Koncertmistrz orkiestry Lucjan Szaliński-Bałwas (na pierwszym planie po lewej) i kompozytor "ReSPECTRUM" Albert Stensen (fot. Anna Wróblewska/UM Radom)

To był ostatni koncert zagrany przez ROK w sali przy ul. Żeromskiego 53; obiekt przejmuje już wykonawca, który przebuduje go gruntownie, sprawiając że będzie spełniał wymogi filharmonii.

O tym też m.in. z mówiono podczas wydarzenia. - Podpisaliśmy umowę z wykonawcą na gruntowną modernizację sceny, widowni, ale też zaplecza, holu i foyer. Za 17 miesięcy to będzie inna przestrzeń, inna estetyka i funkcjonalność. To będzie sala koncertowa o parametrach filharmonicznych - zapewniała wiceprezydent Radomia Katarzyna Kalinowska.Przypomniała, że w Radomiu 50 lat temu zaczęła się polska droga do wolności. - Ten koncert jest okazją do refleksji nad godnością i determinacją ludzi, którzy wtedy mieli odwagę upomnieć się o swoje prawa - mówiła Katarzyna Kalinowska.

- Są tu dziś z nami uczestnicy tamtych wydarzeń, przywitajmy ich brawami, bo to oni zaczęli naszą drogę do wolności. "ReSPEKTRUM", które właśnie usłyszeliśmy uświadamia, że nikt z nas nie jest początkiem, ani końcem. Starajmy się kontynuować dzieło, które nam powierzono - dodał Bartosz Bednarczyk, wiceprezydent Radomia.

W dalszej części koncertu usłyszeliśmy utwory kompozytorów polskich: Stefana Kisielewskiego, Stanisława Moniuszki i Henryka Wieniawskiego. Arię Hanny z opery "Straszny dwór" zaśpiewała pięknie młoda sopranistka Julia Pilś, a partie solowe II Koncertu skrzypcowego d-moll op. 22 brawurowo zagrali: Natalia Majewska, Marcin David Król i Lucjan Szaliński-Bałwas. Orkiestre poprowadził Andrzej Borzym.

Na czas remontu Radomska Orkiestra Kameralna przeniesie się do szkoły muzycznej. Tam będzie można posłuchać kolejnych koncertów w wykonaniu muzyków. Biuro i kasa ROK zostanie natomiast przeniesiona do Kamienicy Deskurów.

bdb

Zdjęcia:Anna Wróblewska/UM Radom

Andrzej Borzym (fot. Materiały prasowe/ROK)

Pół wieku po historycznych wydarzeniach, które zmieniły bieg historii Polski, Radom składa hołd bohaterom tamtych dni poprzez muzykę. Wieczór ten będzie nie tylko lekcją pamięci o wydarzeniach związanych z Radomskim Czerwcem 76', ale przede wszystkim wielkim świętem polskiej kultury i premierą światowej klasy kompozycji.

Wykonawcy to: Radomska Orkiestra Kameralna pod batutą Andrzeja Borzyma juniora, Julia Pliś - sopran, Natalia Majewska, Marcin David Król, Lucjan Szaliński-Bałwas - skrzypce.

Muzycy wykonają premierowo kompozycję „reSPEKTRUM” Alberta Stensena, poświęconej wydarzeniom z Czerwca 76 roku w Radomiu oraz utwory kompozytorów polskich - Koncert skrzypcowy d-moll Henryka Wieniawskiego, a także Aria Roksany z opery "Król Roger" Karola Szymanowskiego i Aria Hanny z opery "Straszny Dwór" Stanisława Moniuszki.

Na scenie oprócz muzyków ROK zobaczymy artystkę, dla której Radom jest miejscem szczególnym. Julia Pliś (sopran), laureatka nagrody specjalnej na prestiżowym II Ogólnopolskim Konkursie Wokalnym im. Marii Fołtyn, powraca przed radomską publiczność w pełnej artystycznej dojrzałości. Nad całością wykonawczą czuwać będzie maestro Andrzej Borzym Jr, dyrygent znany z niezwykłej precyzji i umiejętności wydobywania z orkiestry najgłębszych pokładów ekspresji.

Punktem kulminacyjnym programu będzie uroczysta premiera utworu „reSPEKTRUM” Alberta Stensena. Kompozycja ta została napisana specjalnie z okazji 50. rocznicy Radomskiego Czerwca ’76, stanowiąc muzyczną interpretację odwagi, buntu i pragnienia wolności mieszkańców naszego miasta.

