KOR – Mój Radom

Rondo u zbiegu Żeromskiego i Zbrowskiego z patronem. Będzie nim Komitet Obrony Robotników, czy ks. Choma?

redakcja — Thu, 27 Aug 2026 11:27:45 +0000

Jakiego patrona zyska nowe rondo? (fot. MZDiK Radom)

Z inicjatywą w sprawie nadania nazwy rondu imienia Komitetu Obrony Robotników (KOR) wystąpiło Stowarzyszenie Radomianie dla Demokracji. Zaproponowało ono nazwę wskazując, że członkowie organizacji wierzą, że nadanie nazwy Komitetu Obrony Robotników rondu "godnie uczci tę kartę naszej wspólnej historii w toku – 50. rocznicy Radomskiego Czerwca".

Historia Radomia to KOR

Wnioskodawcy przypominają, że KOR powołany do życia we wrześniu 1976 r.oku, stanowi jeden z
fundamentów polskiej drogi do niepodległości. "Jego utworzenie było bezpośrednią odpowiedzią na
brutalne represje aparatu bezpieczeństwa wobec robotników protestujących w czerwcu 1976 roku –
w tym w sposób szczególny wobec mieszkańców Radomia" - czytamy w uzasadnieniu do projektu uchwały.

Stowarzyszenie Radomianie dla Demokracji uważa, że upamiętnienie KOR w tym konkretnym miejscu jest uzasadniony, ponieważ m.in. fundament tożsamości historycznej miasta, a Radom zajmuje centralne miejsce w genezie KOR. "To tutaj członkowie i współpracownicy Komitetu (m. in. Jan Józef
Lipski, Jacek Kuroń, czy mecenas Jan Olszewski) nieśli realną pomoc bitym, sądzonym i prześladowanym robotnikom, zapewniając im wsparcie prawne, finansowe oraz medyczne w czasach największej próby" - napisano w uzasadnieniu nadania imienia rondu.

Zdaniem Radomian Razem, uczynienie patronem ronda KOR będzie wyrazem i symbolem jedności ponad podziałami. "Komitet Obrony Robotników był prekursorem wielu ruchów wolnościowych. Skutecznie przełamał barierę strachu, jednocząc środowiska inteligenckie z robotniczymi w walce o wspólne dobro, co stało się wzorcem dla późniejszych przemian demokratycznych w Polsce" - brzmią kolejne zdania uzasadnienia.

Wnioskodawcy podkreślają także wartość edukacyjną i etyczną takiego aktu. "Historia Radomia i Komitetu Obrony Robotników jest nierozerwalna. Bez determinacji radomskich robotników nie byłoby impulsu do powstania tej organizacji, a bez odwagi jej twórców, powojenne losy wielu mieszkańców naszego miasta potoczyłyby się tragicznie" - zaznaczają Radomianie Razem.

Był kapelanem Garnizonu Radom. Zginął w Katyniu

Z inicjatywą w sprawie nadania nazwy rondu imienia księdza podpułkownika Edwarda Chomy
wystąpiła grupa siedmiu radnych. Poparł ją radomski oddział Towarzystwo Miłośników Lwowa i Kresów Południowo-Wschodnich. Przeciwwskazań nie zgłosił IPN.

Ks. ppłk Edward Choma urodził się 26 grudnia 1889 r. w Złoczowie. W 1909 r. zdał egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum w Złoczowie. Otrzymał sakrament święceń w sierpniu 1913 r. Posługiwał jako wikariusz w Bolechowie i Jazłowcu. W czerwcu 1916 r. został administratorem ekspozytury w Burakówce. Podczas I wojny światowej we wrześniu 1917 r. został powołany do cesarskiej i królewskiej armii i pełnił funkcję kapelana 105. szpitala polowego, a później posługiwał w 100 pułku piechoty. U kresu wojny, a na początku obrony Lwowa w trakcie wojny polsko-ukraińskiej zgłosił się jako ochotnik do wojsk polskich, został mianowany kapelanem III odcinka, później służył w 1pułku Strzelców Lwowskich. Od czerwca 1919 r. posługiwał w szeregach 4 Dywizji Piechoty do końca wojny polsko-bolszewickiej.

