fot. Muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesie

Dziś w muzeum odbyło się posiedzenie komisji odbierającej roboty. Jak informuje muzeum mistrza polskiej poezji, przedstawiciele Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Warszawie - Delegatury w Radomiu, kierownicy prac konserwatorskich i remontowo-budowlanych ze strony wykonawcy oraz dyrekcja i pracownicy pozytywnie odebrali pełen zakres prac. "Trwają jeszcze ostatnie zabiegi porządkowe wokół budynku, ale wygląd elewacji dworu robi znakomite wrażenie!" - cieszy się muzeum we wpisie w mediach społecznościowych.

Podczas renowacji poddano jej przede wszystkim fragmenty tynków, gzymsów nad otworami arkad, drzwi i okien oraz gzymsu wieńczącego. Prace obejmowały także naprawę i zabezpieczenie elementów konstrukcji więźby dachowej (biologiczne i przeciwogniowe) oraz remont i częściową wymianę poszycia dachu i systemu rynien. Dwór pokryto nową warstwą malarską w kolorze starej bieli.

Zadanie pn. "Renowacja budynku dworu Jabłonowskich w Muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesie” współfinansowane jest ze środków samorządu województwa mazowieckiego.
Łączny koszt inwestycji to prawie 867 tys. zł.

bdb

Zdjęcia: Muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesie

Centrum powstanie w zrewitalizowanym starym młynie (fot. UMWM)

To największy projekt w historii Muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesie. Gdy dokumentacja będzie gotowa, placówka ogłosi międzynarodowy konkurs na przygotowanie koncepcji architektonicznej.

– Ruszamy z bardzo ambitnym projektem stworzenia unikalnego miejsca nie tylko na skalę regionu i kraju, ale też Europy. Powstanie przestrzeń do popularyzacji wiedzy o renesansie i twórczości Jana Kochanowskiego, ale także do organizacji wydarzeń artystycznych, naukowych i edukacyjnych – zaznacza wicemarszałek Rafał Rajkowski.  

Nowoczesna instytucja kulturalna i edukacyjna umożliwi poszerzenie i uatrakcyjnienie oferty muzeum. Ta inwestycja jest także symbolicznym początkiem obchodów 500. rocznicy urodzin Jana Kochanowskiego.

Niezbędny krok

– Robimy właśnie pierwszy mały, ale ważny i niezbędny krok, w drodze do celu, jakim jest budowa Europejskiego Centrum Renesansu w Sycynie. Liczymy na duże zainteresowanie konkursem, który ogłosimy jeszcze w tym roku, oraz ciekawe i ambitne wizje projektantów. Wybór koncepcji do realizacji jest planowany na wiosnę 2027 r. - informuje Ireneusz Domański, dyrektor Muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesie. 

Wydział Architektury Politechniki Krakowskiej przygotuje dokumentację przedprojektową do końca września. Następnie zostanie przeprowadzona procedura konkursowa, na co samorząd województwa mazowieckiego przekaże 123 tys. zł. Kolejny etap to przyznanie nagród i wyróżnień w konkursie architektonicznym. Będzie to koszt 280 tys. zł.

W sumie na ten etap inwestycji władze regionu przekażą ponad 490 tys. zł; prawie 145 tys. zł w tym roku i ponad 347 tys. zł w 2027 r. Pozwoli to na pokrycie kosztów przeprowadzenia konkursu architektonicznego na zagospodarowanie nieruchomości wraz z budynkiem głównym i obiektem wystawowym.

Gmina podarowała samorządowi wojewódzkiemu

Samorząd województwa mazowieckiego został właścicielem nieruchomości położonych w Sycynie w powiecie zwoleńskim przed ponad rokiem. Darowizna gminy Zwoleń na rzecz województwa mazowieckiego dotyczy trzech działek o łącznej powierzchni ponad 3,1 h. Obejmuje także położone na nich m.in. młyn - spichlerz z drugiej połowy XIX w., pozostałości parku dworskiego z XIX w. oraz staw. 

