Do tragicznego wypadku doszło 28 sierpnia tuż przed Międzynarodowymi Pokazami Lotniczymi w Radomiu. F16 pilotowany przez mjr. Krakowiana runął na pas startowy lotniska na Sadkowie podczas treningu przed Air Show. Pilot zginął na miejscu.

Tuż po katastrofie teren, na który spadły szczątki samolotu został przeszukany przez prokuratorów i Żandarmerię Wojskową. Odnalezione zostały wówczas tzw. czarne skrzynki, czyli rejestratory lotów.

Badania na terenie Stanów Zjednoczonych

- Przeprowadzone zostały na terenie Stanów Zjednoczonych w jednym z licencjonowanych laboratoriów kilkudniowe badania ujawnionych i zabezpieczonych na miejscu zdarzenia wszystkich rejestratorów parametrów lotu. Wszystkie rejestratory były sprawne i zawierały zapis technicznych parametrów tragicznego lotu - informuje rzecznik prokuratury Okręgowej w Warszawie Piotr Antoni Skiba.

Jak zaznacza, zapisy te będą analizowane w dalszym toku śledztwa. Badania rejestratorów odbyły się w obecności polskiego prokuratora z Departamentu do Spraw Wojskowych Prokuratury Krajowej i eksperta z Laboratorium Kryminalistycznego Żandarmerii Wojskowej. - Równocześnie na terenie Stanów Zjednoczonych trwały niezależne czynności i badania prowadzone przez członków polskiej Państwowej Komisji Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego. Logistyczne wsparcie zapewniła Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, zaś formalności organizacyjne zostały dopełnione z pomocą służb dyplomatycznych RP i Ministerstwa Spraw Zagranicznych - dodaje rzecznik.

Prokuratura nie ujawnia szczegółów z badań skrzynek.

Doświadczony pilot

Nad wyjaśnieniem przyczyn wypadku, w którym zginął mjr Krakowian pracuje również Komisja Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego, współdziałając z prokuraturą i Żandarmerią Wojskową.

Przypomnijmy: mjr Maciej Krakowian był jednym z bardziej doświadczonych pilotów F-16 i liderem F-16 Tiger Demo Team, oficjalnego zespołu pokazowego polskich Sił Powietrznych. Miesiąc wcześniej zespół zdobył nagrodę As The Crow Flies Trophy, największych pokazach lotniczych Royal International Air Tattoo w Wielkiej Brytanii. Na swoim koncie miał ponad 1400 godzin nalotu, w tym około 1200 na F-16.

Bożena Dobrzyńska

Zdjęcie ilustracyjne

Te dane przekazał podczas dzisiejszej konferencji prasowej rzecznik Prokuratury Okręgowej w Warszawie Piotr Skiba. Dochodzenie w sprawie katastrofy F16 na radomskim lotnisku tuż przed Air Show, w której zginął mjr Maciej Krakowian, wszczęła na drugi dzień po wypadku.

Bardzo dużo dowodów

Postępowanie prowadzone jest w wydziale do spraw wojskowych Prokuratury Okręgowej w Warszawie. - I biorąc pod uwagę wielość czynności, które zostały już przeprowadzone, ilość dowodów, które zostały zgromadzone, nie podjęła ona decyzji o powołaniu zespołu śledczego, ale postanowiła wyznaczyć dwóch referentów do prowadzenia tej sprawy. Są to bardzo doświadczeni prokuratorzy wojskowi z Warszawy w randze pułkownika i podpułkownika - mówi rzecznik Prokuratury Okręgowej w Warszawie Piotr Skiba. Jak przypomina, postępowanie toczy się w kierunku nieumyślnego sprowadzenia katastrofy w ruchu lotniczym, skutkującej śmiercią pilota.

