Budynek ma 100 lat

Nowi właściciele wystąpili właśnie o zalecenia konserwatorskie. Dopiero, gdy je otrzymają, zdecydują, jak zagospodarują wnętrze budynku. - Musimy pogodzić interesy inwestorów i nasze. Zalecenia podają jedynie warunki, co musi być na pewno zachowane, a co można ewentualnie zmienić - mówi Witold Bujakowski, kierownik radomskiej delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków.

Nasz rozmówca podkreśla, że dawna łaźnia to cenny, 100-letni już zabytek. - Ale inwestorzy to poważni ludzie i mam nadzieję, że go uratują - zaznacza Witold Bujakowski.

Na razie, dopóki nie będzie wspomnianych wytycznych, które mają być wydane lada dzień, nowi właściciele porządkują budynek, który jest bardzo zaniedbany.

Kolejnymi krokami w rewitalizacji łaźni będzie sporządzenie projektu budowlanego, a następnie uzyskanie przez inwestora pozwolenia na remont.

Integralna część osiedla

Łaźnia przy ul. Broni 3 była integralną częścią osiedla zbudowanego na potrzeby zakwaterowania pracowników powstającej Państwowej Fabryki Broni w Radomiu. Jak czytamy w Retropedii, osiedle budowano w latach 1923-28. Najpierw powstał dom mieszkalny dla wysoko kwalifikowanych pracowników fabryki przy ul. Kościuszki 6. Budynki mieszkalne dla pozostałych pracowników zlokalizowano wzdłuż ulic z obszernymi podwórkami wewnątrz. Następnie powstało kasyno zakładowe, łaźnię, a po drugiej stronie ul. Kościuszki wzniesiony został przez Radomskie Towarzystwo Kursów Technicznych budynek dla Państwowej Średniej Szkoły Technicznej Kolejowej, oraz stadion sportowy im. Marszałka Józefa Piłsudskiego.

Kawalerki bez łazienek

Dużą część załogi powstającej Fabryki Broni stanowili samotni mężczyźni. To z myślą o nich w nowych budynkach projektowano dość luksusowe jak na tamte czasy kawalerki z bieżącą wodą, kanalizacją, prądem i gazem. Ale już na etapie projektowania rezygnowano z łazienek, po to by zaoszczędzić jak najwięcej miejsca i przydzielić mieszkania jak największej liczbie pracowników. Zbudowano jednak osobną łaźnię, z której mogli korzystać zarówno robotnicy, jak i członkowie ich rodzin.

bdb

Stronami w postępowaniu dotyczącym zachowania dawnej siedziby Fabryki Broni w historycznym kształcie przed Wojewódzkim Urzędem Ochrony Zabytków w Warszawie była Agencja Rozwoju Przemysłu oraz Radomski Samorząd Obywatelski. To właśnie środowiska samorządowców, przedsiębiorców, ale też związkowców związanych niegdyś z Zakładami Metalowymi „Łucznik” protestowały przeciwko planom zburzenia budynku i postawienia w tym miejscu nowego biurowca.

Pusta fabryka

Budynek opustoszał przed w 2014 r,, kiedy FB przeprowadziła się do nowej siedziby przy ul. Grobickiego, a stara stała się Agencja Rozwoju Przemysłu. Projekt jej przeobrażenia wpisano w rządowy projekt „Fabryka”, który miał przywracać i nadawać nowe funkcje starym obiektom przemysłowym. W przypadku radomskiej Fabryki Broni opracowano projekt modernizacji obiektu i przekształcenia jego funkcji na najnowocześniejszy biurowiec w mieście. Śmiałe plany dotyczące obiektu snuli m.in. politycy Prawa i Sprawiedliwości, którzy na czele z Jadwigą Emilewicz, ówczesną minister w rządzie Mateusza Morawieckiego, przedstawiali swoje propozycje podczas kampanii wyborczej w październiku 2018 r.

Najważniejszy budynek przemysłowy w mieście

Władze Agencji Rozwoju Przemysłu wystąpiły o pozwolenie na budowę. Urząd Miejski jej nie wydał, bo uznał, że zaplanowano za mało miejsc parkingowych. ARP kupiła wtedy sąsiadującą działkę, ale procedury administracyjne trwały tak długo, że Agencja Rozwoju Przemysłu uznała, że trzeba budynek  zburzyć, a na jego miejsce postawić nowy biurowiec. Wtedy na wniosek m.in. Radomskiego Samorządu Obywatelskiego starą fabryką zainteresował się Wojewódzki Konserwator Zabytków.

Przeciwnicy zburzenia budynku przekonywali, że to najważniejszy historyczny obiekt przemysłowy Radomia, z nim wiąże się nie tylko przedwojenna i wojenna historia miasta, ale też wydarzenia z 25 czerwca 1976 r. Związkowcy przekonywali, że budynek może pełnić różne funkcje, ale ważne, aby jego część przeznaczona była na muzeum Fabryki Broni, albo muzeum historii przemysłowej miasta.

Październik 2018 r. Minister Emilewicz informuje o zamiarach ARP

50 mln zł za zburzenie

Radomski Samorząd Obywatelski przedstawił wyliczenia dotyczące wagi obiektu. To 812 tys. t plus wszystkie instalacyjne rzeczy, które również swoje ważą. Jak poinformował szef RSO Jarosław Kowalik, ponad dwa lata temu uznano, że sam koszt wyburzenia budynku na 50 mln zł. - Dziś byłaby to kwota zdecydowanie wyższa. Nikt nie pozwoli, aby taką masę gruzu rozdrabniać, trzeba byłoby to wywieść z miasta, rozdrobnić w odpowiednim miejscu, przebadać frakcje. To nieprawdopodobne koszty - zaznacza Kowalik.

Jakie losy czekają dawną siedzibę Fabryki Broni? Agencja Rozwoju Przemysłu, po tym gdy okazało się, że trwa trwa postępowanie administracyjne, zaproponowała, że postawi obiecany przez siebie budynek   w innym miejscu w Radomiu. Poinformowała też, że nie bierze pod uwagę rozbiórki danej fabryki. Nowych pomysłów jednak, jak na razie, nie ma.

bdb