Premiera "Zemsty" w radomskim teatrze w reżyserii Pawła Świątka miała miejsce 25 marca (for. Teatr Powszechny/Radom)

"Jesteśmy w najwyższym stopniu zniesmaczeni po obejrzeniu części przedstawienia, które oferuje młodzieżowej publiczności Teatr Powszechny im. Jana Kochanowskiego w Radomiu.

Ryzykowny eksperyment

Państwo Artyści, czy macie dzieci? Dla jakiego świata chcecie je wychowywać? Czy epatowanie młodocianej wrażliwości nastolatków obscenicznymi scenami nie mającymi nic wspólnego z prezentowaniem klasycznego repertuaru uważacie za rzecz właściwą i stosowną?

Łączenie dwu tak odległych od siebie rzeczywistości jak sportretowana przez Fredrę polska kultura szlachecka i świat PRL-u (takie było ponoć zamierzenie twórców spektaklu) jest eksperymentem ze wszech miar ryzykownym i wielkim wyzwaniem dla realizatorów tego pomysłu. Eksperyment jest celowy o tyle, o ile generuje jakieś wartościowe z artystycznego punktu widzenia efekty. Czy w tym wypadku tak było? To wysoce wątpliwe.

Karkołomne połączenie

Świadomy twórca zazwyczaj wpisuje w swoje dzieło projekt adresata, w tym wypadku widza. Wiadomo było, że spektakl przeznaczony jest przede wszystkim dla młodzieży szkolnej. Dla nastolatków te dwie bardzo odmienne rzeczywistości – świat staropolskiej kultury szlacheckiej i świat realiów PRL-u są równie odległe, nieznane i niezrozumiałe. Ich karkołomne połączenie nie ułatwia młodzieży poznania i zrozumienia żadnej z tych dwu epok. Prezentuje świat totalnego chaosu, a jeśli chwilami bawi, to apelując do najbardziej prymitywnych instynktów młodocianej publiczności. Niezrównany, błyskotliwy humor fredrowskich komedii został na scenie dosłownie zarżnięty, a jedno z ważniejszych klasycznych polskich dzieł zmasakrowane.

W majestacie sztuki

Co mogą czuć i myśleć dojrzali aktorzy – kobiety i mężczyźni, którzy epatują ze sceny młodą wrażliwość widzów wulgarną seksualnością wykreowanych przez siebie postaci? Powiecie, że ci młodzi znają już to wszystko może lepiej niż pokolenie wapniaków. Tak, ale czy musi podawać im to na tacy instytucja teatru będąca zawsze ostoją tak zwanej wyższej kultury i to pod skrzydłami szkół, które uczniów na to przedstawienie doprowadzają. Tyle się słyszy o potrzebie chronienia dzieciaków przed wynaturzoną zmysłowością, a potem w majestacie “sztuki” niszczy się pozostałości ich naturalnych ochronnych barier psychologicznych. Czy nie jest to jawny gwałt na tym, co w dzieciach delikatne i kruche i ich pokładach głębszej ludzkiej wrażliwości?

Nie oszukujmy się, teatr wiąże koniec z końcem dzięki spektaklom dla młodzieży szkolnej i to powinno Was do czegoś zobowiązywać. My, naiwni dorośli, którzy zaufaliśmy placówce kulturalnej, pozwoliliśmy na to, aby nasi podopieczni płacili za ich ogłupianie i deprawację. Nigdy sobie tego nie darujemy.

Nasze zaufanie (piszę w imieniu społeczności dwóch szkół) do Państwa instytucji będzie po tym przykrym ze wszech miar doświadczeniu bardzo trudno odbudować".

Pod listem podpisało się kilka nauczycielek i nauczycieli z dwóch szkół podstawowych w regionie radomskim (dane do wiadomości redakcji). Byli na spektaklu wraz z 97 uczniami.

Śródtytuły pochodzą od redakcji.

Tak głosowali radni

Tym sposobem w poniedziałek odbyły się dwie sesje. Na zwyczajnej w porządku obrad znalazł się projekt uchwały w sprawie dokonania zmian w uchwale budżetowej na 2021 r. Chodziło w niej - upraszczając - o zwiększenie i zmniejszenie planu dochodów oraz przesunięcia pieniędzy między zadaniami. Miasto zaproponowało m.in. zmniejszenie o 3 mln zł wydatków na przebudowę wiaduktu w ul. Żeromskiego, 2 mln 400 tys. na dokumentacje przebudowy ul. Wolanowskiej. Ale w projekcie zapisano też pieniądze w kwocie 17 mln 186 500 zł przeznaczone na wynagrodzenia i pochodne od wynagrodzeń w szkołach i placówkach oświatowych. Podobnie prezydent chciał zagwarantować pieniądze na wypłaty pensji dla pracowników Domów Pomocy Społecznej, prowadzących rodziny zastępcze itp.

