Wizualizacja: Materiały UM Radom

Tę kwotę (choć do momentu rozstrzygnięcia przetargu lub konkursu nie będzie dokładnie znana) miasto chce przeznaczyć na opracowanie projektu architektoniczno-budowlanego i dlatego na wczorajszej sesji radni decydowali, czy wprowadzić ją do budżetu Radomia i wieloletniej Prognozy Finansowej.

2,5 tys. miejsc na widowni

Amfiteatr po przebudowie - jak tłumaczył wiceprezydent Łukasz Molenda - miałby 2,5 tys. miejsc, choć pierwotnie zakładano, że będzie ich znacznie mniej - 1500 i garaż podziemny na 150 samochodów (ma także służyć jako schron). - Przeskalowanie obiektu nie ma sensu, bo to ogromne koszty. Ile trzeba będzie pieniędzy? Nie sposób dzisiaj podać kwoty. Wstępnie szacujemy, że będzie to około 120 - 150 mln zł  - mówił wiceprezydent podczas sesji.

W nowych budynkach zaplanowano modułową salę widowiskową na 300 miejsc siedzących i 500 stojących do organizacji imprez i koncertów. Obok znajdzie się sala kameralna na 100 osób łącząca się z restauracją. Będzie też kawiarnia i ogród na dachu. Przewidziano także strefy edukacyjne, w których odbywać się będą zajęcia muzyczne, plastyczne, ruchowe. Tu też ma być przeniesiona z Daszyńskiego Pracownia Nowych Mediów.

Projekt ma być gotowy w ciągu dwóch lat. Tyle czasu ma Amfiteatr za rozliczenie dofinansowania przyznanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Nie wiadomo jeszcze jaka formułę miasto wybierze na przygotowanie projektu. Może to być albo konkurs, albo przetarg.

Wyraźny sprzeciw wobec dużej rozbudowy Amfiteatru wyartykułować radny Dariusz Wójcik. - To piękne obrazki - ocenił prezentowane wizualizacje, ale widać, ze nierealne. Gminy na to nie stać, nawet na wkład własny. Są inne potrzeby: szpital, oświata - ubolewał.

Radni jednak w większości nie zgodzili się z tą opinią i przegłosowani projekt uchwały, który wprowadza do tegorocznego budżetu miasta i WPF kwotę ponad 800 mln zł.

Koncepcja sprzed pięciu lat

Konkurs na opracowanie koncepcji modernizacji amfiteatru po raz pierwszy ogłoszono ponad pięć lat temu, ale w lutym 2020r. sąd konkursowy nie przyznał pierwszej nagrody. Zdaniem członków jury, żadna z ośmiu prac nie spełniła wszystkich założeń konkursu.

Zadaniem projektantów było opracowanie koncepcji przebudowy widowni, sceny oraz budynku MOK „Amfiteatr”. Zgodnie z założeniami widownia powinna mieć 4,5 tys. miejsc siedzących. Całość miała być zadaszona. Projektanci powinni również uwzględnić także potrzebę budowy punktów gastronomicznych, toalet i miejsc dla wozów transmisyjnych. Z kolei w budynku MOK "Amfiteatr" powinny być przewidziane garderoby dla artystów, a także magazyny i pomieszczenia administracyjne. Miała też powstać sala widowiskowa na 300 miejsc oraz kawiarni".

Bożena Dobrzyńska

Aktualne wizualizacje: Materiały UM Radom

Wizualizacje prac konkursowych z 2000 r.

Wiceminister Marta Cienkowska odwiedziła radomski teatr (fot. Łukasz Wójcik/UM)

Ponad pół miliona złotych zostanie przeznaczone na modernizację oświetlenia dużej sceny, a 300 tys. zł na organizację tegorocznego Festiwalu Gombrowiczowskiego, zaś 150 tys. zł to dofinansowanie, dzięki któremu w Radomiu będą mogły być prezentowane najlepsze spektakle z innych polskich teatrów. Poinformowała o tym podczas wizyty w Radomiu wiceminister Marta Cienkowska.

-  Bardzo się cieszę, że teatr aplikuje o środki i że ministerstwo jest w stanie wesprzeć samorządowe instytucje kultury. Mam nadzieję, że uda nam się współpracować także przy projektach finansowanych z funduszy europejskich. Chcę podkreślić, że instytucje samorządowe są dla nas tak samo ważne, jak instytucje państwowe. I o ten rozwój instytucji kultury, w regionach, w mniejszych miejscowościach będziemy dbać – zapowiedziała minister Cienkowska.

