patroni – Mój Radom

Dwie ulice i skwer mają swoich patronów. To prof. Tadeusz Sołtyk, Jan Zumbach i adw. Maria Gajewicz-Zajewska

redakcja — Tue, 27 Aug 2024 09:05:47 +0000

Zdjęcie ilustracyjne

Droga dojazdowa do Lotniska Warszawa-Radom, biegnąca od ulicy Lubelskiej w kierunku południowym, będzie nosiła imię prof. Tadeusza Sołtyka. W tym przypadku z wnioskiem wystąpił Radomski Samorząd Obywatelski przypominając, że to Honorowy Obywatel Radomia, osoba zasłużona dla polskiego lotnictwa, a samoloty jego konstrukcji na stałe zapisały się w historii.

Decyzją rady miejskiej wewnętrzna droga dojazdowa odchodząca w kierunku południowym od ulicy Podleśnej będzie nosiła imię Jana Zumbacha. Była to inicjatywa współwłaścicieli nieruchomości, którzy w swoim uzasadnieniu przypomnieli, że Jan Zumbach był asem polskiego lotnictwa, pilotem dywizjonu 303.

Skwer położony między ulicami Śniadeckich, Warszawską i Parkową będzie nosił imię adw. Marii Gajewicz-Zajewskiej. Z taką propozycją wystąpiła Okręgowa Rada Adwokacka w Radomiu. Jej członkowie w swoim wniosku podkreślili, że Maria Gajewicz-Zajewska to wybitna działaczka społeczna i zasłużona adwokatka.

Przyjęte uchwały wejdą w życie po 14 dniach od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa
Mazowieckiego.

kat

2024 r. będzie rokiem Witolda Gombrowicza i Jacka Malczewskiego. Obaj mają bliskie związki z Radomiem

redakcja — Wed, 22 Nov 2023 12:31:19 +0000

Witold Gombrowicz (fot. MWG Wsola/ Maciej Bociański

W 2024 r. obchodzić będziemy 120. rocznicę urodzin i 55. rocznicę śmierci Witolda Gombrowicza – powieściopisarza, dramaturga i nowelisty. Autor „Ferdydurke” należy do pisarzy wyjątkowych w dziejach światowej literatury ze względu na swą filozofię, sposób konstruowania tekstów i siłę języka. Jest uznawany za jednego z tych twórców XX wieku, którzy odegrali przełomową rolę w kształtowaniu świadomości i tożsamości narodowej Polaków. Jego twórczość to wielka debata o sensie polskości. Jest jednym z najważniejszych i najbardziej znanych na świecie pisarzy polskich, a także jednym z najczęściej tłumaczonych.

Witold Gombrowicz ma rodzinne wiązki z Radomiem i podradomską Wsolą. Dla "Życia radomskiego" przez lata recenzje teatralne pisał jego brat Jerzy, do którego również należał dwór we Wsoli. To tam, gdzie często bywał, Witold Gombrowicz ponoć zaczął pisać "Ferdydurke". Obecnie w dawnej rodowej siedzibie Gombrowiczów znajduje się muzeum, które pielęgnuje pamięć o autorze "Iwony, księżniczki Burgunda" i przybliża jego twórczość. Z kolei w Teatrze Powszechnym w Radomiu co dwa lata odbywa się Międzynarodowy Festiwal Gombrowiczowski; jego szesnasta już edycja zaplanowana jest na październik 2024 r.

Symbolista i patron

Jacek Malczewski to jeden z najwybitniejszych malarzy polskich przełomu XIX i XX stulecia. Urodził się w 1854 roku w Radomiu. W 2024 r. obchodzić będziemy 170. rocznicę jego urodzin oraz 95. rocznicę śmierci. Był studentem Szkoły Sztuk Pięknych w Krakowie. Na początku lat 90. XIX wieku swoją twórczością zainicjował w młodopolskim malarstwie nurt symbolizmu, pobudzając zarazem odrodzenie romantycznej tradycji. W 1908 r. otrzymał tytuł profesora, a w 1912 został rektorem Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie. W Lutosławicach założył szkółkę malarską dla utalentowanych dzieci wiejskich.

