Mateusz Smoczyński (fot. Materiały prasowe/MWG Wsola)

Projekt buduje dialog między tradycją a nowoczesnością, między lokalnym dziedzictwem a współczesnym językiem muzyki. Wydarzenie pokazuje, że kultura regionu może być źródłem inspiracji dla nowatorskich działań artystycznych. Organizatorem jest Fundacja Przyjaciół Sztuk Aurea Porta. 

Muzyka na nowo

Koncert udowadnia, że muzyka ludowa Mazowsza może zabrzmieć na nowo. Tradycyjne melodie spotkają się z jazzem, improwizacją i współczesnym brzmieniem, pokazując, że lokalne dziedzictwo wciąż inspiruje i pozostaje żywe. Motywem przewodnim wydarzenia jest „pętla” – symbol powracającej tradycji i pamięci o kulturze Mazowsza. Dawne melodie powracają tu w nowych interpretacjach, tworząc muzyczną opowieść o spotkaniu przeszłości z teraźniejszością.

Inspiracją dla projektu są idee Bogusława Schaeffera – kompozytora, dramaturga i jednego z najwybitniejszych polskich eksperymentatorów muzycznych. Jego otwartość na improwizację i poszukiwanie nowych form wyrazu znajduje odzwierciedlenie w koncepcji koncertu.

- Punktem wyjścia staje się muzyczna tradycja Mazowsza, którą konfrontujemy z improwizacją, nowoczesnymi technikami wykonawczymi i duchem artystycznego eksperymentu bliskim Bogusławowi Schaefferowi. Wierzymy, że dziedzictwo kulturowe najlepiej żyje wtedy, gdy staje się inspiracją dla nowych interpretacji i autentycznych spotkań z publicznością – mówi Krystyna Gierłowska, prezes  Fundacji Przyjaciół Sztuk Aurea Porta.

Artyści sięgają po mazowieckie melodie i rytmy, nadając im nowe brzmienie poprzez jazz, improwizację i współczesne środki wyrazu. W koncercie wystąpią wybitni artyści polskiej sceny jazzowej i improwizowanej.

Skrzypek i wokalista

Mateusz Smoczyński – jeden z najbardziej cenionych polskich skrzypków jazzowych o międzynarodowej renomie. Łączy klasyczne brzmienie skrzypiec z improwizacją i nowoczesnymi technikami wykonawczymi, tworząc pełne ekspresji muzyczne opowieści.

Wojciech Myrczek – jeden z najwybitniejszych polskich wokalistów jazzowych. Podczas koncertu, obok śpiewu, wykorzysta looper – urządzenie pozwalające nagrywać i nakładać na siebie dźwięki na żywo. Dzięki temu tradycyjne melodie zyskają nowe warstwy brzmienia i niepowtarzalny, współczesny charakter.

Mateusz Smoczyński (Materiały prasowe/ MWG Wsola) 

Wstęp wolny. Dla publiczności zostanie zapewniony bezpłatny transport autokarowy z Radomia do Wsoli oraz z powrotem po zakończeniu wydarzenia. Start o godz. 16.10 z przystanku Radom Dworzec Główny/ Traugutta02, kurs według trasy linii A:  Radom Dworzec Główny PKP / Traugutta 02; Traugutta / Piłsudskiego 06; Żeromskiego / Traugutta 01; Malczewskiego / Wernera 04; Warszawska / Kusocińskiego 02; Warszawska / Rondo 10.

Autobus z przodu oraz boku będzie oznakowany napisem: WSOLA MUZEUM GOMBROWICZA

Orientacyjna godzina przyjazdu na parking pod Muzeum Gombrowicza to godz. 16:30.

Duet ZUTA (fot. MWG Wsola)

Jak co roku w czerwcu Muzeum Witolda Gombrowicza we Wsoli zaprasza na piknik artystyczny „Apetyt na Gombrowicza”. W programie dwudniowego wydarzenia znajdą się monodram w wykonaniu Mikołaja Grabowskiego, koncerty ZUTY i Meli Koteluk oraz muzodram „Tutaj niebo” Katarzyny Dominiak. Placówka nie zapomina o najmłodszych – przygotowała dla nich gry i zabawy. Program o podróżach (dużych i małych) dla dużych i małych zaprezentuje krakowski Teatr Skrzat.

W sobotę, 13 czerwca, o godz. 17 na scenie w nowych budynkach muzeum Mikołaj Grabowski zaprezentuje monodram „Dzienniki”. Scenariusz spektaklu powstał na podstawie „Dziennika” Witolda Gombrowicza.

