W Radomiu mieszkania z programu powstały przy Tytoniowej (fot. PFR Nieruchomości)

Jak już pisaliśmy, PFR z początkiem stycznia podniósł znacznie wysokość czynszów za wynajem mieszkań. Nowe stawki były szokujące. Do tej pory sięgały one od ponad 1 tys. zł do 2,5 tys. zł w przypadku największych lokali. Po odebraniu nowych decyzji okazało się, że trzeba będzie płacić więcej nawet o kilkaset złotych. W niektórych przypadkach to nawet ponad 800 zł miesięcznie. Opłaty podniesiono o wskaźnik inflacji, a ten wynosił przecież ponad 14 proc! Tymczasem program Mieszkanie Plus zakładał, że skorzystają z niego osoby, których nie stać na kredyt i zakup własnego "M".

Radomianie z ul. Tytoniowej skarżą się jednak nie tylko na podwyżki. Ogromnym problemem są również pojawiające się w wielu miejscach usterki i niedoróbki budowlane.

Po krytycznych głosach, w tym artykułach w mediach, 16 lutego PFR Nieruchomości poinformował, że "Obecnie oferowana stawka czynszu oraz kaucja nie będą podlegać waloryzacji o wskaźnik inflacji do końca 2025 roku. Przeciętna kwota oszczędności dla budżetu domowego najemcy wyniesie nieco ponad 5 tysięcy złotych. Dodatkowym wsparciem będzie zwrot kaucji w wysokości jednomiesięcznego czynszu, który będzie dotyczył wszystkich najemców osiedli (...). Średnio dla najemcy będzie to 1500 zł oszczędności".

Posłowie interweniują

Problemami mieszkańców z Tytoniowej zainteresowali się posłowie Platformy Obywatelskiej. W miniony poniedziałek  spotkali się z nimi: Konrad Frysztak z Radomia, Michał Krawczyk z Lublina i Aleksander Miszalski z Krakowa. Parlamentarzyści połączyli siły, bo w podobnej sytuacji są lokatorzy "plusowych" bloków w całej Polsce. Poinformowali, że przeprowadzili już kontrolę poselską w spółce PFR Nieruchomości, która była inwestorem i zarządza rządowym programem.

- Chcemy się przyjrzeć spółkom MDR, które zostały powołane oddzielnie do każdej budowy Mieszkania Plus. Kolejne spółki to etaty, zarządy, rady nadzorcze, a to oznacza pensje, które płacą najemcy mieszkań. Będziemy pytać i wywierać presję, żeby pomóc lokatorom. Zostawiliśmy w PFR Nieruchomości listę pytań, czekamy na odpowiedź. Z mieszkańcami rozmawiamy, żeby poznać ich problemy. Chcemy wiedzieć, co robić dalej, żeby im pomóc. Ci ludzie czują się oszukani, bo zapewniano ich, że będą to tanie mieszkania, a ich przestaje być stać na najem - mówił dziennikarzom Konrad Frysztak.

Mieszkańcy piszą list otwarty

Swoje siły łączą też  mieszkańcy bloków, które powstały w ramach programu w całym kraju: Katowicach, Krakowie, Gdyni, Dębicy, Toruniu, Świdniku, Łowiczu, Radomiu, Nowym Targu, Mińsku Mazowieckim i Zamościu. Napisali list otwarty do premiera, zarządu spółki PFR Nieruchomości oraz "wszystkich zainteresowanych". Przytaczamy obszerne fragmenty tego listu.

"(...) Chwilowe zamrożenie czynszów, to odwlekanie w czasie narastającego problemu, przypominające przychodzenie z pistoletem na wodę do pożaru w lesie. W tym miejscu też jasno musi wybrzmieć to, że zamrożone zostały czynsze już po podwyżkach jakie miały miejsce w styczniu 2023 – nie wynika to z publicznych wypowiedzi Państwa przedstawicieli
PFR. Z kolei oddanie części kaucji uważamy za zabieg, który ma zakneblować usta naszymi własnymi pieniędzmi – kompletnie nieprzemyślany, nic nie wnoszący, nic nie rozwiązujący.

(...) Mamy dość kłamliwej narracji dotyczących kwot czynszów, które obowiązują na osiedlach. (...) I tak dla przykładu w mieście Łowicz lokatorzy muszą obecnie zapłacić blisko 2300 zł czynszu za 58 m mieszkanie, a w Dębicy 2100 zł za podobny metraż. W Zamościu jest to 2880 zł za 73 m mieszkanie, a w Katowicach 2450zł za 71 m mieszkanie. Przedstawione powyżej kwoty to jedynie kwoty czynszu. Do tego dochodzi koszt wszystkich mediów (woda, ogrzewanie, prąd, wywóz śmieci), więc kolejne kilkaset złotych (średnio ok.+/- 500-700zł).

Dla kogo jest ten program?