Prezydent Radosław Witkowski zwrócił uwagę, że to już kolejne radomskie projekty, które zostaną dofinansowane pieniędzmi z zewnątrz. – To powód do zadowolenia: możemy liczyć na rządowe wsparcie nie tylko w sprawach dotyczących rozwoju miejskiej infrastruktury, ale również w dziedzinie kultury, którą się szczycimy i która promuje nasze miasto. Liczę na wspólną realizację kolejnych projektów, które pomogą w organizacji działań kulturalnych Radomiu na jeszcze wyższym poziomie – mówi prezydent Witkowski.

kat, bdb

Izabela-Chamczyk "Torn" (fot. Materiały prasowe/Elektrownia Radom)

Wśród zakupionych są prace: Ryszarda Waśki, Andrzeja Dłużniewskiego, Zdzisława Sosnowskiego, Mirosława Filonika, Janusza Bałdygi, Moniki Drożyńskiej, Pawła Bownika, Karola Radziszewskiego, Izabeli Chamczyk i Martyny Czech.

Wpisują się w strategię

Zakupione w 2022 r. prace dzieła doskonale wpisują się w strategię rozbudowy kolekcji Elektrowni, niektóre z nich są szczególnie ważne dla sztuki i kultury polskiej. - Reprezentują także różne dyscypliny, praktyki i postawy artystyczne. Wszystkie też budują nowe relacje i konteksty z pracami znajdującymi się już w kolekcji. Ich zakup wprowadza nowe wątki i jakości do kolekcji, zwiększając tym samym jej atrakcyjność - wyjaśnia Romuald K. Bochyński z Elektrowni.

 Głównym celem zakupów jest też ukazanie pewnej ciągłości i atrakcyjności postawy artystycznej, wyrosłej z ducha awangardy, która, co oczywiste, przejawia się w innych językach w twórczości już trzech pokoleń.

Dzięki poczynionym zakupom Elektrownia realizuje strategiczne cele: rozbudowuje reprezentację neoawangardy, poszerzając spektrum jej problematyki, rozbudowuje też dział fotografii i nowych mediów oraz reprezentację polskiej sztuki lat 90., a także pokazuje twórczość artystów debiutujących po 2000 r.

Pierwszy i drugi z tych celów są jednocześnie realizowane poprzez zakupy zwartego czasowo zespołu fotografii – reprezentujących bardzo wysoki poziom artystyczny - często emblematycznych dla polskiego (trans)medializmu lat 70.,  W tym zestawie mieszczą się ikoniczne dla polskiej sztuki tego okresu prace Ryszarda Waśki czy Andrzeja Dłużniewskiego Zostały też zarysowane inne postawy, uzewnętrzniane innym językiem – postawy krytyczne wobec kultury masowej (Zdzisław Sosnowski). Podkreślenia wymaga fakt, ze wspomniane prace są zarówno reprezentatywne dla twórczości ich autorów dekady lat 70., ale także dla obrazu polskiej fotografii progresywnej tego okresu.

Urodzeni po 1980 r.

W grupie fotografii znajdują się też prace młodszych artystów, urodzonych po 1980 r.: Karola Radziszewskiego i Pawła Bownika. Pierwszy z nich porusza problem obecności twórców polskiej neoawangardy na światowym rynku sztuki współczesnej, krytycznie odnosząc się mechanizmów nim rządzących, które według artysty są dla twórców tworzących w latach 70. w państwach Europy Środkowo-Wschodniej wykluczające. Z kolei Bownik porusza kwestie ekologiczne, zwracając uwagę na konieczność ochrony przyrody i coraz większą ilość gatunków wymierających, które  następne pokolenia będą mogły oglądać tylko dzięki dokumentacji. Po raz pierwszy od wielu lat zakupiono też filmy – tym razem dwa filmy autorstwa Izabeli Chamczyk;  pierwszy z nich porusza problem relacji między twórcą a światem instytucji upowszechniania kultury, drugi natomiast jest zapisem performensu autorki w irańskiej galerii.

Znaki, figury i makatki

Oprócz fotografii zakupiono też dwie kompozycje rzeźbiarskie. Pierwsza z nich to praca Mirosława Filonika, będąca autorską rekonstrukcją w skali 1:10 niezachowanego oryginału z lat. 80., charakterystycznego dla dominującego wtedy nurtu nowej ekspresji. Kompozycja Bałdygi pochodzi z lat 80. i wykorzystuje potencjał znaczeniowy popularnych znaków i figur, w tym przypadku jest to praca na schemacie krzyża greckiego. Do kolekcji trafiły też makatki Moniki Drożyńskiej, w których artystka porusza doświadczenie lock downu z czasu pandemii, a także zajmuje się problem percepcji poezji wieszczów we współczesnym społeczeństwie. Do działu malarstwa nabyto dwa obrazy Martyny Czech, najmłodszej w gronie zakupionych, która w ekspresyjny sposób przenosi na płótno świat swoich emocji.

