Laureat nagrody za całokształt działalności (fot. Łukasz Wójcik/UM Radom)

Uroczysta gala wręczenia nagród odbyła się w środowy wieczór w Teatrze Powszechnych im. Jana Kochanowskiego poznaliśmy laureatów.

Dla kogo nagroda?

- Radomska Nagroda Kulturalna to wyraz uznania dla wysiłku, który często pozostaje niewidoczny – dla godzin prób, przygotowań, organizacji wydarzeń, dla odwagi w podejmowaniu nowych wyzwań i dla wiary w sens tworzenia. W tym roku wpłynęły 62 wnioski, obejmujące 46 osób, instytucji i wydarzeń. To pokazuje, jak bogate, różnorodne i żywe jest życie kulturalne Radomia. Kultura jest sercem miasta. To ona buduje naszą tożsamość, wzmacnia wspólnotę, uczy wrażliwości i otwartości. Dzięki niej Radom jest miejscem, w którym chce się żyć, rozwijać i wracać. To właśnie artyści, animatorzy, menadżerowie i organizatorzy sprawiają, że nasze miasto tętni twórczą energią – mówiła podczas gali wiceprezydent Radomia Marta Michalska-Wilk.

Laureaci Radomskiej Nagrody Kulturalnej

Realizator Kultury Roku 2025

Krzysztof Dymek – od lat związany z Miejskim Ośrodkiem kultury „Amfiteatr”  jako elektryk i realizator techniczny, w 2025 roku odpowiadał za zapewnienie zasilania, obsługę techniczną i bezpieczeństwo realizacji dziesiątek wydarzeń o bardzo zróżnicowanej skali – od kameralnych koncertów w budynkach „Amfiteatr”, po duże imprezy w przestrzeni miejskiej

Mariusz Wiązowski– muzyk i pracownik Domu Kultury „Borki”. W 2025 roku realizował dźwięk podczas licznych wydarzeń plenerowych, w tym podczas trzydniowego Jarmarku Świątecznego, ale również podczas wydarzeń w Zespole Szkół Muzycznych, w Radomskim Centrum Sportu czy Centrum Organizacji Pozarządowych. Jednocześnie prowadził warsztaty dla młodzieży z zakresu realizacji dźwięku oraz gry na gitarze.

Animator Kultury Roku 2025

Jarosław Basaj -ten radomski nauczyciel, edukator filmowy i społecznik w 2025 roku realizował trzy duże projekty edukacyjno-integracyjne Budżetu Obywatelskiego: „Cyberbezpieczny Filmowy Radom”, „Młodzieżowy Filmowy Radom” i „Międzypokoleniowy Filmowy Radom”.

Paweł Puton – kierownik Działu Projektów Kulturalnych Ośrodka Kultury i Sztuki „Resursa Obywatelska”. W 2025 roku organizował m.in. cykl spacerów historycznych po Radomiu, cykliczne Retrospotkania, Regionalne Zloty Kolekcjonerskie, pierwszy w Resursie Zlot Rękodzielników. Był też współorganizatorem wystawy „Ucho na świat z Radomia”, poświęconej radomskiej fabryce telefonów.

Menadżer Kultury Roku 2025

Łukasz Rudecki – dyrektor artystyczny Mazowieckiego Centrum Sztuki Współczesnej Elektrownia, w 2025 roku realizował szereg działań potwierdzających pozycję „Elektrowni” jako jednego z najważniejszych ośrodków sztuki współczesnej w Polsce. Były to m.in. wystawa południowokoreańskiej artystki Si On, projekty partnerskie z innymi ośrodkami w kraju oraz współpraca z Fundacją Promocji Twórczości Wojciecha Fangora, która zaowocowała darem do kolekcji „Elektrowni” dzieła Wojciecha Fangora „Siedem Magdalen”.

