Zdjęcia z próby medialnej, fot.Teatr Powszechny/ Bogdan Karczewski

- Jest to taka czarna komedia, która mówi o relacjach w rodzinie, o relacjach między braćmi i problemach, które potrafią "rozwalić" rodzinę od środka. To również taka przestroga, żebyśmy pomyśleli, jak należy te relacje rodzinne i z bliskimi uporządkować. Żeby życie było harmonijne, żebyśmy się nie zaplątali w jakieś nieszczęście - mówi dyrektor "Powszechnego" Małgorzata Potocka.

- Nie gramy dowcipem, ale staramy się, by kontekst był komiczny. Chcemy by to wszystko było bardzo wiarygodne, od serca, aby emocje były bliskie emocjom człowieka, a nie wariata. Aczkolwiek sam tekst ma taka siłę, że trzeba dokonać takiego wysiłku, żeby nie pójść w świat tylko i wyłącznie żartobliwy - opowiada Błażej Peszek. Jednocześnie zastrzega, że to nie jest farsa. - To jest bardzo dobrze napisana, psychologiczna komedia. Są w niej głębokie rozmowy i głębokie przemyślenia - dodaje dyrektor Potocka.

Reżyser zdradza, że w oryginalnym tekście matka nie pojawia się na scenie, jest zawsze za drzwiami. - Postanowiłem wprowadzić mamę, żeby ten kontekst jeszcze bardziej wzmocnić i żeby tez przyrodni bracia mogli się odnieść do konkretnej postaci, co staje się jeszcze bardziej dramatyczne i nas bardziej dotyka, bo matka nie jest tylko w sferze opowieści, ale także kontaktu osobistego - tłumaczy Błażej Peszek.

Przekład Rubi Birden, reżyseria - Błażej Peszek, scenografia i kostiumy Michał Dracz, muzyka - Wojtek Kiwer. Obsada: Jan - Jarek Rabenda, Karol - Michał Węgrzyński, Małgorzata Maślanka jako Mama.

bdb

"Zbrodnia z premedytacją", fot. Bogdan Karczewski/Teatr Powszechny Radom (zdjęcia z próby)

"Zbrodnia z premedytacją"  to opowiadanie zawarte w tomie "Pamiętnik z okresu dojrzewania" - pełna absurdu parodia kryminału będąca relacją ze śledztwa w sprawie zbrodni, do której nie doszło. Do wiejskiej posiadłości K. w celu uregulowania spraw urzędowych przybywa sędzia śledczy. Mimo że wizyta jest zapowiedziana, nikt nie oczekuje go na stacji. Kiedy dociera do celu, zostaje przyjęty przez domowników niczym niespodziewany gość. Wreszcie podczas obiadu w sztywnej, pełnej napięcia atmosferze, domownicy wyznają śledczemu, że pan domu zmarł w nocy...

Pan H. prowadzi śledztwo

Jak zapewnia Błażej Peszek, na scenie zobaczymy niezwykle barwne postaci. - Zacznijmy od mistrza ceremonii: Piotr Kondrat wciela się w postać lokaja, człowieka, który manipuluje tym całym światem, ponieważ chcemy w tym spektaklu opowiedzieć trochę właśnie o manipulacji w świecie, w polityce, o manii prześladowczej, o grzechu zaniechania, o braku miłości i o teoriach spiskowych, które są bardzo popularne i potrafią nieźle namącić w naszym życiu; więc jest on takim Belzebubem. Potem jest matka (Izabela Brejtkop), wdowa, która cierpi o utracie męża, aczkolwiek nie do końca, są też jej dzieci: Antoś i Cecylka (Adam Majewski i Joanna Zagórska), które też mają swoje tajemnice, swoje dziwne kontakty, są też pewnym narzędziem manipulacji tych starszych osób. Przybywa do nich pan H. (Michał Węgrzyński) - u Gombrowicza jest to sędzia śledczy, u nas jest to człowiek przypadkowy - który kompletnie nie spodziewa się tego, co zastaje, można wręcz powiedzieć, że wpada w okolice świata, które są cofnięte o kilkadziesiąt, prawie 100 lat i próbuje się w tym świecie odnaleźć. Wpada w manie prześladowcze i próbuje rodzinę, którą odwiedza wmanipulować w swoja historię spiskową - charakteryzuje bohaterów "Zbrodni..." reżyser.

Peszek: nie stawiam tezy

Błażej Peszek chciałby, by widzowie po obejrzeniu spektaklu przekonali się, że nie są bezpieczni na świecie. -  Że grożą nam tego typu sytuacje, w których próbują nas manipulować, sterować nami. Ale jest to także opowieść o braku miłości, o tym, że kultura bierze często górę nad nasza naturą, ze próbujemy odnaleźć się w sytuacjach wbrew naszej woli, bo tak wypada. Zawsze chcemy opowiadać na scenie o rzeczach, które nas otacza, aczkolwiek nie stawiam żadnej tezy. Nie mam w zwyczaju mówić widzowi jak świat wygląda, bo wiemy jak wygląda. Sprawę zostawiamy otwartą dla widza - zapewnia reżyser. 