To jedno z najbardziej wyrazistych teatralnych spotkań z twórczością Witolda Gombrowicza. Aktor prowadzi z Gombrowiczem intymny i pełen napięcia dialog, z niezwykłą precyzją oddając rytm, ironię i wieloznaczność jego języka. W tej scenicznej interpretacji tekstu autora „Kosmosu” wybrzmiewa wiele głosów, masek i wcieleń pisarza — od błazna po przenikliwego obserwatora rzeczywistości. To pełen błyskotliwego humoru i przenikliwej obserwacji spektakl, w którym osobisty ton spotyka się z uniwersalnym pytaniem o rolę artysty, formę i tożsamość. Mikołaj Grabowski wydobywa z „Dzienników” zarówno ich intelektualną ostrość, jak i przewrotną lekkość.

Przestrzeń dzieckiem podszyta i muzodram

W niedzielę, 14 czerwca placówka zaprasza dużych i małych do zabawy w plenerze. W przypałacowym parku, od godz. 16.30 otwarta zostanie „Przestrzeń dzieckiem podszyta”, organizowana przy współpracy i dzięki wsparciu firmy Trend Glass. W programie tej części znajdą się atrakcje dla dzieci, warsztaty, zabawy i konkursy oraz Teatr Skrzat, który przygotował barwne przedstawienia i inne atrakcje o podróżach.

O godz. 17 uczestnicy przeniosą się na nową scenę. Katarzyna Anna Dominiak pokaże spektakl - muzodram „Tutaj niebo!” w reżyserii Magdy Milczarskiej. Autorem scenariusza jest występująca w spektaklu aktorka.

„Tutaj niebo!” to poruszająca, pełna kontrastów opowieść inspirowana autobiograficzną powieścią Aglaja Veteranyi „Dlaczego dziecko gotuje się w mamałydze”. Bohaterką jest Aglaja, młoda dziewczyna dorastająca w cyrku. Jej matka była akrobatką, a ojciec klaunem. Spektakl prowadzi zatem widza przez świat nieustannej wędrówki, wypełniony marzeniami o sławie i pieniądzach, ale przede wszystkim tęsknotą za miejscem, które można nazwać domem. Ukazuje rzeczywistość widzianą jednocześnie oczami dziecka i dorastającej kobiety. Ponieważ akcja w większości dzieje się w cyrku, nie brakuje zatem cyrkowych chwytów. Aktorka imponuje fizyczną sprawnością na granicy „kobiety gumy” - pisał Daniel Źródlewski. W brawurowej interpretacji Katarzyny Dominiak historia Aglai wybrzmiewa nie tylko słowem, lecz także muzyką – rytmem samby, tanga, bolera i tradycyjnych pieśni bałkańskich, które stają się językiem emocji, pamięci i marzeń. To kameralne, a zarazem niezwykle intensywne przedstawienie o samotności, poszukiwaniu tożsamości i potrzebie ocalenia własnego głosu.
Katarzyna Dominiak w 2023 roku kończyła Akademię Teatralną im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie. Jest aktorką teatralną, filmową i serialową. Można ją zobaczyć m.in. w „Koronie Królów. Jagiellonowie” czy „Na Wspólnej”.

ZUTA i Koteluk

O godz. 18 na scenie w plenerze wystąpi ZUTA, poznański duet tworzony przez Zuzannę Lipowicz i Maksa Mikulskiego. To energia, której nie da się zatrzymać, wydarzenie pełne pulsujących syntezatorów, gitarowego napięcia i bezkompromisowych emocji. Charyzmatyczny niski wokal Zuty, elektroniczno-popowe brzmienie i sceniczna chemia duetu tworzą doświadczenie pełne energii, wolności i radości.

O godz. 19.45 na swój koncert zaprosi Mela Koteluk, artystka wielokrotnie nominowana i niejednokrotnie nagradzana. Mela Koteluk – wokalistka, autorka tekstów i jedna z najbardziej wyjątkowych osobowości polskiej sceny muzycznej. Jej twórczość, balansująca między rockiem a popem, zachwyca poetycką wrażliwością, charakterystycznym brzmieniem i niezwykłą sceniczną energią. W ubiegłym roku ukazał się jej piąty album „Harmonia” – poruszająca muzyczna opowieść o poszukiwaniu równowagi, bliskości i emocjach.

Chętnych z Radomia dowiezie do Wsoli bezpłatny autobus, który będzie jechał trasą linii A. Pierwszy przystanek (start) – dworzec PKP/Traugutta 02: sobota, 13 czerwca: kurs o godz. 16.10; niedziela, 14 czerwca: pierwszy kurs o godz. 16, drugi o godz. 17.30. Powrót po wydarzeniach tym samym autobusem.

Wstęp wolny.

Obiekty otwierają: (od lewej) wicemarszałek Rafał Rajkowski, dyrektor Muzeum Literatury w Warszawie Beata Michalec  i kurator Muzeum Witolda Gombrowicza we Wsoli Tomasz Tyczyński (fot. Muzeum Witolda Gombrowicza Wsola)

Nowe obiekty powstały w pobliżu bramy wjazdowej, w miejscu, gdzie znajdowały się kiedyś zabudowania gospodarcze, w tym stajnia. Swoim stylem nawiązują nawet do dawnej zabudowy folwarcznej. Mniejszy budynek ma powierzchnię użytkową 210 m kw, w którym znajduje się m.in. centrum monitoringu oraz magazyn gospodarczy. Poddasze będzie pełniło funkcję magazynową.