Źródło: MCSW Elektrownia

Orońsko to miejsce pracy rzeźbiarzy (fot. archiwum)

Dzisiaj przedstawiciele CRP, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, orońskiego samorządu oraz Starostwa Powiatowego w Szydłowcu spotkali się, by zastanowić się, czy istnieje szansa na oddalenie inwestycji od CRP.

  - Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku to narodowa instytucja kultury z 40-letnią tradycją. Chcielibyśmy odważnie i z nadzieją patrzeć w kolejnych, albo i więcej, 40 lat działalności. Oprócz działalności wystawienniczej, muzealniczej jesteśmy ośrodkiem dla środowiska rzeźbiarskiego, dla artystów, którzy przyjeżdżają tu od lat. Tutaj tworzą, ale jest to także dla nich miejsce do kontemplacji po ciężkiej, wytężonej pracy. Musimy im zapewnić czyste powietrze - podkreśla dyrektor CRP w Orońsku Maciej Aleksandrowicz. Obawia się, że planowana w bezpośrednim sąsiedztwie instytucji biogazownia rolnicza utrudni działalność centrum. - Że nie będziemy mogli swobodnie zapraszać gości z kraju i zagranicy, że oni będą obawiali się tutaj przyjechać - wylicza powody niezadowolenia dyrektor.

Na dodatek - jak poinformował wójt gminy Orońsko Henryk Nosowski - inwestor wystąpił o zwiększenie mocy biogazowni. - Ale to daje nam podstawy do innego postępowania o wydanie warunków zabudowy. Włączę się aktywnie w negocjacje z inwestorem - zadeklarował wójt.

- Biogazownia będzie wiązała się z bardzo poważnymi konsekwencjami dla krajobrazu kulturowego, ale także dla powietrza. To miejsce jest ważne dla artystów, jest miejscem ich pracy. Ministerstwo wyraża swoją głęboką troskę i zaniepokojenie tymi planami inwestycyjnymi - mówiła wiceszefowa resortu kultury Magdalena Gawin. Podkreślała, że cieszy się z publicznego zobowiązania wójta, który wydawał decyzję o warunkach zabudowy (a pozwolenie na budowę starosta szydłowiecki - przyp. autor), że będzie dążył do kompromisu, który "ochroni nam to miejsce". - Bardzo proszę wszystkich społeczników, mieszkańców, artystów, który przyjeżdżali tutaj przez lata, aby bronić tego miejsca. Liczę na pozytywne kontakty z inwestorem. Być może on sam, z własnej woli przesunie inwestycję. Tak byłoby najlepiej - apeluje Magdalena Gawin.

bdb, kat

Radomska Orkiestra Kameralna nie miała przychodów z wynajęcia sali koncertowej

Sfera kultury jest jedna z najbardziej dotkniętych pandemią koronawirusa. Teatry, filharmonie, kina od marca są albo zamknięte, albo przez krótki okres mogły sprzedawać bilety tylko na część miejsc na widowni. Nie odbywają się koncerty, wystawy. Instytucje kultury liczą straty w milionach złotych. W tej sytuacji ratunkiem - częściowym - miał być Fundusz Wsparcia Kultury uruchomiony przez resort. W puli do podziału znalazło się 400 mln zł. "Celem Funduszu jest zapewnienie stabilnego funkcjonowania instytucji i utrzymanie dotychczasowego zatrudnienia w sektorze kultury. Rekompensata będzie dotyczyła utraconych – z powodu epidemii – przychodów w okresie od 12 marca do 31 grudnia br" - poinformowało ministerstwo kultury.

Komu, ile?

Na liście beneficjentów, którzy mogą skorzystać z resortowego dofinansowania znalazły się radomskie instytucje: Teatr Powszechny im. Jana Kochanowskiego, któremu przyznano 591 tys. 900 zł, Radomska Orkiestra Kameralna, która miała otrzymać 172 tys. 649 tys. zł i Stowarzyszenie Radomskiej Młodzieżowej Orkiestry Dętej Grandioso, które miało dostać 21 tys. 553 tys. zł.