Współcześnie Jacek Malczewski patronuje radomskiemu muzeum, gdzie znajduje się czwarta co do wielkości w Polsce kolekcja jego obrazów. Instytucja organizuje liczne wydarzenia poświęcone artyście i jego twórczości.

Pozostałymi patronami 2024 r. na Mazowszu zostali wybrani: Tadeusz Boy-Żeleński - pisarz, tłumacz, Stanisław Grzepski/Grzebski - matematyk i filolog i Zbigniew Herbert - poeta.

kat, bdb

Odcinki trasy NS z patronami. Jeden ma nosić imię Jana Olszewskiego, drugi – Andrzeja Wajdy

redakcja — Mon, 22 Aug 2022 11:39:51 +0000

Radomianie dla Demokracji sami "nadali" trasie imię Andrzeja Wajdy (fot. Radomianie dla Demokracji)

Przypomnijmy: obywatelski wniosek o nadanie odcinkowi trasy od Żeromskiego do Prażmowskiego imienia Andrzeja Wajdy radni rozpatrywali pod koniec października 2020. Nie zgodzili się na to radni Prawa i Sprawiedliwości. Swoje stanowisko uzasadniali tym, że czekają na ostateczne zebranie podpisów mieszkańców pod wnioskiem, by tę część trasy "oddać" Janowi Olszewskiemu. Na nic zdały się wyjaśnienia, że trasa NS jest długa i także były premier będzie mógł być jej patronem. Łukasz Podlewski, przewodniczący klubu radnych PiS upierał się, że wnioskodawcom zależy na odcinku, któremu planowano nadać imię Andrzeja Wajdy.

Dziś prezydent Radosław Witkowski ocenia, że dwa lata temu "nie było politycznego poparcia" dla inicjatywy. Teraz może być, bo radni PiS "dostali" do "obsadzenia" odcinek trasy, na którym od początku im zależało. Obie propozycje poprała komisja kultury rady, ale stosowne uchwały musi jeszcze przegłosować cała rada miejska. Sesja odbędzie się 28 sierpnia.

Andrzej Wajda ma już swoją ulicę?

W marcu 2021 r., w 95. rocznicę urodzin wybitnego reżysera, aktywiści skupieni w stowarzyszeniu Radomianie dla Demokracji zorganizowali happening, podczas którego sami nadali nazwę Andrzeja Wajdy fragmentowi trasy NS, o co wcześniej wnosili do rady miejskiej.

Związki Andrzeja Wajdy, wybitnego reżysera filmowego i teatralnego, są oczywiste. Artysta przez 10 lat mieszkał w Radomiu - podczas II wojny światowej i zaraz po niej - w wojskowym budynku przy ul. Malczewskiego (ojciec był oficerem Wojska Polskiego, zginął w Katyniu). Późniejszy reżyser uczył się też w radomskim ognisku plastycznym. Przez lata wspierał darami Muzeum Sztuki Współczesnej, jest inicjatorem powstania Mazowieckiego Centrum Sztuki Współczesnej Elektrownia. W 2000 roku otrzymał honorowe obywatelstwo Radomia.

Jan Olszewski, były premier Rzeczpospolitej w latach 1991–1992 był prawnikiem, działacz opozycji antykomunistycznej w okresie PRL, obrońcą w procesach politycznych, w tym uczestników robotniczego protestu w czerwcu 1976 r. w Radomiu, jeden z założycieli Komitetu Obrony Robotników.

bdb

Andrzej Wajda i Jan Olszewski nowymi patronami ulic w Radomiu?