Radni PiS na nie

Ale radni PiS projekt uchwały odrzucili. Dopiero, gdy okazało się, że przez to ogromna rzesza (około 4,5 tys. osób) nauczycieli i pracowników opieki społecznej nie otrzyma grudniowych pensji, przyszła refleksja. Prezydent w ekspresowym tempie wniosek do przewodniczącej rady miejskiej wniosek o zwołanie jeszcze tego samego dnia sesji nadzwyczajnej,na której radni będą mogli naprawić swój błąd.  Tak się też stało, Kinga Bogusz zwołała sesję nadzwyczajna tuż po zakończeniu pierwszej, zwyczajnej. 

Nie ma dla nauczycieli

Już w  jej trakcie przewodniczący klubu radnych PiS zarzucił wiceprezydent Katarzynie Kalinowskiej, odpowiedzialnej w mieście za edukację, że podczas sesji zwyczajnej mówiła o wielu rzeczach "ale nie o tym że nie ma pieniędzy dla nauczycieli". - Były rozpaczliwe telefony: jak tak można, nie dajecie pensji nauczycielom. Ciesze się, że pani przewodnicząca sesję zwołała, ale nie powinno tak obradowanie wyglądać. Nie mamy gwarancji, że wyrzucane teraz inwestycje w budżecie się znajdą - próbował przekonywać Łukasz Podlewski. Zarzucił prezydentowi i jego ekipie, że doprowadzili budżet "do tego stanu, że dziś może nie być pieniędzy dla nauczycieli".

Radny Kazimierz Woźniak (niezależny) wyjaśnił, że do zabrania głosu sprowokował go radny Podlewski. - Nie pamiętam roku, by nie byłoby sesji "czyszczących", każdego roku były środki przesuwane także na oświatę. Nie widzę w tym nic dziwnego, choć jestem zdziwiony postawą starych stażem radnych PiS. Przecież za prezydenta Kosztowniaka też tak było i była zgoda. Ta praktyka wynika z przepisów prawa, budżet to otwarta księga, którą zamyka się na koniec roku - edukował radny z wieloletnim stażem.

Ratunek po samobóju

Wiceprezydent Mateusz Tyczyński uznał, że zachowanie Łukasza Podlewskiego, "to próba ratowania się po samobóju" strzelonym przez radnych PiS. - Kasa miasta, powtarzamy to jak mantrę, nie jest pusta. Trzeba tylko chcieć przełożyć z jednej kupki na drugą. Wierzymy w mądrość radnych, że to zrobimy, choć na szefa klubu klubu radnych PiS nie można liczyć, bo nie szuka w porozumienia, tylko politycznych utarczek - mówił wiceprezydent.

Prezydent Witkowski podkreślał, że trzeba mieć świadomość, że budżet miasta w blisko 50 proc. to finansowanie oświaty i rozwiązywanie jej problemów, to znajdowanie pieniędzy i płacenie rachunków. - Mam nadzieję, że wspólnie takimi uchwałami nie będziemy straszyć 4,5 tys.nauczycieli radomskich szkół. Pokazaliśmy, że potrafiliśmy znaleźć pieniądze. To nie jest zasypywanie dziur - zapewniał Radosław Witkowski.

Tym razem w głosowaniu wzięło udział 23 radnych; za było 13, przeciw 2, 8 wstrzymało się od głosu. Radni PiS znaleźli się głównie w gronie wstrzymujących się od głosu.

bdb

Zdjęcie ilustracyjne

Zgłoszenia nauczycieli deklarujących chęć zaszczepienia się były przyjmowane do wczoraj. - Z informacji, które otrzymaliśmy od dyrektorów wszystkich radomskich placówek oświatowych wynika, że na 2 tys. 326 uprawnionych wolę zaszczepienia wyraziło 1 tys.115 osób, czyli 48 proc. uprawnionych. Z kolei w żłobkach, na 49 uprawnionych pracowników, zaszczepić się chce 21 osób - wymienia Janusz Kalinowski z biura prasowego urzędu miejskiego.

