Tak ma wyglądać dawna Fabryka Broni po rewitalizacji (wizualizacje Nizio Design International)

Koncepcję przedstawiono podczas odbywającego się na dziedzińcu dawnej Fabryki Broni II Kongresu Radom Przyszłości. List intencyjny w sprawie całkowicie nowego projektu rewitalizacji historycznej Fabryki Broni ARP podpisała z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Kompleksową koncepcję zagospodarowania „Łucznika”, nazwaną teraz Forum Radom, przygotowali wybitni polscy architekci: Mirosław Nizio i Mieczysław Bielawski.

Wizytówka Radomia

Po rewitalizacji dawna siedziba FB ma się stać wizytówką Radomia, atrakcją turystyczną i miejscem spotkań biznesu, organizacji społecznych i politycznych. Przewidziano również zorganizowanie muzeum nawiązujące do historii Polski, Trójmorza i Rzeczpospolitej Obojga Narodów.

Dach budynku porasta trawa, dzięki czemu od niemal 100 lat jest słabo rozpoznawalny z wysokości kilku tysięcy metrów, czyli np. z perspektywy lotnika bombowca. W nawiązaniu do tej murawy, zgodnie z nową koncepcją na dachu będzie ogród botaniczny.

Kompleks po dawnym "Łuczniku" został niedawno wpisany do rejestru zabytków. A to oznacza, że nie można ani w nim, ani z nim robić nic bezy zgody konserwatora, a odbudowa musi być prowadzona tak, aby zachować historyczne walory architektoniczne.

Zostaną tylko ściany

- Zabudowa jest w tak fatalnym stanie, że w inny sposób nie uda się jej zachować. Ściany zewnętrzne będą fasadą, będą podtrzymywane, ale cała konstrukcja będzie nowa. Koncepcja zakłada nadbudowę jednego piętra. Dodatkowo zostanie zlikwidowana kondygnacja między pierwszym a drugim pietrem, powstanie więc ogromna przestrzeń. dziedzińce będą przykryte szklanym dachem, pod nim będzie miejsce na organizację kongresów, konferencji, koncertów. Będziemy mieli także zielony dach, po którym będzie można spacerować. Cały obiekt będzie zresztą otwarty dla mieszkańców - opisuje Sebastian Dąbski, wiceprezes Agencji Rozwoju Przemysłu.

Na rewitalizację potrzeba kilkuset milionów złotych i jak mówił europoseł Adam Bielan (Partia Republikańska) w większości pieniądze mają pochodzić z funduszy europejskich. Agencja Rozwoju Przemysłu liczy na Krajowy Plan Odbudowy. Jeśli zostanie zapewnione finansowanie inwestycji, rozpoczną się prace. Na razie ARP ma tylko koncepcję architektoniczną.

Miał być Projekt Fabryka

Przypomnijmy: zagospodarowanie historycznej siedziby "Łucznika" miało być częścią realizowanego w całym kraju przez ARP Projektu Fabryka, który przewidywał dawanie nowego życia starym obiektom przemysłowym. Początkowo ARP zamierzała zburzyć dawną Fabrykę Broni i postawić w jej miejsce (nie była jeszcze wpisana na listę zabytków) biurowiec klasy A, a więc o bardzo wysokim standardzie. Koszty szacowano wówczas na około 80 mln zł. Pracę miało tu znaleźć około 2 tys. osób Agencja złożyła nawet do urzędu miejskiego wniosek o pozwolenie na budowę, ale później wycofała go. Powodem miały być względy formalne.

Bożena Dobrzyńska

Poseł Frysztak: To była wydmuszka polityczna

Nie zrewitalizują, tylko wyburzą

Przypomnijmy: Agencja Rozwoju Przemysłu zapowiadała, że w ramach projektu zrewitalizuje dawną siedzibę Fabryki Broni, która podniesiona do klasy biurowca klasy A, będzie dysponowała nowoczesnymi powierzchniami do wynajęcia. Później Agencja uznała, że stary budynek "Łucznika" jest w złym stanie technicznym i wycofała z urzędu miejskiego wniosek o wydanie pozwolenia na budowę. Następnie ARP poinformowała, że ma zamiar wyburzyć obiekt i w jego miejscu postawić całkiem nowy. Niemal jednocześnie budynkiem zainteresował się wojewódzki konserwator zabytków, który rozpoczął procedurę wpisywania fabryki do rejestru zabytków. Ostatnio - jak podał Konrad Frysztak - przedstawiciele ARP robili w Radomiu wizję lokalną i zapewniali, że nadal są zainteresowani rewitalizacja dawnej siedziby FB.

