Do tragicznego wypadku doszło 28 sierpnia tuż przed Międzynarodowymi Pokazami Lotniczymi w Radomiu. F16 pilotowany przez mjr. Krakowiana runął na pas startowy lotniska na Sadkowie podczas treningu przed Air Show. Pilot zginął na miejscu.

Tuż po katastrofie teren, na który spadły szczątki samolotu został przeszukany przez prokuratorów i Żandarmerię Wojskową. Odnalezione zostały wówczas tzw. czarne skrzynki, czyli rejestratory lotów.

Badania na terenie Stanów Zjednoczonych

- Przeprowadzone zostały na terenie Stanów Zjednoczonych w jednym z licencjonowanych laboratoriów kilkudniowe badania ujawnionych i zabezpieczonych na miejscu zdarzenia wszystkich rejestratorów parametrów lotu. Wszystkie rejestratory były sprawne i zawierały zapis technicznych parametrów tragicznego lotu - informuje rzecznik prokuratury Okręgowej w Warszawie Piotr Antoni Skiba.

Jak zaznacza, zapisy te będą analizowane w dalszym toku śledztwa. Badania rejestratorów odbyły się w obecności polskiego prokuratora z Departamentu do Spraw Wojskowych Prokuratury Krajowej i eksperta z Laboratorium Kryminalistycznego Żandarmerii Wojskowej. - Równocześnie na terenie Stanów Zjednoczonych trwały niezależne czynności i badania prowadzone przez członków polskiej Państwowej Komisji Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego. Logistyczne wsparcie zapewniła Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, zaś formalności organizacyjne zostały dopełnione z pomocą służb dyplomatycznych RP i Ministerstwa Spraw Zagranicznych - dodaje rzecznik.

Prokuratura nie ujawnia szczegółów z badań skrzynek.

Doświadczony pilot

Nad wyjaśnieniem przyczyn wypadku, w którym zginął mjr Krakowian pracuje również Komisja Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego, współdziałając z prokuraturą i Żandarmerią Wojskową.

Przypomnijmy: mjr Maciej Krakowian był jednym z bardziej doświadczonych pilotów F-16 i liderem F-16 Tiger Demo Team, oficjalnego zespołu pokazowego polskich Sił Powietrznych. Miesiąc wcześniej zespół zdobył nagrodę As The Crow Flies Trophy, największych pokazach lotniczych Royal International Air Tattoo w Wielkiej Brytanii. Na swoim koncie miał ponad 1400 godzin nalotu, w tym około 1200 na F-16.

Bożena Dobrzyńska

Zdjęcie ilustracyjne

Te dane przekazał podczas dzisiejszej konferencji prasowej rzecznik Prokuratury Okręgowej w Warszawie Piotr Skiba. Dochodzenie w sprawie katastrofy F16 na radomskim lotnisku tuż przed Air Show, w której zginął mjr Maciej Krakowian, wszczęła na drugi dzień po wypadku.

Bardzo dużo dowodów

Postępowanie prowadzone jest w wydziale do spraw wojskowych Prokuratury Okręgowej w Warszawie. - I biorąc pod uwagę wielość czynności, które zostały już przeprowadzone, ilość dowodów, które zostały zgromadzone, nie podjęła ona decyzji o powołaniu zespołu śledczego, ale postanowiła wyznaczyć dwóch referentów do prowadzenia tej sprawy. Są to bardzo doświadczeni prokuratorzy wojskowi z Warszawy w randze pułkownika i podpułkownika - mówi rzecznik Prokuratury Okręgowej w Warszawie Piotr Skiba. Jak przypomina, postępowanie toczy się w kierunku nieumyślnego sprowadzenia katastrofy w ruchu lotniczym, skutkującej śmiercią pilota.

Do tej pory przeprowadzonych zostało bardzo dużo czynności procesowych. - Najszersze były przeprowadzone na terenie Radomia. W czynnościach tych brało udział ponad 500 funkcjonariuszy, zarówno Żandarmerii Wojskowej, Wojsk Obrony Terytorialnej, prokuratorów, saperów z Dęblina oraz kilkudziesięciu techników z bazy w Krzesinach, którzy wspomagali nas pod względem technicznym na miejscu zdarzenia. Poddany oględzinom był teren większy, niż pierwotnie zakładaliśmy, wtedy zakładaliśmy, że będzie to około 20 ha lotniska, finalnie okazało się, że jest to 35 ha. Zabezpieczonych zostało bardzo dużo dowodów. W Radomiu to nie tylko oględziny miejsca zdarzenia, oględziny zwłok zmarłego pilota, ale również przesłuchania 48 świadków - wymienia rzecznik.

W Krzesinach i w Radomiu prokuratorzy zabezpieczyli bardzo duże ilości dokumentacji dotyczącej zarówno pilota, jak i samolotu.

Kto poniesie odpowiedzialność karną?

Prokuratorskie śledztwo prowadzone jest niezależnie od postępowania Państwowej Komisji Badania Wypadków Lotniczych. - Nasze prowadzone jest w oparciu o przepisy Kodeksu karnego, a to drugie na podstawie prawa lotniczego - tłumaczy Piotr Skiba. Jak zaznacza, prokuratura "prócz dążenia do prawdy" ma inne cele. -  Dla komisji to przede wszystkim ustalenie warunków, okoliczności technicznych i ustalenia techniczne tak, by w przyszłości nie pojawiły się podobne tragiczne zdarzenia. My w pierwszej kolejności bierzemy pod uwagę ustalenia, czy ktokolwiek powinien ponieść odpowiedzialność karną i dążenie do prawdy materialnej powinno zakończyć się m.in. takimi wnioskami. A jeśli powinien ktokolwiek powinien ponosić odpowiedzialność karną, to czy jest możliwość, żeby do tego doszło - do odpowiedzialności karnej tej osoby - podkreśla prokurator Skiba.

Czarne skrzynki i kamera

Rzecznik przyznał, że prokuratura pokłada duże nadzieje w innych dowodach, "stricte technicznych". - To rejestratory - kilka - lotu, tzw. czarne skrzynki odnalezione na miejscu katastrofy. Zapisy będą analizowane w jednym z państw sojuszniczych, które dysponuje stosownymi akredytowanymi laboratoriami - wyjaśnia Piotr Skiba. Niewykluczone , że przy odczytywaniu zapisów będzie również uczestniczył przedstawiciel polskiej prokuratury.