Artysta Roku 2025

Izabela Brejtkop – aktorka Teatru Powszechnego im. J. Kochanowskiego w Radomiu.  W 2025 roku szczególne uznanie przyniosła jej rola Matki w spektaklu „Tęsknię za domem” w reżyserii Radosława Maciąga. Podczas 65. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych – Festiwalu Sztuki Aktorskiej otrzymała za tę rolę Grand Prix, czyli najwyższą nagrodę indywidualną dla aktora teatralnego w Polsce. W minionym roku odbył się też jubileuszowy 150 spektakl monodramu Izabeli Brejtkop „Mój boski rozwód”, który na radomskiej scenie grany jest od 10 lat.

Wydarzenie Kulturalne Roku 2025

VI Międzynarodowy Konkurs Kompozytorski im. Krzysztofa Pendereckiego „Arboretum 2025” -  konkurs organizowany przez Radomską Orkiestrę Kameralną konkurs zgromadził blisko 100 zgłoszeń kompozytorów z całego świata. Zgodnie z opinią jury, któremu przewodziła Joanna Wnuk-Nazarowa, poziom nadesłanych partytur był wyjątkowo wysoki.

Spektakl „Tęsknię za domem” Teatru Powszechnego im. Jana Kochanowskiego w 2025 roku był prezentowany na wielu przeglądach teatralnych Polsce, zebrał świetne recenzje i otrzymał m.in. Grand Prix za główną rolę aktorską oraz II nagrodę aktorską podczas 65. Kaliskich Spotkań Teatralnych; Buławę Hetmańską  – nagrodę publiczności na 50. Zamojskim Lecie Teatralnym; nagrodę za reżyserię, nagrodę publiczności, nagrodę Jury Młodych oraz Nagrodę im. Stanisława Bieniasza dla najlepszego dramatopisarza podczas XXIII Ogólnopolskiego Festiwalu Dramaturgii Współczesnej „Rzeczywistość Przedstawiona” w Zabrzu.

Wystawa „Kolekcja Wojciecha Fibaka. Nowe pokolenie”  w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej Elektrownia zgromadziła ponad 80 dzieł wybitnych artystów i  przyciągnęła uwagę odbiorców, mecenasów i krytyków z całego kraju.

Wystawa „Miasto. W labiryncie wyobraźni” zorganizowana przez Ośrodek Kultury i Sztuki „Resursa Obywatelska”, to kolejna ekspozycja młodego Muzeum Historii Najnowszej Radomia łącząca oryginalną narrację, wysoki poziom merytoryczny i nowoczesną formę ekspozycyjną. Zebrano tu prace kilku pokoleń najwybitniejszych artystów tworzących w nurcie realizmu magicznego i spojono je tematem tytułowego miasta.

Całokształt Działalności

Jerzy Skwarek - muzyk perkusista, nauczyciel i jednocześnie organizator życia muzycznego miasta. W Radomiu zorganizował ponad 200 ważnych koncertów, takich artystów jak Urszula Dudziak, Krystyna Prońko, Wojciech Mazolewski, Ray Wilson, SBB  czy Electric Light Orchestra. Jednocześnie opiekował się artystycznie rozwojem takich zespołów jak Renesans czy Carpe Diem. Cały czas czynnie muzykuje. Jego działalność ostatnich kilkudziesięciu lat, to sprowadzanie do Radomia artystów najwyższej rangi i wzmacnianie lokalnego środowiska muzycznego. 

Źródło: UM Radom

Zdjęcia: Łukasz Wójcik/UM Radom

fot. Anna Wróblewska/UM Radom

Honory za odwagę

Wręczenie nagród odbyło się podczas uroczystej gali w Zespole Szkół Muzycznych w Radomiu. - Już po raz dziesiąty spotykamy się, by uhonorować odwagę debiutujących pisarek i pisarzy, którzy z nowym językiem i świeżym spojrzeniem wchodzą na literacką scenę. Ta odwaga, tak bliska Witoldowi Gombrowiczowi, patronowi naszej nagrody, jest fundamentem, na którym budujemy naszą radomską kulturę - podkreślał prezydent Radosław Witkowski. Zaznaczył, że przed 10 laty, kiedy samorząd ustanawiał  Nagrodę Literacką im. Witolda Gombrowicza, wierzono, że pomoże ona młodym twórcom zaistnieć i stworzy nową jakość w promocji Radomia. - Dziś mogę powiedzieć z dumą, że rzeczywistość przerosła nasze oczekiwania – nagroda zdobyła prestiż, przyciąga uwagę całego środowiska literackiego i otwiera drzwi wielu debiutantom, którzy dziś są już rozpoznawalni na polskiej scenie literackiej - mówił prezydent.