Do tej pory przeprowadzonych zostało bardzo dużo czynności procesowych. - Najszersze były przeprowadzone na terenie Radomia. W czynnościach tych brało udział ponad 500 funkcjonariuszy, zarówno Żandarmerii Wojskowej, Wojsk Obrony Terytorialnej, prokuratorów, saperów z Dęblina oraz kilkudziesięciu techników z bazy w Krzesinach, którzy wspomagali nas pod względem technicznym na miejscu zdarzenia. Poddany oględzinom był teren większy, niż pierwotnie zakładaliśmy, wtedy zakładaliśmy, że będzie to około 20 ha lotniska, finalnie okazało się, że jest to 35 ha. Zabezpieczonych zostało bardzo dużo dowodów. W Radomiu to nie tylko oględziny miejsca zdarzenia, oględziny zwłok zmarłego pilota, ale również przesłuchania 48 świadków - wymienia rzecznik.

W Krzesinach i w Radomiu prokuratorzy zabezpieczyli bardzo duże ilości dokumentacji dotyczącej zarówno pilota, jak i samolotu.

Kto poniesie odpowiedzialność karną?

Prokuratorskie śledztwo prowadzone jest niezależnie od postępowania Państwowej Komisji Badania Wypadków Lotniczych. - Nasze prowadzone jest w oparciu o przepisy Kodeksu karnego, a to drugie na podstawie prawa lotniczego - tłumaczy Piotr Skiba. Jak zaznacza, prokuratura "prócz dążenia do prawdy" ma inne cele. -  Dla komisji to przede wszystkim ustalenie warunków, okoliczności technicznych i ustalenia techniczne tak, by w przyszłości nie pojawiły się podobne tragiczne zdarzenia. My w pierwszej kolejności bierzemy pod uwagę ustalenia, czy ktokolwiek powinien ponieść odpowiedzialność karną i dążenie do prawdy materialnej powinno zakończyć się m.in. takimi wnioskami. A jeśli powinien ktokolwiek powinien ponosić odpowiedzialność karną, to czy jest możliwość, żeby do tego doszło - do odpowiedzialności karnej tej osoby - podkreśla prokurator Skiba.

Czarne skrzynki i kamera

Rzecznik przyznał, że prokuratura pokłada duże nadzieje w innych dowodach, "stricte technicznych". - To rejestratory - kilka - lotu, tzw. czarne skrzynki odnalezione na miejscu katastrofy. Zapisy będą analizowane w jednym z państw sojuszniczych, które dysponuje stosownymi akredytowanymi laboratoriami - wyjaśnia Piotr Skiba. Niewykluczone , że przy odczytywaniu zapisów będzie również uczestniczył przedstawiciel polskiej prokuratury.

Istotnym dowodem z punktu widzenia prokuratury jest również kamera osobista pilota ujawniona na miejscu oględzin. Biegły informatyk Żandarmerii Wojskowej ocenił, że kamera jest sprawna i że znajdują się na niej nagrania, które zostały zgrane i na późniejszym etapie tego postępowania będą one szczegółowo analizowane i porównane z innymi dowodami - tłumaczy prokurator Skiba.

Ważnymi dowodami są również nagrania zabezpieczone w podpoznańskich Krzesinach i na terenie lotniska w Radomiu. Są one wstępnie analizowane; są bardzo długie.

Budowa F16 jest niejawna

 - Nie zostały podjęte nowe decyzje, co do tego jakie opinie będą w tej sprawie jeszcze zlecane. Jest to uzależnione od spływających materiałów, m.in. po odtworzeniu rejestratorów. Na tym etapie żadne ustalenia i żadne dowody, które zostały zgromadzone nie sprawiają, że jedna z trzech wersji śledczych, o których mówiłem poprzednio, jest bardziej dominująca bądź mniej dominująca - mówi rzecznik PO w Warszawie. Zaznacza jednocześnie, że mowa jest o samolocie wojskowym, którego budowa jest niejawna. - Jesteśmy więc uzależnieni w wielu kwestiach od pewnych tajemnic, które nas ograniczają w przekazywaniu informacji, zarówno co do budowy samolotu, podjętych ustaleń, jak i procedur, które były podjęte. Na tym etapie nie będziemy o tym informować w szczegółach - zastrzega rzecznik, dodając, że F16 składa się z 350 tys. części.