Istotnym dowodem z punktu widzenia prokuratury jest również kamera osobista pilota ujawniona na miejscu oględzin. Biegły informatyk Żandarmerii Wojskowej ocenił, że kamera jest sprawna i że znajdują się na niej nagrania, które zostały zgrane i na późniejszym etapie tego postępowania będą one szczegółowo analizowane i porównane z innymi dowodami - tłumaczy prokurator Skiba.

Ważnymi dowodami są również nagrania zabezpieczone w podpoznańskich Krzesinach i na terenie lotniska w Radomiu. Są one wstępnie analizowane; są bardzo długie.

Budowa F16 jest niejawna

 - Nie zostały podjęte nowe decyzje, co do tego jakie opinie będą w tej sprawie jeszcze zlecane. Jest to uzależnione od spływających materiałów, m.in. po odtworzeniu rejestratorów. Na tym etapie żadne ustalenia i żadne dowody, które zostały zgromadzone nie sprawiają, że jedna z trzech wersji śledczych, o których mówiłem poprzednio, jest bardziej dominująca bądź mniej dominująca - mówi rzecznik PO w Warszawie. Zaznacza jednocześnie, że mowa jest o samolocie wojskowym, którego budowa jest niejawna. - Jesteśmy więc uzależnieni w wielu kwestiach od pewnych tajemnic, które nas ograniczają w przekazywaniu informacji, zarówno co do budowy samolotu, podjętych ustaleń, jak i procedur, które były podjęte. Na tym etapie nie będziemy o tym informować w szczegółach - zastrzega rzecznik, dodając, że F16 składa się z 350 tys. części.

Piotr Skiba wyjaśnił również, że wyników z zapisów czarnych skrzynek nie należy się spodziewać szybko i śledztwo w sprawie katastrofy może potrwać nawet kilkadziesiąt miesięcy. Ponadto, prokuratura nie będzie brała pod uwagę jako materiału dowodowego nagrań z wieży kontroli lotów w Radomiu i zarejestrowanej rozmowy z pilotami, które ujawniła jedna z telewizji.

Bożena Dobrzyńska

Widok pasa startowego po katastrofie samolotu F16 na Air Show 2025 w Radomiu (fot. Sebastian Włodek/Lotnisko RDO Radom/Facebook)

Piotr Skiba, rzecznik Prokuratury Okręgowej w Warszawie, która prowadzi śledztwo w związku z katastrofą myśliwca F16 podczas treningów przed Air Show zaznaczył, że teren został przekazany przez prokuratorów wojskowych władzom lotniska, „w których gestii jest dokonanie ustaleń co do możliwości korzystania w sposób bezpieczny z pasa startowego”.

W trakcie przeszukiwania terenu odnaleziono kamerę; była ona prawdopodobnie własnością pilota, mjr Macieja Krakowiana, który zginął w katastrofie w miniony czwartek. F16, za sterami którego siedział, runął na pas startowy po wykonaniu w powietrzy kilku figur.

Zdaniem rzecznika przeprowadzone tak szybko czynności oględzin i zabezpieczenia materiału dowodowego obejmują teren zdecydowanie większy niż pierwotnie zakładano. Jak dodał, sprawne przeprowadzenie oględzin było także możliwe dzięki współpracy członków Komisji Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego, prokuratorów wojskowych z Warszawy i Lublina, a także funkcjonariuszy Żandarmerii Wojskowej z kilku miejscowości, m.in. z Warszawy, Lublina, Przasnysza, Krakowa, Łasku i Bydgoszczy.

Prokurator Skiba przekazał, że wszystkie elementy wraku F-16 zostały przeniesione w "ustalone miejsce". Prokuratura planuje teraz uzyskać wymagane opinie i dalej gromadzić materiał dowodowy w sprawie katastrofy.

Rzecznik warszawskiej prokuratury wyjaśnił, że o ewentualnym dopuszczeniu pasa startowego do użytku zdecydują władze lotniska w Radomiu. Te już wcześniej poinformowały, że lotnisko będzie zamknięte do 2 września do godz. 1.59 w nocy. Cały czas pozostają na nim - bez możliwości jego opuszczenia - załogi i maszyny, które miały wziąć udział w tegorocznym Air Show.

bdb

fot. PPL

Jak poinformował Krzysztof Moczulski, rzecznik PLL LOT w oficjalnym komunikacie, rejsy narodowego przewoźnika do Radomia i z Radomia zostaną wykonane z Lotniska Chopina w Warszawie. "W kontakcie z pasażerami jest nasze call center" - podkreślił rzecznik, który gwarantuje wszystkim podróżnym transport do i z lotniska.

Jeśli chodzi o pasażerów, którzy mieli zaplanowane wyloty (i przyloty), to szczegółowe informacje o konkretnych rejsach uzyskają oni u przewoźników. 

Obecnie lotnisko jest zamknięte, nie mają do niego dostępu osoby postronne. Ochronę zapewnia wojsko i policja. 

Po tym jak Air Show zostało odwołane, organizatorzy deklarują zwrot pieniędzy za zakupione bilety w ciągu 14 dni od dnia odwołania pokazów. Zwroty będą realizowane zgodnie z kolejnością zakupu biletów oraz za pomocą tej samej metody płatności, którą dokonano zakupu. W internecie pojawiła się jednak propozycja fanów lotnictwa, by nie odbierać pieniędzy za bilety, a przeznaczyć je dla rodziny pilota.

