konkursie jest kapelusz-rzeźba (fot. archiwum)

– To już 17. edycja Festiwalu Gombrowiczowskiego, który przez te kilkanaście lat buduje renomę radomskiego teatru w świecie międzynarodowym. Udowadnia też i przypomina, że Gombrowicz – parafrazując – wielkim pisarzem był. Tegoroczny festiwal na pewno przyniesie wiele doznań kulturalnych – uważa wiceprezydent Bartosz Bednarczyk.

Festiwal rozpocznie się 10 października. Na początek widzowie zobaczą spektakl „Przeciw…” w reżyserii Mikołaja Grabowskiego. Wieczorem odbędzie się oficjalne otwarcie festiwalu i spektakl „Ferdydurke” Teatru im. Juliusza Osterwy z Gorzowa Wielkopolskiego.

10 spektakli, w tym dwa zagraniczne

– Bardzo zależało nam w tym roku na różnorodności. Mamy dwa spektakle związane z „Iwoną”, dwa z „Ferdydurke” i dwa oparte na „Dziennikach”. Chodziło o to, żeby widzowie nie mieli poczucia, że przez kilka dni oglądają to samo. Długo dokonywaliśmy selekcji, propozycji było znacznie więcej – zapewnia Jarosław Rabenda, dyrektor teatru.

Spektakle będą oceniane przez międzynarodowe jury: Grażynę Szapołowską, Jana Bończę‑Szabłowskiego, Andro Enukidze, Tomasza Tyczyńskiego i Waldemara Zawodzińskiego, które przyzna Grand Prix – Kapelusz Gombrowicza – rzeźbę autorstwa Marzenny Olszewskiej‑Bałki.

Festiwal to nie tylko spektakle konkursowe. W programie znalazła się m.in. debata literacka „Dlaczego Gombrowicz nie chodził do teatru?”, wystawa plakatów gombrowiczowskich, czytanie performatywne oraz koncert jazzowy radomskiej grupy Lady Funk. Każdego dnia po przedstawieniach będzie działało Studio Festiwalowe prowadzone przez Tomasza Domagałę. Rozmowy z aktorami i twórcami będą transmitowane w internecie.

Festiwal od ponad 30 lat jest jednym z najważniejszych wydarzeń organizowanych przez Teatr Powszechny w Radomiu. Od początku jego istnienia patronuje mu Rita Gombrowicz.

PROGRAM:

10 października

godz. 17.00 PRZECIW…, reż. Mikołaj Grabowski, Teatr Powszechny im. Jana Kochanowskiego, Radom (scena kameralna)

obsada: Izabela Brejtkop, Zuzanna Repelowicz, Natalia Samojlik, Łukasz Węgrzynowski, Michał Węgrzyński, Tomasz Wóltański, Mateusz Paluch

Spektakl „Przeciw…”, przygotowany na podstawie „Ferdydurke” i „Dzienników” Witolda Gombrowicza w adaptacji i reżyserii Mikołaja Grabowskiego, zainauguruje XVII Międzynarodowy Festiwal Gombrowiczowski.
Wstęp płatny

godz. 19.30 "Ferdydurke", reż. Dariusz Lewandowski, Teatr im. Juliusza Osterwy, Gorzów Wielkopolski (duża scena)

Współczesna i dynamiczna adaptacja jednej z najważniejszych powieści Gombrowicza. Gorzowski teatr sięga po charakterystyczne dla autora tematy formy, niedojrzałości i relacji międzyludzkich, pokazując ich aktualność we współczesnym świecie.
Wstęp bezpłatny

11 października

godz. 14.00 Debata literacka "Dlaczego Gombrowicz nie chodził do teatru'?

 (scena Kotłownia)

Wstęp płatny

godz. 17.00 "Nneinasyceni, czyli czysta blaga", reż. Jerzy Łazewski, Marecki Ośrodek Kultury im. Tadeusza Lużyńskiego, Marki (scena kameralna)

Na scenie spotykają się trzy niezwykłe wyobraźnie literackie – Witolda Gombrowicza, Stanisława Ignacego Witkiewicza i Brunona Schulza. Ich groteskowe, poetyckie i absurdalne światy splatają się w opowieść o człowieku próbującym ocalić sens i piękno w czasach niepokoju. W obsadzie m.in. Rafał Królikowski.

Wstęp płatny.

godz. 19.00 "Iwona, księżniczka burgunda", reż. Biljana Radinoska, NI Comedy Theatre Skopje, Macedonia (duża scena).