Wraz z tą jednostką powrócił do jej garnizonu we Włocławku. Został awansowany do stopnia starszego kapelana ze starszeństwem. Od października 1921 r. był kierownikiem Rejonu Duszpasterstwa Skierniewice. Od stycznia 1930 r. był administratorem parafii wojskowej w Słonimiu. Od lipca 1936 r. był administratorem parafii wojskowej w Radomiu i kapelanem Garnizonu Radom. Po wybuchu II wojny światowej we wrześniu 1939 r. uczestniczył w polskiej wojnie obronnej jako kapelan 77 pułku piechoty. Po agresji ZSRR na Polskę 17 września 1939 r. w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli radzieckiej. Był osadzony w obozie w Starobielsku, później w Kozielsku. Wiosną 1940 r. został rozstrzelany w Katyniu przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Smoleńsku oraz pracowników NKWD, na mocy decyzji Biura Politycznego Komitetu Centralnego Wszechzwiązkowej Komunistycznej Partii (bolszewików) z 5 marca 1940 r. i tam pogrzebany, gdzie od 28 lipca 2000 r. mieści się oficjalnie Polski Cmentarz Wojenny w Katyniu.

Bożena Dobrzyńska

40. rocznica powstania KOR. To oni przyjeżdżali do Radomia pomagać robotnikom

redakcja — Sun, 23 Oct 2016 17:38:13 +0000

Debatę w Resursie zorganizowano z okazji 40. rocznicy powstania Komitetu Obrony Robotników. Pierwsze tygodnie i miesiące po czerwcowym proteście w 1976 roku wspominali poza Chojeckim: Jacek Bocheński, Jan Lityński, Krystyna Starczewska, Wojciech Samoliński oraz uczestnicy wydarzeń: Ryszard Szałapski i Krzysztof Wojewódka. To oni przede wszystkim przyjeżdżali do Radomia po 25 czerwca '76 roku, by pomagać robotnikom: bitym podczas tzw. ścieżek zdrowia, skazywanym podczas przyspieszonych i sfingowanych procesów, zamykanych do więzień, zwalnianych z pracy. - Oczywiście, wiedziałem, gdzie i po co jadę. Ale nie zdawałem sobie sprawy, co mnie spotka. W Radomiu przeżyłem szok. Nie wyobrażałem sobie, że w drugiej połowie XX wieku ludzie mogą żyć w takich warunkach: z jednym źródłem wody w korytarzu, toaletą na zewnątrz, w jednym pokoiku z kilkoma gratami i malutkimi dziećmi - opowiadał Chojecki. Przyznał jednocześnie, że jeszcze większym szokiem były sine plecy pokazywane mu przez robotników. - Te plecy miały taki kolor jeszcze po kilku miesiącach po wyjściu ludzi z aresztu. Ogromne wrażenie zrobiły na mnie - a miałem wtedy 26 lat - opowieści robotników jak ich traktowano, jak ich bito, kopano, a oni z tym protestem często nie mieli nic wspólnego, choć w przeszłości zdarzało im się mieć jakieś drobne zatargi z władzą - zaznaczał Mirosław Chojecki. Wyjaśniał, że ówczesnej władzy chodziło o efekt propagandowy, że protestowali nie robotnicy, ale jakiś margines społeczny. Były działacz KOR-u wskazywał także na ogromną samotność pokrzywdzonych po robotniczym proteście w '76 roku. - To było zdumiewające, że ludzie pracowali w tej samej fabryce, czasem spotykali się po pracy na wódce, ale nie znali swoich adresów, nie wiedzieli gdzie, kto mieszka. Ta atomizacja była bardzo poruszająca do tego stopnia, że miałem poczucie kompletnej bezradności tych ludzi. Nie mieli znajomych, nikogo, kto mógłby im pomóc - wspominał Chojecki. Jan Lityński przyznał z kolei, że Radom był dla niego jednym z najważniejszych doświadczeń jego życia. - Był szkoła życia i szkołą myślenia. Zbudowało to wizję mojego świata, tego jak on teraz wygląda - zapewniał były KOR-owiec. Jacek Bocheński zwrócił uwagę na ogromne zaufanie, jakim obdarzali się członkowie Komitetu. - Przyjeżdżaliśmy do radomskich rodzin, dawaliśmy im pieniądze na sądowe grzywny, codzienne życie, ale nikt nikomu nie wystawiał żadnych pokwitowań. Jednak czuliśmy, że nikt tych pieniędzy nie sprzeniewierzy - zapewniał pisarz. Uczestnicy debaty w Resursie wskazywali również na ogromne zaplecze intelektualne, które dawało KOR-owi siłę w działaniu. Wymieniali takie osobowości wśród swoich starszych przyjaciół jak Antoni Pajdak, ks. Jan Zieja, prof. Lipiński, Ludwik Cohn, Aniela Streinbergerowa. Część z nich urodziła się na początku XX wieku i miała w życiorysach kartę niepodległościową, część tytuły profesorskie uzyskane jeszcze w okresie międzywojennym. - Te ich życiorysy, ich autorytety bardzo mocno na nas działały - zapewniali byli KOR-owcy. Bożena Dobrzyńska Fot. Łukasz Wójcik