W większym (620 m kw) obiekcie ulokowano salę konferencyjną, która może pełnić też funkcję widowiskowej oraz dwie sale do organizacji warsztatów. Jest też biblioteka, pomieszczenia administracyjne. Na ścianach zobaczymy eksponaty związane z twórczością Witolda Gombrowicza, a na stopniach schodów cytaty z utworów mistrza.

Wyczekiwana inwestycja

Rafał Rajkowski, wicemarszałek województwa mazowieckiego, podkreślał podczas uroczystości otwarcia obiektów, że ta inwestycja była "bardzo potrzebna, bardzo wyczekiwana". - My oczywiście jako samorząd województwa mazowieckiego sfinansowaliśmy ją w całości. To nie był łatwy proces, trwał kilka lat. Duże problemy były też z uzyskaniem decyzji pozwalającej na jej realizację tej inwestycji – mówił. Zapewniał, że od kiedy jest w zarządzie województwa chciał, aby wszystkie instytucje kultury postawiły na rozwój. - . To kolejna inwestycja w naszych instytucjach kultury, która jest oficjalnie otwierana, i bardzo się z tego cieszę - zapewniał Rafał Rajkowski.

Budowa nowych obiektów kosztowała około 20 mln zł, choć początkowo miało to być 12 mln zł.

Kiedy samodzielność?

Podczas otwarcia powrócił temat usamodzielnienia się Muzeum Witolda Gombrowicza, które jest filią Muzeum Literatury w Warszawie, tym bardziej, że na uroczystości byli przedstawiciele dyrekcji warszawskiej instytucji. Do nich zwrócił się wicemarszałek Rafał Rajkowski wyrażając nadzieję, że będzie możliwe życzliwe oddzielenie się placówki we Wsoli od warszawskiego muzeum. Dla Muzeum Gombrowicza we Wsoli to bardzo ważna, bo pozwoliłoby jej na niezależność finansową i możliwość podejmowania i realizowania samodzielnych inwestycji. Rozdzielenie Wsoli i Warszawy oznaczałoby również faktyczne powstanie nowej instytucji muzealnej w naszym regionie radomskim.

Bożena Dobrzyńska

fot. Łukasz Wójcik/UM Radom

Tradycyjnie dużo działo się na terenie Miasta Kazimierzowskiego. W Muzeum im. Jacka Malczewskiego brzmiała muzyka z lat 20. i 30. XX wieku. Były też pokazy mody nawiązujące do hasła nocy „Czy pamiętasz tę noc w Zakopanem?” i prezentowanych w placówce obrazów m.in. Rafała Malczewskiego, a także  pokazy astronomiczne oraz warsztaty. W Kamienicy Deskurów, oprócz wystaw „Przemysł – siła miasta” i „Picasso. Twórca i inspirator”, można było także zobaczyć historyczne inscenizacje, a w Kamienicy Starościńskiej – wystawy archeologiczne.

W Noc Muzeów włączyły się także: Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej Elektrownia, „Łaźnia”, Muzeum im. Witolda Gombrowicza we Wsoli (jeszcze w piątek) oraz Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku.

Instytut Pamięci Narodowej wspólnie z Regionalną Dyrekcją Lasów Państwowych przygotował wystawę archiwaliów oraz film i teledysk o Radomskim Czerwcu ’76.  Można było również zwiedzać siedzibę RDPL, dawny Komitet Wojewódzki PZPR.

Do swojej siedziby zaprosiła także Komenda Miejska Państwowej Straży Pożarnej, gdzie najwięcej radości miały dzieci.

Źródło: UM Radom

Zdjęcia: Łukasz Wójcik/UM Radom

Bartosz Kołsut zagra we Wsoli (fot. Materiały prasowe/ Muzeum Witolda Gombrowicza we Wsoli)

Muzeum Witolda Gombrowicza we Wsoli zaprasza w piątek, 14 maja na ARGENTYNAcje. W tym roku inspiracją wydarzeń będą argentyńskie punkty biografii autora „Ferdydurke”. Organizatorzy zaplanowali monodram, prezentację prywatnej korespondencji pisarza oraz koncert tang. 

Na początek, o godz. 19 Artur Krajewski zaprezentuje monodram „Sam na sam”. W tym autorskim spektaklu aktor konfrontuje się z Gombrowiczem, z jego postrzeganiem bólu i cierpienia. „Dla mnie nie ma żadnej wyższej instancji. Jest tylko kawałek umęczonej materii. Rzecz nieznośna. Nie mogę wytrzymać. Zabić! Zabić! Zatrzymać maszynę bólu. Niech tego nie będzie.” - pisał Gombrowicz. „Aktor przeprowadza widza i siebie przez proces stawania wobec bólu i cierpienia. Bada sytuację współczucia, współodczuwania, biorąc widza jako świadka”. Dla Krajewskiego istotny jest także proces, jakiemu poddawane jest ciało aktora pod wpływem doznań psychologicznych i duchowych. 