Jak już pisaliśmy, podczas wypadku zniszczony został pas startowy. - Konieczne jest przygotowanie tego pasa do użytkowania; jest bardzo dużo załóg, m.in. zagranicznych, które powinny odlecieć z lotniska - tłumaczył wczoraj rzecznik Prokuratury Okręgowej w Warszawie Piotr Skiba. Podkreślił, że samolot uderzając w ziemię dwukrotnie w kształcie elipsy przekroczył pas startowy na długości około 700 do 1000 m i szerokości około 200 m.

bdb  

fot. MZDiK Radom

- W ostatnich dniach przy radomskich ulicach pojawiło się już tymczasowe oznakowanie (informacje o trasach dojazdu do miejskich parkingów oraz znaki dotyczące zapowiedzianych zmian w organizacji ruchu). W piątek po tragicznym wypadku nasz wykonawca przystąpił do jego demontażu. Będziemy starali się skończyć te prace przed weekendem, ale jeśli nie uda się wszystkiego zrobić w piątek, to będą one kontynuowane do skutku. Tymczasowe znaki są przekreślone pomarańczowymi paskami, więc nie obowiązują - wyjaśnia Łukasz Kościelniak, rzecznik MZDiK.

W weekend autobusy komunikacji miejskiej będą kursować według standardowych rozkładów jazdy na soboty i niedziele. Na trasy nie wyjadą dodatkowe linie P1, P2, P3, P4 i P5. - Stosowne informacje na ten temat podaliśmy na naszej stronie w nocy z czwartku na piątek, tuż po oficjalnym odwołaniu pokazów przez wicepremiera Kosiniaka-Kamysza. Obecnie trwa usuwanie naklejek, komunikatów i rozkładów z przystanków. Zwróciliśmy się z wnioskiem do firmy R&G Plus - producenta Systemu Dynamicznej Informacji Pasażerskiej - żeby w trybie nagłym usunąć z tegoż systemu bazę danych z rozkładami na Air Show. Chodzi o to, żeby w weekend nie wyświetlały się na tablicach przystankowych i w aplikacji myBus odjazdy autobusów do lotniska (dane te pobrały już wszystkie autobusy). Będziemy informować o dalszych decyzjach w tej sprawie. Niezależnie od tego w sobotę i niedzielę prosimy sprawdzać tylko stałe rozkłady - radzi rzecznik.

Aby usprawnić dojazd do lotniska, w weekend miała zostać tymczasowo otwarta południowa jezdnia alei Grzecznarowskiego (pod remontowanym wiaduktem kolejowo-drogowym). Z uwagi na odwołanie pokazów wykonawca nie będzie na dwa dni demontował rusztowań i zaplecza budowy - roboty będą tam nadal prowadzone zgodnie z harmonogramem i dotychczasową organizacją ruchu.

kat

Wideo od czytelnika

Tekst jest aktualizowany.

Maszyna miała uczestniczyć w rozpoczynających się w sobotę Międzynarodowych Pokazach Lotniczych. - Niestety pilot nie żyje - poinformował na portalu X rzecznik rządu Adam Szłapka. O tragedii został poinformowany premier Donald Tusk.

Na razie nie ma szczegółów tragicznego zdarzenia. Wiadomo, że do wypadku doszło dzisiaj bardzo późnym popołudniem, około  godz.19.30. Spadł samolot wielozadaniowy F-16. Służby ratunkowe są na miejscu.

Wideo od Czytelnika.

Pokazy zostały odwołane.

Na miejsce do Radomia jedzie minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz.

Dowództwo Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych opublikowało na platformie X następujący komunikat: "Z przykrością informujemy, że w trakcie treningu przygotowawczego do pokazów Air Show Radom 2025 doszło do wypadku lotniczego z udziałem samolotu F‑16 z 31 Bazy Lotnictwa Taktycznego. Pilot nie przeżył. Osoby postronne nie zostały poszkodowane. Na miejscu natychmiast podjęto działania ratownicze".

Do Radomia jadą prokuratorzy

- Jutro zostanie wszczęte dochodzenie prokuratorskie w sprawie katastrofy lotniczej na lotnisku w Radomiu - zapowiedział w TVP Info rzecznik Prokuratury Okręgowej w Warszawie Piotr Skiba. Jak dodał, do Radomia jedzie trzech prokuratorów do spraw wojskowych z Prokuratury Okręgowej w Warszawie. - Mamy informację, że w Radomiu są przedstawiciele Żandarmerii Wojskowej, którzy zabezpieczyli miejsce zdarzenia i będziemy starali się jak najszybciej przystąpić do oględzin tego miejsca, samolotu, który się rozbił. Chcemy jak najszybciej zabezpieczyć ciało pilot, jak również wszystkie części tej maszyny. Jesteśmy wspomagani przez prokuratorów z wydziału do spraw wojskowych Prokuratury Okręgowej w Lublinie i ze względu na to, że samolot pochodził z bazy w Krzesinach w Wielkopolsce, będziemy mieli wsparcie w tych najbliższych godzinach również zer strony prokuratorów wydziału do spraw wojskowych Prokuratury Okręgowej w Poznaniu. Oni będą prowadzili dochodzenie na terenie Krzesin w związku z koniecznością zabezpieczenia dokumentacji tego  samolotu - mówił Piotr Skiba.

Lotnisko pozostaje zamknięte

- W wypadku śmierć poniósł wspaniały pilot mjr Maciej Krakowian, wspaniały żołnierz Wojska Polskiego, służący w 31 Bazie Lotnictwa Taktycznego w Poznaniu-Krzesinach, wieloletni uczestnik różnego rodzaju pokazów, służący w Wojsku Polskim nienagannie, wspaniale. Oddany służbie, oddany Wojsku Polskiemu, oddany swoim kolegom. Chciałem w imieniu własnym, Ministerstwa Obrony Narodowej, całej wspólnoty wojskowej, rodzinie, najbliższym, przyjaciołom złożyć wyrazy najszczerszego współczucia, uszanowania dla najbliższych, łączenia się w bólu, modlitwie - mówił łamiącym się głosem podczas briefingu prasowego w Radomiu minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz. Zaznaczył, że mjr Krakowian był jednym z najlepszych polskich pilotów. - Cześć jego pamięci! - apelował.

