kat – Mój Radom

Tradycji stanie się zadość. Dzisiaj w Jedlińsku Kat zetnie głowę Śmierci

redakcja — Tue, 04 Mar 2025 08:29:57 +0000

fot. archiwum

Swoim rodowodem sięga ono XVII stulecia i jest nadal kultywowane w Jedlińsku na pamiątkę „prawa miecza”, które Jedlińsk otrzymał przy lokacji miasta w 1530 r. Badacze twierdzą, że na obrzęd „Ścięcia Śmierci” duży wpływ miała szkoła ariańska istniejąca w Jedlińsku w latach 1560 - 1630 oraz szkoła wyższa funkcjonująca w latach 1630 - 1655. W ówczesnych czasach w Jedlińsku przebywało bowiem wielu kleryków, historyków i żaków. Widowisko mogło wziąć swój początek od igrzyska żakowskiego, tj. ścięcia kukły symbolizującej śmierć. Widowisko zachowało swoją pierwotną formę, poprzez co stanowi ważny element dziedzictwa kulturowego naszego kraju. Wszystkie role (nawet kobiece) w widowisku są odtwarzane przez mężczyzn.

Upiła się i zgubiła kosę

Od godzin południowych na ulicach Jedlińska pojawia się wiele barwnych postaci. Są to np. diabły, baby, cyganki, rybacy, krakowianki i wiele innych. Swawole przebierańców stanowią tylko wstęp do właściwej części wydarzenia jakim jest „Ścięcie Śmierci”.

Legenda głosi, że w zapustny wtorek do mieszkańców miasteczka dotarła wieść przekazana przez kościelnego Kantego. Miał on zapewniać, że Śmierć się upiła i zgubiła kosę na okolicznych łąkach. To wtedy ludzie pojmali ją i doprowadzili przed sąd. Po wielu oskarżających wystąpieniach poszczególnych świadków zapada wyrok, który jest skazujący. Pojawia się kat, który pozbawia Śmierć życia.

Wydarzenie jest żywiołową zabawą, która wyzwala najlepsze wartości społeczne. Jest ono zwierciadłem regionu i miejscowości. W ostatni wtorek karnawału pojawiają się w Jedlińsku przedstawiciele prasy, telewizja, historycy i etnografowie, jak również turyści z całego kraju. Tego dnia Jedlińsk odwiedza wiele osób z całej Polski. W wydarzeniu jako odbiorcy bierze udział około 1000 osób (rotacyjnie).

Program

godz. 13 - Przejęcie władzy od wójta Gminy Jedlińsk.

godz. 13.10 - Występy zespołów i kapel ludowych: Zespół Czerwona Jarzębina i Kapela Henryka Giedyka, Zespół Wólczanki, Zespół Czerwone Korale, Zespół Ludwiczanki i Kapela Urbańczyków, Zespół Bierwiecka Biesiada, Klub Seniora w Jedlińsku.

godz. 15.15 - Powitanie gości.

godz. 15.40 - Widowisko obrzędowe ,,Ścięcie Śmierci”.

godz. 16.50 - Zabawa z zespołem muzycznym.

Kusaki w Jedlińsku. Śmierć od XVI wieku co roku traci tu głowę

redakcja — Wed, 02 Mar 2022 08:55:09 +0000

Widowisko plenerowe swoim rodowodem sięga XVI stulecia i jest nadal kultywowane w Jedlińsku na pamiątkę „prawa miecza”, które Jedlińsk otrzymał przy lokacji miasta w 1530 roku. Badacze twierdzą, że na obrzęd „Ścięcia Śmierci” duży wpływ miała szkoła ariańska istniejąca w Jedlińsku w latach 1560- 1630 oraz szkoła wyższa funkcjonująca w latach 1630- 1655. W ówczesnych czasach w Jedlińsku przebywało bowiem wielu kleryków, historyków i żaków. Widowisko mogło wziąć swój początek od igrzyska żakowskiego, tj. ścięcia kukły symbolizującej śmierć. Widowisko zachowało swoją pierwotną formę, poprzez co stanowi ważny element dziedzictwa kulturowego naszego kraju.

Legenda głosi, że w zapustny wtorek do mieszkańców miasteczka dotarła wieść przekazana przez kościelnego Kantego. Miał on zapewniać, że Śmierć się upiła i zgubiła kosę na okolicznych łąkach. To wtedy ludzie pojmali ją i doprowadzili przed sąd. W widowisku obrzędowym "Ścięcie śmierci" wystąpili sami mieszkańcy Jedlińska. Tradycyjnie też role żeńskie są grane przez mężczyzn. Nigdy nie wiadomo, kto wciela się w rolę Śmierci.

Od godzin południowych na ulicach Jedlińska pojawia się wiele barwnych postaci. Są to na przykład: diabły, baby, cyganki, rybacy, krakowianki i wiele innych. Swawole przebierańców stanowią tylko wstęp do właściwej części wydarzenia jakim jest „Ścięcie Śmierci”. Jest to sąd nad śmiercią, która krzywdzi ludzi. Po wielu oskarżających wystąpieniach poszczególnych świadków zapada wyrok, który jest skazujący. Pojawia się kat, który pozbawia śmierć życia.