Ministerstwo kultury uznało również, że poza instytucjami, pieniądze należą się także agencjom artystycznym i twórcom, ale tylko tym, którzy mają firmy lub zarejestrowaną działalność gospodarczą w dziedzinie kultury. Pominięto artystów pracujących na zlecenia czy umowy o dzieło. Lista, na której nie zabrakło również wykonawców muzyki disco polo i to z ogromnymi sumami dofinansowania, wzbudziła ogromne kontrowersje nie tylko w tzw. branży. Przez internet przelała (i przelewa się nadal) dyskusja, w której padają pytania o kryteria przyznawania dotacji, ich wysokość i celowość.

"W związku z wątpliwościami dotyczącymi rekompensat przyznanych w ramach Funduszu Wsparcia Kultury, minister kultury i dziedzictwa narodowego  postanowił wstrzymać realizację wypłat ze środków FWK i przekazać listę beneficjentów do pilnej ponownej weryfikacji" - poinformowało szybko MKiDN. 

Teatr: aktorzy nie grają, więc nie zarabiają

Daniel Adamczyk z Teatru Powszechnego zapewnia, że przyznana instytucji kwota (starał się o taką jej wysokość, jaką miał otrzymać) tylko w części rekompensuje straty, jakie "Powszechny" poniósł z tytułu zamknięcia. - Straty za wrzesień, październik i listopad są jeszcze nieznane, a wiadomo, że to właśnie ten okres jest dla nas najgorszy - mówi.

Potrzeby teatru są zaś ogromne. - W pierwszej kolejności zamierzaliśmy przeznaczyć te pieniądze na rekompensaty wynagrodzeń dla aktorów. Wiadomo, że aktor nie grając nie zarabia, co mocno uszczupla jego budżet - wyjaśnia Adamczyk.

 - Wsparcie chcemy także przeznaczyć dla pracowników administracji, którzy w nowej sytuacji musieli uczyć się i wykonywać nowe rzeczy. Chodzi o to, by utrzymać poziom zatrudnienia i wynagrodzeń - wyjaśnia nasz rozmówca.

Teatr ma także w planach utrzymanie "piątej sceny", czyli sceny internetowej i utworzenie podstrony internetowej, gdzie chce prezentować nagrania VOD spektakli.

ROK: Bez przychodów od marca do grudnia

Radomska Orkiestra Kameralna również miała dostać kwotę, o którą starała się we wniosku do ministerstwa. - To mogło być tylko 40 proc. przychodów z analogicznego okresu ubiegłego roku. Tymczasem od połowy kwietnia do końca września nasza sala koncertowa była wyłączona z użytkowania ze względu na remont schodów ewakuacyjnych. Oznaczało to, że nie tylko nie mogliśmy jej wynajmować, ale jeszcze sami musieliśmy korzystać i płacić za wynajem sali na koncerty naszej orkiestry w szkole muzycznej - wyjaśnia Agnieszka Stanicka, szefowa biura koncertowego ROK. Inaczej mówiąc: przychodów nie było, a to z nich opłacani są goście występujący na koncertach - muzycy, dyrygenci. 

Jeszcze w tym roku ROK planuje dwa koncerty: gwiazdkowy i sylwestrowy. - Jeśli nie na żywo, to w internecie. Przynajmniej jeden, bo to są drogie koncerty. Za pieniądze z dotacji chcieliśmy m.in. kupić kamery do transmisji internetowej, bo wypożyczanie sprzętu i zatrudnianie obsługi z zewnątrz jest bardzo kosztowne - podkreśla Stanicka. 

Grandioso: Chcieliśmy zapłacić ludziom  

- Suma, jaką mieliśmy dostać wynikała z naszych wyliczeń - mówi Dariusz Krajewski, prezes stowarzyszenia i dyrygent Młodzieżowej Orkiestry Dętej Grandioso. Podkreśla, że Grandioso, to nie tylko zespół muzyczny, ale właśnie stowarzyszenie, które organizuje koncerty, konferencje, konkursy. - W okresie, którego dotyczy dotacja mieliśmy zerowe przychody - zapewnia. Za tydzień planowany jest koncert online. - I trzeba opłacić obsługę techniczną od strony realizacji audio. Jako wirtualna orkiestra dęta chcieliśmy też zapłacić ludziom, którzy pracowali przy około 300 nagraniach - zaznacza.

Dyrygent Grandioso ma nadzieję, że wierna publiczność zechce oglądać internetowy koncert orkiestry za niewielką opłatą. - Muszę się liczyć z tym, że pieniędzy z ministerstwa nie dostaniemy - nie ukrywa Krajewski.

Bożena Dobrzyńska