fot. Teatr Powszechny Radom

Już jutro, 21 października, przedstawienie zostanie zaprezentowane w ramach 7. Kieleckiego Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego, następnie 23 października na XXIII Ogólnopolskim Festiwalu Dramaturgii Współczesnej „Rzeczywistość przedstawiona” w Zabrzu. Następnie 8 listopada spektakl zagości na  30. Olsztyńskich Spotkaniach Teatralnych, a 10 listopada na Festiwalu Prapremier w Bydgoszczy.

“Tęsknię za domem” to opowieść o trudnych powrotach do domu, o problemach dojrzewających w cieniu nieobecności, o ucieczce, odpowiedzialności i cenie osobistego sukcesu. To wnikliwa i pełna czułości refleksja o rodzinie, dotkniętej skutkami transformacji ustrojowej. Radosław B. Maciąg, autor i reżyser wywodzący się z podradomskich Pionek, na podstawie własnych doświadczeń kreśli wielopokoleniowy obraz mieszkańców post-robotniczego miasta, próbujących odnaleźć się w nowej rzeczywistości.

Sztuka zdobyła tytuł najlepszego utworu dramatycznego w sezonie 2023/2024 w konkursie Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej. Spektakl nagrodzony został Grand Prix dla Izabeli Brejtkop za rolę Mamy oraz II nagrodą aktorską dla Iwony Pieniążek za rolę Babci na 65. Kaliskich Spotkaniach Teatralnych oraz Buławą Hetmańską 50. Zamojskiego Lata Teatralnego.

kat

Zdjęcia: Teatr Powszechny Radom

Sztuka pt." Tęsknię za domem"

Premiera inaugurująca sezon artystyczny w Teatrze Powszechnym w Radomiu ma charakter quasi biograficzny, bowiem inspirowana jest doświadczeniami reżysera Radosława Maciąga pochodzącego z podradomskich Pionek.

Jak papierek lakmusowy

Rodzina z małego postmodernistycznego miasteczka: Matka dyrygująca familią, Ojciec będący nieco w cieniu żony, dorośli synowie (Sylwek, który utknął w domu rodzinnym, a Maciej wyjechał do wielkiego miasta), ciężarna synowa Elka i Babcia z postępującą demencją. Sztuka „Tęsknię za domem” jest jak papierek lakmusowy relacji rodzinnych, ich kryzysowych sytuacji czy dialogów z życia rodzinnego widza. - Są tu zdania, które możemy znać z własnego doświadczenia czy z opowieści znajomych. W efekcie widz może doświadczyć dojmującego smutku w kontekście własnych wspomnień; może to przynieść oczyszczenie i uwolnienie się od stłumionych emocji. „Nie oszukujmy się, każdy z nas tak ma. Tacy jesteśmy” – mówi zgodnie zespół aktorski, w skład którego wchodzą: Izabela Brejtkop, Iwona Pieniążęk, Natalia Samojlik, Piotr Kondrat, Filip Łannik i Mateusz Paluch.

Dom inspiracją

Reżyser Radosław Maciąg nie kryje, że to quasi biograficzny spektakl, który powstał w oparciu o autorski utwór dramatyczny pod tym samym tytułem. - Wielką inspiracją był dla mnie mój dom rodzinny i postaci, które znam z życia prywatnego. To np. moi rodzice, którzy nie rozpoznali tu jakiegoś obnażenia czy rodzaju ekshibicjonizmu, tylko sami też zauważyli, na ile inspiracja została przekształcona w fikcję. Inspiracje są jak najbardziej rzeczywiste, natomiast sama akcja sztuki, jej przebieg i zwroty akcji są rodzajem fikcji, która ma pokazać tę właśnie prawdę, która jest podstawą – wyjaśnia reżyser.

Spektakl osadzony jest w latach 90., ale opowiada o współczesnych ludziach, którzy nie wydobyli się z okresu transformacji. Relacje w tej rodzinie są trudne, pojawiają się konflikty światopoglądowe, współuzależnienie, przerzucanie win, brak empatii. Co ważne, całe ich życie nie jest utkane tylko z tych negatywnych aspektów; one są tu incydentalne. Przedstawienie mówi o konkretnym, trudnym i pełnym napięć momencie. Jakim? Tego można się dowiedzieć idąc do teatru.

- Dlatego może tutaj te reakcje są jakieś nieprzyjemne, podkręcone, mocniejsze, dlatego że wszyscy są napięci i przestraszeni tym, co się wydarzyło, co się może wydarzyć – zdradza Natalia Samojlik. - To jest o rodzinie, która nie potrafi rozmawiać o uczuciach – uzupełnia Izabela Brejtkop.

Kochająca się rodzina

De facto jest to przecież kochająca się rodzina, u której podstaw leżą braki w komunikacji czy nieumiejętność wejścia w czyjeś buty. To spektakl, który może służyć jako forma terapii: zobaczymy tu swoje odbicie w lustrze, być może uzmysłowimy sobie, jak sami niekiedy zachowujemy się wobec innych członków rodziny lub oni wobec nas.

W dialogi, w wielu miejscach jakby wyjęte z naszych domów, wplecione są fragmenty, które widza rozbawiają, choć niekiedy może to być śmiech przez łzy. – Reakcje widowni pokazują nam, że my, ludzie, bywamy mało empatyczni. W jednej ze scen mówię o tym, że babcia się „obsrała” i się rozbiera, bo jest już na takim etapie demencji, a ludzi to po prostu bawi. Bawi jakby nieszczęście ludzkie, które może dotknąć każdego z nas i jest zupełnie losową rzeczą, jak na przykład choroba. Ale z widowni też czuć zaraz potem refleksję, że może jednak nie wypada się z tego śmiać – dzieli się swoimi wrażeniami Mateusz Paluch.

Sztuka została nagrodzona tytułem najlepszego utworu dramatycznego w sezonie 2023/2024 w konkursie Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej.

Premiera w piątek, o godz 19 na Dużej Scenie Teatru Powszechnego. 

Sas