Andrzej Seweryn podczas spotkania z widzami

To była dla publiczności ponadgodzinna, intelektualna i artystyczna uczta. Na prawie pustej scenie tylko stolik, a na nim karafka z wodą i szklanka oraz krzesło dla aktora. Andrzej Seweryn z pewnością zna tekst "Dzienników" doskonale na pamięć, bo spektakl oparty na gombrowiczowskim tekście gra już wiele lat, ale w rękach trzyma plik kartek. Te, po "przeczytaniu" zapisków z kolejnych dni tygodnia układających się w lata, po prostu rzuca na scenę. "Wędruje" za nim jedynie reflektor rzucający snop światła na artystę.

To przedstawienie w części poważne, wyciszone, refleksyjne, ale także ironiczne (jak sam autor "Dzienników"), humorystyczne, wzbudzające momentami wręcz salwy śmiechu.

O swoich związkach z "Dziennikami" Seweryn mówił także podczas spotkania z widzami po spektaklu. - To kilkanaście lat temu, podczas jednego z festiwali gombrowiczowskich w Radomiu przeczytałem sobie siedząc w kawiarni kilka stron "Dziennika". Nie mogłem wystąpić w przedstawieniu reżyserowanym przez Waldemara Śmigasiewicza, bo byłem wtedy we Francji, dlatego postanowiłem zaprezentować choćby te teksty. Z czasem zmieniałem, dodawałem fragmenty, bom coraz więcej wiedział - przypomniał aktor.

Skąd taka forma prezentacji "Dzienników"? - Bo to ni to lektura, ni to nie lektura. Ni to granie, ni to opowiadanie. I ja to sobie cenię. To jest taka przestrzeń wolności. Jeżeli ktoś chce słyszeć literka po literce, no to słyszy. Co się kryje ze strony aktora za tym tekstem, też może to dostrzec - podkreśla aktor.

Andrzej Seweryn zwrócił także uwagę na ważny aspekt "Dzienników". - Nie gram ich regularnie i jestem porażony głębią  myśli i formy tego człowieka, pana Gombrowicza. Tekst o katolicyzmie, który czytałem 10, 15 lat temu miał zupełnie inny sens, inny charakter niż ma dzisiaj. Teksty o krowie, kiedy jest mowa o wstydzie człowieczym wobec zwierzęcia w latach 50., 70 lat temu! A dzisiaj? - pytał sam siebie i widzów.

We wtorek, 10 października w programie festiwalu "Iwona, księżniczka Burgunda" w wykonaniu Teatru Ludowego z Krakowa.

Bożena Dobrzyńska

„Iwona, księżniczka Burgunda” w wykonaniu Teatru Ludowego z Krakowa (fot. Materiały prasowe)

Festiwal rozpocznie w sobotę, 8 października o godz. 17 "Iwoną księżniczką Burgunda" w reżyserii Waldemara Śmigasiewicza Teatr im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie. Tę samą sztukę zobaczymy także w poniedziałek, 10 października o godz. 18, tym razem inscenizacji Teatru Ludowego z Krakowa w reżyserii Cezarego Tomaszewskiego.

"Iwona..." to sztuka Gombrowicza, w której komedia przenika się z tragedią. To opowieść o fikcyjnej rodzinie królewskiej, której dobre samopoczucie i megalomania zostają zburzone przez pojawienie się dziewczyny o imieniu Iwona. Przerażona i zalękniona w sobie tajemnicza bohaterka doprowadza do dekonstrukcji i zrujnowania nadętej i zakłamanej struktury dworu...

Dwukrotnie zobaczymy rodzimy Teatr Powszechny. Najpierw w sobotę, 8 października o godz. 20 "Powszechny" pokaże  "Zbrodnię z premedytacją" w reżyserii Błażeja Peszka. (Spektakl to pełna absurdu parodia kryminału będąca relacją ze śledztwa w sprawie zbrodni, do której nie doszło); potem w środę, 12 października o godz.18  - "Tancerza" w reżyserii Kingi Dębskiej. To z kolei spektakl muzyczny na bazie "Tancerza" mecenasa Kraykowskiego Witolda Gombrowicza.

Tylko aktor i tekst

"Dzienniki" w interpretacji i reżyserii Andrzeja Seweryna zobaczymy w niedzielę, 9 października o godz. 18. Ciemna scena. Tylko aktor i tekst.

Andrzej Seweryn mówi do widzów słowami Witolda Gombrowicza: naznaczonymi jego osobowością skłonną do autokreacji, jego poglądami zaprawionymi gryzącą ironią, jego doświadczeniami: polskimi i emigracyjnymi.

Kolejny raz "Dzienniki" są w programie festiwalu 13 października. Tym razem na scenie Mikołaj Grabowski (Teatr Bagatela Kraków). Adaptacja i reżyseria również są dziełem tego artysty.

Ciekawie zapowiada się (sobota, 15 października) spektakl "Dzienniki/Diarry. Będzie to performance muzyczny w wykonaniu Jerzego Mączyńskiego, Katarzyny Dębskiej i Anastasii Valsamaki. W spektaklu scenicznie w dialog wchodzą ze sobą trzy elementy: dźwięk, wideo i ruch, które w zestawieniu z fragmentami „Dzienników" Gombrowicza tworzą intymne w charakterze, kameralne przedstawienie. Na to przedstawienie wstęp jest wolny.

Z Tarnowa, Buenos Aries i Tokio

"Trans-Atlantico" - taki tytuł nadali twórcy spektaklu z Teatru im. Ludwika Solskiego z Tarnowa (wtorek, 11 października, godz. 18) w adaptacji i reżyserii Tomasza Gawrona.

W lipcu 1939 roku Witold Gombrowicz wsiadł na statek „Chrobry" płynący do Ameryki Południowej i nigdy nie powrócił do kraju. Zdumiewająca odmienność kulturowa upalnej i egzotycznej Argentyny pozwoliła dostrzec pisarzowi pochodzącemu ze szlacheckiej, hołdującej narodowym tradycjom, rodziny, jak bardzo my – Polacy wypieramy nasze pragnienia i namiętności w imię patriotycznego przymusu. Scenariusz spektaklu został uzupełniony o fragmenty „Dziennika" pisarza z pierwszych lat emigracji. 

Z Argentyny przyjedzie do Radomia (piątek, 14 października, godz.18) Teatr Buenos Aires ze swoją wizją "Ferdydurke" w reżyserii Alejandro Radawskiego. Sztuka zamyka się w jednym akcie podzielonym na dziesięć scen. Każda z nich odpowiada porządkowi i narracji poszczególnych rozdziałów powieści.

I na finał kompletna egzotyka i - jak zapowiadają organizatorzy - wielkie wydarzenie. W niedzielę, 15 października o godz.19 obejrzymy "Cosmos" w wykonaniu aktorów z Simul Theatre w Tokio. Reżyseria Yasuhiro Akai.

Kosmos, opatrzony później (jak inne jego dzieła) obszernym autokomentarzem pisarza i określany przez wielu badaczy jako arcydzieło Gombrowicza[potrzebny przypis], to powieść, której tematem staje się problem percepcji świata, relacji między jednostką a rzeczywistością oraz świadomością.

Po spektaklu w wykonaniu japońskich aktorów około. godz. 21 nastąpi ogłoszenie werdyktu jury w ko kursie i zakończenie festiwalu.

Oprac. bdb

Międzynarodowy Festiwal Gombrowiczowski 2018. Tak na swój spektakl zapraszał Teatr Witkacego z Zakopanego