gąska – Mój Radom

Dzielna radomianka przylała Szwedowi i obroniła honor. Teraz ma swój pomnik

redakcja — Wed, 08 Jun 2022 15:41:43 +0000

Adam Duszyk (po lewej) i dyrektor "Malczewskiego" Leszek Ruszczyk (fot. Adam Duszyk/Facebook)

O nowej "mieszkance" odremontowanych kamienic w Rynku powiadomił entuzjastycznie na Facebooku Adam Duszyk, zastępca dyrektora Muzeum im. Jacka Malczewskiego, który jest odpowiedzialny za powstanie nowej placówki w Gąsce i Esterce. "Mamy to! W Radomiu powstała nowa rzeźba dzielnej radomianki, która przylała mocno koromysłem szwedzkiemu żołnierzowi za nieobyczajne zachowanie. Zamiast kary spotkała ją nagroda ze strony króla Szwecji Karola X Gustawa. Całą historię opisał Wespazjan Kochowski. Stoi sobie dumna na dziedzińcu Muzeum Historii Radomia".

Gęstymi razami okłada przeciwnika

Co pisał w czasach szwedzkiego potopu przywołany tu Wespazjan Kochowski? "Otóż Karol (Gustaw) w drodze z Warszawy do Krakowa zatrzymał się w miasteczku Radomiu, w domu Adama Gąski, człowieka zacnego, a przy tym miejscowego rajcy. Udręczony słonecznym skwarem zapragnął po wieczerzy orzeźwić się przechadzką po chłodniejszym wieczornym powietrzu i wyszedł z domu w otoczeniu przyjaciół i wyższych wojskowych. (..) Zdarzyło się przypadkiem, że przechodziły dwie kobiety, niosąc wodę w stągwi, i któryś ze Szwedów z żołnierskiej swawoli jedną z nich nieprzystojnie dotknął ręką. Zaczepiona, bardziej dbając o zachowanie swojego wstydu niż o dogodzenie cudzej lubieżności, nie bacząc na gromadę wojskowych, a nawet na obecność samego króla, rzuca się na tego, co uraził jej skromność, i wywijając chwacko drewnianym nosidłem, gęstymi razami okłada napastnika. Szwed musiał uciekać przez cały rynek, aż wreszcie wmieszał się w tłum otaczający króla" Później król "kazał przywołać do siebie ową kobietę, a ujrzawszy, że jest silna i krzepka, powiedział ze śmiechem do przyjaciół: Zrodzeni z niej synowie będą z pewnością groźnymi dla Szwedów wrogami. Po czym ją odprawił, obdarowawszy garścią monet".

Muzeum Historii Radomia będzie się mieścić w kamienicach Gąski i Esterki i będzie prezentowało dzieje miasta od czasów grodu Piotrówka aż do końca II wojny światowej. Wszystko - według zapowiedzi kierownictwa "Malczewskiego" - w nowoczesnej, naszpikowanej nową technologią formie. Otwarcie planowane jest na lipiec.

bdb. kat

Esterka i Gąska odzyskają dawny blask. Marszałek daje pieniądze na ich renowację

redakcja — Mon, 23 Jul 2018 16:47:50 +0000

Domy Gąski i Esterki przejdą gruntowną renowację

Dziś umowę w tej sprawie podpisali marszałek Adam Struzik, członek zarządu województwa mazowieckiego Rafał Rajkowski oraz dyrektor "Malczewskiego" Adam Zieleziński. – To kolejne duże środki, które trafiają do muzeum. Na przygotowanie dokumentacji projektowej modernizacji kamienic Gąski i Esterki przeznaczyliśmy już blisko 650 tys. zł. Teraz przekazujemy ponad 4,3 mln zł na prace modernizacyjne i adaptacyjne. Jestem przekonany, że to dobra inwestycja i wkrótce w kamienicach powstaną nowoczesne, atrakcyjne wnętrza, a oddział muzeum stanie się wizytówką regionu – podkreśla marszałek Adam Struzik. – To ważne wsparcie dla Muzeum im. Jacka Malczewskiego, ale też dla Radomia i całego subregionu, bo dzięki niemu najstarsze radomskie kamienice odzyskają dawny blask i będą mogły służyć kolejnym pokoleniom – zaznacza Rafał Rajkowski, członek zarządu województwa mazowieckiego. Najpilniejsze prace, które muzeum musi wykonać w domach Gąski i Esterki to prace fundamentowe oraz izolacja przeciwwilgociowa, dostosowanie budynków do wymagań przeciwpożarowych. Oprócz tego trzeba wymienić okna, drzwi oraz instalacje (m.in. sanitarną, elektryczną, kanalizacyjną, centralnego ogrzewania i grawitacji wentylacyjnej). W budynkach będą zainstalowane systemy utrzymania odpowiedniej wilgoci i prawidłowej cyrkulacji powietrza oraz alarmowy. Wymieniona zostanie również instalacja teletechniczna. Ponadto wszystkie elementy konstrukcji dachu będą wzmocnione i zaimpregnowane. Kapitalnemu remontowi zostaną poddane również tynki zewnętrzne i wewnętrzne. Aby zwiększyć powierzchnie użytkowe, pogłębiona zostanie piwnica. Kamienice zyskają też windę, co ułatwi dostęp do muzeum osobom niepełnosprawnym. Inwestycja została zaplanowana na dwa lata. Kamienice nazwy zawdzięczają swoim dawnym mieszkańcom – miejskiemu radcy o nazwisku Gąska oraz Esterce, faworycie króla Kazimierza Wielkiego. Pierwszy z obiektów pochodzi z XVII w. i jest jedynym w całości zachowanym wczesnobarokowym budynkiem w mieście. Drugi, zniszczony podczas II wojny światowej, został odbudowany w latach 50. XX w. na średniowiecznych fundamentach. Stojące na Rynku Miasta Kazimierzowskiego bliźniacze domy niebawem przejdą gruntowną modernizację. kat, bdb Fot. MUM Warszawa

Będą pieniądze na renowację Gąski i Esterki oraz na sprzęt dla szpitala

redakcja — Tue, 10 Jul 2018 13:32:21 +0000

Zabytkowe kamienice będą remontowane

Zdaniem marszałka Mazowsza Adama Struzika takie dofinansowanie jest możliwe dzięki stabilnej sytuacji finansowej województwa. - Dlatego po raz kolejny w tym roku możemy wesprzeć nasze szpitale i instytucje kultury. Dzięki tym dodatkowym środkom będą one mogły przeprowadzić niezbędne remonty i zakupić sprzęt – podkreśla marszałek. Mazowiecki Szpital Specjalistyczny w Radomiu otrzyma ponad 1,7 mln zł na doposażenie w niezbędny sprzęt specjalistyczny oddziałów: anestezjologii i intensywnej terapii, SOR, poradni okulistycznej oraz zakładu fizjoterapii. Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu zmodernizuje i zaadaptuje zabytkowe kamienice Gąski i Esterki W Rynku. Powstanie w nich stała wystawa archeologiczno-historyczna. Już wiadomo, że kolejne 3 mln zł trafi do instytucji w 2019 roku. Za te pieniądze "Malczewski" planuje dostosować obecnie wykorzystywaną powierzchnię muzealną do nowych potrzeb kulturalnych. Łącznie, w całym województwie wsparcie z samorządu trafi ponad 21,2 mln zł dodatkowych środków, które zostaną przeznaczone na wsparcie inwestycji w mazowieckich szpitalach i instytucjach kultury. Na remonty i doposażenie szpitali przeznaczonych będzie blisko 19,1 mln zł. kat, bdb

„Malczewski” pokazuje drewniane skarby archeologiczne, także z Radomia

redakcja — Fri, 01 Dec 2017 11:00:52 +0000

Autorka wystawy Katarzyna Cywa, pracownik i doktorantka Zakładu Paleobotaniki Instytutu Botaniki im. Władysława Szafera PAN w Krakowie, prezentuje wyniki badań średniowiecznych przedmiotów codziennego użytku z różnych części ziem polskich, w tym również z Radomia. W organizacji ekspozycji pomagał także Marek Słupek z działu przyrody muzeum. Partnerem projektu jest prof. Dariusz Kupisz z Zespołu Naukowego do Badań Dziejów Radomia. - To barwna i niezwykle interesująca opowieść o tym, jak nasi przodkowie potrafili wykorzystać zasoby środowiska, w którym żyli. Przynosi odpowiedź, jakie gatunki były powszechnie wykorzystywane przez średniowieczne rzemiosło, ale także odpowiada dlaczego. Pojawiają się też informacje dotyczące wierzeń związanych z rolą poszczególnych drzew ze sferą kultury duchowej - mówią Małgorzata Cieślak Kopyt i Elżbieta Skubicha z działu archeologii "Malczewskiego", kuratorki ekspozycji. Wystawę wzbogacają zbiory Muzeum im. Jacka Malczewskiego i miasta Kozienice. Z Radomia pochodzą rzadko spotykane w wykopaliskach drewniane zabytki: przedmioty codziennego użytku, naczynia i narzędzia, pozyskane w czasie badań wykopaliskowych wczesnośredniowiecznego ośrodka osadniczego nad Mleczną i terenu Miasta Kazimierzowskiego. Materiałem poglądowym są fragmenty drzew z widocznymi przekrojami pni, które zostały wypożyczone z Izby Dydaktycznej Kozienickiego Parku Krajobrazowego w Augustowie. Ważnym elementem wystawy jest stanowisko z mikroskopem. Tu bowiem można samodzielnie obejrzeć preparaty tkanek drzew i gatunków reprezentowanych na wystawie. Wystawa jest początkiem nowego cyklu muzeum: „Skarby i tajemnice Piotrówki”, na który złożą się spotkania z badaczami najstarszego Radomia i prezentacje wyników ich badań w formie niewielkich wystaw. W czasie trwania ekspozycji planowane jest spotkanie z Katarzyną Cywą: wykład z prezentacją multimedialną i zajęcia warsztatowe z mikroskopem. Natomiast 10 grudnia, podczas „Niedzieli z archeologią”, w Domach Gąski i Esterki archeolog opowie o cennej kolekcji drewnianych zabytków z osady nad Mleczną. Odbędą się też warsztaty archeologiczne oraz pokazy filmów tematycznych. k.woj.