W tym roku kapituła nominowała do nagrody: Barbarę Elmanowską za „Wolierę” (Wydawnictwo J), Joannę Mazur za „Ciepło-zimno” (Wydawnictwo Seqoja), Monikę Muskałę za „Rondo Rodeo” (Nisza), Katarzynę Sobczuk za, „Małą empirię” (Dowody) i Macieja Wnuka, za „Miejsca odległe” (Biuro Literackie).

Łamie wiele tabu

- Zachwyciła nas przede wszystkim niespieszność tej opowieści rozwijającej się w wielu retrospekcjach i introspekcjach. Bohaterka powraca do wspomnień najważniejszych związków swojego życia. Kluczowe miejsce wśród nich zajmują relacje z Hanną, kochanka ojca i córki. Najbardziej intrygująca jest jednak sama bohaterka. Polska literatura nieczęsto zajmuje się takimi miłosnymi, łamiącymi wiele tabu uwikłaniami. Elmanowska oddaje z niezwykłą subtelnością i odwaga zmysłowość ciała, pożądań i rozstań. Nie ma w tym zbyt wielu poprzedników ani poprzedniczek w polskiej tradycji literackiej - uzasadniała wybór laureatki nagrody przewodnicząca kapituły Ewa Graczyk. 

W przypadku zbioru opowiadań Macieja Wnuka kapituła szczególnie doceniła kompozycję książki. Przekłada się ona na wizję świata, którą obserwujemy jako spełniającą się katastrofę - uznali jurorzy.

- Dziękuję, dziękuję przede wszystkim za to, że jest ta nagroda. Chce się pisać, naprawdę chce się pisać. Włożyłam w tę książkę dużo serca - mówiła wzruszona po otrzymaniu nagrody Barbara Elmanowska. 

Podobnie zaskoczony i pełen emocji był Maciej Wnuk. - Chciałbym podziękować przede wszystkim tym, którzy na początku mojej drogi uwierzyły we mnie i pomogły mi - szczególnie Ani Cieplak - zaznaczył laureat przywołując pierwszą zwyciężczynię Nagrody im. Witolda Gombrowicza.

Nagrodę Literacka im. Witolda Gombrowicza ustanowiła na wniosek prezydenta Radosława Witkowskiego radomska rada miejska, finansowo wspiera ją samorząd województwa mazowieckiego i mecenasi. Honorowy patronat sprawuje Rita Gombrowicz.

Laureat nagrody otrzymuje 40 tys. zł, natomiast wyróżnienie to pobyt w willi Vence we Francji, gdzie Witold Gombrowicz spędził ostatnie klata życia.

Galę uświetnił koncert Krystyny Prońko.

Bożena Dobrzyńska

Zdjęcia: Anna Wróblewska/UM Radom

Jubileuszowa gala odbyła się w RCS (fot. Anna Wróblewska/UM Radom)

W uroczystości wzięli udział m.in. przedstawiciele Kancelarii Prezydenta RP, Ministerstwa Obrony Narodowej i Ministerstwa Aktywów Państwowych. Fabryka Broni została uhonorowana medalem Pro Masovia przyznanym przez Sejmik Województwa Mazowieckiego oraz najwyższym miejskim odznaczeniem – medalem Bene Merenti Civitas Radomiensis.

– To wyraz naszego uznania dla stu lat pracy na rzecz bezpieczeństwa naszej ojczyzny oraz wdzięczności za budowanie tożsamości naszego miasta i jego mieszkańców – mówił wręczając medal prezydent Radomia Radosław Witkowski.

