Zdjęcia pochodzą z Łukasz Kowalski/Facebook

Próba rozładowania emocji po "Potańcówce w klimacie PRL" (pisaliśmy o niej tutaj i tutaj) poczyniona przez Radosława Witkowskiego raczej się nie powiodła. Prezydent skrytykował "historyczną inscenizację" z udziałem osób przebranych za funkcjonariuszy MO i uznał, że była ona niefortunna i przekroczyła również granice jego osobistej wrażliwości.

Ale słowa przeprosin nie padły, ani z jego strony, ani ze strony zastępczyni Marty Michalskiej-Wilk, która stała się główną "bohaterką" afery, bo to ona opublikowała zdjęcia z "ZOMO-wcem". Wiceprezydent Michalska-Wilk podtrzymała jedynie swoją opinię o zabawie: "Pamięć nie polega na zakazie radości. Zamiast wspólnego uczczenia rocznicy, wydarzenie zostało wciągnięte w bieżącą walkę polityczną. To szczególnie szkodliwe, bo hejt i polityczne emocje uderzają w samych świadków historii oraz w ideę wspólnej pamięci. Radomski Czerwiec ’76 jest powodem do dumy i fundamentem drogi do wolności. Ta rocznica należy do Radomian – do tych, którzy ją przeżyli, i do tych, którzy dziś chcą ją rozumieć. Zaczęło się w Radomiu. Nie pozwólmy, by tę historię zamienić w kolejną polityczną wojnę" - napisała.

Zarówno prezydent, jak i jego zastępczyni przytaczają na swoich profilach w mediach społecznościowych wypowiedź Mirosławy Hetman, uczestniczki wydarzeń sprzed 50 lat i prezeski Stowarzyszenia Radomski Czerwiec. Mówi ona, że była na potańcówce w hali MOSiR, że też zrobiła sobie zdjęcie z "funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej" i nawet z nim żartowała.

.

"Stasiek w grobie przewraca"

Na przeciwnym biegunie są poniższe wpisy, w tym Łukasza Kowalskiego, syna zmarłego niedawno Stanisława Kowalskiego, do śmierci przewodniczącego Stowarzyszenia Radomski Czerwiec. Przytaczamy w całości: "Tata nigdy by się nie zgodził na bal z ZOMO... Czerwiec ’76 w Radomiu nie jest dekoracją. Nie jest „klimatem”, stylizacją ani tłem do zabawy. To pamięć o strachu. O pałkach, ZOMO, milicji. O pobiciach, więzieniach i życiu, które po tamtych dniach nigdy nie wróciło na swoje miejsce.

Dlatego obrazy uśmiechów, potańcówek i zdjęć z ZOMO przy tej rocznicy bolą. Nie dlatego, że ktoś chce świętować. Tylko dlatego, że dla wielu rodzin to nie symbol — to konkretne doświadczenie. Dla jednych to dziś kostium. Dla innych — twarze oprawców. Mój tata był jednym z tych, którzy tam wtedy byli.
Dla niego nie było w tym nic z folkloru. I kiedy patrzę na to wszystko, mam jedno poczucie:
ta pamięć została potraktowana zbyt lekko. Czerwiec ’76 zasługuje na skupienie, prawdę i godność.

Dlatego mówię ponownie: PRL mnie nie bawi. Nie wiem jak może bawić kogokolwiek. Nie jest kostiumem ani estetyką. Bal PRL organizowany z okazji 50. rocznicy Radomskiego Czerwca jest skandalem, bo zamienia cierpienie w dekorację, a traumę w zabawę".

Inni, także powołują się na pamięć najbliższych: "Jako syn ojca, który wówczas pracował w Zakładach Metalowych im gen.Świerczewskiego na wydziale P-6 i brał udział w w wymarszu na Komitet PZPR przy ulicy Ówczesnej 25 Czerwca oczekuje za profanację tej imprezy na przeprosiny !!!!!".

"Obok osobistych tragedii była także i tragedia zbiorowa Miasta. Komuniści tak się zemścili, że pomijali Radom w rozwoju przez kolejne dziesięciolecia, cięli fundusze i inwestycje, zamykali zakłady pracy. Dodatkowo uruchomili czarny UB-ecki PR na mieszkańców Miasta, warchoły z Radomia, chytre baby z Radomia, najgorsze miasto w Polsce itp, co było tak silne, że trwa do dnia dzisiejszego".

A ja się tym razem nie zgadzam. Pamięć o zdarzeniach z Czerwca jest ważna. Ale nikt nie chciał nikogo wyśmiewać ani dewaluować. Znam uczestników Czerwca, którym ten bal niczego nie ujął i nie poczuli się dotknięci. Pamięć tak, szacunek tak, ale przyda się też trochę luzu i zabawy. Przestańmy robić dramy i wyplujmy te połknięte kije."

"Stasiek  (chodzi zapewne o Stanisława Kowalskiego) się w grobie przewraca.

Zbiorowe oburzenie PiS

Do dyskusji o tym, co wypada, a czego nie, weszła polityka. Podczas wczorajszej konferencji prasowej oburzeni parlamentarzyści PiS bez ogródek artykułowali swoje zadanie na temat potańcówki "w klimacie PRL" zorganizowanej przez miasto. 