Ani w Mielcu, ani w Zamościu

O "postępach" prac przy pofabrycznych obiektach przewidzianych do budowy, bądź rewitalizacji poinformował poseł Konrad Frysztak, który złożył interpelację w tej sprawie. - Inwestycja w Mielcu jest na etapie prac koncepcyjnych, planowane jest zwarcie umowy na wykonanie prac projektowych, w Zamościu jest potrzebna zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, inwestycja w Elblągu - trwają prace projektowe, prowadzone są uzgodnienia wydania warunków zabudowy - wymienia poseł Frysztak. - Z mojego doświadczenia wynika, że jeśli nie ma warunków technicznych dla tej inwestycji, to znaczy że trwają prace nad koncepcją - zastrzega parlamentarzysta.

Nie wiadomo kiedy i za ile

A co dzieje się w sprawie biurowca w Radomiu? - Wiceminister rozwoju odpisał mi, że ARP jest w trakcie uzyskiwania zgód korporacyjnych na powołanie spółki celowej, która przeprowadzi proces rozbiórki budynków zlokalizowanych na terenach dawnej Fabryki Broni "Łucznik" oraz zrealizuje inwestycję polegającą na wypracowaniu koncepcji architektoniczno- urbanistycznej i zaprojektowaniu planowanego w tym miejscu centrum biurowo-konferencyjnego - mówi Konrad Frysztak. Jak dodaje, inwestycja ma zostać zrealizowana z uwzględnieniem elementów nawiązujących do zachowania pamięci o historii obszaru i zlokalizowanych na terenie zakładu "Łucznik". - Termin rozbiórki, rozpoczęcia budowy, ani jej zakończenia nie został określony. Podobnie dotyczy to kosztów realizacji - podsumowuje poseł PO.

Zamieszana herbata nie jest słodsza

Zdaniem posła Frysztaka, wszystkie te informacje wskazują, że ARP ma w Radomiu wszelkie narzędzia do tego, by rozpocząć tę inwestycję. Parlamentarzysta przypomina, że ARP jest właścicielem nieruchomości. - Program Fabryka wygląda tak samo dzisiaj, jak trzy lata temu, kiedy w tym samym miejscu ówczesny kandydat na prezydenta Wojciech Skurkiewicz i ówczesna minister a późniejsza wicepremier Jadwiga Emilewicz go zapowiadali - komentuje poseł Frysztak. Pyta, gdzie dziś są politycy Prawa i Sprawiedliwości, dlaczego mówią, że tak ważna jest rozbiórka. - Z dokumentów jasno wynika, że nie ma również odpowiedzi na to, kiedy będą koncepcje, kiedy będą rozbiórki, ile zostanie na to wydane, a przede wszystkim, co w tym miejscu zostanie wybudowane - mówi Frysztak. Apeluje do polityków PiS: - Karty na stół, wyciągnijcie z szuflady projekt rewitalizacji tego budynku i go po prostu wcielcie w życie. A jeśli tego nie chcecie zrobić, bo uważacie że budynek jest w złym stanie technicznym, to dlaczego na etapie przygotowywania dokumentów projektowych, budowlanych nie zostały te dane wskazane? - docieka poseł Platformy.

- We wszystkich tych miastach politycy PiS oszukują mieszkańców, oszukują, bo ARP robi różne działania pozorne. Od tego, że ta przysłowiowa herbata jest mieszana od trzech lat, nie robi się słodsza - porównuje Konrad Frysztak.

Bożena Dobrzyńska

Główny budynek fabryk został wybudowany w 1925 roku

Sygnatariusze listu żądają, by Agencja Rozwoju Przemysłu, która jest właścicielem obiektu wycofała się z pomysłu zburzenia budynku Fabryki Broni. Radomscy społecznicy uważają, że odrestaurowany gmach mógłby służyć w przyszłości za siedzibę przyszłego (nowego) urzędu wojewódzkiego.