Oryginalny list i koncert tang

Po monodramie odbędzie się prezentacja oryginału jednego z listów autora „Ślubu” do Haliny Nowińskiej. Była ona żoną Juliusza Nowińskiego, dyrektora Banco Polaco, w której to instytucji pisarz pracował w Argentynie. O tej znajomości i korespondencji opowie dr hab. prof. Uniwersytetu Radomskiego Anna Spólna z muzeum.

Na zakończenie, około godziny 20.45 placówka zaprosi na koncert tang Astora Piazzolli w wykonaniu Bartosza Kołsuta. Bartosz Kołsut to wirtuoz akordeonu i bandoneonu. Jego talent i umiejętności zostały docenione na festiwalach i znaczących konkursach muzycznych w wielu krajach świata, między innymi we Włoszech, Niemczech, Austrii i Wielkiej Brytanii. Jest zdobywcą trzeciej nagrody (2018 r.) w najbardziej prestiżowym konkursie dla akordeonistów w Hiszpanii. Dwukrotnie występował w Carnegie Hall w Nowym Jorku, a także reprezentował Polskę w konkursie Eurowizji dla młodych muzyków (2014 r). Pracował z takimi artystami jak: Yuri Shishkin, Matti Rantanen, Geir Draugsvoll, Stefan Hussong, Frank Marocco, Cao Xiao-Qing, Raimondas Svia. W 2019 roku w muzeum we Wsoli artysta nagrywał zdjęcia do wideoklipu promującego jego debiutancką płytę.

Tego dnia (piątek, 15 maja) muzeum czynne będzie od godz. 10. Noc Muzeów rozpocznie się o godz. 19. Ekspozycje można będzie zwiedzać do godz. 23.

Muzeum zapewnia darmowy dojazd z Radomia. Chętnych do udziału w wydarzeniu zawiezie do Wsoli bezpłatny autobus, który będzie jechał trasą linii A, pierwszy przystanek Dworzec PKP/Traugutta 02, start o godz. 18.  

Czy pomniki mają oczy?

Radomska Łaźnia również zaprasza w piątek, 15 maja w godz. 17 - 22 i stawia pytanie: Czy pomniki mają oczy?

Pomniki, rzeźby miejskie, obeliski stanowią nieodzowny element naszej rzeczywistości. Czy jednak zauważamy ich obecność w rutynowym przemieszczaniu się po mieście? Znamy ich historię i znaczenie? Co nam mówią? Co mogą sobie myśleć jeśli nas obserwują? Podczas warsztatów wspólnie przyjrzymy się życiu różnych pomników i rzeźb miejskich. Poznamy sposoby oswajania ich i nawiązywania relacji z nimi. Podczas wspólnej, kreatywnej pracy porozmawiamy o pomnikach radomskich, co o nich wiemy, co wiedzieć byśmy chcieli i co wiedzieć wolelibyśmy inaczej. Stworzymy kolarze wybranych pomników, które za pomocą drobnych ingerencji mogą opowiedzieć nam swoją historię od nowa, a może i nabrać nowego znaczenia i sprowokować do nowych interakcji. Efekty naszej pracy będą tylko punktem wyjścia do realnych, możliwych zmian w przestrzeni publicznej Radomia.

Warsztat poprowadzi Iza Rutkowska - artystka, która tworzy przestrzenie integracji wspólnie z użytkownikami. Realizowała projekty między innymi w Bolonii, Dżakarcie, Madrycie, Pradze, Sao Paulo oraz w Warszawie. Jej działania z pogranicza architektury, designu i performansu skupiają się na nadawaniu nowych form i kształtów przestrzeni publicznej. Angażują ludzi z różnych środowisk i w każdym wieku. Bywają efemeryczne, ale częściej przeradzają się w długi proces integracji lokalnej.

Warka: Podróż po Stanach Zjednoczonych

Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce zaprasza w wyjątkową podróż do Stanów Zjednoczonych Ameryki, które w tym roku świętują 250. rocznicę swojego powstania.

W godz. od 16 do 24 na odwiedzających czeka bogaty program wydarzeń inspirowanych historią, kulturą i atmosferą Ameryki. Będzie można zwiedzić dwie ekspozycje stałe pałacu: „Kazimierz Pułaski i wielcy Polacy w USA” oraz „Warka – miasto dotknięte historią”.

O godz. 18 odbędzie się wernisaż wystawy czasowej „Polskie historie w Ameryce. 250. urodziny USA / America’s 250th: Polish Stories”. Tego samego wieczoru nastąpi również odsłonięcie plenerowej rzeźby „Kobieta na krześle” autorstwa Jarosława Gablera przy Centrum Edukacyjno-Muzealnym.