Śmierć traci głowę zawsze w ostatni wtorek karnawału, czyli w tzw. kusaki.

kat

Zdjęcia w Galerii: Urząd Gminy Jedlińsk

Jedlińskie kusaki. Kat jak co roku ściął głowę Śmierci

redakcja — Tue, 05 Mar 2019 19:35:08 +0000

Fot. Z. Niemirski/Gość Niedzielny

- „Stoi już na rynku, bo ją złapano na gorącym uczynku, jak się do naszego miasta zakradała, starych i młodych swą kosa ścinała” – obwieścił narrator zgromadzonym przed sceną. I przywieziono ją na drabiniastym wozie, by jej złe uczynki osądzili ławnicy i wójt. Jak co roku i tym razem, nie było jednak dla Śmierci litości. Ani sąd ludowy, ani sam lud jej nie oszczędził, a wyrok zatwierdził proboszcz. Legenda głosi, że w zapustny wtorek do mieszkańców miasteczka dotarła wieść przekazana przez kościelnego Kantego. Miał on zapewniać, że Śmierć się upiła i zgubiła kosę na okolicznych łąkach. To wtedy ludzie pojmali ją i doprowadzili przed sąd. W widowisku obrzędowym "Ścięcie śmierci" wystąpili sami mieszkańcy Jedlińska. Tradycyjnie też role żeńskie są grane przez mężczyzn. Nigdy nie wiadomo, kto wciela się w rolę Śmierci. Od lat spektakl przygotowywany jest na podstawie wierszowanego scenariusza spisanego w latach 30. XIX wieku przez ks. Jana Kloczkowskiego. Widowisko zgromadziło na jedlińskim rynku setki osób, które świętowały ostatni dzień karnawału mimo zdradliwej, czasami wręcz deszczowej pogody. k.woj.

Koniec karnawału. W Jedlińsku bez niespodzianek – Kat ściął głowę Śmierci

redakcja — Tue, 13 Feb 2018 19:30:32 +0000

– „Stoi już na rynku, bo ją złapano na gorącym uczynku, jak się do naszego miasta zakradała, starych i młodych swą kosa ścinała” – obwieścił narrator gawiedzi zgromadzonej przed sceną. I przywieziono ją na drabiniastym wozie, by jej złe uczynki osądzili ławnicy i wójt. Jak co roku i tym razem nie było jednak dla Śmierci litości. Ani sąd ludowy, ani sam lud jej nie oszczędził, a wyrok zatwierdził proboszcz. Legenda głosi, że w zapustny wtorek do mieszkańców miasteczka dotarła wieść przekazana przez kościelnego Kantego. Miał on zapewniać, że Śmierć się upiła i zgubiła kosę na okolicznych łąkach. To wtedy ludzie pojmali ją i doprowadzili przed sąd. W widowisku obrzędowym "Ścięcie śmierci" wystąpili sami mieszkańcy Jedlińska. Tradycyjnie też role żeńskie są grane przez mężczyzn. Nigdy nie wiadomo, kto wciela się w rolę Śmierci. Od lat spektakl przygotowywany jest na podstawie wierszowanego scenariusza spisanego w latach 30. XIX wieku przez ks. Jana Kloczkowskiego. Widowisko zgromadziło na jedlińskim rynku setki osób, które w ten sposób świętowały ostatni dzień karnawału.. bdb Fot. Krystyna Piotrowska

W Jedlińsku Kat ściął głowę Śmierci

redakcja — Tue, 09 Feb 2016 18:28:21 +0000

– „Stoi już na rynku, bo ją złapano na gorącym uczynku, jak się do naszego miasta zakradała, starych i młodych swą kosa ścinała” – obwieścił narrator gawiedzi zgromadzonej przed sceną. I przywieziono ją na drabiniastym wozie, by jej złe uczynki osądzili ławnicy i wójt. Jak co roku i tym razem, nie było jednak dla Śmierci litości. Ani sąd ludowy, ani sam lud jej nie oszczędził, a wyrok zatwierdził proboszcz. Legenda głosi, że w zapustny wtorek do mieszkańców miasteczka dotarła wieść przekazana przez kościelnego Kantego. Miał on zapewniać, że Śmierć się upiła i zgubiła kosę na okolicznych łąkach. To wtedy ludzie pojmali ją i doprowadzili przed sąd. W widowisku obrzędowym "Ścięcie śmierci" wystąpili sami mieszkańcy Jedlińska. Tradycyjnie też role żeńskie są grane przez mężczyzn. Nigdy nie wiadomo, kto wciela się w rolę Śmierci. Od lat spektakl przygotowywany jest na podstawie wierszowanego scenariusza spisanego w latach 30. XIX wieku przez ks. Jana Kloczkowskiego. Widowisko zgromadziło na jedlińskim rynku setki osób, które świętowały ostatni dzień karnawału przy raczej wiosennej pogodzie. Na finał wszyscy bawili się przy wsytepnie zespołu Akcent. bdb Fot. Marian Strudziński, więcej zdjęć w Galerii