Byli radomscy samorządowcy zostali odznaczeni (fot. Łukasz Wójcik/UM Radom)

Nie tylko jubileusz

Ekipa filmowa w (prawie) pełnym składzie (fot. Mateusz Wydra)

Organizatorem wydarzenia był MOK  "Amfiteatr", w ramach którego działa Pracownia Nowych Mediów, w niej z kolei Grupa Filmowa Radom Movie: „Akcja!”prowadzona przez Michała Grosiaka (zresztą laureata tegorocznej Nagrody Kulturalnej Miasta Radomia).

Premierę nowego filmu grupy przewidziano na sam finał gali. Wcześniej widzowie obejrzeli wielokrotnie już nagradzany obraz "... który skrzywdziłeś" nakręcony przez młodych filmowców z Radomia. Opowiada on historię chłopaka, który nie może pogodzić się ze śmiercią kolegi wyszydzanego przez otoczenie.

Ważną częścią gali były rozmowy z młodymi twórcami, które przeprowadził dziennikarz i krytyk filmowy Marcin Radomski. Swoich gości pytał m.in. o to, jak zaczęła się ich przygoda z filmem, czego nauczyli się w Pracowni Nowych Mediów i jakie mają plany: czy wiążą je z profesjonalnym zajmowaniem się kinem? Okazało się, że jest różnie, ale większość rzeczywiście widzi się w przyszłości jako aktorki czy operatorzy. Ba, jeden z nich - Julek Pękacki - jest już studentem Warszawskiej Szkoły Filmowej, a kolejny - Olek Pelc - tegoroczny maturzysta wybiera się na studia operatorskie. O swoich pasjach filmowych opowiadały też: Julia Banasik (odtwórczyni głównej roli w "Doskonałej" ), Weronika Dubicka (reżyseria) i Marysia Senderowska oraz Marta Pudzianowska (kierownictwo produkcji).

Dopiero na finał publiczność mogła obejrzeć "Doskonałą". Film opowiada o szesnastolatce Ani, wzorowej uczennicy, która dążąc do perfekcji zmaga się z presją otoczenia. Gdy nie jest już w stanie znieść relacji panujących w rodzinie i szkole sięga po rozwiązanie ostateczne.

Galę zwieńczyło wręczenie dyplomów, wspólne zdjęcia oraz wzajemne podziękowania i gratulacje.

bdb

Zdjęcia: MOK Amfiteatr Radom/ Mateusz Wydra

Marek Ziółkowski, laureat Nagrody św. Kazimierza (fot. Łukasz Wójcik/UM Radom)

Nagroda Kulturalna Miasta Radomia wróciła po sześciu latach przerwy, a jej wręczenie włączono w obchody Kazików, czyli święta patrona Radomia. W sali widowiskowej Resursy Obywatelskiej odbyła się gala nagrody.

- To jest wielkie wydarzenie dla Radomia i dla radomskiej kultury. Mam wielką satysfakcję, że po sześciu latach przerwy możemy docenić i uhonorować ludzi radomskiej kultury, tych którzy ją tworzą, ale i promują - mówił Radosław Witkowski, prezydent Radomia.

- Radomska Nagroda Kulturalne to specjalne wyróżnieni z wieloletnią tradycją. Cieszę się, że możemy docenić wszystkich pracujących w kulturze. Tych, których widzimy na scenach, ale też tych którzy obsługują wydarzenia kulturalne i są na zapleczu naszych wydarzeń - podkreślał wiceprezydent Łukasz Molenda.

Nagroda Kulturalna Radomia - pięć kategorii i 10 laureatów

Zwycięzcy poszczególnych kategorii:

Realizator Kultury Roku: Marek Kotlimowski. Animator Kultury Roku: Paweł Błach, Michał Grosiak.
Menedżer Kultury Roku: Przemysław Czaja, dyrektor Miejskiej Biblioteki Publicznej, Paweł Witkowski z Mazowieckiego Centrum Sztuki Współczesnej Elektrownia. Wydarzenie Kulturalne Roku: II Ogólnopolski Festiwal Piosenki im. Jerzego Połomskiego, Ulica Teatralna, Wystawa "Jacek Malczewski. Konteksty". Całokształt Twórczości: dr nauk humanistycznych Ewelina Leonarda Pierzyńska-Jelska, muzeolog, autorka wydawnictw dotyczących ochrony zabytków i muzealnictwa, Michał Budzisz, artysta plastyk, uczestnik wystaw, autor ilustracji książkowych, członek legendarnego kabaretu "Fajf".