Opowieść o ciszy, która zmienia otaczający ją świat. Iwona nie mówi, a jej milczenie działa jak lustro, obnażając hipokryzję, słabość i strach wszystkich wokół niej. Książę Filip dostrzega ją w chwili nudy. To, co zaczyna się jako drobny żart na świeżym powietrzu, szybko staje się głównym problemem tej historii.

Wstęp płatny.

12 października

godz. 19.00 "Ferdydurke", reż. Mariusz Malec, Och-Teatr, Warszawa (scena kameralna).

Nowa adaptacja „Ferdydurke” we wspaniałej obsadzie, która łączy opowieść o poszukiwaniu własnej tożsamości z satyrą na edukację, społeczne konwenanse i przypisywane nam role. To jednocześnie charakterystyczna dla Gombrowicza zabawa formą i groteską.

Wstęp bezpłatny.

13 października

godz. 18.00 "Iwona, księżniczka burgunda", Teatr Polski, Bielsko-Biała (duża scena).

Współczesne spojrzenie na dramat Gombrowicza, w którym milcząca, niepasująca do otoczenia Iwona burzy porządek królewskiego dworu. Spektakl mówi o presji społecznej, potrzebie akceptacji oraz świecie zdominowanym przez kult popularności, piękna i wizerunku.

Wstęp płatny.

14 października       

godz. 19.00 ŚLUB, reż. Piotr Tomaszuk, Teatr Wierszalin, Supraśl (scena kameralna)

„Ślub” w interpretacji Teatru Wierszalin podejmuje charakterystyczne dla Gombrowicza pytania o wolność jednostki, władzę, tradycję i narzucone człowiekowi role. Groteska i absurd łączą się tu z bardzo poważną refleksją nad relacjami między ludźmi.

Wstęp płatny.

15 października

godz. 18.00 "Trans-Atlantyk", reż. Łukasz Witt – Michałowski, Teatr im. Juliusza Osterwy, Lublin (duża scena)

„Trans-Atlantyk” to spotkanie starszego Gombrowicza z samym sobą, własną młodością i wyborami z czasów wojny. Pełen groteski spektakl powraca do pytań o polskość, patriotyzm, wolność jednostki i walkę z narzuconą formą – pytań, które dziś znów nabierają szczególnej aktualności.

Wstęp płatny.

16 października

godz. 19.00 "Cyrk Trans- Atlantyk", reż. Alejandro Radawski, Teatr Harakiri, Buenos Aires, Argentyna (scena kameralna).

Spektakl przenosi Gombrowicza do szalonego cyrku, w którym polskość, męskość, patriotyzm i heroizm zostają doprowadzone do granic absurdu. Łącząc „Trans-Atlantyk” z biografią pisarza, spektakl staje się przewrotną opowieścią o buncie przeciwko narzuconym rolom i każdej tożsamości, która chce stać się obowiązującą.

Wstęp płatny.

17 października

godz. 18.00 "Rejs historia", reż. Radosław Stępień, Teatr Nowy im. Izabelli Cywińskiej, Poznań (duża scena).

Przedstawienie opowiada o dwóch ważnych momentach w biografii Gombrowicza – jego wyjeździe do Argentyny w 1939 roku i powrocie do Europy po niemal 25 latach. Spektakl konfrontuje młodego i dojrzałego pisarza, podejmując temat jego życiowych wyborów, stosunku do Polski oraz wpływu historii na losy jednostki.

Wstęp płatny.

godz. 21.00 "Tancerz mecenasa Kraykowskiego", reż. Piotr Męderak, próba improwizowana, Fundacja Republika Marzeń (scena kameralna) – wydarzenie towarzyszące

Na zakończenie festiwalu Fundacja Republika Marzeń zaprezentuje fragmenty próby inscenizowanej „Tancerza Mecenasa Kraykowskiego” – jednego z wczesnych utworów Gombrowicza. To opowieść o obsesyjnej fascynacji i stalkingu, łamiąca konwenanse klasowe i genderowe, z udziałem m.in. Grażyny Szapołowskiej, Mariusza Bonaszewskiego, Aleksandry Szwed i Stefano Terrazzino.

Wstęp bezpłatny.

godz. 21.30 Koncert Lay D Funk „Kolory jazzu” (scena Fraszka), wydarzenie towarzyszące.