(...) mieszkania oferowane przez PFR nie są w obecnej formie żadną atrakcyjną ofertą na rynku wynajmu! (...) Większość lokatorów postanowiła skorzystać z oferowanych przez Państwo mieszkań ze względu na oferowaną formułę dojścia do własności na atrakcyjnych warunkach dla każdego. Po wielu reklamach, broszurach, pięknych wpisach na stronach internetowych zostały jedynie wspomnienia. Tak, jak po zamyśle dojścia do własności w 15, 20 lub 25 lat.
Ostatnio zaproponowano dojście do własności w Gdyni – po 30 latach. Ile będzie to kosztować? Według przedstawionych ostatnio projektów umowy, dla mieszkania 51 m kw. będzie to bagatela – 1 574 824zł. (słownie: JEDEN MILION PIĘĆSET SIEDEMDZIESIĄT CZTERY TYSIĄCE I OSIEMSET DWADZIEŚCIA CZTERY ZŁOTE. (...)

Do kogo w takim razie kierowany jest ten program? – do osób, którzy nie mają zdolności kredytowej, ale jednocześnie mają fundusze na pokrywanie kosztów w kwotach między 4500 - 5000zł/msc za mieszkanie wraz z mediami? Dodając do tego miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny spłatę innych zobowiązań, można przyjąć, że ich domowy
budżet powinien wynosić minimum 9 – 10 tysięcy złotych netto. Takie zarobki kwalifikują do uzyskania dużego kredytu, nawet przy obecnych, rekordowych stopach procentowych, a pamiętajmy, że program powstał przy stopach procentowych oscylujących w okolicy zera. Żadne kwieciste wystąpienia nie zmienią matematyki (...)".

Mieszkańcy bloków z ul. Tytoniowej zapowiedzieli, że przyjdą przedstawić swoje problemy radnym na sesji, która odbędzie się w poniedziałek, 27 lutego.

Bożena Dobrzyńska

Śródtytuły od redakcji

Radny Podlewski zaprezentował symulację

Przypomnijmy: podczas ostatniej sesji rady miejskiej radni PiS nie zgodzili się poprzeć zasad przyznawania mieszkań zaproponowanych prze prezydenta. Kością niezgody stała się propozycja przyznawania każdej osobie z gospodarstwa domowego 10 punktów, jeśli rodzina (lub osoba samotnie wychowująca dzieci) zajmuje  w tej chwili lokal komunalny lub socjalny. Prezydent tłumaczył, że chodzi o to, by część tych mieszkań zwolnić dla innych radomian. Jednak nie przekonał radnych PiS nawet wtedy, gdy obniżył wysokość punktacji do 5 punktów.

Zaraz po sesji konferencję prasową zwołali radni KO, zarzucając kolegom z PiS, że ich decyzja jest niezrozumiała, nie tylko dlatego, że budowa mieszkań przy Tytoniowej, to program rządowy. - To decyzja nierozsądna i nielogiczna. To decyzja polityczna wymierzona w prezydenta Radosława Witkowskiego - przekonywała szefowa klubu radnych KO w Radzie Marta Michalska-Wilk. Podkreślała, że jest ona także wymierzona w mieszkańców, młode rodziny, do których program jest adresowany. Twierdziła, że decyzja radnych PiS opóźni proces przydziału mieszkań.

Radni PiS : Równe szanse

Radni Prawa i Sprawiedliwości odpowiedzieli swoim oponentom podczas dzisiejszej konferencji prasowej. Robert Fiszer uważa, że "zrobił się niepotrzebny szum medialny".  - Pani Michalska-Wilk powiedziała, że nasza decyzja jest wymierzona w młode rodziny. My chcemy zmienić punktację i pokazać, że dbamy o rodziny z dziećmi i dlatego proponujemy im wyższą punktację. Wszystkim nam jako radnym Prawa i Sprawiedliwości, prezydentowi, radnym Koalicji Obywatelskiej zależy, żeby te mieszkania powstały i aby te kryteria były mniej więcej dla wszystkich równe. Propozycja pana prezydenta taka nie była i dlatego my to chcemy zmienić - tłumaczył Fiszer. Podkreślał, że ich decyzja nie była polityczną i skierowaną przeciwko prezydentowi. - Gdzie tu polityka, tu jest merytoryka - zapewniał radny PiS.

Fiszer odniósł się także do wypowiedzi radnego Kazimierza Woźniaka (niezależny). - Nazwał pan tę sytuację skandalem czy sabotażem. A przecież głosował pan przeciwko uchwałom prezydenta Kosztowniaka wielokrotnie, nikt wtedy pana nie nazywał, że jest pan sabotażystą, nie nazywał tego skandalem. Ze względu na pana wiek i pana siwe włosy, proszę by nie wprowadzał pan takich elementów do życia politycznego i publicznego - apelował Robert Fiszer.