Marek Ziółkowski i jego "Blokowisko"

Nagrodę im. św. Kazimierza otrzymał Marek Ziółkowski, autor książki "Blokowiska Radomia" i cykl wydarzeń promujących wydawnictwo oraz historię radomskich osiedli. Marek Ziółkowski przez lata był dziennikarzem Echa Dnia. Jest popularyzatorem historii Radomia i jej znawcą, pracuje w Miejskim zarządzie Dróg i Komunikacji.

- Ta nagroda to dla mnie duże zaskoczenie i wielka radość. W ubiegłym roku, promując moją książkę, miałem okazję zorganizować cykl spacerów po blokowiskach. Oprowadziłem uczestników po kilku dzielnicach Radomia, od osiedla Nad Potokiem, przez Południe, Michałów czy osiedle Akademickie. Mogłem opowiedzieć o ciekawostkach i pokazać zakamarki, do których mieszkańcy rzadko się zapuszczają. Pokazanie Radomia od strony blokowisk jest ciekawe, pokazuje to frekwencja na tych spacerach - mówi Marek Ziółkowski.

Laureat zapowiedział, że połowę nagrody przekaże na cele charytatywne.

bdb

Zdjęcia: Łukasz Wójcik/UM Radom

fot. Muzeum im. Jacka Malczewskiego

Od zbiorów kolekcjonera po Muzeum Historii Radomia

Historia muzeum sięga czasów, kiedy to znany radomski kolekcjoner ks. Jan Wiśniewski część swoich zbiorów przekazał Radomskiemu Oddziałowi Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego i chwili, kiedy dzięki staraniom działaczy PTK 18 marca 1923 r. w jednej z sal ówczesnego gmachu starostwa przy obecnej Żeromskiego 53 otwarto pierwszą regionalną placówkę muzealną. Dzieje instytucji zebrani w teatrze mogli prześledzić na wyświetlonym filmie, przedstawiającym na finał otwarcie w sierpniu 2022 r. Muzeum Historii Radomia. Jest ono wystawą stałą Muzeum im. Jacka Malczewskiego, a jego stworzenie było jedną z większych inwestycji, jaką zrealizowano w ostatnich latach w instytucjach kultury.

W swoim wystąpieniu Leszek Ruszczyk, dyrektor "Malczewskiego podkreślił rolę muzeów w XXI wieku, które za wiodący cel mają komunikację z widzem. I taki też jest cel w najbliższych latach radomskiego muzeum.

Muzeum to wielka opowieść

- Cieszę się, że mam bezpośredni wpływ na rozwój tak ważnej dla Radomia instytucji kultury. W pełni zgadzam się z tezą profesora Rafała Wnuka, że „Dzisiaj muzeum to już nie jest zbiór przedmiotów, ale wielka opowieść. To potężne medium, które kształtuje wyobraźnię o przeszłości”. I w takiej perspektywie widzę następne 100 lat Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu – mówił dyrektor.

Wicemarszałek Mazowsza Rafał Rajkowski, przypomniał, że radomskie muzeum może poszczycić się jednymi z największych w kraju zbiorami prac Jacka Malczewskiego. Samorząd województwa dba, aby sukcesywnie tę kolekcję uzupełniać.

– Nasze muzeum przyciąga dziełami wielu wielkich artystów, przede wszystkim swojego patrona. Są tu prawdziwe perełki. Ostatnim nabytkiem jest obraz Jacka Malczewskiego „Umywanie nóg” z 1887 r., na zakup którego przeznaczyliśmy 1,25 mln zł - zaznaczył Rafał Rajkowski.