"Ten koncert to coś więcej niż wydarzenie artystyczne. To hołd dla tożsamości Radomia. Muzyka stanie się mostem łączącym pokolenia i przypomnienie, że wolność ma swoje źródła w Radomiu, a 50. rocznica Czerwca '76 wybrzmi dźwiękiem pełnym godności i szacunku" - podkreślają organizatorzy.

Bilety w cenie 30, 27, 26 i 22 zł do nabycia w kasie ROK oraz przez internet na stronie www.rok.art.pl. Dla naszych Czytelników mamy zaproszenia. Szczegóły w Darmowych wejściówkach i na Facebooku.

Na sesję przyszło wielu mieszkańców

Przypominamy: chodzi o burzę, jaką wywołała "Potańcówka w klimacie PRL" w hali MOSiR z udziałem kilkuset osób. Były one przebrane w stroje "z epoki", tańczyły do dawnych przebojów. Klimat tamtych lat przypominały również rekwizyty: milicyjna nyska, mały fiat, a także... przebrani za zomowców statyści. I to z nimi zrobiła sobie zdjęcia wiceprezydent Radomia. Gdy fotografie pojawiły się w sieci, część radomian uznała zabawę z takiej okazji za skandal. Internet i media społecznościowe rozgrzały się do czerwoności, choć nie wszyscy ganili i byli oburzeni.

Ani prezydenta, ani wiceprezydentów

Na dzisiejszą sesję, poza parlamentarzystami PiS, przyszło wielu mieszkańców Radomia, zabrakło dla nich nawet siedzących miejsc. Salę obrad ochraniała Straż Miejska, przed budynkiem ratusza stał policyjny radiowóz.

Ani prezydenta, ani jego zastępców, w tym Marty Michalskiej-Wilk na sesji nie było.

Na początku tekst stanowiska rady miejskiej przygotowaną przez klub PiS przedstawiła Katarzyna Pastuszka-Chrobotowicz. Autorzy domagają się potępienia "potańcówki" i wnioskują o odwołanie ze stanowiska wiceprezydent Michalskiej-Wilk za organizację imprezy, podczas której zrobiła sobie zdjęcia ze statystami przebranymi za zomowców

"Naśmiewają się z pamięci"

Obecni na dzisiejszej sesji parlamentarzyści PiS uderzyli głównie w tony martyrologiczne. - Mamy dzisiaj sesję nadzwyczajną, która ma w jakimś sensie przygotować historyczną pamięć o tych, którzy wtedy walczyli o godność, sprawiedliwość, o wolność, o to, żeby Polska była wolnym i suwerennym państwem. Ludzie wychodząc na ulice, zademonstrowali swoją miłość do ojczyzny i do wolności, sprzeciwili się komunistycznej władzy. Zostali za to drakońsko potraktowani. Były ofiary śmiertelne. Setki osób zostały pobite, wyrzucone z pracy. Radom stał się miastem prześladowanych przez komunistyczne władze - mówił poseł Marek Suski

Przypomniał, że w 76 roku robotnicy wyszli na ulice, broniąc honoru i wolności, domagając się uczciwych rządów w naszym kraju. Podpalono Komitet Wojewódzki, a władze? Władze po prostu wyciągnęły bardzo ostre środki wobec mieszkańców Radomia i wszystkich, którzy protestowali.

- Dzisiaj, po tylu latach, właśnie w czasie roku 50. rocznicy, roku pamięci o radomskim buncie robotników przeciwko komunistycznej władzy, władze Radomia urządziły sobie bal, na którym naśmiewają się z tej pamięci. Przebierańcy za zomowców byli gośćmi specjalnymi, z którymi m. in. pani wiceprezydent się fotografowała.Piękne fotki.Wszystko się odbywało w atmosferze zrównania, może nawet podkreślenia, że ci, którzy bili, ci, którzy prześladowali, to fajni ludzie.Tak naprawdę z nimi można się pobawić. A ofiary tamtych strasznych chwil to już przeszłość. To niby nowoczesna forma pamięci drwił poseł Suski.

Kto rządzi Radomiem?

Jego zdaniem, w Radomiu rządzą "postkomunistyczne władze", które są potomkami zomowców. - Ta hańba musi zostać zmazana. Radom powinien pozostać miastem dumnym, które jest dumne ze swojej przeszłości i nie pozwolić na to, żeby się z tej przeszłości nabijać, bo to było po prostu harcowanie na grobach. Ja słyszę czasem od obecnych władz, że nie należy uprawiać polityki na grobach, nie należy na ofiarach i na grobach ofiar urządzać sobie tańców.A wy właśnie tutaj, w Radomiu, na tych grobach ofiar urządziliście sobie taki takie tańce - zarzucał Marek Suski.