Wstęp bezpłatny.

ok. godz. 22.30 Zakończenie festiwalu – ogłoszenie werdyktu jury i wręczenie nagród.

Jury: Grażyna Szapołowska – wybitna aktorka teatralna i filmowa, jedna z najbardziej rozpoznawalnych osobowości polskiego kina i teatru; Jan Bończa-Szabłowski – krytyk teatralny, publicysta i znawca twórczości Witolda Gombrowicza, od lat związany z Międzynarodowym Festiwalem Gombrowiczowskim; Andro Enukidze – gruziński reżyser teatralny, doktor sztuki i dziekan Wydziału Dramatu Państwowego Uniwersytetu Teatru i Filmu w Tbilisi; Tomasz Tyczyński – kurator i kierownik Muzeum Witolda Gombrowicza we Wsoli, badacz i popularyzator życia oraz twórczości pisarza;aldemar Zawodziński – ceniony reżyser teatralny i scenograf, wieloletni dyrektor artystyczny Teatru im. Stefana Jaracza w Łodzi, mający w swoim dorobku również inscenizacje Gombrowicza.

Wydarzenia towarzyszące:

- Wystawa plakatów nagrodzonych w konkursach na plakat gombrowiczowski.

- Wystawa plakatów Dariusza Komorka – wyróżnionego w Konkursie na plakat Gombrowiczowski w 2026 r. – Galeria Rogatka, organizator: Wydział Sztuki Uniwersytetu Radomskiego w Radomiu, prof. Andrzej Markiewicz.

Studio festiwalowe – rozmowy z artystami po spektaklach, transmitowane online, ale otwarte również dla publiczności, którą zapraszamy do udziału na żywo. Spotkania poprowadzi Tomasz Domagała – krytyk teatralny i filmowy, teatrolog oraz autor portalu DomagałasięKultury.

Laureatka nagrody została Emilia Konwerska (fot.Łukasz Wójcik/UM Radom)

Wręczenie lauru odbyło się podczas gali nagrody, która zwieńczyła organizowany przez Muzeum autora "Ferdydurke" festiwal "Opętani literaturą".   

Książka odważna                                                                                       

- Postanowiliśmy wyróżnić książkę odważną i wybitnie "samoswoją". Składa się na nią czterdzieści krótkich próz, które igrają z czytelniczymi przyzwyczajeniami i zawodzą zwyczajowe oczekiwania; w miejsce klasycznej fabuły wstawiają sytuacje pozornie błahe, rezygnują z konwencjonalnego domknięcia, opierają się jednoznacznej interpretacji, przekształcają postaci i zdarzenia w eksperyment myślowy, a czynią to z dezynwolturą, humorem, a nawet pewną dozą filuterności – mówił o książce Emilii Konwerskiej w laudacji prof. Jerzy Franczak, przewodniczący kapituły Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza.

– Gratuluję laureatom i życzę, by nagroda była dla autorów początkiem pięknej i długiej literackiej drogi. Życzę, by nie brakowało pomysłów, odwagi i radości pisania, a kolejne książki przynosiły czytelnikom dużo emocji. Mam nadzieję, że Radom jeszcze wiele razy będzie miejscem, do którego laureaci będą chętnie wracać. Bardzo się cieszę, że nagroda, którą wręczyliśmy już jedenasty raz, z roku na rok umacnia swoją pozycję w polskim świecie literackim. To powód do dumy dla Radomia – zapewniał prezydent Radosław Witkowski

Laureatka otrzymała 40 tys. zł, statuetkę oraz lornetkę, Gombrowiczowski symbol twórczej uważności wobec świata.

Poruszające i piękne słowo

–  Przede wszystkim dziękuję za tę laudację. Było to poruszające i piękne. Dziękuję tym, którzy czytali tę książkę i dzielili się ze mną opiniami. I dziękuję wydawnictwu – podkreśliła Emilia Konwerska.

Od kilku lat kapituła Nagrody Gombrowicza przyznaje także wyróżnienie w postaci miesięcznej rezydencji w Vence. To miasto na południu Francji, w którym ostatnie lata życia spędził Witold Gombrowicz. Decyzją jury na rezydencję pojedzie Marcin Oskar Czarnik, autor książki „Trzy dni, trzy noce”.