Według planów Europejskie Centrum Renesansu będzie mieścić się w odrestaurowanym zabytkowym młynie i nowo zbudowanych obiektach. Powstaną tu także miejsca noclegowe, restauracja z ogrodem zimowym i tarasem nawodnym, sala konferencyjna i pracownie. Zrewitalizowany zostanie także zabytkowy park, w którym zachowały się fundamenty dworu Kochanowskich. Zostaną one wyeksponowana wewnątrz planowanego pomnika „ze szkła i światła”. W parku pojawią się też rzeźby i instalacje przestrzenne.

Bożena Dobrzyńska

Zdjęcia: UMWM Warszawa

fot. Łukasz Wójcik/UM Radom

Kryteria Rankingu Liceów Ogólnokształcących 2026 są te same, co w ubiegłych latach. To wyniki matury z przedmiotów obowiązkowych (30 proc.), wyniki matury z przedmiotów dodatkowych (45 proc.) oraz sukcesy w olimpiadach (25 proc.). Po raz kolejny w tej kategorii zostały uwzględnione osiągnięcia w olimpiadach międzynarodowych.

W stosunku do lat poprzednich zmieniły się natomiast kryteria Rankingu Techników 2026 - zwiększono o 5 proc. wagę kryterium „egzaminy zawodowe” kosztem wagi „wyniki matury z przedmiotów dodatkowych”. Zatem kryteria w tym zestawieniu to: sukcesy szkoły w olimpiadach (20 proc.), wyniki matury z przedmiotów obowiązkowych (20 proc.), wyniki matury z przedmiotów dodatkowych (25 proc.) oraz wyniki egzaminu zawodowego (35 proc.).

Perspektywy przygotowały również podrankingi wojewódzkie (oddzielne dla liceów i techników), które są wyciągami z głównych rankingów ogólnopolskich. Wszystkie rankingi obejmują łącznie ponad 1500 najlepszych liceów i techników w Polsce.

Obiektywne i mierzalne

- Wszystkie rankingi Perspektyw oparte są na obiektywnych i mierzalnych danych pochodzących ze źródeł zewnętrznych (bazy SIO, CKE, dane komitetów głównych olimpiad przedmiotowych). W przypadku Rankingu Liceów i Techników są to wyniki egzaminów zewnętrznych (maturalne, zawodowe) i sukcesy w olimpiadach, szukamy jednak także nowych danych, które przystawałyby do wypracowanej przez lata metodologii rankingu. Od kilkudziesięciu lat z satysfakcją pokazujemy szkoły, w których warto się uczyć. I nie chodzi tylko o najlepszych, honorowanych podczas gali rankingu. Z publikowanych przez nas tabel można odczytać znacznie więcej: która szkoła od lat utrzymuje wysoką formę, która spada, a która wspina się coraz wyżej - podkreśla Waldemar Siwiński, prezes Perspektywy Press, twórca polskich rankingów edukacyjnych i kierownik Rankingu Liceów i Techników. 

Spektakularne awanse

Spośród radomskich placówek technicznych kolejny rok z rzędu najlepiej w rankingu zaprezentował się Zespół Szkół Elektronicznych im. Bohaterów Westerplatte. Według zestawienia radomski "Elektronik" zajmuje 17 miejsce w całym kraju. W zeszłym roku szkoła była na 8, a dwa lata temu na 14, zaś trzy lata temu na 52 miejscu.

Na niższych stopniach podium prawdziwe spektakularne wyniki dwóch szkół, które notują ogromne awanse i wchodzą do polskiej czołówki. Gigantyczny skok zaliczyło Technikum w Zespole Szkół Ponadpodstawowych im. Stanisława Staszica w Iłży, które awansowało ze 124 miejsca na 28 w Polsce. Spektakularny skok zanotowało też Technikum im. ks. mjra Stanisława Domańskiego w Siennie - z 307 na 56 miejsce w kraju.