Minister poinformował, że na miejscu wypadku działają dowódcy związani z lotnictwem, dowództwem generalnym, Biurem Bezpieczeństwa Narodowego. - Na bieżąco jest informowany pan premier i prezydent Rzeczpospolitej. Wszystkie procedury zostały uruchomione. W wyniku tego wypadku nikt postronny na ziemi nie został poszkodowany. Służby lotniskowe: straż pożarna, zarówno cywilna, jak i wojskowa przybyła na miejsce - podkreślał minister, który sam przyjechał do Radomia  jak najszybciej i był na miejscu katastrofy. - Trwają prace zabezpieczające, działa Żandarmeria Wojskowa, działa prokuratura, Państwowa Komisja Badań Wypadków Lotniczych, wszystkie służby zostały użyte według procedur i zadań, do których są powołane. Air Show w tym roku zostaje odwołane  - wyjaśniał szef MON. Dodał, że organizator będzie zwracał pieniądze za zakupione bilety. Informacji radził szukać na stronie Air Show i Agencji Mienia Wojskowego.

"Maciek miał 35 lat"

Gen. broni Marek Sokołowski, dowódca generalny Rodzajów Sił Zbrojnych podkreślał, że bycie pilotem myśliwskim to spełnienie marzeń i realizacja pasji. - Ale jak brutalnie pokazało dzisiaj życie, za tę pasję niektórym z nas przychodzi zapłacić najwyższą cenę. Maciek miał 35 lat, zostawił wspaniałą żonę Magdę i dwóch synków bliźniaków, wspaniałych chłopców. Dzisiaj wszyscy jesteśmy z nimi. Składamy kondolencje i chcemy im [pomóc w tej trudnej chwili - zapewniał gen. Sokołowski. Powtórzył, że "Maciek był nie tylko świetnym pilotem", ale miał ogromny potencjał. - Widzieliśmy w nim przyszłego dowódcę lotniczego. Chcieliśmy, żeby rozwijał swoja karierę, nie tylko lotniczą, ale także wojskową - wyjawił szef dowództwa RSZ.

Gen. dywizji Adam Rzeczkowski, dyrektor Departamentu Zwierzchnictwa nad Siłami Zbrojnymi w Biurze Bezpieczeństwa Narodoweg0 przekazał rodzinie, bliskim mjra Macieja Krakowiana oraz społeczności lotniczej wyrazy współczucia od prezydenta RP Karola Nawrockiego i szefa BBN  Sławomira Cenckiewicza.

Bożena Dobrzyńska

Wideo na stronie głównej: EPRA Skyline

fot. Łukasz Wójcik (UM Radom)

To 13. edycja ogólnopolskiego konkursu dla projektantów mody, ubioru, galanterii i obuwia. Będzie to okazja do zobaczenia kolekcji finałowych, pokazów gościnnych i występów artystycznych. Na pl. Corazziego zaprezentują się m.in. Mariusz Przybylski, Mateusz Gurgul, Diana Walkiewicz z kolekcją „Mazowsze Serce Polski”, Vanilla Sposa oraz Aurelia.

W sobotę, 30 sierpnia odbędzie się potańcówka Radom Tańczy 2025. O godz. 20 wystąpi zespół Jose Torres & Havana Dreams oraz Izabela Torres z tancerzami. Grupa przeniesie publiczność w sam środek roztańczonej Kuby. Nie zabraknie też warsztatów salsy. Po koncercie zabawa nie zwolni tempa – maestro Jose Torres zadba o gorące rytmy podczas swojego DJ setu, który potrwa aż do północy. Klimat wieczoru dopełnią amerykańskie klasyki z lat 60., rodem z kubańskich ulic.

Natomiast w niedzielę, 31 sierpnia w godz. 14 - 19 organizatorzy zapraszają na Niedzielę na Rynku pod hasłem „W powietrzu”. Bohaterem spotkania będzie Tadeusz Sołtyk, polski inżynier, konstruktor jachtów i samolotów, w tym TS-11 Iskra, pierwszego polskiego szkolno-treningowego samolotu odrzutowego. Tego dnia na radomskim Rynku pojawi się karuzela. Będzie również okazja do wzięcia udziału w warsztatach oraz pokazie naukowym pod hasłem „Opowieść o powietrzu” w wykonaniu Heweliuszy Nauki. W programie wydarzenia znajdą się również gry i zabawy nawiązujące do tematyki związanej z tym żywiołem.

Do 21 września można również oglądać na pl. Corazziego wystawę „U zarania radomskich skrzydeł. Szkoła Podchorążych Rezerwy Lotnictwa w Sadkowie koło Radomia (1937-1939)”. 

fot. archiwum

DODATKOWE LINIE AUTOBUSOWE

Uruchomionych zostanie pięć linii dodatkowych, zapewniających bezpośredni dojazd w okolice bram lotniska przy ulicach Lubelskiej, Sołtyka i Odrodzenia ze stref parkingowych, a także z Dworca Głównego PKP, przystanku PKP Radom Wschodni oraz Wielostanowiskowego Przystanku Autobusowego, czyli dawnego dworca PKS.

Linia P1: Dw. Główny PKP / Poczta, Beliny-Prażmowskiego, 25 Czerwca, Żeromskiego, Lubelska, aleja Wojska Polskiego (zawracanie za wiaduktem u zbiegu z ulicą Lubelską), Lotnisko / Lubelska.

Linia P2: Os. Michałów, Królowej Jadwigi, Mieszka I, Chrobrego, Kusocińskiego, Żwirki i Wigury, 25 Czerwca, Żeromskiego, Lubelska, aleja Wojska Polskiego (zawracanie za wiaduktem u zbiegu z ulicą Lubelską), Lotnisko / Lubelska.

Linia P3: Gołębiów / Holszańskiej, Holszańskiej, Fołtyn, Kozienicka, aleja Wojska Polskiego (zawracanie za wiaduktem u zbiegu z ulicą Lubelską), Lotnisko / Lubelska.

Linia P4: Halinów, Bulwarowa, Maratońska, 1905 Roku, Dowkontta, aleja Grzecznarowskiego, aleja Wojska Polskiego, Lotnisko / Odrodzenia (powrót z zawracaniem na wlocie ulicy Odrodzenia).

Linia P5: Os. Prędocinek, Armii Krajowej, Wyścigowa, Jana Pawła II, aleja Grzecznarowskiego, aleja Wojska Polskiego, Lotnisko / Odrodzenia (powrót z zawracaniem na wlocie ulicy Odrodzenia).