– Na początku było słowo. Potem były memy, gwara, slang, Power Rangersi i statystyki posiadania piłki w meczu FC Barcelony. Marcin Oskar Czarnik wziął się za tematy, o których polska literatura często pisze na klęczkach: religię, emigrację, narodowe cierpienie i napisał o nich z dużą dezynwolturą – uzasadniała w laudacji wybór Weronika Murek, członkini kapituły nagrody. 

Sam laureat, nawiązując do tego, że w tym roku wśród rzeczy nominowanych dominowały formy krótkie, swoje wystąpienie też zmieścił w formie krótkiej: - Dziękuję.

Jedna z najważniejszych

Ustanowiona przez radomski samorząd nagroda jest uznawana za jedno z czterech najważniejszych literackich wyróżnień w Polsce. Przyznawana jest za debiut, rozumiany jako pierwsza lub druga książka danego autora, napisana prozą artystyczną w języku polskim. Nagroda została ustanowiona w 2015 roku przez samorząd Radomia, a przyznana została po raz pierwszy rok później.

W tej edycji Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza można było zgłaszać książki wydane w 2025 r.. Wpłynęło 120 zgłoszeń. Spośród nich kapituła w kwietniu wybrała 16 tytułów na tzw. krótka listę, a w czerwcu wyłoniła piątkę nominowanych.

Nominowani byli:

- Marcin Oskar Czarnik, „Trzy dni, trzy noce”, wyd. Filtry
- Marcin Czub, „Natura dziury”, wyd. Ha!art,
- Dorota Grabek, „Zmartwychwstanki”, wyd. Czarne,
- Emilia Konwerska, „Rzeczy robione specjalnie”, wyd. ArtRage
- Arek Kowalik, „Dźwięki ptaków”, wyd. ArtRage.

Dzięki wsparciu samorządu województwa mazowieckiego od kilku edycji nagrody, wszyscy nominowani otrzymują wyróżnienia w wysokości po 5 tys. złotych.

Od tego roku w skład kapituły nagrody wchodzą Joanna B. Bednarek, Weronika Murek, Katarzyna Sawicka-Mierzyńska, Jerzy Franczak (przewodniczący), Piotr Kofta, Janusz Margański i Piotr Sadzik. Sekretarzem jest Tomasz Tyczyński.

W drugiej części gali w koncercie wystąpili Fisch Emade Tworzywo.

Źródło: Muzeum im. Witolda Gombrowicza, radom.pl

Zdjęcia: Łukasz Wójcik/UM Radom

Piknik odbędzie się na Placu Jagiellońskim

Program:

Część oficjalna

11.00 - uroczysta msza św. Hubertowska - kościół pw. św. Jana Chrzciciela ul. Rwańska 6;

12.00 – przemarsz pocztów sztandarowych i myśliwych na Plac Jagielloński;

12.30 – przywitanie zgromadzonych gości;

12.45 – przemówienia okolicznościowe.

Piknik Myśliwski

Koncerty:

·        Zespoły Sygnalistów Myśliwskich (RDLP Radom & Zespół Szkół Leśnych w Garbatce-Letnisku).

·        Młodzieżowa Orkiestra Dęta OSP Grójec.

Pokazy:

·        Psy myśliwskie w akcji – prezentacja wybranych ras, prowadzi Konrad Mąkosa

·        Pokaz wabienia zwierzyny – Maciej Chotecki, Myśliwskie historyjki

·        Pokaz sokolniczy – Marlena Koźlińska, Szponiaste i Falconer

Wystawy i stoiska:

·        Wystawa przyrodniczo-łowiecka.

·        Strefa edukacyjna: szkoły, optyka, biżuteria, odzież myśliwska.

·        Klub Dian PZŁ, koła łowieckie.

Degustacje:

·        Potrawy z dziczyzny przygotowane przez: Kubę Wolskiego.

·        Tradycyjne wyroby z dziczyzny od kół łowieckich Specjały Kół Gospodyń Wiejskich.

Inicjatywy Społeczne:

·        Akcja „Darz Bór – Dasz Krew” – zbiórka krwi.

·        Zbiórka charytatywna – pomoc w leczeniu Leona Słomki.