W podobnym tonie wypowiadała się poseł Agnieszka Górska (PiS). - Dziś historia zatoczyła koło. Ja urodziłam się w 1976 roku, mam dziś 50 lat i 50 lat temu radomscy robotnicy wyszli na ulice, by walczyć o wolność. I dzisiaj my również musimy walczyć o prawdę, o wolność, ale również i o godność - podkreślała.

Wymowna cisza

Andrzej Kosztowniak, poseł PiS i były prezydent Radomia zdradził, że po raz pierwszy wstydzi się, kiedy stoi na mównicy podczas obrad rady miejskiej. - Nie za swoje działania, ale z swoje miasto - wyjaśniał, że nie ma na sali żadnego przedstawicieli z władz miasta. - Nie potrafią przyjść, pokłonić się, powiedzieć "przepraszam" - podkreślał parlamentarzysta. I kontynuował: - Najbardziej wymowna jest cisza, która wybrzmiewa od tych kilku tygodni, kiedy to się stało. Nie ma odzewu na te haniebne wydarzenia. Wszyscy spodziewaliśmy się przeprosin, ale te kilka tygodni tej wymownej ciszy, dziś krzyczą. Osoby, które popełniły błąd nie potrafią się w tej sytuacji zachować. Te przeprosiny należą się wszystkim radomianom.

W obronie wiceprezydent

Krystyna Wydra, nauczycielka i przewodnicząca Rady Seniorów w Radomiu opowiedziała, jak zapamietała czerwiec 1976 r. w Radomiu. - Działy się tam straszne rzeczy. Mój ojciec i brat byli spałowani przez ZOMO, rodzina poniosła konsekwencje. I wrócę teraz do tej imprezy. Ja na niej nie byłam, ale widziałam zdjęcia. Gdy je pierwszy raz je zobaczyłam, to się ucieszyłam (tu śmiech z sali), że młodsze pokolenie może inaczej podchodzić do tych spraw. Dopiero gdy zaczęłam czytać nagonkę w internecie, zaczęło mnie to boleć. My nie musimy się we wszystkim zgadzać, ale musimy się szanować. Każdy ma prawo inaczej odczuwać i nikomu nie można niczego narzucać. Dajmy sobie prawo, by każdy po swojemu odbierał 1976 rok. Dla mnie to nie jest tylko data, ale też wszystko co później się wydarzało. Nikt się nie ujął za  radomskimi warchołami - apelowała.

Przewodnicząca Rady Seniorów w Radomiu stanęła w obronie wiceprezydent Michalskiej-Wilk. - Nie zdarzyło mi się, żeby pani prezydent nie ujęła się za seniorami, z jaką sprawą bym nie przyszła - powiedziała.

Ale ta wypowiedź publiczności raczej się nie spodobała.

Wylał się hejt

Jak można było się spodziewać stanowiska klubów radnych były zgoła odmienne. Szef klubu KO Dawid Ruszczyk. Twierdził, że radni PiS nie zgłosili w porządku obrad punktu dotyczącego stanowiska prezydenta. - Nie czekaliście państwo na refleksję, już na drugi dzień wylał się wielki hejt. Zaczął się polityczny teatr - powiedział i przeczytał ocenę sytuacji przez radnych KO. - Nie ma granicy między debatą a nagonką. Skala hejtu, zwłaszcza wobec wiceprezydent Michalskiej-Wilk przekroczyła wszelkie granice. Dalsze eskalowanie tej sprawy jest niedopuszczalne - akcentował m.in. Dawid Ruszczyk. Przypomniał, że to właśnie za czasów prezydentury Radosława Witkowskiego przywrócono odpowiednią oprawę obchodom Radomskiego Czerwca '76. Poinformował, że radni z KO nie poprą propozycji stanowiska rady miejskiej zaproponowanego przez PiS.

Jarosław Kosior w imieniu klubu PSL przywołał przepisy konstytucji o wolności słowa. - To co się wydarzyło, w niczym nie przekroczyło prawa. My w PSL jesteśmy przeciwni relatywizowaniu opresji i ocieplaniu wizerunku PRL. Rada miejska nie jest od odwołania wiceprezydenta. Gdybyśmy przyjęli taką uchwałę, byłaby pusta. Zwracam się do polityków, aby nie wykorzystali Czerwca '76 do zdobywania lajków i zasięgów - mówił radny Kosior.

Może warchoły?