Przewodniczący Rady Miejskiej w Radomiu Mateusz Tyczyński zaprezentował nieco inne spojrzenie na to, co wydarzyło się zarówno podczas "Potańcówki w klimacie PRL", jak i późniejszej dyskusji wokół niej. Tyczyński najpierw we wpisie w mediach społecznościowych, a potem w rozmowie na antenie lokalnego radia i telewizji przypomniał, że razem z prezydentem Witkowskim (najpierw jako posłem) od 15 lat przywracają pamięć o Czerwcu'76.

Wiceprezydent Marta Michalska-Wilk i ZOMOW-cy (fot. Facebook)

Internet rozgrzany do zenitu, choć za oknem siarczysty mróz. Radomianie podzieleni: jedni chwalą, że wreszcie coś się w mieście dzieje i niech ci, co im się nigdy nic nie podoba, przestaną już narzekać; drudzy pytają z niedowierzaniem: naprawdę to była impreza z tej właśnie okazji?

Sobotnia impreza w hali MOSiR przy ul. Narutowicza zgromadziła setki osób. Była dla uczestników bezpłatna, ale bilety można było zdobyć tylko uczestnicząc w konkursach na Facebooku i na antenie jednej z lokalnych rozgłośni. Sala udekorowana m.in. bibułkami zwisającymi ze sznurów, pod sufitem dyskotekowa, błyszcząca kula. Na scenie hasło ironicznie (?) nawiązujące do PRL: "Orkiestra gra, naród tańczy". Jest też jedyna szansa, by zrobić sobie zdjęcie z ZOMO-wcem. Niemal takim samym, jak 26 czerwca 1976 r. w Radomiu. W hełmie i z pałką. Taką samą, jak tego właśnie dnia, kiedy Milicja Obywatelska rozpędzała protestujących na ulicach i taką samą, kiedy mundurowi bili uczestników protestu na tzw. ścieżkach zdrowia.

No cóż, rekonstrukcja niemal idealna. Przecież takie lubimy, czy to bitwa pod Grunwaldem, powstanie styczniowe, czy rzeź na Wołyniu. Zapowiadając imprezę mówiono wszak, że ma ona także walor edukacyjny.

Bal na trupach PRL?

Najwięcej krytycznych komentarzy pojawiło się na Facebookowym profilu miasta Radom, prezydenta Radosława Witkowskiego i wiceprezydent Marty Michalskiej-Wilk. Internauci pisali:

"Władze mają rozmach w tym Radomiu. . Robić wesołą imprezę za ofiary PRL to nikt na trzeźwo by nie wymyślił".

"Bal na trupach PRLu..." nie wierzę w to co widzę..."

"Peerelem czcić Radomski Czerwiec to już szczyt debilizmu,wstyd na całą Polskę,przez durną wiceprezydent biedny Radom znowu na językach całego kraju,Boże, patrzysz i nie grzmisz.Na parkiecie wywijają debile,którym za komuchów było dobrze a i dzisiaj nie narzekają,wypad wreszcie od koryta,natychmiast zanim do cna ograbicie naszą ojczyznę."

"Żenujący spektakl, zwłaszcza w Radomiu"

"Była zabawa w ścieżkę zdrowia?"

"Ale to jakiś żart? W ramach obchodów tragicznego Czerwca 76 wy miernoty bawicie się w duchu PRL?. Ja pierd... co wy macie w głowach szambo? I to wszystko za pieniądze podatników i żyjących ofiar? Komuna zdechła, resztę dopowiedzcie sobie sami.."

"Ludzie, którzy przeżyli na własnej skórze ścieżki zdrowia, pewnie zrywają boki, widząc jak ludzie robią sobie zdjęcia z uśmiechniętym ZOMO-wcem

"Odpowiadając zbiorczo na wszystkie negatywne komentarze dotyczące potańcówki PRL. Chcielibyśmy podkreślić, że ta impreza była pierwszą z cyklu wydarzeń upamiętniających 50. rocznicę Czerwca ’76. W ciągu roku planujemy różnorodne wydarzenia, które będą obejmowały nie tylko elementy rozrywkowe, ale także momenty refleksji i upamiętnienia. To także okazja, by przypomnieć młodszym pokoleniom o ważnych wydarzeniach historycznych i zrozumieć kontekst tamtych czasów. Zależy nam na tym, by te inicjatywy były przestrzenią do dialogu i wspólnej refleksji. Zapewniamy, że w kolejnych wydarzeniach znajdzie się miejsce zarówno na hołd, jak i na edukację. Dziękujemy za zaangażowanie i otwartość na tę inicjatywę."

Prezydent Radosław Witkowski nie zamieścił żadnej odpowiedzi. Ograniczył za to możliwość komentowania jego posta. My robimy odwrotnie: zachęcamy do dzielenia się swoimi przemyśleniami na naszym Facebooku.

Bożena Dobrzyńska

Zdjęcia: Anna Wróblewska/UM Radom

W szpitalu podpisano list intencyjny w sprawie organizacji balu