O godz. 19 publiczność zaproszona zostanie na koncert „Tribute to Sinatra” w wykonaniu duetu: Mariusz Adamczak (fortepian) oraz Jakub Adamczak (śpiew).

Wieczór zakończy Kino Muzeum. W godz. 21 - 23.30 wyświetlony zostanie film „Patriota” w reżyserii Rolanda Emmericha. O godz. 21.30 odbędzie się także nocny spacer po parku z pochodniami.

Organizatorzy przygotowali również wiele dodatkowych atrakcji dla całych rodzin. Na uczestników czekać będą pracownicy w strojach historycznych, szczudlarze, malowanie buziek i tatuaże, okolicznościowa ścianka do zdjęć oraz animacje dla dzieci, w tym gra terenowa „W podróż do Ameryki”. Zaplanowano także konkurs na najciekawsze przebranie związane z tematyką wydarzenia. Każdy z gości otrzyma specjalne wydanie „The Museum Warka Times”.

Nie zabraknie również amerykańskich smaków. W strefie gastronomicznej pojawią się amerykański food truck, lody rzemieślnicze, specjalna oferta Café Savannah oraz amerykańskie specjały przygotowane przez Koło Gospodyń Wiejskich z Boglewic.

Zwiedzanie muzeum podczas Nocy Muzeów będzie możliwe za symboliczną złotówkę

Perły w Czarnolesie

W sobotę w Muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesiena gości czeka moc atrakcji, m.in. „Perły Czarnolasu” – najcenniejsze eksponaty, wykład profesora Jarosława Włodarczyka „Niebo Kochanowskiego” – fascynująca opowieść o gwiazdach. O godz. 17 zaplanowano koncert Mateusza Nagórskiego z utworami Jacka Kaczmarskiego. Wieczorem muzeum zaprasza na spotkanie z pasjonatem astronomii Józefem Czerwcem i jeśli tylko pogoda pozwoli, na nocną obserwację nieba.

Noc na zamku w Szydłowcu

Na Noc Muzeów zaprasza także Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu. W programie: warsztaty plastyczne, zwiedzanie wystaw dla dzieci i dorosłych oraz koncert zespołu Brass Federacja.

Program: godz. 15 – warsztaty plastyczne dla dzieci inspirowane sztuką witrażu (sala wystaw czasowych), godz. 16 - zwiedzanie wystaw dla dzieci – w tym odkrywanie nowego Eksperymentarium Dźwięku „Fanfara”, godz. 18 i 21.30 – zwiedzanie wystaw z przewodnikami muzealnymi i kuratorami, czyli spotkanie z największą kolekcją ludowych instrumentów muzycznych w Polsce oraz historią szydłowieckiego Zamku (12 komnat, 4 wystawy stałe, wystawa czasowa, 2 Eksperymentaria Dźwięku)

Wydarzenia w Zamku w Szydłowcu: godz. 20 – koncert zespołu Brass Federacja.

Wstęp do muzeum i udział w wydarzeniach jest bezpłatny. Konieczne potwierdzenie udziału w koncercie  tel. 48 48 617 17 89.

O godzinie 16:00 muzealni przewodnicy zabiorą dzieci w podróż po szydłowieckim zamku. W trakcie zwiedzania uczestnicy poznają historię ludowych instrumentów muzycznych, dowiedzą się, kiedy grano na koźle białym, do czego służył burczybas oraz jak gra się na diabelskich skrzypcach. To jednak nie koniec atrakcji – w muzeum będzie można samodzielnie zagrać na instrumentach, skomponować własną muzykę i wysłać ją na e-mail, korzystając z Eksperymentarium Dźwięku.

Wieczorne zwiedzanie zamku

O godz. 18 rozpocznie się pierwsza tura zwiedzania wystaw z kuratorami i przewodnikami muzealnymi. To doskonała okazja, by zobaczyć najnowszą wystawę „Forte, fortissimo”. Podczas zwiedzania uczestnicy odwiedzą 12 zamkowych komnat, poznają cztery wystawy stałe, wystawę czasową oraz dwa Eksperymentaria Dźwięku. Kolejne zwiedzanie o godz. 21.30.

Leśnicy, IPN i dawna siedziba KW PZPR 

Będzie można zwiedzić gmach byłego KWP w Radomiu (fot. RDPL)

W sobotę, 16 maja w godz. 18-23 leśnicy wraz z Instytutem Pamięci Narodowej Delegatura w Radomiu zapraszają na Noc Muzeów - po raz pierwszy w budynku RDLP w Radomiu (ul. 25 Czerwca 68) .

Podczas wydarzenia odbędą się:

-       Zwiedzanie z przewodnikiem – leśnicy wraz z historykami opowiedzą o tajemnicach zabytkowej siedziby RDLP w Radomiu i otoczenia (gdy budynek odebrano leśnikom siedziby KW PZPR i areny wydarzeń Radomskiego Czerwca ‘76).

