fot. KMP Radom

Do zdarzenia doszło 25 czerwca w Wojsławicach w gminie Gózd. Jak informowała wówczas policja, około godz. 21. 30 do Wojewódzkiego Centrum Powiadamiania Ratunkowego wpłynęło zgłoszenie od mieszkańców podradomskiej miejscowości o huku, który dochodził z okolic lasu. Skierowano tam policjantów, którzy zabezpieczyli miejsce oraz wspólnie z wojskiem wykonywali czynności. Wstępnie ustalono, że przyczyną huku mogła być detonacja przez nieustaloną osobę materiałów prawdopodobnie z okresu II wojny światowej.

Policjanci wspólnie z żołnierzami i strażakami, zabezpieczyli okolice wybuchu. Znaleźli dziesiątki metalowych odłamków pocisku artyleryjskiego, z których część była wbita w drzewa.

Prokuratura natychmiast wszczęła śledztwo, a sprawcy zostali szybko zatrzymani. Jak ustaliło dochodzenie, mężczyźni włożyli pocisk do metalowego garnka, polali łatwopalną substancją i podpalili. Moment ten nagrali telefonem, po czym palący się pocisk zostawili, a sami wrócili do domów.

Z opinii biegłego wynika, że był to pocisk kalibru 150 mm, wypełniony kruszącym materiałem wybuchowym w postaci trotylu. Ekspert ocenił, że do detonacji doszło nie na skutek działania zapalnika, ale w związku z podpaleniem pocisku.

Jak poinformowała rzeczniczka Prokuratury Okręgowej w Radomiu Agnieszka Borkowska, dwaj mieszkańcy powiatu radomskiego oskarżeni są o posiadanie materiałów wybuchowych. Zgodnie z Kodeksem karnym za posiadanie i posługiwanie się "przyrządem wybuchowym" grozi kara pozbawienia wolności od sześciu miesięcy do ośmiu lat.

bdb

Wojciech Skurkiewicz: Takie sytuacje będą się powtarzać

Skurkiewicz zapewnia, że wczorajszy przelot samolotów F16 nie ma absolutnie związku z pokazami lotniczymi Air Show Radom 2023 . - Pragnę uspokoić: definitywnie zerwaliśmy z taką praktyką, która jeszcze do niedawna była stosowana i takie podejście do wojska i wojskowych, że służy  tylko od godz. 7 do 15 i od poniedziałku do piątku. Dziś Wojsko Polskie służy całą dobę, siedem dni w tygodniu. Jeżeli chodzi o ćwiczenia i treningi, które są przygotowywane i realizowane przez Siły Zbrojne, mają one różny charakter. Są te planowe i są również te okazjonalne, które są związane ze szczególnymi sytuacjami. I w istocie wczoraj taki trening odbywał się z zaangażowaniem pary dyżurnej - wyjaśnia wiceminister.

Ćwiczenie ad hoc

Jak zaznaczył, chodziło o sprawdzenie możliwości użycia dyżurnej pary myśliwców: jakie są procedury, w jakim trybie, w jakim tempie są gotowe do użycia te samoloty. - Praktycznie to było ćwiczenie ad hoc. Te samoloty otrzymały określone zadanie: intruz w Rzeczypospolitej Polskiej. Oczywiście ten intruz był podgrywającym, który realizował określone zadania na niskiej wysokości - opisywał wiceszef MON.

Według Skurkiewicza tego typu szkolenia były, są i będą organizowane ze względu na sytuację za naszą wschodnia granicą. - My musimy mieć Wojsko Polskie przygotowane, w pełnej gotowości, tym bardziej, że siły powietrzne zapewniają bezpieczeństwo, dbają o bezpieczeństwo nie tylko polskiego obszaru powietrznego, ale i słowackiego, a także dbamy o bezpieczeństwo państw bałtyckich - podkreślił.

Niestety muszę przeprosić

Na pytania dziennikarzy, dlaczego nie uprzedzono mieszkańców o tych ćwiczeniach, Wojciech Skurkiewicz odpowiedział, że o treningu wiedziała określona grupa osób, "bo byłby on bez sensu, gdyby było inaczej". - Niestety muszę przeprosić nie tylko mieszkańców ziemi radomskiej, ale i innych regionów Polski: takie ćwiczenia będą realizowane przez siły zbrojne i takie ćwiczenia będą się powtarzały. Oczywiście przekraczanie bariery dźwięku jest chlebem powszednim dla pilotów samolotów naddźwiękowych i w przypadku wykonywania misji w kierunku białoruskim miało ono określony wymiar na południowym Mazowszu i zachodniej części Lubelszczyzny - wyjaśniał.

Skurkiewicz przypomina, że kilkanaście miesięcy temu przez region radomski przejeżdżały samochody opancerzone, m.in. krajową "dwunastką" w okolicach Zwolenia. - I też mieliśmy setki telefonów, co się dzieje, czy to już wojna, czy wojsko jedzie na wschód? Wyszliśmy ze strefy komfortu. Dzisiaj Wojsko Polskie jest po to, aby pokazywać, czym dysponuje, jakie ma środki, jakie ma możliwości, również przerzutu i możliwości mobilne. Przepraszamy za te niedogodności, ale takie są wymagania współczesnej sytuacji geopolitycznej - zapewnia wiceminister obrony narodowej.

Komunikaty z cudzysłowem

Wiceminister uważa, że wczorajsze komunikaty Dowództwa Generalnego Sił Zbrojnych i Dowództwa Operacyjnego o przyczynach huku m.in. w Radomiu były spójne, bo pojawił się w nich ... cudzysłów. - W momencie, kiedy jest uruchamiane ćwiczenie z udziałem bojowym pary dyżurnej jest też uruchamiany tzw. podgrywający. W tym przypadku był to podgrywający z biało-czerwoną flagą, który przemieszczał się w okolicy wschodniej granicy na niskiej wysokości. To wszystko działo się z zachowaniem elementarza działań w sytuacji bardzo niebezpiecznej, którą mamy za naszą wschodnią granicą - powtarza Wojciech Skurkiewicz.

Bożena Dobrzyńska

Zdjęcie ilustracyjne

"Krótko po zdarzeniu pojawiły się komunikaty Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych, z których najpierw wynikało, że był to efekt przekroczenia bariery dźwięku przez samoloty F-16, które „poleciały pilnie powitać niezapowiedzianych gości”, a później, że był to niezapowiedziany sprawdzian przeprowadzony w ramach ćwiczeń.

Biorąc pod uwagę informacyjny chaos i niepokój jaki wśród mieszkańców Radomia i regionu wywołało to zdarzenie, proszę o wyjaśnienie, jaki charakter miał wspomniany lot. Jeśli był to lot ćwiczebny, to proszę o informację, czy odbył się on zgodnie z przepisami, czy uwzględniono fakt, że trasa przelotu z prędkością ponaddźwiękową przebiegała nad terenami gęsto zaludnionymi oraz dlaczego nie uprzedzono mieszkańców. Mógł zostać tu wykorzystany system będący w dyspozycji Rządowego Centrum Bezpieczeństwa. Był on na przykład użyty do rozpowszechniania informacji o wyborach. Należy zatem sądzić, że mógł sprawdzić się również w opisanej sytuacji. Pragnę jednocześnie zwrócić uwagę na fakt, że brak informacji może doprowadzić do zaburzenia wykrywania i alarmowania o zagrożeniach faktycznych w ten sposób, że w pierwszej fazie wydarzenia bez potencjału negatywnego mogą zostać uznane za zagrożenie, a w kolejnej zagrożenia faktyczne mogą być ignorowane" - czytamy w piśmie Radosława Witkowskiego do Mariusza Błaszczaka.

Ćwiczenia, czy niezapowiadani goście?

Jak już pisaliśmy, i wspomina o tym prezydent Witkowski, Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych, opublikowało w mediach społecznościowych dwa sprzeczne komunikaty. Przytaczamy je ponownie:

"Nasze F-16 poleciały pilnie powitać niezapowiedzianych gości. Dzisiaj tuż po godz. 18:20 na Lubelszczyźnie i Mazowszu słychać było następujące po sobie dwie „eksplozje”. Te „wybuchy" to tzw. sonic boom - czyli efekt przekroczenia bariery dźwięku przez samoloty.

PS. Intruzi nie skorzystali z naszej gościnności".

 "Ćwiczenia to element treningu - to był niezapowiedziany sprawdzian naszych sił - zadanie wykonane! Brawo Siły Powietrzne".

bdb

Zdjęcie ilustracyjne

Radomianie  bardzo się przestraszyli, niektórzy wręcz wpadli w panikę. - Otrzymaliśmy kilkanaście telefonów z pytaniami, czy wiemy, co się stało, a nawet sugestiami, że miało to miejsce np. w Lesie Kapturskim. Wszystkie sygnały sprawdzaliśmy, nie potwierdziły się - powiedział nam oficer dyżurny radomskiej straży pożarnej.

Podobnie zareagowała policja. - Oczywiście otrzymaliśmy zgłoszenia, ktoś podejrzewał, że mogło dojść do eksplozji gazu. Najprawdopodobniej jednak dźwięk pochodził z przelatujących nad  miastem samolotów - mówi rzeczniczka mazowieckiej policji Katarzyna Kucharska.

Zaniepokojonych radomian i mieszkańców regionu uspokajał Grzegorz Tuszyński, dyrektor Lotniska Warszawa-Radom: >(...) te "wybuchy" nad Radomiem i w okolicy to tylko tzw. sonic boom - czyli efekt przekroczenia bariery dźwięku przez samoloty, które przeleciały m.in. nad naszym miastem. Nie ma to związku z Air Show ani naszym radomskim lotniskiem<.

Dwa samoloty F16

Około godz. 21.30 na Facebookowym profilu radomskiej policji pojawił się następujący komunikat: "Ok. godz. 18:15 słychać było z zewnątrz dwa głośne huki następujące po sobie w krótkim odstępie czasu. Żadna ze służb nie otrzymała informacji o zdarzeniu skutkującym w obrażenia i uszkodzenia na terenie miasta i powiatu radomskiego.

Z informacji uzyskanych od Dyżurnego Obrony Powietrznej - Szefa Zmiany I Regionalnego Ośrodka Dowodzenia i Naprowadzania Kraków Balice - okazuje się, że huki te były wywołane przez dwa samoloty odrzutowe F16 RP, które wykonywały zaplanowane loty ćwiczebne i przeszły granice dźwięku, co spowodowało hałas przypominający wybuchy".

I dość tajemniczy (zwłaszcza dopisek PS) post na profilu Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych: "Nasze F-16 poleciały pilnie powitać niezapowiedzianych gości. Dzisiaj tuż po godz. 18:20 na Lubelszczyźnie i Mazowszu słychać było następujące po sobie dwie „eksplozje”. Te „wybuchy" to tzw. sonic boom - czyli efekt przekroczenia bariery dźwięku przez samoloty.

PS. Intruzi nie skorzystali z naszej gościnności".

I kolejny wpis DRSZ również mało konkretny: "Ćwiczenia to element treningu - to był niezapowiedziany sprawdzian naszych sił - zadanie wykonane! Brawo Siły Powietrzne. A jeśli chcecie porozmawiać z pilotami, jak wygląda taka misja - zapraszamy na Air Show Radom 2023 już w najbliższy weekend!"

Dlaczego nic nie wiedzieliśmy?

I jeszcze głos wiceprezydenta Radomia Mateusza Tyczyńskiego:"Dwa potężne wybuchy, które słychać było w Radomiu i okolicach to efekt przekroczenia przez samoloty wojskowe wykonujące loty ćwiczebne bariery dźwięku. Potwierdziła to dla TVN 24 rzeczniczka Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych. Zapytam jutro wojsko i MInisterstwo Obrony Narodowej, czy loty odbyły się zgodnie z przepisami - zabronione są loty z prędkością naddźwiękową nad gęsto zaludnionymi obszarami - a jeśli tak, to dlaczego nie poinformowano mieszkańców o możliwości wystąpienia takich anomalii.

bdb

- Wczoraj około godz. 21. 30 do Wojewódzkiego Centrum Powiadamiania Ratunkowego wpłynęło zgłoszenie od mieszkańców podradomskiej miejscowości o huku, który dochodził z okolic lasu. Skierowano tam policjantów, którzy zabezpieczyli miejsce oraz wspólnie z wojskiem wykonywali czynności. Wstępnie  ustalono, że przyczyną huku mogła być detonacja przez nieustaloną osobę materiałów prawdopodobnie z okresu II wojny światowej - informuje Malwina Wlazło z mazowieckiej policji.

Nie ma osób poszkodowanych. Policja nie udziela na razie więcej informacji.

kat