- Szkoda, że nie ma z nami prezydenta miasta, ale może nas pan ogląda. Panie prezydencie, chyba nie o takie upamiętnienia Czerwca '76 panu chodziło. Pan prezydent nazwał protestujących przeciw tym wydarzeniom, ludźmi złej woli... To może od razu warchołami? - zapytał szef klubu radnych PiS Artur Standowicz. I dalej: Mówicie, że Czerwiec '76, to nie tylko martyrologia. No, nie tylko, ale ludzie przede wszystkim cierpieli. Jeśli nie widzicie niestosowności tych zachowań, to O.K. Ja się z tym nie zgadzam i większość obecnych na tej sali też nie. My wzywamy prezydenta do odwołania wiceprezydent, może jest miłą osobą, miłą dla seniorów, może sprawdziłaby się jako prezes stowarzyszenia seniorów. Wzywamy do jej odwołania.      

Chodzi o symbole

W dyskusji w większości zabierali głos radni PiS. Ton ich wypowiedzi był ten sam: nie można dziś bawić się, gdy inni cierpieli, bili bici, wyrzucani z pracy. Gdy Radom na całe lata stał się "miastem z wyrokiem". Radny Michał Podlewski przywoływał znaną pieśń Jana Kelusa o "czerwonym Radomiu" i drodze E7, a Marek Sołśnia przypomniał postać Inki Siedzikówny, która przed śmiercią mówiła, że "zachowała się godnie", natomiast Kazimierz Staszewski, uczestnik czerwcowego protestu, uświadamiał zebranym, że "tu nie chodzi o zabawę, tu chodzi o symbole". 

W głosowaniu wzięło udział 20 obecnych z 25 radnych. 8 było za (radni PiS), 12 (radni KO i niezależny) przeciw przyjęciu stanowiska zaproponowanego przez klub radnych PiS. 

Tuż po zamknięciu obrad, część publiczności zaczęła skandować "Precz z komuną!". Być może te okrzyki i gorąca atmosfera spowodowały, że bardzo źle się poczuł radny Jan Pszczoła. Szybko zjawiło się pogotowie, które zabrało go do szpitala.

Bożena Dobrzyńska

fot. Łukasz Wójcik/UM Radom

.

Na widowni zasiedli m.in. uczestnicy wydarzeń sprzed 49 lat. Była to okazja, by kolejny raz podziękować im za odwagę, która utorowała polską i europejską drogę do wolności. Jednocześnie, dla młodego pokolenia była to cenna lekcja historii.

– Taki cel przyświeca nam od 2016 roku, od pamiętnej 40. rocznicy, kiedy to po raz pierwszy zaproponowaliśmy bardzo bogaty program obchodów. Regularnie przypominamy, że „Zaczęło się w Radomiu”. Możemy naprawdę być dumni z roli jaką odegrało nasze miasto w procesie przemian ustrojowych – mówił przed piątkowym koncertem prezydent Radosław Witkowski.

W programie obchodów znalazły się m.in. także pikniki: sobotnia „(Bez)karna półkolonia” na Borkach, a dzisiaj organizatorzy zapraszają na „Piknik PRL” na placu Corazziego. Początek o godz. 14. Natomiast wieczorem o godz. 20 będzie można posłuchać muzyki z lat 70. i 80 podczas koncertu "Gramy w parku".

kat

Zdjęcia: Łukasz Wójcik/UM Radom

fot. Kancelaria Senatu RP

- Uchwała w sprawie ustanowienia roku 2026 Rokiem Robotniczego Protestu Czerwca 1976 w związku z 50. rocznicą zwycięskiego, ogólnopolskiego zrywu robotniczego, na którego czele stanęli mieszkańcy Radomia, Ursusa i Płocka stanowi hołd składany przez Senat RP wszystkim ofiarom represji, ich rodzinom oraz każdemu, kto z odwagą i wiarą w niepodległą Polskę brał udział w manifestacjach w całym kraju - podkreśla senator Skurkiewicz.

„Wyrażamy wdzięczność wszystkim, którzy nieśli pomoc ludziom skrzywdzonym. Nauka płynąca
z ofiary poniesionej przez polskich robotników protestujących w czerwcu 1976 roku nakazuje nam zachowanie szczególnej troski o sprawiedliwość społeczną, naukę patriotyzmu i umiłowanie wolności” - czytamy w uchwale . I dalej: „Naszym obowiązkiem jest przekazanie kolejnym pokoleniom prawdy historycznej o tamtych wydarzeniach. Totalitarna władza przez lata czyniła wszystko, aby umniejszyć ich znaczenie, a bohaterów przedstawić jako bandytów i chuliganów. Uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej ma tu szczególne znaczenie w przywracaniu należnego miejsca wydarzeniom Czerwca 1976, zauważając równocześnie piękno tamtych dni, związane z rodzącą się wtedy solidarnością pomiędzy różnymi grupami społecznymi w dążeniu do ludzkiej godności i pełni wolności” .

