patriotki – Mój Radom

Polityczne postawy kobiet w przededniu odzyskania niepodległości. Panel dyskusyjny w „Elektrowni”

redakcja — Thu, 22 Nov 2018 19:15:30 +0000

Artystka zorganizowała też sesję zdjęciową z udziałem kobiet (Fot. MCSW "Elerktrownia")

Anka Leśniak w swojej sztuce przywołuje nietuzinkowe, wymykające się łatwym interpretacjom biografie kobiet z przeszłości. Tym razem artystka sięgnęła do opisanej w książce Wojciecha Lady "Polscy terroryści" historii kobiet, które w pierwszych latach XX wieku włączały się w działalność polskich organizacji bojowych, biorąc udział w zamachach na carskich urzędników. Roznosiły bibułę, transportowały broń, a niekiedy zrzucały bomby z balkonów. Jak pisze Wojciech Lada: „Był to szereg niemal anonimowych dziś kobiet, które zwykle wpadały po roku lub dwóch działalności. Po zesłaniu i katordze wracały, prowadząc potem skromne życie robotnic”. Historia zapamiętała tylko te, które w II RP stały u boku liczących się mężów, jak Aleksandra Piłsudska, albo te nieliczne, które same robiły karierę polityczną. Projekt patRIOTki i wystawa prezentowana w "Elektrowni" plasują się na pograniczu zagadnień związanych z historią, pamięcią, społeczeństwem i sztuką. Wpisują się też we współczesną żywą debatę o pojęciu patriotyzmu i łączonych z nim pojęć, takich jak suwerenność, naród, walka. Zadają pytanie, czym jest polski patriotyzm na tle niepokojów i zmian we współczesnej Europie i jak w tej narracji postrzegają siebie kobiety. Panel dyskusyjny będzie okazją do rozmowy na temat politycznych postaw kobiet i motywów ich działań w przededniu odzyskania niepodległości, ale także o tym, jak obecnie postrzegamy ich aktywność. Czy współczesne polskie aktywistki mają coś wspólnego z działaczkami sprzed stulecia? Jak przez ten czas zmieniły się metody i cele walki? Zostanie również poruszona kluczowa w kontekście wystawy kwestia relacji między faktami, historyczną narracją i sztuką, a w szczególności reinterpretacja historii w perspektywie feministycznej. W panelu wezmą udział: Wojciech Lada, historyk i dziennikarz. Opublikował książki: „Wielkie Ucieczki” o nielegalnym przekraczaniu granicy w PRL-u, „Polscy Terroryści” poświęconą socjalistycznym bojówkom walczącym z caratem na przełomie XIX i XX wieku oraz „Bandyci z Armii Krajowej”(2018), dotyczącą przestępczości i zbrodni w szeregach AK; Anka Leśniak, artystka, historyczka sztuki, autorka projektu patRIOTki. Zajmuje się rolą kobiet w historii i historii sztuki; Katarzyna Lewandowska, historyczka sztuki, feministka, kuratorka, aktywistka, działaczka na rzecz praw istot nieludzkich i wykluczonych. Wykładowczyni ASP w Gdańsku oraz Gender Studies w Instytucie Filozofii UMK w Toruniu. W badaniach skupia się na poszukiwaniu cielesności w sztuce współczesnej, wykorzystując dyskurs filozofii feministycznej.

Sesja zdjęciowa w „Elektrowni”. Jak to być konspiratorką?