-       Będzie można zwiedzać salę historii leśnictwa radomsko-kieleckiego z przewodnikiem oraz wystawy przygotowane przez IPN Delegaturę w Radomiu i znajdujące się w siedzibie Stowarzyszenia Radomski Czerwiec '76 (w tym samym budynku).

-       Projekcje filmów związanych z historią i przyrodą oraz upamiętniających 50. rocznicę radomskiego Czerwca ’76.

-       Pokój z „epoki PRL”.

-       Warsztaty i niespodzianki.

Gmach RDLP w Radomiu przy ul. 25 Czerwca 68 został wybudowany w 1938 r. Leśnicy musieli dwukrotnie przenosić się w inne miejsce – podczas II wojny światowej oraz w latach 1975-1989, kiedy w tym budynku mieścił się Komitet Wojewódzki PZPR. Od 2014 r. jest zabytkiem.

Obiekt został wybudowany w 1938 r. w stylistyce modernistycznej, z przeznaczeniem na siedzibę Dyrekcji LP, ze środków leśników. Projektantem był inż. W. Sahajdakowski, kierownikiem budowy – inż. arch. J. Zabłocki.

Budynek stanowi istotny element architektoniczno-przestrzenny w ukształtowanej historycznie zabudowie ulicy 25 Czerwca. Do dziś w biurze RDLP zachował się jego projekt architektoniczny.

Krystyna Dąbrowska (fot. Materiały prasowe, Rafał Komorowski, Wikipedia).

Krystyna Dąbrowska debiutowała tomem „Biuro podróży” w 2006 r. Jest autorką kilku książek poetyckich i laureatką wielu nagród literackich (otrzymała m.in. Nagrodę im. Wisławy Szymborskiej i Nagrodę Fundacji im. Kościelskich za wydany w 2012 r. tom „Białe krzesła”, Nagrodę Literacką m.st. Warszawy za „Ścieżki dźwiękowe”, wyd. 2019 oraz Nagrodę Poetycką im. Kazimierza Hoffmana „Kos” za tom „Miasto z indu”, 2023 r.).

Z poetką będzie rozmawiał Michał Nogaś, który w tym roku jest gospodarzem spotkań w ramach cyklu „Literatura według…”. Nogaś to ceniony dziennikarz radiowy i prasowy, od lat zajmujący się kulturą, szczególnie literaturą. Obecnie jest zastępcą dyrektorki programu Trzeciego Polskiego Radia, prowadzi pasmo „Tu Myśliwiecka 3/5/7” oraz autorską audycję „Wszystkie Książki Świata”. Współpracował także z Tygodnikiem Powszechnym, Gazetą Wyborczą, Radiem Nowy Świat. Związany jest też z Nagrodą Literacką im. Witolda Gombrowicza – od kilku lat prowadzi rozmowy z autorami nominowanymi do Nagrody oraz galę finałową.

„Literatura według…” to cykl spotkań z pisarzami, poetami, tłumaczami, który rozpoczął się w 2023 r. Gospodyniami i gospodarzami cyklu w latach poprzednich byli cenieni krytycy i literaturoznawcy: Justyna Sobolewska, Eliza Kącka oraz Jarosław Klejnocki.

Wstęp wolny. Liczba miejsc ograniczona. Podczas spotkania można będzie kupić książki poetki.

Chętnych do udziału w wydarzeniu zawiezie do Wsoli z Radomia bezpłatny bus, który odjedzie z przystanku Chrobrego/ Czysta (kierunek Michałów) o godz. 16.20.

Powrót po spotkaniu, około 18.30.

Magdalena Smalara (fot. Materiały prasowe/MWG)

„Piosenka jest dobra na wszystko” – przekonywał Jeremi Przybora. Magdalena Smalara postanowiła sprawdzić, ile w tym twierdzeniu prawdy. W swoim autorskim projekcie bada terapeutyczną moc piosenki literackiej, łącząc kunszt interpretacji z refleksją nad rolą tekstu i emocji w naszym życiu.

Magdalena Smalara to wszechstronna artystka – aktorka teatralna, filmowa i serialowa, twórczyni dubbingowa, scenarzystka, reżyserka oraz wokalistka. W 2022 r. obroniła doktorat poświęcony aktorskim interpretacjom utworów Agnieszki Osieckiej. „Piosenki na receptę” są naturalną kontynuacją jej artystycznych poszukiwań – spotkaniem naukowej refleksji z żywą sceną i bezpośrednim kontaktem z publicznością.