Gośćmi wydarzeń w Senacie byli m.in. członkowie Stowarzyszenia Radomski Czerwiec 76, w tym prezes Mirosława Hetman i kapelan ks. Mirosław Kszczot, oraz przedstawiciele NSZZ Solidarność Ziemi Radomskiej z byłym senatorem Zdzisławem Maszkiewiczem na czele.

kat

Zdjęcia: Kancelaria Senatu

Zdjęcie z wystawy o Radoskórze (fot. Muzeum im. Jacka Malczewskiego)

 
 
Spotkanie złożone będzie z dwóch części: oprowadzania kuratorskiego po wystawie Radomskie Zakłady Przemysłu Skórzanego „Radoskór” 1959-1999. Wystawa w 65. rocznicę powstania" i kolejnego, autorskie z dziennikarzem muzycznym Piotrem Metzem połączone ze słuchaniem legendarnych płyt i niezapomnianych gwiazd polskiej fonografii.

Dawał pracę tysiącom radomian
 
W roku 2024 mija 25 lat od ostatecznej likwidacji „Radoskóru”. Przez dziesięciolecia „Radoskór”, a wcześniej Radomskie Zakłady Obuwia oraz Polska Spółka Obuwia „Bata” S.A., dawały pracę tysiącom mieszkańców Radomia. Niektórzy radomianie całe swoje życie zawodowe związali w przemysłem skórzanym funkcjonującym w mieście. W 1985 r. „Radoskór” osiągnął szczyt zatrudnienia – łącznie w całym Kombinacie pracowało ponad 12 tysięcy pracowników. Dlatego też Muzeum chce przypomnieć radomianom, ale i także gościom odwiedzającym nasze miasto historię tego przedsiębiorstwa. Na wystawie prezentowane są artefakty pochodzące z kolekcji własnej Muzeum (takie jak obuwie, fotografie prezentujące wnętrza hal produkcyjnych oraz wydarzenia z życia zakładów, gadżety reklamowe, sztandary, dyplomy i nagrody), także pamiątki rodzinne po byłych pracownikach Kombinatu wypożyczone od osób prywatnych, oraz obiekty wypożyczone z Archiwum Państwowego i Muzeum Historii Najnowszej Radomia oraz XI Liceum Ogólnokształcące im. St. Staszica.
Mnóstwo ciekawostek związanych z prężnym działaniem zakładu i jego historią, wizjonerską postacią Tomasza Baty oraz licznymi postaciami w historii Radoskóru opowie kurator wystawy Krzysztof Skarżycki. Liczymy również na Państwa wspomnienia.

„Chcemy bić ZOMO”
 
Nie tylko strajki odgrywały istotną rolę w życiu opozycji czasów PRL-u. Ogromną siłę miała też muzyka grana na koncertach. Za czasów Gomułki i Gierka tzw. muzyka młodzieżowa znajdowała się pod baczną obserwacją partyjnych urzędników od kultury. Dominowały błahe i proste piosenki. Dopiero w latach 80. doszło do sytuacji całkowicie bezprecedensowej w realiach PRL. Popularność ogólnopolską zyskiwały zespoły, które nie miały szans ani na nagranie płyty w profesjonalnym studiu, ani na występ w telewizji. Polem ekspresji były koncerty w klubach osiedlowych, przyzakładowych i studenckich oraz duże festiwale. W Radomiu takim miejscem, gdzie śpiewano „Chcemy bić ZOMO”, była hala Radoskóru zwana też przez radomian halą RZO.

Jak wyglądał rynek muzyczny w czasach PRL? O zmaganiach muzyków z cenzurą. O zespołach i piosenkach na czarnej liście. Wreszcie jak można było popaść w niełaskę komunistycznej władzy, opowie znany dziennikarz muzyczny Piotr Metz.
 

Ulica 25 Czerwca będzie zamknięta od Kelles-Krauza do Słowackiego, natomiast ulica Żeromskiego od Słowackiego do Młynarskiej (w obydwu przypadkach z warunkowym zachowaniem możliwości dojazdu do budynków zlokalizowanych przed miejscem uroczystości). Zalecane objazdy nieprzejezdnego skrzyżowania będą przebiegały przez ulice Wodną, Zbrowskiego, Żeromskiego, trasę N-S i Beliny-Prażmowskiego. Możliwe będzie poza tym omijanie tego rejonu ulicami Kelles-Krauza, Niedziałkowskiego, Żeromskiego i Słowackiego. Zamknięte fragmenty jezdni będą przeznaczone tylko dla uczestników obchodów rocznicy Czerwca ’76. Organizatorzy apelują o nieparkowanie samochodów przy pomniku.