redakcja — Tue, 20 Nov 2018 11:12:09 +0000

– Cieszę się, że mogłam uczestniczyć w tak wyjątkowym przedsięwzięciu – mówiła pani Joanna. - Bardzo ciekawa inicjatywa, to coś, co łączy przeszłość z przyszłością, bo zostanie dla potomnych – uważa Agnieszka Nikodym, jedna z uczestniczek sesji. Sesja towarzyszyła projektowi i wystawie „patRIOTki” opartej na historii kobiet z czasów zaborów, które przeciwstawiały się caratowi. Jedne rzucały bomby z balkonu, inne transportowały broń, dynamit czy bibułę. - Wiele z tych kobiet, jak pisze Wojciech Lada w książce „Polscy terroryści”, pozostało anonimowych. Albo zostały po nich nazwiska albo czasami tylko imię. Dlatego chciałam zapytać polskie kobiety czy chciałyby dać swoją twarz tym zapomnianym z przeszłości: patriotkom i rewolucjonistkom – wyjaśnia Anka Leśniak, autorka wystawy, która pomagała modelkom w przygotowaniach. Bojowniczkami w tamtych czasach były różne panie, z różnych klas społecznych i w różnym wieku, jak Faustyna Morzycka, nauczycielka, która zapisała się potem na kurs rzucania bomb dla kobiet. To nie pierwsza sesja do projektu. Jednak, jak podkreśla Anka Leśniak, w Radomiu spotkała się ona z największym odzewem. – Nie spodziewałam się tylu chętnych, musieliśmy wybrać spośród około 60 zgłoszeń tylko kilkanaście, chętnie spotkałybyśmy się ze wszystkimi paniami, bo widać, że mocno się zaangażowały w projekt, ale niestety ciężko byłoby rozegrać to logistycznie i czasowo – mówi Anka Leśniak. Obecnie na wystawie można obejrzeć 28 portretów pań wykonanych przy okazji wystaw w innych miastach. Podczas panelu dyskusyjnego towarzyszącego wystawie „patRIOTki zawiśnie kilka kolejnych z sesji radomskiej. – Docelowo chcę wydać publikację z setką fotografii na stulecie niepodległości, liczę, że się uda – mówi artystka. Panel dyskusyjny „Polskie terrorystki?” odbędzie się w piątek, 23 listopada w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej "Elektrownia". W panelu wezmą udział: Wojciech Lada, historyk i dziennikarz. Współpracował m.in. z „Rzeczpospolitą” i „Życiem Warszawy”, publikował w „Focusie Historii”, „Newsweeku Historii” i tygodnikach opinii; Anka Leśniak, artystka, historyczka sztuki, autorka projektu „patRIOTki". Zajmuje się rolą kobiet w historii i historii sztuki; Katarzyna Lewandowska, historyczka sztuki, feministka, kuratorka, aktywistka, działaczka na rzecz praw istot nieludzkich i wykluczonych. Wykładowczyni ASP w Gdańsku oraz Gender Studies w Instytucie Filozofii UMK w Toruniu; Magdalena Ujma, krytyczka sztuki, kuratorka wystaw i projektów z zakresu sztuki współczesnej. Ukończyła historię sztuki i zarządzanie kulturą. Fot. MCSW "Elektrownia"

Sesja zdjęciowa w „Elektrowni”. Panie „użyczą” twarzy konspiratorkom z przełomu XIX i XX wieku

redakcja — Thu, 15 Nov 2018 09:40:14 +0000

nka Leśniak-patRIOTki 2016 (dokumentacja-fotograficzna Tomasz Komorowski)

Panie „użyczą” w ten sposób swoich twarzy konkretnym, choć dziś niemal anonimowym konspiratorkom, po których często nie pozostały żadne wizerunki. Były to kobiety z różnych klas społecznych, w różnym wieku i z różnym wykształceniem. Efekty sesji zostaną zaprezentowane podczas kolejnych odsłon projektu „patRIOTki” oraz na stronie internetowej artystki. Sesja odbędzie się w poniedziałek, 19 listopada,w godz. 9-14 w "Elektrowni" przy ul. Kopernika 1. Zgłoszenia ochotniczek przyjmowane są do 16 listopada do godz. 14 pod adresem mailowym ewelina@elektrownia.art.pl Wiadomości powinny zawierać imię i nazwisko, wiek i numer telefonu do kontaktu. Ilość miejsc ograniczona, decyduje kolejność zgłoszeń. Mile widziane własne stroje, zwłaszcza „góry” (bluzki, żakiety), nakrycia głowy i dodatki w klimacie przełomu XIX i XX wieku.