Piotr Skiba wyjaśnił również, że wyników z zapisów czarnych skrzynek nie należy się spodziewać szybko i śledztwo w sprawie katastrofy może potrwać nawet kilkadziesiąt miesięcy. Ponadto, prokuratura nie będzie brała pod uwagę jako materiału dowodowego nagrań z wieży kontroli lotów w Radomiu i zarejestrowanej rozmowy z pilotami, które ujawniła jedna z telewizji.

Bożena Dobrzyńska

- Od wczoraj, od późnych godzin wieczornych prowadzone były intensywne czynności procesowe, by zobrazować początkową fazę tego postępowania przygotowawczego. Bezpośrednio po uzyskaniu informacji o zdarzeniu do Radomia została skierowana duża liczba prokuratorów celem zabezpieczenia miejsca  i opracowania koncepcji dalszych oględzin - mówił podczas dzisiejszej konferencji prasowej w 42 Bazie Lotnictwa Szkoleniowego w Radomiu Piotr Skiba, rzecznik Prokuratury Okręgowej w Radomiu. Jak dodał, chodzi o oględziny miejsca zdarzenia, jak i samego samolotu. Jednocześnie ci prokuratorzy zostali wzmocnieni przez prokuratorów wydziału wojskowego Prokuratury Okręgowej w Lublinie. Na terenie bazy, z której pochodził rozbity samolot przeprowadzone zostały czynności procesowe.

Śledczy i żandarmi "przeczesują" 20 ha terenu

Do przeprowadzenia zakrojonych na szeroką skalę oględzin na terenie lotniska w Radomiu oddelegowanych zostało 14 prokuratorów prokuratury wojskowej zarówno w Warszawie, jak i w Lublinie. - Podyktowane jest to bardzo dużym areałem, gdzie trzeba przeprowadzić oględziny. Mówimy tu o około 20 hektarach. Po przejściu około 100 m pasa startowego widzieliśmy bardzo dużą ilość części samolotu, widzieliśmy bardzo dużo śladów, które powinny podlegać oględzinom. Nie wiadomo, czy te czynności zakończą się dzisiaj - zaznaczył rzecznik. Wyjaśnił, że cały teren został podzielony na pięć sektorów, a do każdego z nich przydzielono po kilku prokuratorów. W tej chwili na terenie bazy poza 14 prokuratorami pracuje również kilkudziesięciu funkcjonariuszy Żandarmerii Wojskowej, którzy dokonują oględzin razem z technikami wojskowymi znającymi budowę samolotów F16. Równocześnie odbywają się też przesłuchania lotniczego personelu naziemnego. Zabezpieczona została dokumentacja w Radomiu, a na terenie Krzesin wczoraj wieczorem zabezpieczono dokumentację dotyczącą pilota, który zginął w tej katastrofie, przesłuchani też zostali pierwsi świadkowie, w tym główny technik tego samolotu.

Badają trzy wątki

Prokuratura przewiduje, że te czynności będą trwały dzisiaj do późnych godzin wieczornych. - Teren, który trzeba przebadać jest bardzo duży. Trudności wynikały ze zorganizowania wsparcia chemicznego; bezpośrednio przybyli technicy z bazy w Krzesinach, którzy pozwolili nam zabezpieczyć pewne elementy samolotu. Współpracujemy również z Państwową Komisją Badania Wypadków Lotniczych - mówi prokurator Skiba.

Rzecznik Prokuratury Okręgowej wyjaśniał, że przy katastrofie lotniczej badanie są trzy kwestie: wątek techniczny, a więc to, czy samolot był sprawny, czynnik ludzki, czyli kwestie zdrowotne, związane z predyspozycjami i manewrami wykonywanymi przez pilota praz kwestia logistyczno-techniczno - serwisowa.