Na trasach linii dodatkowych będą obowiązywały wszystkie stałe przystanki - oprócz przystanków: Dw. Główny PKP / pl. Dworcowy 05 (dla linii P1), Kozienicka / Fołtyn 05 (dla linii P3), Lotnisko / Lubelska 05 (dla linii P1, P2 i P3) i Lotnisko / Odrodzenia 03 (dla linii P4 i P5). Dla linii P4 zostaną także uruchomione dodatkowe przystanki Bulwarowa / Maratońska 07 i 08 (w obu kierunkach, obok stacji paliw).

STAŁE LINIE MIEJSKIE DO LOTNISKA

Wprowadzone zostaną okresowe zmiany tras autobusów stałych linii miejskich.

Linia 1: Os. Południe, Sycyńska, Czarnoleska, Wierzbicka, Łukasika - 1905 Roku (powrót: Limanowskiego), Limanowskiego, Reja, Wałowa - Lekarska - Tochtermana (powrót: Żeromskiego), Traugutta, Piłsudskiego, Sienkiewicza, 25 Czerwca, Żeromskiego, Zbrowskiego, Struga, Kozienicka, Żółkiewskiego, aleja Wojska Polskiego (zawracanie za wiaduktem u zbiegu z ulicą Lubelską), Lotnisko / Lubelska. W oba dni przed godziną 8:00 i w niedzielę po 20:00 będzie obowiązywać stała trasa.

Linia 5: Pruszaków, Szymanowskiego, Kielecka, Okulickiego, Limanowskiego, Narutowicza, Kościuszki, Dowkontta, Poniatowskiego, plac Dworcowy (powrót: Poniatowskiego), Traugutta, Mickiewicza, Sienkiewicza, Żeromskiego, Lubelska, aleja Wojska Polskiego (zawracanie za wiaduktem u zbiegu z ulicą Lubelską, z wyjątkiem godzin przed i po pokazach, gdy będzie ono na rondzie u zbiegu z ulicą Sołtyka, ale bez dodatkowych przystanków w rejonie ulicy Odrodzenia), Lotnisko / Lubelska.

Linia 11: Os. Gołębiów II / Paderewskiego, Paderewskiego, Sempołowskiej, Rapackiego, Chrobrego, 11 Listopada, Szarych Szeregów, Mireckiego, Limanowskiego, Mariacka, Młodzianowska, 1905 Roku, Dowkontta, Poniatowskiego, plac Dworcowy, Poniatowskiego, Dowkontta, aleja Grzecznarowskiego, aleja Wojska Polskiego, Lotnisko / Odrodzenia (powrót z zawracaniem na wlocie ulicy Odrodzenia). W oba dni przed godziną 8:00 i w niedzielę po godzinie 20:00 będzie obowiązywać stała trasa.

Linia 14: Os. Południe, Sycyńska, Czarnoleska, Wierzbicka, Toruńska, Limanowskiego, 1905 Roku, Dowkontta, Poniatowskiego, plac Dworcowy (powrót: Poniatowskiego), Traugutta, Mickiewicza, Sienkiewicza, 25 Czerwca, Słowackiego, aleja Wojska Polskiego (powrót: Odrodzenia, Długojowska, Miedziana), Lotnisko / Odrodzenia. W oba dni przed godziną 8:00 i w niedzielę po godzinie 20:00 trasa linii 14 będzie wydłużona przez aleję Wojska Polskiego do przystanku Lotnisko / Lubelska.

Linia 17: Potkanów / Stalowa, Stalowa, Starokrakowska, Limanowskiego, Reja, Malczewskiego, Kelles-Krauza, Struga, Pileckiego, Kelles-Krauza, 25 Czerwca, Żeromskiego, Zbrowskiego, Struga, Kozienicka, Żółkiewskiego, aleja Wojska Polskiego (zawracanie za wiaduktem u zbiegu z ulicą Lubelską), Lotnisko / Lubelska. W oba dni przed godziną 8:00 i w niedzielę po godzinie 20:00 będzie obowiązywać stała trasa.

Linia 21: Os. Prędocinek, Brata Alberta, Młodzianowska, Jana Pawła II, aleja Grzecznarowskiego, aleja Wojska Polskiego (przelotowa obsługa przystanków Lotnisko / Odrodzenia i Lotnisko / Lubelska), Żółkiewskiego, Kozienicka, Struga, Żwirki i Wigury, Kusocińskiego, Chrobrego, Żółkiewskiego, Warszawska, Klwatecka, Wólka Klwatecka (wybranymi kursami: Warszawska, Witosa, Wincentów - powrót: Witosa, Warszawska, Klwatecka, Warszawska) - stała trasa w obu kierunkach (bez zmian).

Na zmienionych odcinkach tras tych linii będą obowiązywały wszystkie stałe przystanki - oprócz przystanków: Lotnisko / Lubelska 05 (w kierunku Słowackiego - dla linii 1, 5 i 17) i Lotnisko / Odrodzenia 03 (w kierunku Słowackiego - dla linii 11).

CZĘSTOTLIWOŚCI KURSOWANIA

Autobusy miejskie dojeżdżające do lotniska będą kursowały z następującymi maksymalnymi częstotliwościami (w wybranych godzinach mogą one być mniejsze):

- linia P1 - sobota: co 6 minut, niedziela: co 6 minut;
- linia P2 - sobota: co 4-5 minut, niedziela: co 4-5 minut;
- linia P3 - sobota: co 3-4 minuty, niedziela: co 3-4 minuty;
- linia P4 - sobota: co 4-5 minut, niedziela: co 4 minuty;
- linia P5 - sobota: co 5 minut, niedziela: co 5 minut;
- linia 1   - sobota: co 10 minut, niedziela: co 10 minut;
- linia 5   - sobota: co 10 minut, niedziela: co 10 minut;
- linia 11 - sobota: co 20 minut, niedziela: co 20 minut;
- linia 14 - sobota: co 10 minut, niedziela: co 10 minut;
- linia 17 - sobota: co 10 minut, niedziela: co 10 minut;
- linia 21 - sobota: co 10 minut, niedziela: co 10 minut.