redakcja — Tue, 16 Jul 2019 10:51:09 +0000

Fot. UM Radom

"Chcemy, aby śródmiejski odcinek trasy N-S nosił imię Andrzeja Wajdy, a ulica wzdłuż obwodnicy południowej na odcinku od Wyścigowej do Witkacego - premiera Jana Olszewskiego. Z wnioskiem o nadanie nazw dwóch ulic wystąpimy do komisji kultury i promocji (rady miejskiej - przyp. autor) - napisał na Facebooku wiceprezydent Konrad Frysztak. Jak wyjaśnia, chodzi o właściwie uhonorowanie tych dwóch ważnych w naszej historii postaci. "Andrzej Wajda to znany na całym świecie reżyser, człowiek filmu i kina. Jan Olszewski to były premier, działacz opozycji i obrońca w procesach politycznych w PRL. Mam nadzieję, że radni zaakceptują naszą propozycję" - podkreśla wiceprezydent. Wiceprezydent wydał też stosowaną zgodę na odstępstwo od reguły zapisanej w uchwale, która mówi o tym, że nadać imię ulicy można dopiero po pięciu latach od śmierci danej osoby. Przypomnijmy: związki Andrzeja Wajdy z Radomiem były bardzo bliskie. Reżyser mieszkał tu ( w kamienicy przy dzisiejszej ul. Malczewskiego) wraz z rodziną podczas wojny i tuż po niej. Jego ojciec był oficerem 72. Pułku Piechoty im. Dionizego Czachowskiego, zginął w Katyniu. Wajda był inicjatorem powstania w Radomiu centrum sztuki współczesnej i adaptacji na ten cel dawnej elektrowni miejskiej (tak powstało MCSW Elektrownia), wcześniej podarował radomskiemu muzeum wiele swoich prac. Jan Olszewski jest również zasłużoną dla Radomia osobą. W latach 70. i 80. XX wieku przyszły premier jako adwokat był obrońcą prześladowanych przez PRL-owski aparat ucisku robotników, uczestników protestu w 1976 roku. kat, bdb

Niesłuszni patroni ulic do dekomunizacji. Narodowcy mają listę swoich

redakcja — Mon, 13 Feb 2017 12:16:54 +0000

Narodowcy zgłaszają nowych patronów ulic

Zgodnie z przyjętą przez Sejm ustawą z 1 kwietnia 2016 roku o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej samorządy mają obowiązek zmienić wymagane nazwy w terminie 12 miesięcy od daty wejścia w życie ustawy. - Radomski oddział IPN przekazał już radnym wykaz ulic, które wymagają zmiany. My jako środowisko narodowe chcielibyśmy przedłożyć swoją propozycję nowych patronów. Są wśród nich żołnierze podziemia antykomunistycznego, społecznicy, parlamentarzyści II RP oraz osoby duchowne. Wszyscy z olbrzymimi zasługami dla Radomia, regionu i Polski. Zależy nam na budowaniu tożsamości Radomia w oparciu o dobre wzorce - podkreśla Miłosz Anduła z Ruchu Narodowego. Jutro (14 lutego) przy okazji społecznej akcji „Kocham Polskę” organizowanej przez Młodzież Wszechpolską ruszy zbiórka podpisów z poparciem dla propozycji przedstawionej przez działaczy Ruchu Narodowego i MW. Jak zaznaczają inicjatorzy zmian wśród proponowanych patronów ulic są m.in.: Maciej Glogier- prawnik, społecznik i wiceprezydent Radomia, Stefan Sołtyk - społecznik, parlamentarzysta związany z przedwojenną Endecją, żołnierze wyklęci jak Franciszek Jaskulski "Zagończyk" czy Stefan Bembiński "Harnaś", a także beatyfikowani przez Jana Pawła II w gronie 108 polskich męczenników II wojny światowej ks. Stefan Grelewski, ks. Kazimierz Sykulski. - W poprzednim ustroju o wielu bohaterach nie wolno było mówić, ich biografie często były zakłamywane. Naszym obowiązkiem jest przywrócić o nich pamięć. Mamy nadzieję, że zgłoszone propozycje przyjmą się wśród radomian i godnie zastąpią komunistycznych - uważa Adam Szabelak z radomskiej Młodzieży Wszechpolskiej. Pełna lista propozycji nazw ulic: Błękitna Armia; ppor. Michał Gumiński ps. „Cezar”, por. Franciszek Jaskulski „Zagończyk”, por. Stefan Bembiński "Harnaś"; por. Aleksander Młyński "Drągal”, Maciej Glogier, Edward Balcer, Stefan Sołtyk, ks. Stefan Grelewski, ks. Kazimierz Sykulski, św. Maksymilian Kolbe. Przypomnijmy: nazwy ulicom, skwerom, placom nadaje rada miejska, wcześniej propozycje opiniuje komisja kultury rady. kat Fot. RN Radom