Znaleziono "czarną skrzynkę"

Rzecznik potwierdził, że została odnaleziona tzw. czarna skrzynka, czyli rejestrator lotu. Została ona zabezpieczona przez przedstawicieli Państwowej Komisji do Badania Wypadków Lotniczych. - W najbliższym czasie zamierzamy przeprowadzić specjalistyczne badania z udziałem prokuratora z Warszawy. Nie wiemy jeszcze, gdzie będą te badania wykonywane, najprawdopodobniej poza granicami kraju - tłumaczył Piotr Skiba. Dodał, ze ciało pilota zostało poddane bardzo dokładnym oględzinom. - Dzisiaj koło południa zostało ono przetransponowane do Zakładu Medycyny Sądowej w Warszawie, gdzie jeszcze dziś mają być przeprowadzone niezbędne, bardzo dokładne i szczegółowe badania, m.in. z użyciem aparatury specjalistycznej, tomografu. - Planujemy przy udziale prokuratora przeprowadzenie jeszcze dzisiaj, jak najszybciej, sekcji zwłok tak, by mogło ono być wydane najbliższym - mówił rzecznik Prokuratury Okręgowej w Warszawie.

Dwukrotnie przekroczył pas startowy  

Czynności na lotnisku w Radomiu będą wykonywane przez najbliższych kilka dni, bo prokuraturze bardzo zależy na dokładnych oględzinach pasa startowego. - Konieczne jest przygotowanie tego pasa do użytkowania; jest bardzo dużo załóg, m.in. zagranicznych, które powinny odlecieć z lotniska - tłumaczył rzecznik. Przypomina, że chodzi o około 20 ha, a samolot uderzając w ziemię dwukrotnie w kształcie elipsy przekroczył pas startowy na długości około 700 do 1000 m  i szerokości około 200 m - te szczątki znajdują się w kilku miejscach.

Wcześniej były dwa wypadki

Odpowiadając na pytania dziennikarzy prokurator Skiba potwierdził nieoficjalne dotąd informacje, że katastrofa F16 w Radomiu nie była jedynym wypadkiem, jaki miał miejsce przed Air Show. Chodzi o uszkodzenie samolotu transportowego i lądowanie jednego z Orlików bez wysuniętego podwozia. - Są prowadzone dwa postępowania w wydziale spraw wojskowych Prokuratury Okręgowej w Warszawie, które są w toku. Nikt z uszkodzeniami samolotów nie poniósł żadnych szkód, dochodzenia są w sprawie, nie łączymy ich z wczorajszą katastrofą - zapewnił rzecznik PO w Warszawie. Odniósł się także do pytania o ewentualną scysję przed lotem próbnym pomiędzy pilotem F16, a organizatorem, bądź wieżą kontroli lotów dotyczącą wykonywanych akrobacji. Z nieoficjalnych informacji wynika, że mjr Krakowian był "przymuszany" do wykonywania większej ilości akrobacji, niż to było ustalone. - Dotychczas nie dotarły do mnie takie informacje. Dowiedziałem się jednak, że trwają przesłuchania na terenie bazy prowadzone przez Żandarmerię Wojskową, gromadzona jest dokumentacja oblotu szkoleniowego. Wszystkie rozmowy między pilotem a wieżą są rejestrowane - przekonywał Piotr Skiba.

Bożena Dobrzyńska

Samoloty i załogi, które miały uczestniczyć w Air Show zostały uziemione na lotnisku 

"Lotnisko Warszawa-Radom pozostaje aktualnie zamknięte do soboty (30.08) do godz. 2:00 w nocy. Szczegółowe informacje o konkretnych lotach uzyskają Państwo u przewoźników. Dalsze informacje będą podawane poprzez aktualizację tego komunikatu" - czytamy na profilu radomskiego lotniska na Facebooku.