Na spacer zaprasza Resursa (fot. Resursa Obywatelska Radom)

Popularne spacery pozwalają poznawać dzieje miasta w sposób „namacalny” i nierzadko zajrzeć do mało oczywistych i na ogół niedostępnych miejsc. We wrześniu tematem wędrówki będą przydrożne kapliczki, figury i krzyże, których w mieście nie brakuje. Jak się okazuje, wiele z nich ma wyjątkowo ciekawą historię, a nawet własne legendy. Są to prawdziwe perły miejskiego krajobrazu i unikatowe dzieła sztuki. Uczestnicy spaceru dotrą do kilku z nich i przekonają się, kiedy i dlaczego jeden z tych obiektów został… oblepiony ludzkimi ekskrementami, który kryje historię wielkiej miłości oraz która kapliczka ma szczególne związki z Mistyczką z Radomia, Wandą Malczewską. Warto dodać, że spacer odbędzie się nazajutrz po 130. rocznicy śmierci kandydatki na ołtarze, więc nie zabraknie wielu ciekawostek o tej postaci. Na finał wędrówki Resursa tradycyjnie przygotowała słodki poczęstunek i możliwość zwiedzania ciekawego miejsca.

Start: ul. Żeromskiego 93 (przy kapliczce św. Rozalii). Wstęp wolny.

Jak informują organizatorzy, na odwiedzających czekają stoiska z regionalnymi smakami i rękodziełem, a na najmłodszych dmuchańce, animacje i warsztaty. W programie jest także pokaz ognia.

Zuzanna Wiatr (fot. Robert Utkowski/ MWG Wsola)

W tym roku festiwal „Opętani literaturą”, odbędzie się pod hasłem „Literatura, wolność, władza”.

I wolność, i władza?

– W czasie festiwalowych spotkań będzie zatem rozmawiać o tym, jakie są relacje literatury i władzy,  o władzy… sądzenia, czyli czy nagrody literackie pomagają, czy przeszkadzają literaturze, a także o tym, co ma władza do literatury i czy literatura to wolność. A może przymus pisania to zarazem i wolność, i władza? – mówi Tomasz Tyczyński, sekretarz Nagrody Gombrowicza i kurator muzeum we Wsoli.

W spotkaniach weźmie udział ponad dwadzieścioro pisarek i pisarzy, krytyczek i krytyków literackich, artystek i artystów,. Będą wśród nich między innymi Weronika Murek, Barbara Elmanowska, Olga Hund, Justyna Bargielska, Paweł Rodak, Piotr Kłoczowski, Józef Olejniczak, Kasia Lins, Fisz Emade Tworzywo, Zuzanna Wiatr.

"Dziewictwo" według Gombrowicza

Festiwal rozpocznie się w piątek, 18 września w radomskim teatrze. O godzinie 18 Zuzanna Wiatr zaprezentuje tam monodram „Dziewictwo. Osobna kategoria istot zamkniętych”. Spektakl powstał na podstawie tekstów Witolda Gombrowicza ,,Dziewictwo’’, ,,Ślub’’, ,,Iwona, księżniczka Burgunda’’, ,,Przygody’’ i ,,Historia” („Operetka”). Sztuka zdobyła Grand Prix I Ogólnopolskiego Konkursu na Monodram Gombrowiczowski.

W sobotę i niedzielę festiwalowe wydarzenia będą odbywały się we Wsoli. W sobotę zaplanowano rozmowy z Weroniką Murek, pierwszą laureatką Nagrody Gombrowicza i z Barbarą Elmanowską, ubiegłoroczną laureatką nagrody, a po nich improwizowany, satyryczny spektakl grupy I’mpro Impro.

W niedzielę, pod hasłem „Przymus i władza pisania” rozmawiać będą Olga Hund, Justyna Bargielska i Anna Spólna. Pretekstem do rozmowy jest wznowienie książek obu pisarek: „Psów ras drobnych” oraz „Obsoletek”.

Zakończeniem tego dnia będzie koncert Kasi Lins. „Obywatelka K.L.” to piąty solowy album wokalistki. Płyta ukazała się pod koniec 2025 roku, a kilka miesięcy później została laureatką Fryderyka w trzech kategoriach. To wyjątkowy projekt, w którym Kasia Lins prowadzi osobisty, artystyczny dialog z twórczością Grzegorza Ciechowskiego. Koncert w temacie festiwalu, ale z wybitnym naddatkiem muzycznym.

Na wydarzenia w muzeum we Wsoli można będzie dojechać bezpłatnym autobusem, który będzie odjeżdżał z przystanku PKP / Traugutta 02 19 w sobotę, 19 września; odjazd o godzinie 15.10, a w niedzielę, 20 września – odjazd o godzinie 16.10.