Trasy objazdów dla autobusów komunikacji miejskiej będą w godzinach 7:00-18:00 przebiegały poniższymi ulicami.

Linia 1

W kierunku pętli Wierzbicka / Warsztatowa:
Szklana, Żeromskiego, Czachowskiego, Beliny-Prażmowskiego, 25 Czerwca, Sienkiewicza.

W kierunku pętli Os. Gołębiów I:
Sienkiewicza, 25 Czerwca, Beliny-Prażmowskiego, trasa N-S, Szklana.

Linia 3

W kierunku pętli Idalin:
25 Czerwca, Wodna, Zbrowskiego, Żeromskiego, Czachowskiego, Beliny-Prażmowskiego, 25 Czerwca, Sienkiewicza.

W kierunku pętli Os. Michałów:
Sienkiewicza, 25 Czerwca, Beliny-Prażmowskiego, trasa N-S, Żeromskiego, Zbrowskiego, Wodna, 25 Czerwca.

Linia 4

W kierunku pętli Firlej / Cmentarz:
Słowackiego, 25 Czerwca, Sienkiewicza, Mickiewicza, Traugutta, Żeromskiego, Malczewskiego, Warszawska.

W kierunku pętli Os. Prędocinek:
Warszawska, Malczewskiego, Wałowa, Lekarska, Tochtermana, Traugutta, Mickiewicza, Sienkiewicza, 25 Czerwca, Słowackiego.

Linia 5

W kierunku pętli Pruszaków:
Lubelska, Żeromskiego, Czachowskiego, Beliny-Prażmowskiego, 25 Czerwca, Sienkiewicza.

W kierunku pętli Wojska Polskiego / Lubelska:
Sienkiewicza, 25 Czerwca, Beliny-Prażmowskiego, trasa N-S, Żeromskiego, Lubelska.

Linia 6

W kierunku pętli Godów:
25 Czerwca, Wodna, Zbrowskiego, Żeromskiego, Czachowskiego, Beliny-Prażmowskiego, Poniatowskiego.

W kierunku pętli Milejowice / Kasztanowa lub Milejowice / Cerekiewska:
plac Dworcowy, Beliny-Prażmowskiego, trasa N-S, Żeromskiego, Zbrowskiego, Wodna, 25 Czerwca.

Linia 10

W kierunku pętli Wacyn / Osiowa:
Szklana, Żeromskiego, Czachowskiego, Beliny-Prażmowskiego, 25 Czerwca, Sienkiewicza.

W kierunku pętli Gołębiów / Fołtyn:
Sienkiewicza, 25 Czerwca, Beliny-Prażmowskiego, trasa N-S, Szklana.

Linia 13

W kierunku pętli Wośniki / Szkoła lub Wośniki / Samorządowa:
25 Czerwca, Wodna, Zbrowskiego, Żeromskiego, Czachowskiego, Beliny-Prażmowskiego, Poniatowskiego.

W kierunku pętli Józefów / Szpital lub Firlej / Cmentarz:
plac Dworcowy, Beliny-Prażmowskiego, trasa N-S, Żeromskiego, Zbrowskiego, Wodna, 25 Czerwca.

Linia 18

W kierunku Nowej Woli Gołębiowskiej lub Kozłowa:
plac Dworcowy, Beliny-Prażmowskiego, trasa N-S, Żeromskiego, Zbrowskiego, Wodna, 25 Czerwca.

W kierunku pętli Pruszaków (powrót z Nowej Woli Gołębiowskiej):
25 Czerwca, Wodna, Zbrowskiego, Żeromskiego, Czachowskiego, Beliny-Prażmowskiego, Poniatowskiego.

Linia 19

Tylko kierunku pętli Malenice (trasa w kierunku pętli Obozisko bez zmian):
Niedziałkowskiego, Żeromskiego, Słowackiego, 25 Czerwca, Sienkiewicza.

Linia 24

W kierunku pętli Długojów Górny, Małęczyn Nowy lub Grzmucin:
25 Czerwca, Wodna, Zbrowskiego, Żeromskiego, Lubelska.

W kierunku pętli Os. Michałów lub Józefów / Szpital:
Lubelska, Żeromskiego, Zbrowskiego, Wodna, 25 Czerwca.