Małgorzata Potocka, dyrektor Teatr Powszechnego w Radomiu zdradza, że chciała, by "Zbrodnię z premedytacją" reżyserował Błażej Peszek. - Wydaje mi się, że jest najbliżej tej literatury, ma w sobie temperament i pewnego rodzaju absurd i szaleństwo, więc idealnie pasuje do takiego tematu - uważa. Zaznacza, że każde nowe pokolenie, które sięga po Gombrowicza "dodaje coś od siebie". - Rita Gombrowicz podczas ostatniej naszej rozmowy również mówiła, jak wielu młodych reżyserów z całego świata zwraca się do niej z prośbą o zgodę, bo chcą zaprezentować kolejną interpretację dzieł Gombrowicza - mówi Potocka. Wprawdzie - zaznacza - nie napisał on zbyt wiele dla teatru, ale twórcy na kanwie tej twórczości piszą swoje nowe sztuki.

Trudny, ale popularny autor

Małgorzata Potocka przyznaje, że Gombrowicz jest trudnym autorem i dla twórców teatralnych, i dla widzów. - Trudno porównywać Radom do warszawy, Gdańska czy Wrocławia, ale jakimś cudem ten festiwal został tutaj powołany i ma ogromną rzeszę stałych widzów i coraz bardziej jest widoczny w Polsce, a udało nam się także wyjść poza granice kraju - zaznacza.

W tym roku w programie festiwalu znalazły się dwa przedstawienia spoza Polski: z Argentyny i... Japonii. - Dla nas jest bardzo ciekawe, jak Japończycy odbierają Gombrowicza, jego teksty i idee. To musi być fascynujące, jak zupełnie inna kultura, mentalność, obyczaje widzi problemy, z którymi się zmagamy. Gombrowicz stworzył takich bohaterów, którzy żyją w każdej epoce: ludzi, którzy są szarpani zazdrością, miłością, pożądaniem, tęsknotą, strachem, niepewnością, ludzi, którzy cały czas zmagają się z  nieprzystosowaniem do rzeczywistości, która ich otacza. A to jest chyba stały element każdej epoki - mówi Małgorzata Potocka.

Program festiwalu tutaj i tutaj        

Bożena Dobrzyńska

"Antygona w Nowym Jorku", TVP

Antyczna tragedia Sofoklesa, przeniesiona do zamieszkanego przez bezdomnych parku na dolnym Manhattanie (…). Za niecałe 20 dolarów Sasza i Pchełka podejmują się odnaleźć ciało nieboszczyka. Jadą na Bron, odbijają po kolei wieka czekających na wywóz trumien, zabierają ciało. W parku wyprawiają stypę, w której z godnością uczestniczą zwłoki niby-Johna, bo dwaj przyjaciele omyłkowo wykradli innego trupa.

Autorem tekstu jest Janusz Głowacki, który napisał tę sztukę na zamówienie amerykańskiego teatru Arena Stage. Polska premiera w reżyserii Izabeli Cywińskiej odbyła się 13 lutego 1993 w warszawskim Teatrze Ateneum.

Do wspólnego oglądania zaprosi Jacek Wakar, krytyk teatralny, juror Międzynarodowego Festiwalu Gombrowiczowskiego, który poprowadzi rozmowę online z aktorem Janem Peszkiem.

Prezentacja odbędzie się na Scenie Kameralnej, wstęp 5 zł. Bilety: tel. 48 386 52 67, SMS: 604 56 64 06, mail bilety@teatr.radom.pl, www.teatr.radom.pl.

fot. Materiały prasowe/Małgorzata Franczuk

Wstyd, skandal, upokorzenie, kompromitacja! Tuż przed ślubem jedno z narzeczonych wycofuje się, a w kulisach przyjęcia weselnego spotykają się niedoszli teściowie. Rozmowy, początkowo pełne troski, przeprosin, choć jakby nie do końca szczerych, wraz z narastającym napięciem i wypitym alkoholem przeradzają się we wzajemne oskarżenia i wyzwiska. Bohaterowie zrywają maski, obnażając wzajemną pogardę i niechęć.

Tekst Marka Modzelewskiego to nie tylko opowieść o rodzinnym skandalu, ale również o tym, co nas zawstydza i kompromituje w oczach innych. Autor świetnie pokazuje przedstawicieli dwóch różnych klas społecznych.

Premiera "Wstydu" miała się odbyć ponad rok temu, ale do niej nie doszło z wiadomych powodów. Reżyser zapewnia, że już wtedy spektakl być kompletnie gotowy. - Teraz nie czuliśmy więc potrzeby, aby cokolwiek dopieszczać, dopracowywać, poprawiać - mówi Błażej Peszek.

Czego się wstydzimy? - Naszych ludzkich słabości chyba najbardziej, szczególnie polskich. Mówię o homofobii., o zazdrości, nienawiści i o małych pobudkach, które nami kierują w życiu. W takim codziennym, ludzkim, rodzinnym - wymienia reżyser. Dodaje jednocześnie, że w spektaklu są także sceny bardzo wzruszające. - I mam nadzieję -  też mądre - podkreśla.

Błażej Peszek przyznaje, że kiedy czasy są trudne, "wyłazi z nas ten mrok, który towarzyszy nam, społeczeństwu w trudnych chwilach". - Każdy skrywa jakieś niedoskonałości i cechy charakteru, które rzadko bywają przyjemnymi - uważa.

Obsada: Małgorzata - Izabela Brejtkop, Wanda - Joanna Jędrejek, Tadeusz - Piotr Konrad, Andrzej - Jarosław Rabenda.

Scenografia i kostiumy Michał Dracz, muzyka Wojtek Kiwer.

bdb

Zagra Kirszenbaum (Fot. Materiały prasowe/MOK "Amfiteatr")

Zagra Silberman