 - Mamy nowy plan dla najważniejszego w Radomiu obiektu przemysłowego. Chcemy, aby w tym obiekcie coś się działo. Ponieważ jest projekt zmiany administracyjnej naszego kraju i utworzenie nowego województwa ze stolicą w Radomiu chcemy, aby w tym budynku znajdował się w przyszłości urząd wojewódzki – uważa Jarosław Kowalik, szef Radomskiego Samorządu Obywatelskiego.

Według tej koncepcji w starej Fabryce Broni byłaby siedziba 27 wydziałów urzędu wojewódzkiego, a sam wojewoda urzędowałby w byłej siedzibie Urzędu Wojewódzkiego w Radomiu przy ul. Żeromskiego 53.

Jarosław Kowalik przypomina, że Agencja Rozwoju Przemysłu zapłaciła już za projekt rewitalizacji Fabryki Broni. - Chcemy więc, aby ten projekt był wykorzystany – wyjaśnia Jarosław Kowalik.

- Byłem mile zaskoczony spontaniczną reakcją, którą otrzymywałem z różnych stron, kiedy ogłoszono decyzję o wyburzeniu tego obiektu. Gdybyśmy się zastanowili jaki budynek może symbolizować historię Radomia w całym XX wieku to chyba jest to najważniejszy budynek. Fabryka Broni, która powstała tutaj na początku lat 20. XX wieku zaraz po odzyskaniu niepodległości jest symbolem odbudowy państwa, bo w tym czasie na terenie Polski nie było żadnej fabryki z branży zbrojeniowej – zauważa Łukasz Zaborowski z Radomskiego Towarzystwa Naukowego.  Zwraca też uwagę, że zburzenie tego budynku byłoby zaprzeczeniem całego programu rządowego „Fabryka” skierowanego do średnich miast, które utraciły status miasta wojewódzkiego.

Zdaniem Łukasza Zaborowskiego Agencja Rozwoju Przemysłu zmieniła plany dotyczące budynku (nie rewitalizować, a stawiać nowy), bo chce zaoszczędzić na programie.

Najpierw rewitalizacja, potem wyburzenie

Przypomnijmy: ARP początkowo zapowiadała modernizację istniejącego budynku fabryki. Ale, jak ostatnio tłumaczyła "ze względu na zmianę uwarunkowań technicznych i rynkowych wpływających na brak biznesowej zasadności jej realizacji" zmieniła swoje plany.

Główny budynek fabryki powstał w 1925 roku. Na kompleks przyfabryczny składały się także: polerownia, strzelnica, studnia artezyjska, wieża ciśnień, domy: robotnicze, urzędniczy, łaźnia i magazyn objętościowy. W 1927 roku fabryka zakończyła budowę większości obiektów. W 1935 roku w radomskiej fabryce uruchomiono seryjną produkcję legendarnych pistoletów VIS.

Tradycje przedsiębiorstwa kontynuowała w XXI wieku nowa spółka: Fabryka Broni „Łucznik”, która w 2014 roku przeniosła się do nowej siedziby w Wólce Klwateckiej. Pojawiło się kilka koncepcji wykorzystania historycznego budynku: zorganizowania tu muzeum historii przemysłu radomskiego czy zaadoptowaniu na siedzibę Polskiej Grupy Zbrojeniowej i Park Naukowo-Technologiczny.

kat., bdb

W magistracie odbyło się spotkanie w sprawie dawnej siedziby FB (fot. UM Radom)

Wczoraj w radomskim magistracie odbyło się spotkanie kierownictwa ARP z przedstawicielami władz miasta, na którym padło zapewnienie, że agencja nie porzuca planów dotyczących dawnej siedziby FB.

- Rozmowy przebiegły w bardzo dobrej atmosferze. Dla nas, jako władz miasta najważniejsze jest to, że w ogóle inwestycja ARP ma szansę realizacji. Cieszę się z zapewnienia, jakie otrzymaliśmy, bo to szansa na utworzenie nawet około 2 tys. nowych miejsc pracy, szczególnie w obszarze usług dla biznesu. To rozwijający się sektor, w którym nasze miasto już ma bardzo mocną pozycję i wskazywane jest jako miejsce o bardzo dużym potencjale rozwoju - podkreśla wiceprezydent Katarzyna Kalinowska.

kat, bdb

Fot. Zdjęcie ilustracyjne