Na trasach podanych objazdów będą obowiązywać wszystkie stałe przystanki autobusowe, w tym także nieczynne dotychczas przystanki Zbrowskiego / Leśniczówka 01 i 02 (w obu kierunkach, dla autobusów linii 3, 6, 13, 18 i 24).

Uruchomione zostaną następujące przystanki tymczasowe:

- Zbrowskiego / Żeromskiego 09 (w kierunku ulicy Żeromskiego) - wyłącznie dla autobusów linii 24;
- Czachowskiego / Żeromskiego 01 (w kierunku ulicy Beliny-Prażmowskiego) - dla linii 1, 3, 5, 6, 10, 13, 18.

Nieczynne będą w tym okresie następujące przystanki:

- 25 Czerwca / Kaufland 04 (w kierunku ulicy Żeromskiego),
- 25 Czerwca / Skłodowskiej-Curie 03 i 06 (w obu kierunkach),
- Żeromskiego / Czachowskiego 04 i 05 (w obu kierunkach),
- Żeromskiego / Słowackiego 02 (w kierunku ulicy 25 Czerwca).

Z powodu objazdów autobusy wyżej wymienionych linii mogą w tym okresie jeździć z kilkuminutowymi opóźnieniami.

Uwaga! Ze względu na krótki okres obowiązywania tych korekt nie będą one uwzględnione w Systemie Dynamicznej Informacji Pasażerskiej (zapowiedzi kolejnych przystanków będą automatycznie przestawiać się na właściwe dane na drugim przystanku po powrocie danego autobusu na stałą trasę). Z tego powodu na wyświetlaczach na przystankach bezpośrednio za obszarem objętym tymi zmianami przewidywane godziny odjazdów mogą różnić się od rzeczywistych.

MZDiK apeluje do wszystkich uczestników ruchu o zachowywanie szczególnej ostrożności w tym rejonie i o stosowanie się do zmienionego oznakowania dróg bądź do poleceń wydawanych przez osoby uprawnione do kierowania tam ruchem.

Na rozprawy do Radomiu przyjeżdżają działacze Opozycji Ulicznej (fot. Andrzej Majdan/Facebook)

Wczorajsza rozprawa apelacyjna dotyczyła wyroku Sądu Rejonowego w Radomiu, który zapadł w lutym. Sąd uniewinnił wówczas działacza KOD Andrzeja Majdana (wyraził zgodę na publikację nazwiska), a pozostałym pięciu oskarżonym wymierzył kary ograniczenia wolności od 14 miesięcy do półtora roku w postaci prac społecznych. Z decyzją sądu nie zgadza się prokurator prowadząca śledztwo Justyna Domagała–Szlaga, która wystąpiła o uchylenia wyroku i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy.

Zdaniem prokurator Domagały-Szlagi, sąd pierwszej instancji popełnił błąd w ustaleniach faktycznego przebiegu zdarzenia, co doprowadziło do uznania za winnych pięciu mężczyzn związanych z Młodzieżą Wszechpolską i uniewinnienia działacza KOD, którego prokuratura także oskarżała o udział w bójce. Według prokurator, Andrzej Majdan powinien także zostać uznany za winnego. Według niej, przez to, że działacz KOD zaczął gonić jednego Wszechpolaków, spowodował, że doszło do kolejnych zdarzeń, które w efekcie zakończyły się pobiciem. Prokurator oceniła, że wyrwanie flagi działaczowi KOD przez jednego z mężczyzn z Młodzieży Wszechpolskiej, w obronie której rzucił się Majdan, nie stanowiło przestępstwa.

W apelacji od wyroku prokurator podniosła także szereg innych zarzutów pod adresem sądu, m.in. niezachowanie zasady obiektywizmu i niewyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy.

Odwołanie od wyroku sądu rejonowego złożył także obrońca jednego z oskarżonych, Piotra D. Według adwokata, sąd niewłaściwie ocenił zeznania oskarżonego, a także świadków, którzy potwierdzili, że Piotr D., mimo że był w miejscu zdarzenia, nie wziął udziału w pobiciu działacza KOD. Adwokat wystąpił o uniewinnienie Piotra D. lub wymierzenie mu łagodniejszej kary, np. w postaci grzywny.

Sąd ze względu na specyficzną zawiłość sprawy odroczył wydanie wyroku do 11 października.

Co się wydarzyło cztery lata temu?