W programie znalazły się utwory mistrzów polskiej piosenki literackiej – od lirycznych i nostalgicznych, po pełne ironii i błyskotliwego humoru. Całość jest bogato przeplatana anegdotami o kulisach powstawania piosenek, ich znaczeniu, funkcji oraz o miłości i codzienności, które od lat pozostają niewyczerpanym źródłem inspiracji dla twórców. I choć piosenka nie zastąpi wizyty u lekarza i nie uleczy wszystkich bolączek, potrafi na chwilę zatrzymać czas, przywołać wspomnienia i poprawić nastrój. A to – zwłaszcza dziś – bywa bezcenne.

Podczas koncertu Magdalenie Smalarze towarzyszyć będą: Urszula Borkowska – fortepian, Wojciech Gumiński – kontrabas, gitara basowa, Marcin Słomiński – perkusja.

Wstęp wolny, ilość miejsc ograniczona.

Chętnych do udziału w wydarzeniu zawiezie do Wsoli z Radomia bezpłatny autobus, który będzie jechał trasą linii A, pierwszy przystanek Dworzec PKP/Traugutta 02, start godz. 17.  

Książki nominowane do Nagrody im. Witolda Gombrowicza (fot. Robert Utkowski Muzeum Witolda Gombrowicza)

To jubileuszowa, dziesiąta edycja Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza. W tym roku organizatorzy wprowadzili zmiany w regulaminie: konkurs jest trzyetapowy. W kwietniu kapituła ogłosiła tzw. krótką listę tytułów, na której znalazło się 19 książek, które przeszły do kolejnego etapu. Jak wyjaśniał sekretarz kapituły Tomasz Tyczyński, jury postanowiło w ten sposób rekomendować czytelnikom szerszą listę książek. - To ważne nie tylko dla czytających, którzy chcą kierować się wskazaniami nagród literackich, ale także dla autorów. W poprzednich edycjach zdarzało się, że na nominację do nagrody zasługiwało więcej niż pięciu autorów. Ale wiedzieli o tym jedynie jurorzy. Od dziesiątej edycji chcemy wskazywać większą liczbę wartościowych tytułów - wyjaśniał Tyczyński. 

Literatura w ofensywie

Teraz, podczas 47. Radomskiej Wiosny Literackiej, jury nagrody ogłosiło piątkę nominowanych. Są to:

- Barbara Elmanowska, „Woliera”, Wydawnictwo J;  Joanna Mazur, „Ciepło-zimno”, Wydawnictwo Seqoja, Monika Muskała; „Rondo Rodeo”, Nisza, Katarzyna Sobczuk, „Mała empiria”, Dowody, Maciej Wnuk, „Miejsca odległe”, Biuro Literackie.

- Cieszy mnie to, że udało nam się skompletować taki zestaw, który obejmuje też wydawnictwa niewielkie, wydawnictwa jakby mniej oświetlone reflektorami. Udało nam się też umieścić na tej liście książki, które słabiej zafunkcjonowały na radarach krytycznoliterackich – mówi Piotr Sadzik, członek kapituły.

- Debiuty literackie i drugie książki, bo taka jest definicja naszej nagrody, zaprzeczają temu, co mówi się o literaturze, że ona jest w defensywie. Literatura jest bardzo ofensywna i co roku pojawia się kilkanaście, kilkadziesiąt tytułów, które są niezwykle interesujące - uważa Józef Olejniczak, juror nagrody. 

Coraz dziwniejsza literatura

W tegorocznej, jubileuszowej edycji zgłoszonych zostało blisko sto książek. Oceniała je kapituła, w skład której wchodzą wybitni literaturoznawcy, pisarze i krytycy: Ewa Graczyk (przewodnicząca), Anna Kałuża, Zofia Król, Zbigniew Kruszyński, Józef Olejniczak, Piotr Sadzik, Justyna Sobolewska. Sekretarzem kapituły jest Tomasz Tyczyński.

- Ja mam wrażenie, że literatura robi się coraz dziwniejsza i że coraz trudniej jest nam określić, co jest literaturą, a co nią nie jest. Te granice stają się coraz bardziej osmotyczne, płynne. Osobiście obserwuję coraz wyraźniej, ale to moje zdanie, taki wątek narastającej grozy. Poczucie, że świat jest w niebezpieczeństwie, że zagrożenie jest blisko. To jest coś, co jest doświadczeniem bardzo wielu pisarek i pisarzy - mówi Ewa Graczyk, przewodnicząca kapituły.

Nazwisko laureatki lub laureata nagrody, a także osobę, która w ramach rezydencji literackiej spędzi miesiąc w Vence na południu Francji, poznamy we wrześniu, jak zawsze podczas odbywającego się w Radomiu i we Wsoli festiwalu „Opętani literaturą”. Laureat nagrody otrzymuje 40 tys. zł. Nagrodę finansową odbierają również nominowani.