Spotkania literackie i artystyczne w Radomiu

Potem literackie i artystyczne spotkania przeniosą się do Radomia. W środę w kinie Elektrownia (MCSW Elektrownia, godz. 17.30) pokaz filmu „Obcy” w reżyserii François Ozona. W czwartek w Miejskiej Bibliotece Publicznej dyskusja „Literatura i kultura” (godz. 18). O związkach Gombrowicza z paryską „Kulturą” i o tym, do czego Jerzy Giedroyc „używał” Gombrowicza i literatury będą rozmawiać Paweł Rodak, Piotr Kłoczowski oraz Józef Olejniczak.

W piątek, 25 września, także w bibliotece o „Władzy sadzenia” będą mówić członkowie kapituły Nagrody Gombrowicza (początek o godz. 19). W rozmowie nie zabraknie zapewne kwestii kontrowersyjnych, jak postulat jawności obrad jury nagród literackich czy też zastępowanie przez te nagrody krytyki literackiej.

A spotkanie z autorami i autorami nominowanymi w tegorocznej edycji poprowadzi w sobotę, w MCSW Elektrownia, Michał Nogaś.

Pięcioro nominowanych

Nominowanymi do nagrody są: Marcin Oskar Czarnik, „Trzy dni, trzy noce”, wyd. Filtry, Marcin Czub, „Natura dziury”, wyd. Ha!art, Dorota Grabek, „Zmartwychwstanki”, wyd. Czarne, Emilia Konwerska, „Rzeczy robione specjalnie”, wyd. ArtRage, Arek Kowalik, „Dźwięki ptaków”, wyd. ArtRage.

Laureatkę bądź laureata Nagrody Gombrowicza poznamy w niedzielę, 27 września o godz. 17, podczas Gali Nagrody, która odbędzie się w Zespole Szkół Muzycznych w Radomiu. 

Gwiazdą gali będzie Fisz Emade Tworzywo.

Wstęp na wydarzenia festiwalowe wolny (z wyjątkiem seansu filmowego: bilety w kasie kina Elektrownia). Ze względu na ilość miejsc na galę finałową i koncert Fisz Emade Tworzywo obowiązują bezpłatne wejściówki: będą rozdawane 19 września w Muzeum Witolda Gombrowicza, po spektaklu grupy I’mpro Impro oraz 24 września w Miejskiej Bibliotece Publicznej, po dyskusji „Literatura i «Kultura»”.  Wejściówki na monodram „Dziewictwo” są do odbioru w kasie teatru.

Zdjęcia: Robert Utkowski/ MWG Wsola

fot. archiwum (Anna Wróblewska/UM Radom)

Podczas festynu – dzięki wnikliwej lekturze artykułów prasowych z 1976 r. – odtworzona zostanie atmosfera życia codziennego miasta w tym szczególnym dla Radomia roku. W oficjalnej narracji podkreślano sukcesy lokalnej gospodarki oraz nieustanny rozwój oświaty, kultury, sportu i gastronomii. Jednak przyglądając się uważnie publikowanym treściom, można zauważyć stosowanie nowomowy partyjnej i liczne przemilczenia. W przekazywanych informacjach mniej lub bardziej zgrabnie unikano problematycznych kwestii albo odpowiednio je koloryzowano. Rzeczywistość wyglądała więc zupełnie inaczej, niż kreował ją oficjalny przekaz. Ten właśnie podział – na to, co oficjalne i na to, co nieoficjalne – podkreślą organizatorzy tegorocznej Uliczki Tradycji.

W barze mlecznym i u "Praktycznej Pani"

W przestrzeni festynu znajdzie się miejsce dla: wystawy numizmatycznej dowodzącej, że „wysiłek i praca ludzi nie wzbogaca”; strefy rekreacji pozwalającej „w zdrowym ciele” odnaleźć „zdrowych obywateli”; klasycznego baru mlecznego, dzięki któremu będzie można poznać „ożywczą wartość posiłku” czy stoisk Praktycznej Pani przekonującej, że „Słodowy w spódnicy” istnieje.

Dla tych, którzy wolą wymknąć się „poza system” organizatorzy przygotowali: dioramę drukarni drugiego obiegu; spotkanie z osobami, które „rzuciły wszystko i wyjechały w Bieszczady” czy wreszcie kemping hipisów, którzy postanowili zorganizować „pokój na łące”. Te i wiele innych wydarzeń, stref, spotkań, koncertów, spektakli i wystaw sprawią, że tegoroczna Uliczka Tradycji stanie się żywą lekcją historii i pozwoli uczestnikom cofnąć się w czasie o pół wieku do pamiętnego dla Radomia 1976 r.