Utrudnienia w ruchu (głównie korki w okolicach stref parkingowych oraz głównych tras dojazdowych) mogą spowodować zakłócenia w punktualności i regularności kursowania autobusów komunikacji miejskiej. Dane o ewentualnych opóźnieniach i o lokalizacji poszczególnych autobusów miejskich można na bieżąco śledzić w bezpłatnej aplikacji myBus bądź na stronie internetowej rozklady.mzdik.pl. Prosimy pasażerów o uwzględnienie możliwych utrudnień w kursowaniu autobusów miejskich podczas planowania podróży podczas największego natężenia ruchu.

INNE KOREKTY TRAS LINII

30 i 31 sierpnia będą również wprowadzone inne korekty.

Linia 10. Ze względu na obsługę przystanku Gołębiów / Fołtyn 01 (w kierunku ulicy Kozienickiej) przez często kursującą linię dodatkową P3 autobusy linii 10 nie będą się na nim zatrzymywały. Rozkładowe postoje będą realizowane na przystanku Kozienicka / Fołtyn 05 (w kierunku Żółkiewskiego, obowiązującym dla linii 26).

Linia 14. Autobusy nie będą w tych dniach obsługiwały wariantowego odcinka trasy, przebiegającego w obu kierunkach od pętli Os. Południe do pętli Potkanów / Stalowa. Ze względu na zmianę przebiegu trasy w rejonie Glinic oraz Dzierzkowa linia 14 nie będzie obsługiwała wariantowego odcinka trasy przez Natolin i Sadków.

Linia 26. Ze względu na uruchomienie pola namiotowego w Rajcu Poduchownym częstotliwość zostanie zwiększona w sobotę w godzinach około 16:00-23:00. Częstsze kursy zapewnią możliwość przesiadki do autobusów dodatkowej linii P3.

Linia 27. Ze względu na obsługę przystanku Dw. Główny PKP / Poczta 02 (przy Beliny-Prażmowskiego) przez często kursującą linię dodatkową P1 autobusy linii 27 nie będą się na nim zatrzymywały. Rozkładowe postoje będą realizowane na przystanku Beliny-Prażmowskiego / Dw. PKS 04 (w kierunku ronda Mikołajczyka). Przystanek dla wysiadających (Dw. Główny PKP / pl. Dworcowy 05) zostanie bez zmian.

CENY BILETÓW AUTOBUSOWYCH

Na wszystkich liniach komunikacji miejskiej w Radomiu (dziennych od P1 do P5 i od 1 do 27 oraz nocnych od N1 do N3) będzie obowiązywała taryfa miejska (bilet normalny: 3,60 zł, ulgowy: 1,80 zł). Nie ma znaczenia, który operator (MPK Radom, Michalczewski, DLA, Irex-4) obsługuje dane połączenie. Darmowe przejazdy autobusami miejskimi są możliwe na podstawie paragonu z parkingów organizowanych przez miasto (tylko w dniu jego wystawienia), bez konieczności kupowania dodatkowych biletów autobusowych. Osoby pozostawiające samochody w strefach prywatnych lub w innych ogólnodostępnych miejscach muszą natomiast kupić bilety komunikacji miejskiej, zgodnie z ewentualnie posiadanymi uprawnieniami do ulg.

W dniach 30 i 31 sierpnia będą uruchomione dodatkowe punkty sprzedaży biletów (busy MZDiK) - obok przystanków Dw. Główny PKP / Poczta 02, Żeromskiego / PKP Radom Wschodni 06 i Wojska Polskiego / Kozienicka (NŻ) 09 (w godzinach przedpołudniowych) oraz obok przystanków Lotnisko / Odrodzenia 06 i Lotnisko / Lubelska 08 (w godzinach popołudniowych). Sprzedaż biletów autobusowych jest ponadto prowadzona w kioskach z prasą. Bilety są także dostępne w biletomatach stacjonarnych obok przystanków oraz poprzez aplikacje mobilne GoPay, moBiLET, mPay, SkyCash i zBiletem. Prosimy pasażerów kupujących przed pokazami bilety autobusowe w wersji papierowej, żeby w miarę możliwości zaopatrywali się od razu również w bilety na drogę powrotną. Kierowcy autobusów nie sprzedają biletów.

ORGANIZACJA RUCHU KOŁOWEGO

Na całej alei Wojska Polskiego i na odcinku ulicy Lubelskiej od Chorzowskiej do alei Wojska Polskiego będzie dopuszczony tylko ruch autobusów miejskich, busów przewozu osób z niepełnosprawnościami i innych upoważnionych pojazdów (pod warunkiem okazania odpowiednich dokumentów). Na innych ulicach wyjątek będą stanowiły głównie dojazdy do posesji, a na ulicy Skaryszewskiej oraz na wiadukcie u zbiegu ulic Żeromskiego i Lubelskiej - również autobusy miejskie (wiadukt będzie poza tym przejezdny dla motocykli jadących tamtędy w kierunku przeznaczonego dla nich parkingu przy ulicy Lubelskiej 144). Ze względów bezpieczeństwa ulice w okolicach lotniska będą objęte zakazem parkowania - pod rygorem odholowania.

Dla ruchu będą też w tych dniach zamknięte odcinki ulic: Lotniczej (od Lubelskiej do Odrodzenia), Lubelskiej (od Chorzowskiej do Porannej), Odrodzenia (od alei Wojska Polskiego do Lotniczej), Lubelskiej i Żeromskiego (wiadukt nad torami kolejowymi), Ogrodniczej (od alei Wojska Polskiego do Reymonta), Porannej (od Lubelskiej do miejscowości Sadków-Górki), Reymonta (od Ogrodniczej do Skaryszewskiej), Sadków (od Porannej do bramy jednostki wojskowej) i Skaryszewskiej (cała długość).

Na ulicy Lubelskiej od alei Wojska Polskiego do ulicy Sołtyka zostanie wygrodzona część jezdni, przeznaczona dla pieszych i rowerzystów. Pozostała część będzie dostępna dla pojazdów upoważnionych do dojazdu przed terminal i z powrotem.

Ze względu na zamknięcie alei Wojska Polskiego będą wprowadzone objazdy dla ruchu tranzytowego (drogi krajowe nr 9 i 12). Zostaną one poprowadzone aleją Grzecznarowskiego oraz ulicami Kuronia, Walentynowicz i Lipskiego, czyli południową obwodnicą Radomia do drogi wojewódzkiej nr 735, a następnie ulicami Kielecką, Czarnieckiego i Żółkiewskiego. Zostaną one oznakowane żółtymi tablicami.