Ustanowiona przez radomski samorząd nagroda przyznawana jest za debiut, rozumiany jako pierwsza lub druga książka danego autora, napisana prozą artystyczną w języku polskim. Nagroda została ustanowiona w 2015 r. przez samorząd Radomia, a przyznana została po raz pierwszy rok później.

kat, bdb

Stefan Chwin (fot. Materiały prasowe/MWG Wsola)

Stefan Chwin jest powieściopisarzem, krytykiem literackim, eseistą i historykiem literatury, wykładowcą Uniwersytetu Gdańskiego. Jest autorem kilkudziesięciu książek literackich i krytycznoliterackich. Za powieść „Hanemann” (1995), tłumaczoną na wiele języków obcych otrzymał Paszport Polityki.

Jest także laureatem nagrody im. Andreasa Gryphiusa, jednego z najważniejszych niemieckich wyróżnień literackich, Nagrody Literackiej Gdynia (2011) za tom esejów „Samobójstwo jako doświadczenie wyobraźni” oraz Nagrody Fundacji im. Kościelskich (1983) za „Bez autorytetu (szkice)”, której był współautorem.

Cykl od 2023 r.

„Literatura według...” to cykl spotkań z pisarzami, poetami i tłumaczami. Jego założeniem jest zaproszenie do poprowadzenia spotkań wybitnych krytyków literackich, pisarek, pisarzy czy literaturoznawców, którzy z kolei wybierają do rozmowy ważnych dla siebie autorów.

Cykl został zainicjowany w Muzeum Witolda Gombrowicza w 2023 r. Wówczas gospodynią była Justyna Sobolewska, krytyczka, dziennikarka i pisarka. W 2024 r. autorką spotkań została Eliza Kącka, pisarka, literaturoznawczyni i krytyczka literacka.

W tym roku gospodarzem cyklu jest dr hab. Jarosław Klejnocki, pisarz, poeta, eseista, krytyk literacki, nauczyciel akademicki, juror Nagrody Literackiej m.st. Warszawy. Do tej pory odbyły się dwa spotkania: z Krzysztofem Vargą oraz z Mariuszem Czubajem.

Wstęp wolny. Ilość miejsc ograniczona. Jak zawsze chętnych do udziału w wydarzeniu zawiezie do Wsoli z Radomia bezpłatny autobus, który odjedzie z przystanku Chrobrego / Czysta, obok galerii handlowych (kierunek Michałów) o godz. 16.20. Powrót po spotkaniu, tym samym autobusem.

Podczas spotkania można będzie kupić książki Stefana Chwina.

Krzysztof Varga (fot. Rafał Komorowski, Wikipedia)

Krzysztof Varga jest pisarzem, krytykiem literackim, dziennikarzem, a także autorem tekstów piosenek zespołu Dr Misio, założonego przez aktora, Arkadiusza Jakubika. Za tom prozy „45 pomysłów na powieść. Strony B singli” otrzymał Nagrodę Fundacji Kultury. Trzykrotnie znalazł się w finale Nagrody Literackiej Nike: za „Tequilę” (w 2002 r.), „Nagrobek z lastryko” (w 2008 r.) i za „Gulasz z turula” (w 2009 roku; publikacja została wyróżniona przez czytelników).  

Pisarz będzie pierwszym gościem tegorocznego cyklu „Literatura według...”. O to, jaka jest literatura według Krzysztofa Vargi będzie pytał dr hab. Jarosław Klejnocki, pisarz, poeta, eseista, krytyk literacki, nauczyciel akademicki, juror Nagrody Literackiej m.st. Warszawy i wieloletni dyrektor Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza w Warszawie.

„Literatura według...” to cykl spotkań z pisarzami, poetami, tłumaczami który rozpoczęliśmy w 2023 roku. Wówczas gospodynią była Justyna Sobolewska, krytyczka, dziennikarka i pisarka, członkini kapituły Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza. Justyna Sobolewska zaprosiła do rozmów Marcina Wichę, Piotra Sommera oraz Zytę Rudzką. W 2024 roku gospodynią spotkań była Eliza Kącka, pisarka, literaturoznawczyni i krytyczka literacka, członkini kapituły Nagrody Literackiej Gdynia. Eliza Kącka do Wsoli zaprosiła Weronikę Murek, Piotra Pazińskiego oraz Urszulę Honek.

„Literatura według...” – to zatem literatura według gospodarzy spotkań, bo to oni, dobierając rozmówców, pokazują, jaka literatura lub jakie literackie postawy są im bliskie. A zarazem to literatura według zaproszonych gości – to oni opowiadają o swoim pisarstwie, ale i o swoim widzeniu literatury.

Rozmowa Jarosława Klejnockiego z Krzysztofem Vargą odbędzie się w Muzeum Witolda Gombrowicza we Wsoli w niedzielę, 23 lutego. Początek o godzinie 17.00. Wstęp wolny.

Jak zawsze, chętnych do udziału w wydarzeniu zawiezie do Wsoli z Radomia bezpłatny autobus, który odjedzie z przystanku Chrobrego/Czysta, obok galerii handlowych (kierunek Michałów) o godz. 16.20. Powrót po spotkaniu, tym samym autobusem.

.