Prezydent Radomia Radosław Witkowski poinformował, że miasto odwołuje wszystkie imprezy towarzyszące, które miały być organizowane w czasie Air Show.

Rozważań i spekulacji na temat tego, co doprowadziło do tragedii pojawiło się w przestrzeni medialnej mnóstwo. Na antenie TVN24 o katastrofie myśliwca F-16 mówił Grzegorz Brychczyński ze Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Lotniczych Komunikacji RP.

- Widzę, że pilot wykonywał prawdopodobnie jakąś wiązankę akrobacji, chciał z niej wyjść, chciał wyprowadzić samolot do lotu nurkowego. Dla mnie nie bardzo zrozumiałą sytuacją jest włączony dopalacz, prędkość bardzo duża, przeciążenia bardzo duże - zauważył. - Tak na dobrą sprawę jemu zabrakło 10-15 m wysokości, żeby wyprowadził samolot z tej figury - wyjaśniał. 

Ekspert rozważał również to, że pilotowi mogła nie sprzyjać pogoda. - Warto zwrócić uwagę też na wysoką temperaturę, a przy wykonywaniu tego typu ewolucji, operacji przy włączonym dopalaczu, nie jest to najlepsze rozwiązanie. Przy wysokiej temperaturze gęstość powietrza jest inna, a tutaj mamy do czynienia z prawami fizyki. Przy wyprowadzaniu samolotu z lotu nurkowego do poziomego istnieje taki moment bezwładności, gdzie silnik musi pokonać grawitację. Tutaj widać ewidentnie, że jemu zabrakło te 10-15 m do wyprowadzenia - powtórzył. Zaznaczył również, że pilot, który zginął, był "jednym z najlepszych polskich pilotów demonstracyjnych".

bdb

Wideo od czytelnika

Tekst jest aktualizowany.

Maszyna miała uczestniczyć w rozpoczynających się w sobotę Międzynarodowych Pokazach Lotniczych. - Niestety pilot nie żyje - poinformował na portalu X rzecznik rządu Adam Szłapka. O tragedii został poinformowany premier Donald Tusk.

Na razie nie ma szczegółów tragicznego zdarzenia. Wiadomo, że do wypadku doszło dzisiaj bardzo późnym popołudniem, około  godz.19.30. Spadł samolot wielozadaniowy F-16. Służby ratunkowe są na miejscu.

Wideo od Czytelnika.

Pokazy zostały odwołane.

Na miejsce do Radomia jedzie minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz.

Dowództwo Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych opublikowało na platformie X następujący komunikat: "Z przykrością informujemy, że w trakcie treningu przygotowawczego do pokazów Air Show Radom 2025 doszło do wypadku lotniczego z udziałem samolotu F‑16 z 31 Bazy Lotnictwa Taktycznego. Pilot nie przeżył. Osoby postronne nie zostały poszkodowane. Na miejscu natychmiast podjęto działania ratownicze".

Do Radomia jadą prokuratorzy

- Jutro zostanie wszczęte dochodzenie prokuratorskie w sprawie katastrofy lotniczej na lotnisku w Radomiu - zapowiedział w TVP Info rzecznik Prokuratury Okręgowej w Warszawie Piotr Skiba. Jak dodał, do Radomia jedzie trzech prokuratorów do spraw wojskowych z Prokuratury Okręgowej w Warszawie. - Mamy informację, że w Radomiu są przedstawiciele Żandarmerii Wojskowej, którzy zabezpieczyli miejsce zdarzenia i będziemy starali się jak najszybciej przystąpić do oględzin tego miejsca, samolotu, który się rozbił. Chcemy jak najszybciej zabezpieczyć ciało pilot, jak również wszystkie części tej maszyny. Jesteśmy wspomagani przez prokuratorów z wydziału do spraw wojskowych Prokuratury Okręgowej w Lublinie i ze względu na to, że samolot pochodził z bazy w Krzesinach w Wielkopolsce, będziemy mieli wsparcie w tych najbliższych godzinach również zer strony prokuratorów wydziału do spraw wojskowych Prokuratury Okręgowej w Poznaniu. Oni będą prowadzili dochodzenie na terenie Krzesin w związku z koniecznością zabezpieczenia dokumentacji tego  samolotu - mówił Piotr Skiba.