Janerka po raz ostatni

Jednym z najważniejszych akcentów festynu będzie występ Lecha Janerki. To szczególne wydarzenie tym bardziej, że artysta w tym roku gra swoje ostatnie koncerty. Janerka to kompozytor, basista, autor tekstów, które zmieniły polski rock na zawsze: „Jezu, jak się cieszę”, „Konstytucje”, „Rower”, „Jest jak w niebie”. Pojawia się rzadko. Zawsze na własnych zasadach. Każde jego wyjście na scenę to wydarzenie – nie przystanek na trasie, ale epizod, który się pamięta. We Wrocławiu w 1979 r. założył Klaus Mitffoch. Jeden album z 1984 r. wystarczył, żeby zmienić wszystko. Nowa Fala po polsku. Potem ruszył sam. „Historia podwodna”, „Bruhaha Plagiaty” nagrodzone Fryderykami. W 2023 r. powrócił z „Gipsowym odlewem falsyfikatu”. Ciągle ostry. Ciągle bezkompromisowy.

Rysopis miasta według Mańczyńskiego

Podczas Uliczki Tradycji zaprezentowana zostanie wystawa Krzysztofa Mańczyńskiego „Rysopis miasta” z kolekcji Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu . Krzysztof Mańczyński (ur. 1940 r. w Radomiu) należy do ścisłego grona najważniejszych współcześnie działających artystów radomskich. Jest absolwentem warszawskiej Akademii Sztuk Pięknych (1962–1968), współorganizatorem radomskich grup artystycznych: Nas Siedmiu (od 1971 r. do połowy lat 70.) i M-5 (od 1977 r. do chwili obecnej), przedstawicielem Stowarzyszenia Ruchu Artystycznego „Świat”, wieloletnim pedagogiem, erudytą, autorem kilkudziesięciu wystaw indywidualnych i uczestnikiem licznych wystaw zbiorowych zrealizowanych w Polsce i za granicą.

Wydarzenie odbywa się w ramach obchodów 50. rocznicy wydarzeń Radomskiego Czerwca ’76. Udział we wszystkich atrakcjach festynu jest bezpłatny.

PROGRAM ULICZKI TRADYCJI:

SCENA NIEOFICJALNA – PLENEROWA – PLAC JAGIELLOŃSKI:
godz. 14:00 – rozpoczęcie Uliczki Tradycji;
godz. 14:10 – konkursy dla publiczności
godz. 14:25 – pokaz mody z lat 70. XX w. w wykonaniu Grupy Rekonstrukcji Historycznej Retrospekcja;
godz. 14:45 – konkursy dla publiczności;
godz. 15:00 – koncert zespołu Breadcrumbs;
godz. 15:30 – otwarcie nieoficjalnej sceny Uliczki Tradycji;
godz. 15:45 – pokaz mody z lat 70. XX w. w wykonaniu Grupy Rekonstrukcji Historycznej Retrospekcja;
godz. 17:30 – koncert Golden 70s Rock Show;
godz. 18:30 – pokaz tańca i warsztaty w wykonaniu Studio Tańca RejDance;
godz. 19:00 – koncert Lecha Janerki.

SCENA OFICJALNA – SALA WIDOWISKOWA RESURSY OBYWATELSKIEJ:
godz. 15:00 – otwarcie oficjalnej sceny Uliczki Tradycji
godz. 15:15 – koncert Zespołu Tańca Ludowego Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej im. S. Leszczyńskiego w Lublinie
godz. 16:30 – akademia okolicznościowa „Od głosu do wolności” w wykonaniu Teatru Poszukiwań
godz. 17:30 – prezentacja filmowej „Kroniki Ziemi Radomskiej” z 1976 r.

Ponadto  w programie wiele oficjalnych i nieoficjalnych Atrakcji:

Park za sceną: sportowe turnieje rodzinne i animacje.
Ulica Struga: dioramy historyczne i rekonstruktorzy, stoiska „Praktycznej Pani”, rękodzielnicy i kiermasz rozmaitości.
Plac Jagielloński: godz. 16:30 – spektakl Teatru Bazar „Bałtyk Story”.