Tymczasowy ruch jednokierunkowy zostanie wprowadzony na fragmentach ulic: Chorzowskiej (od Wrocławskiej do Lubelskiej), Lubelskiej (od Chorzowskiej do Kochanowskiego, z wyjątkiem autobusów miejskich) oraz Struga i Kozienickiej (od zjazdu na trasę N-S aż do ulicy Żółkiewskiego, z wyjątkiem autobusów miejskich).

PŁATNE STREFY PARKINGOWE

2A - tereny w sąsiedztwie Uniwersytetu Radomskiego (około 1000 miejsc);
2B - ulica Mierzejewskiego i tereny UR przy Mierzejewskiego (około 700 miejsc);
3A - ulica Holszańskiej od terenu straży pożarnej do końca (około 300 miejsc);
3B - ulica Fołtyn od ulicy Kozienickiej do ulicy Holszańskiej (około 1200 miejsc);
4A - ulice Bulwarowa, Maratońska i tereny obok zalewu (około 1700 miejsc);
4B - ulica Dębowa za cmentarzem rzymskokatolickim (około 600 miejsc);
5A - teren pomiędzy ulicami Wyścigową a Michalczewskiego (około 800 miejsc);
5B - teren u zbiegu ulic Wyścigowej i Kuronia (około 200 miejsc);
5C - teren Centrum Handlowego M1 (około 300 miejsc).

Są to strefy parkingowe typu Parkuj i Jedź - przejazdy autobusami komunikacji miejskiej będą możliwe na podstawie paragonu z parkingu (wyłącznie w dniu jego wystawienia), bez konieczności kupowania dodatkowych biletów autobusowych.

Strefy parkingowe dla autokarów i busów (płatne) będą wyłącznie w lokalizacjach 2A, 3A i 4A. Strefa dla pojazdów osób z niepełnosprawnościami (płatna) będzie przy ulicy Chorzowskiej. Strefa dla rowerów (bezpłatna) będzie przy ulicy Lubelskiej, za ulicą Sołtyka (około 150 miejsc). Strefa dla motocykli (płatna) będzie przy ulicy Lubelskiej 144 (obsługa prywatna - paragony z tej strefy nie uprawniają do darmowych podróży autobusami). Wszystkie strefy (oprócz motocyklowej) będą obsługiwane przez pracowników Zakładu Usług Komunalnych w Radomiu. Dojazd ze stref parkingowych do lotniska będzie możliwy autobusami miejskimi linii P1, P2, P3, P4, P5, 1, 5, 11, 14, 17 i 21. Numery specjalnych linii P2, P3, P4 i P5 są powiązane z numeracją parkingów (na przykład linia P2 obsługuje parkingi 2A i 2B).

Trasy dojazdowe do miejskich stref parkingowych będą oznakowane tabliczkami z symbolem parkingu i napisem AIR SHOW. Prosimy o zwracanie na nie uwagi.

TRANSPORT OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIAMI

Dowóz osób z niepełnosprawnościami do lotniska będzie odbywał się komunikacją miejską (w Radomiu kursują tylko autobusy niskopodłogowe) albo busami do przewozu osób niepełnosprawnych, należącymi do MPK Radom (będą one zapewniały również przewozy między parkingiem na ulicy Chorzowskiej a bramą lotniska).

POZOSTAŁE WAŻNE INFORMACJE

Więcej szczegółowych informacji na stronie www.mzdik.pl. Będzie można tam znaleźć kompleksowe informacje, w tym również przydatny poradnik o sposobach dojazdu ze stref parkingowych na lotnisko, zlustrowany zdjęciami przystanków z map Google. W przypadku ewentualnych zmian będą tam również publikowane aktualizacje.

Mapki: MZDiK Radom

Dwa lata temu widzowie oglądali na Air Show pokaz dronów (fot. Łukasz Wójcik/UM Radom)

Air Show to przede wszystkim pokaz akrobacji lotniczych, które wykonywane są przez najlepsze zespoły akrobacyjne z całego świata. Piloci prezentują wspaniałe manewry w powietrzu i udowadniają, jak precyzyjnie można kontrolować samoloty w ekstremalnych warunkach. Co roku na radomskim niebie pojawiają się także piloci wykonujący akrobacje solo, którzy zachwycają publiczność umiejętnościami pilotażu w trudnych, dynamicznych pokazach.

224 boiska do piłki nożnej

Na potrzeby Międzynarodowych Pokazów Lotniczych Agencja Mienia Wojskowego przejęła od wojska i PPL właściciel portu cywilnego w Radomiu) tereny o łącznej powierzchni 160 ha, co odpowiada 224 boiskom do piłki nożnej. Nad bezpieczeństwem będą czuwać policja, żandarmeria i służby porządkowe

- Jest to największa tego typu impreza w Polsce i jedna z czołowych w Europie. Spodziewamy się przybycia 180 tys.y widzów podczas obu dni pokazów – mówi rzecznik prasowy Air Show por. Marcin Helak.

- W związku z pokazami do Radomia przyleci ponad 150 statków powietrznych, spośród nich ponad 100 zaprezentuje się w pokazie dynamicznym, a niemal połowa samolotów stanowić będą odrzutowce. Przed radomską publicznością wystąpią załogi reprezentujące 20 krajów – wyjaśnia por. Helak.

W przestworzach i na ziemi

Pokazy dynamiczne to m.in. prezentacja: F-16 (Demo Team „ZEUS”, Tiger Demo Team), Extra 330LX (Royal Jordanian Falcons), BAE Hawk (Red Arrows), F-4 Phantom, Eurofighter Typhoon, Saab JAS 39 Gripen, Rafale, Su-22, MiG-29.

- Nie lada gratką dla fanów awiacji będzie pokaz w wykonaniu grupy Red Arrows - absolutnej ikony światowego lotnictwa akrobatycznego. Ponadto podczas tegorocznej edycji zobaczymy jednocześnie trzy myśliwce Eurofighter Typhoon – każdy z innego kraju – zapowiada rzecznik Air Show.