Urodziny prof. Leszek Kołakowskiego przy kawiarnianym stoliku. Możesz się do niego przysiąść

redakcja — Sun, 23 Oct 2016 16:21:47 +0000

Stolik ustawiony na pl. Konstytucji, to rodzaj rzeźby przedstawiającej światowej sławy filozofa siedzącego w "kawiarni". Obok stoi puste krzesło, jakby czekając na każdego, kto chce przysiąść się do znakomitego radomianina. Autorem instalacji jest krakowski artysta prof. Karola Badyny, który wygrał ogłoszony przez miasto konkurs. - To dla Radomia bardzo ważny dzień. Mamy bowiem okazję, by w dniu urodzin uhonorować pana profesora jako wybitnego filozofa i honorowego obywatela naszego miasta, który był autorem słynnego zdania, że najmądrzejsi ludzie pochodzą z Radomia. W tym roku chcemy jednocześnie przypomnieć jego działalność w Komitecie Obrony Robotników, który powstał tuż po proteście radomskich robotników w 1976 roku - podkreślił podczas uroczystości na deptaku prezydent Radosław Witkowski. Przypomniał, że profesor Kołakowski był oficjalnym przedstawicielem KOR-u za granicą i odpowiadał za kontakty między środowiskiem KOR-u i emigracją. Dlatego obchody 89. rocznicy urodzin profesora i 40. rocznicy powstała KOR zostały połączone. Symbolicznego przecięcia wstęgi przy stoliku dokonała Agnieszka Kołakowska (sama zresztą filozof) oraz prezydent witkowski. Nie zabrakło także urodzinowego tortu dla profesora. Uczestnicy tych nietypowych urodzin złożyli także kwiaty pod tablicą pamiątkową na ścianie kamienicy przy ul. Niedziałkowskiego, gdzie w dzieciństwie mieszkał Leszek Kołakowski. Z kolei Muzeum im. Jacka Malczewskiego zaprosiło do zwiedzania gabinetu profesora, w którym zgromadzonych zostało wiele pamiątek po filozofie. kat, bdb Fot. Łukasz Wójcik