Budynek Resursy Obywatelskiej:
Galeria: godz. 14:30 – otwarcie wystawy Krzysztofa Mańczyńskiego „Rysopis miasta”. Ze zbiorów Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu. 
Sala baletowa: warsztaty artystyczne przygotowane przez Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej Elektrownia.
Sala kameralna oraz kawiarnia: bar mleczny i kawiarnia.
Piwnica: diorama – drukarnia drugiego obiegu.
Dziedziniec przy wejściu do piwnicy: diorama – stanowisko KOR-u (Grupa Rekonstrukcji Historycznej Retrospekcja).
Dziedziniec resursy: kemping hipisów
Ppd Dębem wolności: godz. 16 – spotkanie z Aleksandrą Kiełbińską, Agnieszką Jaremin-Mordes i Wojciechem Jabłońskim pod hasłem „Rzucam wszystko i jadę w Bieszczady”
Hall i wejście do Resursy: strefa pieniądza oraz wybijanie pamiątkowych monet (Polskie Towarzystwo Numizmatyczne oddział w Radomiu).

fot. Łukasz Wójcik/UM Radom

Stoiska pełne były smakowitych i różnorodnych chlebów, bułek, ciast i innych słodkich przekąsek. Święto było także okazją do rozmów z piekarzami oraz poznania ich codziennej pracy i tradycji, które przekazywane są z pokolenia na pokolenie.

W tym roku wydarzenie odbyło się pod hasłem „Prawdziwy smak naszego miasta”. To nawiązanie do lokalnego charakteru imprezy.

Nie zabrakło również muzyki i występów artystycznych. W sobotę na scenie pojawili się zespół MITRA, Mateusz Mijal oraz Jagoda. W niedzielę wystąpili m.in. Agata Styczyńska, Weterani Chaosu, Grupa VOX oraz Azyl P.

Publiczność mogła również zobaczyć występ Orkiestry Wojskowej w Radomiu ze Staśkiem Kukulskim i Mają Wojtaszek. Program uzupełniły występy Idol Clan oraz pokaz tanga argentyńskiego.

Źródło: UM Radom

Zdjęcia: Łukasz Wójcik/UM Radom

Wiele wydarzeń bedzie miało miejsce w Muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesie (fot. M

W tym roku już po raz piąty rozstrzygnięty zostanie Ogólnopolski Konkurs Poetycki debiut Jana na debiutancki tomik poetycki Czarnolas 2026. Zwieńczeniem festiwalu będzie koncert w wykonaniu Moniki Borzym. Muzyczna podróż, łącząca poezję z nowoczesnym brzmieniem, będzie duchowym i artystycznym podsumowaniem dnia.

Dodatkowo w programie slam poetycki oraz strefa sztuki dla dzieci i rodzinny piknik.

Program: godz. 13 - „Nie taki mały książę” - spektakl rapowo-poetycki w wykonaniu grupy teatralnej Top Tren(d)y; godz. 14.30-15.30 - slam poetycki, mikrofon otwarty na poezję, godz. 16 - Zespół Ludowy Sobótka - ludowe przyśpiewki, korowód i rzucanie wianków; godz. 17 – finał V Ogólnopolskiego Konkursu Poetyckiego „debiutJana”; godz. 18 – koncert Moniki Borzym „Z Wasowskim do łóżka”; w godz. 14-17 - strefa sztuki dla każdego.

W kawiarni Oficyna Czarnoleska będzie można wypić pyszną kawę i zjeść lody. Organizatorzy zachęcają do zabrania koców i koszy piknikowych. Bilety: 45 zł do nabycia w kasie muzealnej i online na KUPBILECIK.

fot. Rycerze Kolumba (fot. archiwum)

Nocna Piesza Pielgrzymka Mężczyzn do Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia w Starej Błotnicy wyruszy około godziny 21.15 sprzed Kościoła Matki Bożej Częstochowskiej na Kapturze, a następnie przejdzie ulicami Wernera i Zieloną w kierunku Janiszewa. Może to spowodować tymczasowe utrudnienia w ruchu kołowym oraz ewentualne kilkuminutowe opóźnienia autobusów miejskich linii 12 i 26.

MZDiK prosi wszystkich uczestników ruchu o zachowywanie szczególnej ostrożności w rejonie trasy przemarszu oraz o stosowanie się do poleceń wydawanych przez osoby kierujące ruchem bądź - w miarę możliwości - o omijanie tego rejonu.

Organizatorem powyższej pielgrzymki jest Rada 14004 Rycerzy Kolumba.