Kochanowski notuje spadki

VI Liceum Ogólnokształcące im. Jana Kochanowskiego w Radomiu zajęło 104 miejsce w kraju) (w Polsce 2025 rok - 97, 2024 rok - 68; 2023 rok - 55, 2022 rok - 38, 2021 rok - 31; w regionie w 2025 - 1, w 2024 -1). 

132 miejsce w kraju przypadło Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Iłży (w Polsce 2025 rok - 189, 2024 rok - 359, 2023 rok - 233, 2022 rok - 237, 2021 rok - 242; w regionie w 2025 - 2, 2024 -4); 57.70 punktów.

IV Liceum Ogólnokształcące im. Tytusa Chałubińskiego w Radomiu  uplasowało się na 142 miejscu w kraju. (w Polsce 2025 rok - 203; 2024 rok - 137; 2023 rok - 142, 2022 rok - 107, 2021 rok - 163, w regionie w 2025 - 3, 2024 - 2). 

W rankingu znajdziemy także: III LO im. Dionizego Czachowskiego w Radomiu na 322 lokacie, Katolickie LO im. Filipa Neri w Radomiu na 433, I LO im. Mikołaja Kopernika - na 473.

Dalsze miejsca uzyskały: II LO im. Marii Konopnickiej 686, V Lo im. Romualda Traugutta - 960 i XII LO im. Polskich Noblistów - 1000.

Bożena Dobrzyńska

Organizatorzy odwołują wydarzenia plenerowe (fot. Muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesie)

"Kochanowski" proponuje udział w Czarnoleskiej Noc Muzeów w Biały Dzień. 

W programie:

godz. 13 - 21| - zwiedzanie stałych wystaw we dworze i kaplicy pt. „Jan Kochanowski - duch miejsca, klimat epoki" oraz czasowej ekspozycji w Galerii Kordegarda „Czarnolas na starych fotografiach"

Perły Czarnolasu - pokaz najcenniejszych obiektów muzealnych, m.in. starodruków z autografami wieszczów: Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego oraz Cypriana Kamila Norwida - w książkach należących niegdyś do poetów oraz szkiców Jana Matejki.

godz. 13  -  „Wojciech Młynarski Absolutnie" - Michał Matras - piano, wokal.

godz. 15 - „Podróżą każda miłość jest". Dorota Furtak - wokal.

godz. 16 - „Spotkanie dwóch artystów - Jan Kochanowski i Jan Matejko"; wykład Marty Kłak-Ambrożkiewicz.

godz. 17 - „Droga do Czarnolasu" Aleksandra Maliszewskiego - wernisaż wystawy plenerowej.

Koncert "Osiecka po męsku" został przeniesiony na 17 sierpnia.

fot. VI LO w Radomiu

Tak powstał projekt „Wybierz język faktów”, realizowany w ramach olimpiady Zwolnieni z Teorii. Jego celem jest edukacja młodzieży w zakresie rozpoznawania fake newsów i świadomego korzystania z mediów.

Edukacja w szkołach i internecie

Uczniowie z „Kochanowskiego” postawili przede wszystkim na praktyczne zajęcia. W ramach projektu odwiedzili PSP nr 1, PSP nr 17 i PSP nr 34 w Radomiu, gdzie poprowadzili warsztaty dla ponad 500 uczniów.

Podczas zajęć młodzież dowiaduje się m.in.: Jakie techniki stosują twórcy fake newsów? ; Dlaczego ludzie tak łatwo wierzą w dezinformację?; W jaki sposób sprawdzać wiarygodność informacji?

Zajęcia spotkały się z dużym zainteresowaniem zarówno ze strony uczniów, jak i nauczycieli. – To świetna inicjatywa, bo dzieci codziennie korzystają z internetu, ale rzadko zastanawiają się, czy informacje, które tam znajdują, są prawdziwe – mówi jedna z nauczycielek.

