Olena Morozova (fot. archiwum artystki)

Pierwszy z nich „Granny” to przejmująca opowieść o demencji starczej, czyli chorobie układu neurologicznego, która powiązana jest z procesami starzenia się ludzkiego organizmu. Morozova nie skupia się jednak wyłącznie na cierpieniu i osamotnieniu. Dzięki zaangażowaniu do zdjęć swoich dzieci i samej siebie, tworzy bardzo intymną relację ze starzejąca się kobietą. Świat fikcji i wyobraźni dziecięcej subtelnie przenika do świata wspomnień, lęków i niewypowiedzianych pragnień. Artystyczny proces staje się przestrzenią do wypracowania nowego języka komunikacji, opartego na rodzinnej bliskości i miłości.

Z rodzinnego archiwum

Drugi prezentowany na wystawie w Elektrowni projekt „I knew she would never have children” to także historia oparta na rodzinnej relacji. W cyklu tym poznajemy siostrę artystki. Rodzinne archiwum fotograficzne posłużyło do przywołania wspomnień o radosnej, dorastającej dziewczynie, z którą Morozovą łączyła mocna, siostrzana więź. Przeciwwagę dla pełnych słońca i uśmiechu wspomnień stanowią zdjęcia wykonane po 24 lutego 2022 roku. Są to proste i możliwe do sfotografowania w warunkach wojennej rzeczywistości motywy: figura ludzka, twarz, niebo, śnieg, potłuczone szkło. Zdjęcia te łączy zabieg doświetlenia kadrów sztucznym, czerwonym światłem. Prezentowane obiekty wyglądają w nim złowrogo, niebezpiecznie i surrealistycznie. Mocne prześwietlenia i kontrasty spełniają zadanie odrealnienia i przeniesienia do metafizycznej przestrzeni, w której dokonuje się głębsza refleksja artystki. Jest nią lęk przed śmiercią, podsycony wybuchem wojny, a obecny w życiu artystki również za sprawą przedwcześnie zmarłej siostry, bohaterki cyklu „I knew she would never have children”.

Kolejny etap podróży

Odnosząc się do tytułu wystawy „Never ending jorney”, wnętrza Elektrowni stały się kolejnym etapem w podróży Oleny Morozovej. Wybuch wojny, który spowodował przymusową ucieczkę i wywrócił do góry nogami życie prywatne i zawodowe wielu osób, w tym przypadku doprowadził do powstania wystawy, której w okolicznościach sprzed 24 lutego 2022 roku nie zobaczylibyśmy w Radomiu. Nigdy niekończąca się podróż to metafora ciągłej podróży przez życie, zarówno na płaszczyźnie fizycznej, często dyktowanej przez niezależne od nas czynniki zewnętrzne, jak i tej duchowej, która staje się w przypadku Morozovej inspiracją do działań fotograficznych.

Olena Morozova – fotografka, absolwentka National Pedagogical Dragomanov University w Kijowie (2002). Od 2015 r. profesjonalnie zajmuje się fotografią, której uczyła się w prywatnych szkołach. Jest laureatką konkursów fotograficznych, m.in. International Photography Award Encontros da Imagem (2021), IPA (2020), Kyiv Photography School Award – Photographer (2020). Uczestniczyła w wielu wystawach zbiorowych, m.in. w Finlandii, USA, Litwie i Włoszech. Swoje zdjęcia tworzy w ramach projektów i cykli. Porusza w nich szerokie spektrum zagadnień związanych z psychologiczną sferą życia człowieka. Większość działań Oleny Morozovej bazuje na doświadczeniach własnego życia oraz wewnętrznym dialogu. Bohaterami jej zdjęć są najczęściej osoby z najbliższego otoczenia artystki: dzieci, babcia, siostra. Mimo osobistego i intymnego charakteru, pracom nie brakuje uniwersalnego kontekstu. Mocno zaznaczone relacje między człowiekiem, naturą i przestrzenią są próbą poszukiwań odpowiedzi na kwestie związane z cielesnością, tożsamością płciową, zaburzeniami psychologicznymi, stereotypami czy relacjami rodzinnymi.

Artystka aktualnie przebywa na rezydencji w Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku.