Jak przekonują geolodzy, znaleziska tropów wskazują na złożony zespół faunistyczny dinozaurów zamieszkujący ten obszar około 200 mln lat temu. Największe dotychczas zarejestrowane w Borkowicach ślady dinozaurów drapieżnych osiągają prawie 40 cm długości. "Borkowice to prawdziwy skamieniały skarbiec, stanowisko pod każdym względem wyjątkowe, a dla naukowców to wyjątkowa okazja na lepsze poznanie wczesnej ewolucji dinozaurów" - zapewniają.

Odkrycia dokonali latem tego roku: prof. Grzegorz Pieńkowski, geolog z Państwowego Instytutu Geologicznego – Państwowego Instytutu Badawczego (PIG-PIB) oraz dr Grzegorz Niedźwiedzki z Uniwersytetu w Uppsali (Szwecja). Okazało się, że na płytach dolnojurajskich piaskowców w kamieniołomie w Borkowicach (towarzyszących eksploatowanym surowcom ilastym) liczne perfekcyjnie zachowane są tropy dinozaurów drapieżnych i roślinożernych. Jakością zachowania dorównują one najlepszym znanym odkryciom z Grenlandii, Ameryki Północnej, Afryki Południowej czy Chin.

Zachowały się też kości

 - Aby taki stan zachowania był możliwy, musiała nastąpić w krótkim czasie bardzo szczególna sekwencja wydarzeń: ustąpienie z tego obszaru wód laguny, odsłonięcie ilastego dna, wejście dinozaurów na wciąż plastyczny (ale niezbyt grząski) grunt, wyschnięcie podłoża i utrwalenie tropów (na co dowodem są szczeliny z wysychania przecinające niektóre tropy), ponowne szybkie zalanie obszaru i równie szybkie przykrycie powierzchni przez sedymentację ławicy piasku nasuwającej się bariery – przez co ślady zostały utrwalone jako naturalne odlewy - twierdzi cytowany przez portal PIG, prof. Pieńkowski.

W Borkowicach odkryto nie tylko tropy dinozaurów. Prawdziwie zaskakujące było odkrycie w tym stanowisku także ich kości zachowanych w formie pustek czy odlewów w piaskowcach, położonych ponad warstwą z tropami. Są to wyjątkowo cenne okazy; wśród fragmentów kości zostały znalezione również szczątki innych zwierząt lądowych oraz szczątki ryb.

Według odkrywców fauna dinozaurów z Borkowic należy do jednej z najbogatszych odnotowanych w osadach dolnojurajskich na świecie.

Zwyczaje dinozaurów

- W śladach pozostawionych przez dinozaury można odczytać ich zachowanie i zwyczaje. I tak w Borkowicach mamy ślady pozostawione przez dinozaury biegnące, płynące, odpoczywające i siedzące na błotnistym osadzie oraz wiele enigmatycznych biogenicznych struktur, zapewne związanych z różnorodnymi aktywnościami życiowymi bytujących tam dinozaurów (np. ślady żerowania czy grzebania w osadzie). Znaleziska tropów wskazują na wyjątkowo złożony zespół faunistyczny zamieszkujący ten obszar - relacjonuje dr Grzegorz Niedźwiedzki.

Jak podaje portal PIG, dotychczas udało się w Borkowicach zabezpieczyć kilkaset tropów dinozaurów, reprezentujących co najmniej siedem różnych gatunków tych zwierząt, a perspektywy poszukiwawcze są daleko bardziej obiecujące. Liczba cennych obiektów, które przed dokonaniem odkrycia znalazły się w hałdach jest nieporównanie większa. Do ich wydobycia (waga bloków wynosi średnio kilkaset kilogramów, niektóre są kilkutonowe) konieczny będzie ciężki sprzęt i duże pieniądze.

kat

Źródło: Tekst, zdjęcia, wideo - Państwowy Instytut Geologiczny - Państwowy Instytut Badawczy

fot .MUKZ/facebook

Ze wstępnego rozpoznania przez Witolda Bujakowskiego, kierownika delegatury Mazowieckiego Wojewódzkiego Urzędu Konserwatora zabytków wynika, że zachowane napisy i układ pomieszczeń wskazują na istnienie w tym miejscu domu modlitwy popularnie nazywanego przez Żydów „szul” lub „bet midrasz”, zlokalizowanego w sąsiedztwie nieistniejącej już drewnianej XIX-wiecznej synagogi. Wstępne tłumaczenie napisów wskazuje na tekst modlitewny.

Według jednego z internautów, który umieścił komentarz pod postem o odkryciu na Facebooku, 'Ke-gawna', to aramejski tekst zaczerpnięty z Zoharu, recytowany w rycie chasydzkim w piątek przed wieczorną modlitwą szabatową, tuż przed wypowiedzeniem 'Barchu'.

Prace badawcze w Lipsku zostały wstrzymane, wkrótce zapadnie decyzja o rozpoczęciu wpisu budynku do rejestru zabytków województwa mazowieckiego.

kat, bdb

Jak poinformował Radio Plus Radom proboszcz parafii pw. św. Stanisława Biskupa ppłk ks. Kryspin Rak odkryte pomieszczenie nie było ujęte w inwentaryzacji kościoła. Sprawa została zgłoszona do konserwatora zabytków, który wstrzymał prace.

Konserwator zabytków w Radomiu Witold Bujakowski podkreśla, że aby przeprowadzić badania, trzeba by na temat warunków technicznych odkrytych pomieszczeń, wypowiedzieli się specjaliści.

Służby konserwatora nie wykluczają, że odkryte pomieszczenia mają związek z przebudową kościoła w okresie międzywojennym.

Pierwotnie kościół garnizonowy był cerkwią p.w. św Mikołaja, wybudowaną w 1902 roku według projektu Wiktora Syczugowa, zmodyfikowanego przez innego rosyjskiego architekta M. Prieobrażeńskiego. W 1918 roku cerkiew została przejęta przez Wojsko Polskie. Zniszczona podczas działań wojennych budowla miała być przebudowana na Muzeum Ziemi Radomskiej. Zwyciężyła jednak koncepcja przebudowy świątyni na kościół garnizonowy.

Przebudowa miała miejsce w latach 1925–1930. Autorem tej przebudowy był radomski architekt Kazimierz Prokulski. 5 października 1930 roku biskup polowy Wojska Polskiego ks. Stanisław Gall dokonał uroczystej konsekracji kościoła garnizonowego poświęconego czci Patrona Polski Św. Stanisława Szczepanowskiego, Biskupa i Męczennika.

bdb