Dodatkowo twórcy projektu prowadzą media społecznościowe, gdzie publikują treści edukacyjne dla szerszego grona odbiorców.

Narzędzia do obrony

Inicjatywa licealistów zyskała wsparcie wielu lokalnych przedsiębiorców i organizacji. Dzięki ich pomocy możliwe było m.in. przygotowanie materiałów edukacyjnych.

Projekt „Wybierz język faktów” powoli dobiega końca, ale jego twórcy wierzą, że efekty ich pracy będą długotrwałe. Uczniowie, którzy wzięli udział w warsztatach, zdobyli cenną wiedzę, która pomoże im unikać manipulacji w internecie.

– Chcieliśmy dać młodym ludziom narzędzia do obrony przed dezinformacją i pokazać, że krytyczne myślenie to podstawa w cyfrowym świecie. Mamy nadzieję, że teraz będą podchodzić do treści w internecie z większą ostrożnością – podsumowują organizatorzy.

Radomscy licealiści udowodnili, że młodzież może działać na rzecz społeczeństwa i skutecznie reagować na realne problemy. Ich projekt to dowód na to, że walka z fake newsami zaczyna się od edukacji.

Zdjęcia: VI LO w Radomiu

Wiele wydarzeń będzie miało miejsce w Muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesie (fot. Muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesie)

Nowa Stolica Kultury w przyszłym roku zorganizuje imprezy cykliczne oraz szereg uroczystości patriotycznych, koncertów, wystaw czy konkursów.

– Jestem przekonany, że oferta kulturalna powiatu zwoleńskiego przyciągnie zarówno mieszkańców, jak również turystów spoza województwa. Wydarzenia będą doskonałą okazją do bliższego poznania naszego regionu, zabawy i integracji. Oprócz zaszczytnego tytułu, do powiatu trafi również wsparcie finansowe samorządu województwa mazowieckiego – podkreśla wicemarszałek Rafał Rajkowski. 
Wśród zaplanowanych w 2025 r. imprez kulturalnych znalazły się m.in. Imieniny Pana Jana, Święto Polskiej Wsi, Teatrałki Zwoleńskie, Prezentacje Twórczości Artystycznej Zespołów Domu Kultury PREZART, Biesiada Gawędziarzy, Poetów i Śpiewaków Ludowych, Teatr Jednego Wiersza, Rajd Rowerowy „Szlakiem Kochanowskich”, Wieczór Poezji „Janowi Kochanowskiemu – My współcześni”, Dni Sycyny czy „Tradycje Wielkanocne” z udziałem zespołów folklorystycznych i kół gospodyń wiejskich.

– Zadbaliśmy o to, aby wydarzenia były atrakcyjne, różnorodne, ciekawe i nawiązywały do naszego dziedzictwa kulturowego. Z naszym powiatem związany jest wybitny renesansowy poeta Jan Kochanowski, dlatego wiele działań kulturalnych od lat poświęcamy właśnie tej postaci i jego twórczości. Oprócz tego w 2025 r. Zwoleń będzie świętował 600-lecie nadania praw miejskich i organizowane przez nas wydarzenia doskonale wpiszą się w obchody jubileuszu – dodaje starosta powiatu zwoleńskiego Andrzej Skorek.

Tytuł Stolicy Kultury Mazowsza został przyznany już po raz 24. Symboliczny klucz do bram Stolicy Kultury Mazowsza zostanie przekazany na początku przyszłego roku w Muzeum Regionalnym w Zwoleniu.

Źródło: UM WM Warszawa

fot. Muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesie

Wernisaż wystawy „W pogoni za pięknem. Mieczysław Welter. Rzeźba” zaplanowano na godz. 17. Artysta to autor m.in. czarnoleskiego pomnika Jana Kochanowskiego. Centralnym punktem ekspozycji jest model tego ikonicznego dzieła. Wystawa prezentowana jest w kaplicy dworskiej i częściowo w sieni dworu Jabłonowskich.