Lotnisko pozostaje zamknięte

- W wypadku śmierć poniósł wspaniały pilot mjr Maciej Krakowian, wspaniały żołnierz Wojska Polskiego, służący w 31 Bazie Lotnictwa Taktycznego w Poznaniu-Krzesinach, wieloletni uczestnik różnego rodzaju pokazów, służący w Wojsku Polskim nienagannie, wspaniale. Oddany służbie, oddany Wojsku Polskiemu, oddany swoim kolegom. Chciałem w imieniu własnym, Ministerstwa Obrony Narodowej, całej wspólnoty wojskowej, rodzinie, najbliższym, przyjaciołom złożyć wyrazy najszczerszego współczucia, uszanowania dla najbliższych, łączenia się w bólu, modlitwie - mówił łamiącym się głosem podczas briefingu prasowego w Radomiu minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz. Zaznaczył, że mjr Krakowian był jednym z najlepszych polskich pilotów. - Cześć jego pamięci! - apelował.

Minister poinformował, że na miejscu wypadku działają dowódcy związani z lotnictwem, dowództwem generalnym, Biurem Bezpieczeństwa Narodowego. - Na bieżąco jest informowany pan premier i prezydent Rzeczpospolitej. Wszystkie procedury zostały uruchomione. W wyniku tego wypadku nikt postronny na ziemi nie został poszkodowany. Służby lotniskowe: straż pożarna, zarówno cywilna, jak i wojskowa przybyła na miejsce - podkreślał minister, który sam przyjechał do Radomia  jak najszybciej i był na miejscu katastrofy. - Trwają prace zabezpieczające, działa Żandarmeria Wojskowa, działa prokuratura, Państwowa Komisja Badań Wypadków Lotniczych, wszystkie służby zostały użyte według procedur i zadań, do których są powołane. Air Show w tym roku zostaje odwołane  - wyjaśniał szef MON. Dodał, że organizator będzie zwracał pieniądze za zakupione bilety. Informacji radził szukać na stronie Air Show i Agencji Mienia Wojskowego.

"Maciek miał 35 lat"

Gen. broni Marek Sokołowski, dowódca generalny Rodzajów Sił Zbrojnych podkreślał, że bycie pilotem myśliwskim to spełnienie marzeń i realizacja pasji. - Ale jak brutalnie pokazało dzisiaj życie, za tę pasję niektórym z nas przychodzi zapłacić najwyższą cenę. Maciek miał 35 lat, zostawił wspaniałą żonę Magdę i dwóch synków bliźniaków, wspaniałych chłopców. Dzisiaj wszyscy jesteśmy z nimi. Składamy kondolencje i chcemy im [pomóc w tej trudnej chwili - zapewniał gen. Sokołowski. Powtórzył, że "Maciek był nie tylko świetnym pilotem", ale miał ogromny potencjał. - Widzieliśmy w nim przyszłego dowódcę lotniczego. Chcieliśmy, żeby rozwijał swoja karierę, nie tylko lotniczą, ale także wojskową - wyjawił szef dowództwa RSZ.

Gen. dywizji Adam Rzeczkowski, dyrektor Departamentu Zwierzchnictwa nad Siłami Zbrojnymi w Biurze Bezpieczeństwa Narodoweg0 przekazał rodzinie, bliskim mjra Macieja Krakowiana oraz społeczności lotniczej wyrazy współczucia od prezydenta RP Karola Nawrockiego i szefa BBN  Sławomira Cenckiewicza.

Bożena Dobrzyńska

Wideo na stronie głównej: EPRA Skyline