40. rocznica powstania KOR. Odsłonięcie stolika prof. Kołakowskiego i debata

redakcja — Fri, 21 Oct 2016 06:00:30 +0000

Radomianie już poznali to miejsce. Teraz nastąpi jego oficjalne odsłonięcie

Właśnie 23 października przypada 89. rocznica urodzin wybitnego filozofa, honorowego obywatela Radomia, osoby, która mocno związana była z KOR-em. - Dlatego też rocznica urodzin profesora Kołakowskiego połączona została z 40-leciem powstania KOR - podkreślają władze miasta. - Wszyscy wiemy, że profesor Kołakowski był wielkim filozofem. Chcemy również pokazać Kołakowskiego jako osobę, która mocno wspierała działalność KOR-u – wyjaśnia prezydent Radosław Witkowski. KOR powstał po proteście radomskich robotników w czerwcu 1976 roku. Leszek Kołakowski był mocno związany z Komitetem. Jeszcze przed jego powołaniem współpracował z Polskim Porozumieniem Niepodległościowym w kraju. Jego słynny esej pt. „Tezy o nadziei i beznadziejności”, opublikowany w paryskiej „Kulturze” w 1971, stworzył intelektualny fundament dla strategii opozycji antykomunistycznej w Polsce. Przyjmuje się, że tekst ten stanowił też inspirację dla twórców Komitetu Obrony Robotników i Uniwersytetu Latającego. W latach 1977-1980 profesor był oficjalnym przedstawicielem KOR-u za granicą i odpowiadał za kontakty między środowiskiem KOR-u i emigracją. Jednym z punktów niedzielnych obchodów będzie (godz. 12.30) oficjalne odsłonięcie stoliczka upamiętniającego prof. Kołakowskiego na deptaku. Muzeum im. Jacka Malczewskiego umożliwi w tym dniu (godz. 13.30) zwiedzenie gabinetu profesora (pamiątki po profesorze przekazane zostały przez jego rodzinę). Jednym z najważniejszych punktów obchodów będzie debata (godz. 18, Resursa), w której wezmą udział działacze KOR-u, którzy po wydarzeniach Czerwca’76 udzielali pomocy represjonowanym robotnikom Ursusa i Radomia. Swoją obecność potwierdzili już m.in. Mirosław Chojecki, Krystyna Starczewska, Jan Lityński i Wojciech Samoliński. Finałem obchodów będzie (godz. 20) koncert zespołu Voo Voo w Zespole Szkół Muzycznych. Liczba miejsc na koncert jest ograniczona. Bezpłatne wejściówki można odbierać dzisiaj w Łaźni. kat, bdb

Hasło „Zaczęło się w Radomiu” znakiem rozpoznawczym miasta. Będzie zastrzeżone

redakcja — Mon, 22 Aug 2016 07:06:31 +0000

- W przyszłym roku także planujemy organizować obchody pod tym hasłem i chcemy, by tak już było stale. Nie chcemy natomiast, by był wykorzystywany komercyjnie, bez naszej zgody przez osoby nieuprawnione do tego. By dostał się w niepowołane ręce - wyjaśnia dyrektor Kancelarii Prezydenta Mateusz Tyczyński. Jak dodaje inicjatywa zastrzeżenia hasła wyszła od wszystkich organizatorów 40. rocznicy czerwcowych wydarzeń, tj. miasta, Stowarzyszenia Czerwiec'76 i Solidarności. - Zależy nam, by kultywowaniu pamięci historycznej - zapewnia dyrektor Tyczyński. Pod hasłem "Zaczęło się w Radomiu" będzie obchodzona także 40. rocznica powstania Komitetu Obrony Robotników. - Jesteśmy w trakcie rozmów z komitetem obchodów tej rocznicy, zastanawiamy się nad formułą. Na pewno zaprosimy do Radomia wszystkich, którzy tworzyli KOR i którzy przyjeżdżali po wydarzeniach w czerwcu 1976 roku, by pomagać robotnikom represjonowanym i wyrzucanym z pracy - mówi Tyczyński. Zapewnia, że dla organizatorów radomskich obchodów 40. rocznicy powstania KOR nie są ważne ideologiczne podziały, do których doszło później wśród członków KOR. - Zapraszamy absolutnie wszystkich. Ich zasługi są niepodważalne. Nie ma znaczenia, że ich drogi sie rozeszły - zapewnia Mateusz Tyczyński. Obchody 40. rocznicy powstania KOR zaplanowano na przełomie września i października. Bożena Dobrzyńska