O godz. 18 odbędzie się  premiera koncertu wyprodukowanego przez Muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesie pt. „Żale Nagrobne - Oda dla Jana Kochanowskiego".

Muzykę do cyklu utworów „Żale nagrobne na ślachetnie urodzonego i znacznie uczonego męża, nieboszczyka pana Jana Kochanowskiego, wojskiego sandomierskiego, i Polaka zacnego, ślachcica dzielnego, który z niemałym smutkiem wszech Polaków postąpił w Lublinie R. P. 1584, d. 16, m. sierpnia pod konwokacją” napisanych przez przyjaciela Jana Kochanowskiego Sebastiana Klonowica, skomponował Maciej Fortuna, trębacz, kompozytor, aranżer i producent muzyczny. Jest to pierwsze w historii takie przedsięwzięcie.

Wystąpi zespół w składzie :Łukasz Lipski - śpiew; Magdalena Howorska - śpiew, narracja, piano Fendera, adaptacje tekstów, przygotowanie wokalne; Monika Woźniak - klawesyn; Henryk Kasperczak - lutnie, chitarrone, gemshorn; Wojtek Roszak - gitara basowa, syntezator; Jakub Miarczynski - perkusja, perkusjonalia, congi, bongosy, obiekty brzmieniowe
Maciej Fortuna - trąbka preparowana, modyfikatory dźwięku, taśma, muzyka, kierownictwo muzyczne

Cena biletu: wernisaż wystawy – wstęp wolny, koncert – bilet wstępu do muzeum: 15 zł/20 zł.

fot. Materiały prasowe/Browar Maryensztadt

Lane, butelkowe, a może z puszki? Najważniejsze, że z ekologicznego browaru!

Browar Maryensztadt to uznana marka na rynku browarów rzemieślniczych. Tamtejsi piwowarzy warzą zarówno piwa klasyczne jak i eksperymentują z wszelakimi piwnymi stylami. Jedno pozostaje niezmienne - ekipa nastawiona jest na dbałość o środowisko, czego dowodem jest nowo powstały Eko Browar, który będzie przyjazny dla środowiska.

Ekologiczna produkcja uruchamiana jest w miejscowości Sycyna Kolonia w województwie mazowieckim, kilka kilometrów od Zwolenia - obecnego miejsca Browaru. Nieruchomość stanowią cztery budynki gospodarcze, które zostały poddane rewitalizacji i przystosowane do produkcji ekologicznej. 

- W ramach projektu EkoBrowar realizowanego przy wsparciu Funduszy Norweskich, wdrożyliśmy  szereg innowacji procesowych, które umożliwią produkcję przyjazną środowisku, minimalizując jej negatywny wpływ na klimat. A jest to: odzysk ciepłej wody z wybicia brzeczki;  odzysk energii cieplnej z filtratu;  wykorzystanie filtratu i wysuszonej gęstwy drożdżowej w przemyśle i przetwórstwie; wykorzystywanie opakowań w pełni nadających się do recyklingu; minimalizacja folii i plastiku w konfekcji; instalacja fotowoltaiki; wykorzystanie azotu w zastępstwie dwutlenku węgla - wylicza prezes i właściciel Browaru Maryensztadt Marcin Małecki.

Nie tylko ekopiwo

Efektem wdrożenia tego ekologicznego projektu będą również produkty opatrzone certyfikatem “Euro - Liść”, m.in. linia piw rzemieślniczych “Pure Organic” w stylach: Pils, IPA, Porter Bałtycki, Stout, Organic Kombucha oraz Organic Cold Brew Coffee.

W ramach nowej inwestycji browar założył również destylarię “Sycyna Distillery”. Produkty procesu destylacji będą uzupełnieniem oferty browaru Maryensztadt. A będzie to: okowita, również na bazie lokalnych owoców od zaprzyjaźnionych rolników, gin - zarówno klasyczny, jak i w różnych wariantach smakowych oraz whisky. 