W dowód uznania

Radosław Witkowski, prezydent Radomia, nawiązał do dobrej współpracy na linii miasto - samorząd Mazowsza. Przypomniał też sukcesy "Malczewskiego", chociażby oddanie Muzeum Historii Radomia, które łączy tradycję z nowoczesnością. W dowód uznania działalności muzeum prezydent wręczył dyrektorowi Leszkowi Ruszczykowi pamiątkowy grawerton od władz miasta.

Z okazji jubileuszu duża grupa pracowników muzeum otrzymała Medale Stulecia Muzeum, projektu prof. Krzysztofa Nitscha. Medale te otrzymali także przedstawiciele władz województwa mazowieckiego i  Radomia.

Była też okazja do wręczenia nagród uczestnikom muzealnych konkursów skierowanych do młodzieży szkolnej. Piękne statuetki otrzymali też dyrektorzy szkół, z których wywodzą się laureaci. To PSP nr 28 i liceum "Konarskiego".

kat, bdb

Radom Fashion Show to ogólnopolski konkurs dla projektantów mody, ubioru, galanterii i obuwia. Jego głównym celem jest prezentacja możliwości twórczych młodych projektantów, których kolekcje nie zostały wdrożone do produkcji masowej i stanowią mocno zindywidualizowane, barwne i wizjonerskie kreacje artystyczne z szeroko pojmowanego obszaru sztuk wizualnych. Edycja 2023 będzie już jedenastą, co pokazuje, że impreza ta trwale wpisała się w życie kulturalne miasta.

Na oczach publiczności

Przebieg konkursu zakłada etapowość z uroczystym finałem, podczas którego, na oczach publiczności zapada ostateczny werdykt. Po ogłoszeniu regulaminu organizator, czyli radomska Łaźnia, oczekuje do początku lipca na zgłoszenia kolekcji do konkursu. Po zakończeniu naboru, profesjonalne jury, wybiera około 10 kolekcji, z zestawu nadesłanych, spełniających wymogi regulaminowe, do zaprezentowania podczas finałowej gali Radom Fashion Show. Przyznana zostanie także nagroda publiczności, której laureat wyłoniony zostanie w głosowaniu online. Jak zwykle będą też atrakcje towarzyszące – występy muzyczne i pokazy gościnne.

Moda promuje Radom

Poprzez organizację konkursu, z kulminacją w postaci plenerowej gali finałowej Łaźnia stara się zaakcentować, że Radom to dobre miejsce do promowania oryginalnych i wyjątkowych dziedzin projektowania artystycznego oraz wchodzących na rynek twórców z tego obszaru sztuki. Promocja kolekcji staje się jednocześnie elementem promocji miasta, bo tradycje sztuki designu w Radomiu są istotne, chociażby w dziedzinie projektowania obuwia czy wyrobów garbarskich. Dowodem uznania dla rangi wydarzenia jest angażowanie się poważnych sponsorów publicznych w przebieg gali, jak również ważnych podmiotów wspierających branżę modową w naszym kraju, jak Międzynarodowe Targi Poznańskie czy Festiwal Sztuki i Przedmiotów Artystycznych.

To zawsze jest modowe wydarzenie (fot. Łukasz Wójcik/UM Radom)

Radom Fashion Show to ogólnopolski konkurs dla projektantów mody, ubioru, galanterii i obuwia, prezentujący możliwości twórcze debiutujących artystów. Przedstawiane kolekcje autorskie, które jeszcze nie są wdrożone do produkcji masowej to nie tylko moda, to sztuka. Od pierwszej edycji w 2012 roku konkurs zyskał bardzo dobry odbiór w środowisku.

W widowiskowym programie imprezy zobaczymy, jak co roku, pokazy kolekcji laureatów, rozstrzygnięcie konkursu oraz wręczenie nagród. Ponadto zaplanowano pokaz mody ślubnej "Vanilla Sposa ". Prezentacjom mody towarzyszyć będą koncerty gwiazd muzyki pop - Klaudii Kowalik oraz Sarsy z projektem Parillove Live.

Galę poprowadzi Conrado Moreno.