Pedagogom do 60. roku życia ma być podawany preparat firmy AstraZeneca. Wielu nauczycieli krytycznie odnosiło się do tych planów, przede wszystkim do kwestii skuteczności tej szczepionki.

Szczepienia w wyznaczonych do tego szpitalach rozpoczną się w poniedziałek, 15 lutego.

bdb

Zdjęcie ilustracyjne (Fot. WOT)

- To dane niepełne, zebrane jeszcze przed świętami Bożego Narodzenia. Chętnych do testowania jest 30 do 50 proc. pedagogów uczących w klasach I-III - mówi wiceprezydent Radomia Katarzyna Kalinowska. Jej zdaniem akcja testowania jest bardzo ważna. - Im mamy większą wiedzę na temat pandemii, tym lepsze środki możemy podjąć, by ograniczać jej rozwój - podkreśla wiceprezydent.

Katarzyna Kalinowska dodaje, że wprawdzie część nauczycieli jest już po covidzie, ale nie wszyscy byli testowani i nie ma ich w systemie sanepidowskim. - W związku z tym ten poziom bezpieczeństwa jest na pewno większy jeśli chodzi o COVID-19, niż to wynika z deklaracji, które nauczyciele składają przed poddaniem się tym testom - podkreśla Kalinowska.

Na początku roku szkolnego (we wrześniu i październiku ubiegłego roku) w radomskich szkołach pojawiały się ogniska zakażeń koronawirusem. - Zatem ta akcja przesiewowa będzie takim czynnikiem, który zwiększy zaufanie rodziców i uczniów, związane z powrotem do szkół. Natomiast dyrektorzy będą mieli pewność, jaki procent ich pracowników przeszedł covid, jaki procent aktualnie jest nosicielem wirusa i dzięki temu będzie można eliminować źródła zakażeń - twierdzi Katarzyna Kalinowska.

Wiceprezydent przypomina, że nauczyciele będą też priorytetowo traktowani w przypadku szczepień. - I akcja testowania jest spójna z narodowym programem szczepień - zaznacza Katarzyna Kalinowska.

Testowanie nauczycieli zaplanowano na bieżący tydzień. Nie ma jeszcze ostatecznej decyzji, czy uczniowiue z klas I-III wrócą do szkoły.

bdb

W przeglądzie organizowanym przez radomski oddział Związku Nauczycielstwa Polskiego bierze udział dziesięć osób. Są to zarówno czynni pracownicy, jak również osoby na emeryturze. Prace wykonane zostały różnymi technikami takimi jak: malarstwo, grafika, wypalanie. Powstały w latach 2018 - 2020.

Zobaczymy prace: Iwony Bednik-Szymańskiej, Marka Citaka, Elżbiety Mackiewicz, Doroty Rogali, Moniki Rusin-Szarej, Marka Skoczylasa, Barbary Skoniecznej, Piotra Sobolewskiego, Elżbiety Stępień, Agnieszki Żabińskiej.

Przegląd odbywa się co dwa lata. Pierwszy  miał miejsce w 1998 roku, pomysłodawczynią projektu jest Elżbieta Mackiewicz.

Zajęcia zaplanowano w weekendy; zakończą się one w grudniu. W ich skład wejdą wykłady tematyczne (otwarte dla nauczycieli) i ćwiczenia praktyczne (stała grupa).

Warsztaty dotyczyć będą rozbudzania zainteresowania literaturą, kulturą i teatrem wśród uczniów. W ich trakcie poruszone zostaną liczne tematy służące wypełnieniu zajęć w ramach nauki języka polskiego. Rozszerzą one wiedzę na temat teatru i pozwolą wykorzystać ją podczas zajęć lekcyjnych, zadawania pracy domowej itp. Dzięki warsztatom nauczyciele nabędą wiedzę o podstawowych pojęciach teatralnych oraz o tym jak łączyć teatr z tematami z podstawy programowej. Tematem przewodnim wszystkich spotkań będzie wielowymiarowość sytuacji twórczych, teatralnych, improwizacja, sięganie po różne media oraz łączenie kontekstów.

Dodatkowe informacje oraz zapisy: Jolanta Korłub-Ogonkowska jolantakorlub@teatr.radom.pl , tel. 534 199 010.

Brama do "Kochanowskiego" zamknięta