Atrakcja Szlaku Kochanowskiego

Warto wspomnieć o historii tego miejsca. Eko Browar Maryenszadt powstaje w Sycynie - miejscowości, gdzie urodził się Jan Kochanowski. Tuż obok zmodernizowanego parku i gniazda ojczystego wybitnego poety epoki renesansu, znajdowały się niszczejące pomieszczenia gospodarcze, które Browar Maryensztadt zmienił na siedzibę Eko Browaru. 

- Park i rozległe stawy wokół gniazda ojczystego Jana Kochanowskiego już teraz stanowią bardzo urokliwe i atrakcyjne miejsce, a chcemy, by Browar stał się dodatkową atrakcją Szlaku Śladami Jana Kochanowskiego. Produkcja w Sycynie oparta została na piwach oraz napojach bezalkoholowych o charakterze lokalnym. Wytwarzane w nim wyroby produkowane będą tylko z naturalnych surowców, tradycyjną metodą warzenia. W ofercie browaru znajdują się również piwa i napoje bezalkoholowe z ekologicznym certyfikatem „zielonego liścia”. Jednak nie tylko na produkcji piwa opieramy naszą działalność. W planach bowiem mamy produkcję mąki pozyskiwanej z suszonego młóta browarnianego - wylicza Kamila Asztemborska, dyrektor sprzedaży i marketingu Browaru Maryensztadt.

kat, bdb

Park w Sycynie (fot. Łukasz Wykrota)

Darowizna gminy Zwoleń na rzecz województwa mazowieckiego dotyczy trzech działek o łącznej powierzchni ponad 3,1 ha. Obejmuje także położone na nich m.in. młyn-spichlerz z drugiej połowy XIX w., pozostałości parku dworskiego z XIX w. oraz staw. Tereny z zabytkowymi budynkami zostaną przekazane na potrzeby muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesie.

Tu urodził się poeta renesansu

– To miejsce ma olbrzymi potencjał. To właśnie w Sycynie urodził się Jan Kochanowski, najwybitniejszy poeta polskiego renesansu. Zależy nam, aby powstało tu Europejskie Centrum Renesansu, które uzupełni działalność naszego muzeum w Czarnolesie, a także stanie się ważnym miejscem edukacyjnym. Taki kompleks z pewnością przyciągnie inwestorów, turystów oraz zaktywizuje lokalną społeczność - podkreśla marszałek Adam Struzik.

Według planów Europejskie Centrum Renesansu będzie mieścić się w odrestaurowanym zabytkowym młynie i nowo powstałych obiektach. Powstaną tu także miejsca noclegowe, restauracja z ogrodem zimowym i tarasem nawodnym, sala konferencyjna i pracownie. Zrewitalizowany zostanie także zabytkowy park, w którym zachowały się fundamenty dworu Kochanowskich. Zostaną one wyeksponowana wewnątrz planowanego pomnika „ze szkła i światła”. W parku pojawią się też rzeźby i instalacje przestrzenne.

Wymagający projekt

Wicemarszałek Rafał Rajkowski zwraca uwagę na to, że inwestycje w Sycynie mają służyć przede wszystkim zachowaniu dziedzictwa historycznego regionu. - Jest to ambitny i wymagający projekt. Nie mamy jednak wątpliwości, że kluczowy dla rozwoju i promocji nie tylko ziemi zwoleńskiej, ale i całego województwa. Będzie to kolejne miejsce związane z Janem Kochanowskim, o które zadbamy. W ten sposób zachowujemy pamięć o tym rodzie, a także poszerzamy ofertę turystyczną regionu - zaznacza.

W 2030 r. przypada 500. rocznica urodzin Jana Kochanowskiego. Muzeum w Czarnolesie podejmie działania, aby był to ustanowiony przez Sejm RP Rok Jana Kochanowskiego. Otwarcie Europejskiego Centrum Renesansu w Sycynie byłoby jednym z kluczowych wydarzeń obchodów tej rocznicy.

kat. bdb