24 czerwca 2017 r. grupa ubranych w koszulki "Wszechpolaków" młodych ludzi przyszła na legalną manifestację KOD zorganizowaną z okazji rocznicy radomskiego Czerwca'76. Zakłócali oni demonstrację i wykrzykiwali hasła takie jak np. "Śmierć wrogom ojczyzny", "Raz sierpem, raz młotem czerwoną hołotę!". Działacze i sympatycy Komitetu Obrony Demokracji próbowali zagłuszyć ich sygnałami z syren, brawami i gwizdami.

Zgromadzenie KOD nie było zabezpieczane przez policję ani straż miejską. Pilnowaniem porządku zajmowały się wyłącznie osoby należące do straży KOD, m.in. Andrzej Majdan. W pewnym momencie dwóch młodych ludzi podjęło próbę wyrwania flagi z rąk jednej z działaczek i wówczas doszło do szarpaniny, w efekcie której pobity został działacz KOD.

bdb, kat

fot. IPN

W czerwcu 1976 r. władze komunistyczne zapowiedziały podwyżki cen, obejmujące podstawowe artykuły spożywcze. Społeczeństwo odpowiedziało 25 czerwca, gdy zastrajkowało 97 zakładów pracy. W Radomiu, Ursusie i Płocku robotnicy wyszli na ulice. Setki uczestników protestów było bitych, aresztowanych lub skazanych na więzienie, a ponad 1500 zwolnionych z pracy. Do najgwałtowniejszych starć z MO i ZOMO doszło w Radomiu, gdzie protestujący podpalili budynek Komitetu Wojewódzkiego PZPR. Szacuje się, że w czerwcu 1976 r. w różnych formach sprzeciwu wobec działań władz uczestniczyło w sumie około 80 tys. osób. Najwięcej w Radomiu – blisko 21 tys. oraz Ursusie – ponad 14 tys.

Represje, które spadły na protestujących i dotknęły ich bliskich, zrodziły spontaniczne akcje pomocy materialnej, medycznej i prawnej. Pomoc represjonowanym robotnikom  zaowocowała powstaniem Komitetu Obrony Robotników, pierwszej jawnej organizacji opozycyjnej w PRL. Po niej zaczęły się formować kolejne ośrodki opozycji demokratycznej: Ruch Obrony Praw Człowieka i Obywatela, Wolne Związki Zawodowe, Studenckie Komitety Solidarności, Konfederacja Polski Niepodległej, Ruch Młodej Polski. Powstawały też organizacje o znaczeniu regionalnym, jak np. w Krakowie Chrześcijańska Wspólnota Ludzi Pracy, Instytut Katyński, Akcja na rzecz Niepodległości czy Prywatna Inicjatywa Krakowska, a także instytucje samokształceniowe, jak Uniwersytet Latający czy Towarzystwo Kursów Naukowych. Narodził się również drugi obieg wydawniczy, który naruszał komunistyczny monopol informacyjny.

Jawna opozycja nie miała charakteru masowego, ale bez niej niemożliwy byłby zryw Sierpnia ’80 – to z jej doświadczeń korzystała „Solidarność”.

Wystawa po raz pierwszy została pokazana 25 czerwca 2021 roku w warszawskim Ursusie. Finisaż odbędzie się w Radomiu.

- Chcemy kolejny raz mocno wyeksponować wartości, które przyświecały temu protestowi i przypomnieć, że Radom jest bardzo ważnym miastem na europejskiej drodze do wolności. Rozpoczynamy w covidowym czasie od szeregu mniejszych wydarzeń. Mam jednak nadzieję, że z czasem festiwal będzie się rozrastał i mocno promował zarówno nasze miasto, jak i takie wartości jak niepodległość czy wolność człowieka - podkreśla prezydent Radosław Witkowski.

W organizację Free(Ra)dom Festiwalu włączyły się wszystkie radomskie placówki kultury. Na placu Corazziego już została ustawiona wystawa prac Szymona Szymankiewicza, a w piątek, 11 czerwca w Kamienicy Deskurów zostanie otwarta wystawa „Portrety i metafory życia”.

W programie są także m.in. koncerty, warsztaty, pokazy i spotkania m.in. z Hirkiem Wroną, Arturem Andrusem i Tomaszem Sianeckim, Jankiem Melą, Martą Frej czy Szymonem Szymankiewiczem. Będzie też wspólne śpiewanie największych przebojów lat 80.

– Chcemy, aby czerwiec w Radomiu był miesiącem wolności. Na pewno miasto w tym czasie będzie żyło. Liczę na to, że organizowane wydarzenia spotkają się z dobrym przyjęciem i w kolejnych latach, już bez tych covidowych ograniczeń, będziemy mogli iść w kierunku dużego festiwalu, z dużymi nazwiskami – zapowiada wiceprezydent Mateusz Tyczyński.