Tego zabrakło

Radny dokładnie wyjaśniał, jakich elementów zabrakło w projekcie uchwały zgłoszonym przez prezydenta. Np. jednym z kryteriów przyznania mieszkania jest to, że "osoba wchodząca w skład gospodarstwa domowego wcześniej złożyła wniosek o zawarcie umowy najmu mieszkania w tej samej miejscowości, jednak nie zawarła umowy najmu z powodu większej liczby najemców posiadających zdolność czynszową niż liczba dostępnych mieszkań", następne dotyczy najemców, którzy ukończyli 65 lat, a kolejne sytuacji, kiedy właściciel domu lub mieszkania stracił je w katastrofie, albo został wywłaszczony. - Chcemy wprowadzić te punkty do uchwały, by wszyscy mieli równe szanse, a nie tak, jak zaproponował prezydent, by przesiedlać mieszkańców, którzy już mają mieszkania, mają je w zasobach gminy. Sytuacji nie zmieni nawet obniżenie liczby punktów do 5, bo i tak byłyby one preferowane - przekonywał radny Fiszer.

PiS proponuje też, by do 3 punktów zwiększyć punktację za każde dziecko, podobnie dla osób samotnie wychowujących dzieci i dla niepełnosprawnych.

Inne miasta 0, Radom 10 punktów

Łukasz Podlewski, przewodniczący klubu radnych PiS odwołał się do zasad obowiązujących w innych miastach. -  Kraków, Katowice, Łowicz, Radom. Ilość punktów dla najemców, którzy mają już lokal w zasobach gminy: 0, 0, 0 i Radom - 10 punktów. Panie prezydencie, ma pan taką spółkę, jak RTBS Administrator i ona jest od tego, aby budować lokale socjalne. To, że jest ona deweloperem, zarabia na mieszkaniach, nie buduje mieszkań socjalnych, to nie jest powód do tego, żeby 124 rodzinom, które mogą dostać te przy ul. Tytoniowej utrudniać do nich dostęp - mówił. Jego zdaniem, punktacja przedstawiona przez prezydenta nie pozwoli młodym rodzinom posiadającym dziecko zasiedlić te mieszkania. - Chyba tylko po to pan to zrobił, aby powstał ruch w kolejce oczekujących na mieszkania - sugerował.

Radny przedstawił symulację. - Według prezydenta rodziny z dwójką dzieci, płacące podatki w Radomiu (bez względu na wysokość zarobków), wynajmujące lokal gminny otrzymałyby 64 punkty, a niebędące takimi najemcami, miałyby takich punktów 24. Nie miałyby szansy ubiegać się o takie mieszkanie. To nie były kryteria uczciwe - powtarzał. W jego opinii, w ciągu kilku najbliższych miesięcy naboru nie będzie, bo prezydent "tego nie przygotuje".

Podlewskiego wsparła przewodnicząca rady miejskiej. - System zaproponowany przez prezydenta nie dawał żadnych szans małżeństwu, rodzinie, które nie miało prawa do lokalu komunalnego a mieszkało kątem u rodziców czy dziadków albo wynajmowało gdzieś mieszkanie, natomiast dawał fory rodzinom, które miały już prawa do lokalu. Dlatego my te szanse chcemy wyrównać - zapewniała Kinga Bogusz.

Swój projekt uchwały radni PiS zamierzają zgłosić na sesję 14 grudnia, kiedy będzie rozpatrywany budżet Radomia na 2021 rok.

Wiceprezydent: Dlaczego nie zgłosili poprawek?

Wiceprezydent Mateusz Tyczyński uważa, że radni PiS sami do końca nie wiedzą, jakie mają obowiązywać priorytety. - Te, o których dziś mówili wyczerpują katalog tych znajdujących się w ustawie. Są preferencje i dla rodzin, i dla seniorów, i dla niepełnosprawnych. A także dla tych, którzy stracili mieszkanie na skutek klęski żywiołowej, zostali wywłaszczeni - zaznacza. Zdaniem wiceprezydenta, wpisanie wszystkich tych kryteriów zaburzy logikę, która stoi za proponowanym przez miasto projektem. - Ale niech ten projekt trafi jak najszybciej pod obrady rady miejskiej. Jesteśmy gotowi, żeby o nim dyskutować. Byliśmy zresztą gotowi do tego podczas sesji, więc żałuję, że tego, o czym radni dziś mówili na konferencji, nie zgłosili w formie poprawek. Bo dzisiaj bylibyśmy po dyskusji, po głosowaniu i mielibyśmy przyjętą uchwałę - mówi Mateusz Tyczyński.

Mieszkania przy Tytoniowej mają być gotowe w październiku 2021 roku. Nabór na ich najemców musi być przeprowadzony pół roku wcześniej, a jeszcze wcześniej miasto musi podpisać umowę z przedstawicielami rządu (spółką). - Może się okazać, że przez tą zwłokę mieszkania jesienią przyszłego roku będą stały puste - ocenia wiceprezydent Tyczyński.

Bożena Dobrzyńska