Wystawa statyczna obejmuje: odrzutowce: F-16, FA-50, Su-22, MiG-29, M-346, samoloty transportowe: B-737, C-130 i C-295, śmigłowce: AW-101, AW- 149, S-70i, W-3, Mi-24 czy Mi-17.

Do tego, sprzęt i uzbrojenie Wojsk Lądowych, m.in.: M1A1 ABRAMS, KTO ROSOMAK WEM, HOMAR-A/HIMARS,- pojazd minowania narzutowego BAOBAB-K, BWP Bradley.

Pożegnanie Su-22

Podczas obu dni Air Show odbędzie się specjalny pokaz z udziałem Su-22 połączony z elementami pirotechniki, tak na ziemi, jak i w powietrzu. Na widzów czeka symulacja uderzenia na cele naziemne w wykonaniu tego myśliwsko-bombowy samolotu. Będzie to pożegnalny występ legendarnego Su-22 - maszyny, która przez ponad 40 lat była dumą polskiego lotnictwa, symbolem siły i niezawodności. Dodatkowo w niedzielę towarzyszyć mu będą inne samoloty odrzutowe: MiG-29 i FA-50, zapewniające wsparcie z powietrza.

Su-22 pojawi się również w strefie wystawy statycznej, gdzie z bliska będzie można przyjrzeć się tej maszynie oraz spotkać się z jej pilotami i obsługą.

Nocny pokaz dronów

700 dronów rozświetli niebo nad Radomiem podczas kulminacji nocnych pokazów pierwszego dnia Air Show. Tak widowiskowy pokaz z wykorzystaniem dronów odbędzie się dopiero drugi raz w historii naszego kraju. - Tworzone przez "rój" dronów figury świetlne będą osiągać ponad 220 m szerokości, a całość będzie zawierała efekty animacji 3D, rozbudowaną choreografią świetlną oraz skomponowaną specjalnie na tę okazję muzykę! - podkreśla por. Helak.

Po raz pierwszy w Polsce

Swój debiut w Polsce będzie miał zespół Phoenix Paramotor Display Team, który zrodził się z wieloletniej pasji do lotnictwa oraz chęci przekraczania granic możliwości. Najwyższej klasy motoparalotnie, zaawansowane oświetlenie LED, zsynchronizowane efekty pirotechniczne, dynamiczne i efektowne formacje – to przepis na sukces według członków grupy. Tworzą spektakularne pokazy lotnicze, łącząc pasję, precyzję i innowacyjność. Każdy ich występ jest perfekcyjnie zaplanowaną choreografią, podczas której aktywowanych jest ponad 15 tysięcy ładunków pirotechnicznych!

Udogodnienia dla widzów

- W stosunku do ostatniej edycji pokazów przygotowaliśmy kilka zmian, które z pewnością doceni nasza publiczność. Przede wszystkim postawiliśmy na sprzedaż biletów wyłącznie w formie online, również bezpośrednio przed, jak i w trakcie pokazów. Dzięki temu w każdej chwili będzie można sprawdzić ich dostępność - tłumaczy rzecznik pokazów. 

Takie rozwiązanie pozwoli uniknąć kolejek do kas oraz niepewności związanej z możliwością dostania się na teren pokazów w przypadku pozostawienia decyzji  uczestnictwie na ostatnią chwilę.

Bilety do kupienia, wyłącznie online, na stronie: https://tobilet.pl/airshow-radom-2025.html

Ponadto trzykrotnie zwiększono liczbę stanowisk gastronomicznych. Oznacza to mniejsze kolejki i czas spędzony w oczekiwaniu na posiłek, a także niższe ceny. 

Zniesiony został również limit wody, jaką można wnieść na teren pokazów. Należy jednak pamiętać, że musi znajdować się w fabrycznie zamkniętych, plastikowych butelkach o pojemności nieprzekraczającej 0,5 l . 

Do dyspozycji widzów będą opaski identyfikacyjne, które, po założeniu np. dzieciom i seniorom, mają zapobiec ewentualnym problemom jak np. zagubienie się.

Fani lotnictwa widzą się na Sadkowie 30 i 31 sierpnia.

Bożena Dobrzyńska

fot. archiwum

W tym roku organizatorzy zapowiadają mocną międzynarodową obsadę imprezy. Wśród statków powietrznych zobaczymy  m.in. General Dynamics F-16, Fighting Falcon, Boeing F/A-18 Hornet, Eurofighter Typhoon, Saab JAS 39 Gripen, Lockheed C-130 Hercules reprezentujących armie z całego świata, w tym Szwecję, USA i Grecję. Na niebie pojawią się także nowoczesne śmigłowce wielozadaniowe różnych typów. 

Ale większość widzów najbardziej oczekuje na podniebne ewolucje wykonywane przez zespoły akrobacyjne. Nad Radomiem będziemy  mogli podziwiać zarówno nasze rodzime Orliki, jak i  Royal Jordanian Falcons z Sił Powietrznych Jordanii oraz brytyjski Red Arrows. Oba podziwialiśmy już na Air Show w poprzednich latach i zwłaszcza Brytyjczycy zdobyli wśród widzów pokazów ogromny podziw.

"Rój" dronów na niebie

Widowiskowo zapowiada się pierwszy wieczór na pokazach na Sadkowie, bo ciemne niebo rozświetli 700 dronów. 

– Tworzone przez rój dronów figury świetlne będą osiągać ponad 220 m szerokości, a całość będzie zawierała efekty animacji 3D, z rozbudowaną choreografią świetlną oraz oryginalnie skomponowaną narracją muzyczną – zapowiada Katarzyna Amborska, dyrektor operacyjny firmy Astranate, która specjalizuje się w pokazach z udziałem bezzałogowców.

Na publiczność czeka nie tylko niezwykłe widowisko w powietrzu, ale także imponująca wystawa statyczna, na której będzie można z bliska obejrzeć myśliwce, samoloty transportowe, śmigłowce oraz sprzęt wojskowy wielu formacji. 

Więcej szczegółów na stronie pokazów. Bilety do kupienia w internecie (również przez stronę https://airshowradom.pl/.

bdb

15