fot. Alarm24.pl

Oficer dyżurny Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Radomiu zgłoszenie z Plant dostał około godziny 18. Paliło się mieszkanie w dwukondygnacyjnym, drewnianym domu wielorodzinnym. Płomienie było widać z daleka, ogień był ogromny. Po jego dogaszeniu z budynku ewakuowano trzy poszkodowane osoby. rannych karetki zabrały do szpitala. Niestety, nie udało się uratować życia około 35-letniej kobiety. Dwie poszkodowane osoby są w wieku 50 i 64 lat.

Strażacy z pożarem na Plantach w Radomiu walczyli około trzech godzin. W akcji uczestniczyło siedem zastępów ratowników. Nie wiadomo, co było przyczyną zdarzenia. To wyjaśni policyjne dochodzenie i biegły z zakresu pożarnictwa.

Sylwestrowa noc była wyjątkowo pracowita dla strażaków z Radomia i powiatu radomskiego. Tragiczny pożar w Radomiu był największym zdarzeniem, ale były też interwencje w Słupicy w gminie Jedlnia - Letnisko. Tam palił się budynek gospodarczy. Po godz.e 2 w nocy strażacy wyjechali też do dużego pożaru balotów słomy w Wierzbicy, akcja gaśnicza trwała tam już po godz. 7 dzisiaj rano.

kat

Zdjęcia: Alarm24.pl

Budynek ma 100 lat

Nowi właściciele wystąpili właśnie o zalecenia konserwatorskie. Dopiero, gdy je otrzymają, zdecydują, jak zagospodarują wnętrze budynku. - Musimy pogodzić interesy inwestorów i nasze. Zalecenia podają jedynie warunki, co musi być na pewno zachowane, a co można ewentualnie zmienić - mówi Witold Bujakowski, kierownik radomskiej delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków.

Nasz rozmówca podkreśla, że dawna łaźnia to cenny, 100-letni już zabytek. - Ale inwestorzy to poważni ludzie i mam nadzieję, że go uratują - zaznacza Witold Bujakowski.

Na razie, dopóki nie będzie wspomnianych wytycznych, które mają być wydane lada dzień, nowi właściciele porządkują budynek, który jest bardzo zaniedbany.

Kolejnymi krokami w rewitalizacji łaźni będzie sporządzenie projektu budowlanego, a następnie uzyskanie przez inwestora pozwolenia na remont.

Integralna część osiedla

Łaźnia przy ul. Broni 3 była integralną częścią osiedla zbudowanego na potrzeby zakwaterowania pracowników powstającej Państwowej Fabryki Broni w Radomiu. Jak czytamy w Retropedii, osiedle budowano w latach 1923-28. Najpierw powstał dom mieszkalny dla wysoko kwalifikowanych pracowników fabryki przy ul. Kościuszki 6. Budynki mieszkalne dla pozostałych pracowników zlokalizowano wzdłuż ulic z obszernymi podwórkami wewnątrz. Następnie powstało kasyno zakładowe, łaźnię, a po drugiej stronie ul. Kościuszki wzniesiony został przez Radomskie Towarzystwo Kursów Technicznych budynek dla Państwowej Średniej Szkoły Technicznej Kolejowej, oraz stadion sportowy im. Marszałka Józefa Piłsudskiego.

Kawalerki bez łazienek

Dużą część załogi powstającej Fabryki Broni stanowili samotni mężczyźni. To z myślą o nich w nowych budynkach projektowano dość luksusowe jak na tamte czasy kawalerki z bieżącą wodą, kanalizacją, prądem i gazem. Ale już na etapie projektowania rezygnowano z łazienek, po to by zaoszczędzić jak najwięcej miejsca i przydzielić mieszkania jak największej liczbie pracowników. Zbudowano jednak osobną łaźnię, z której mogli korzystać zarówno robotnicy, jak i członkowie ich rodzin.

bdb

Ekspozycja została zorganizowana z inicjatywy radnych Dawida Ruszczyka i Wioletty Kotkowskiej (PO). Prezentowanych jest około 100 fotografii, pocztówek i dokumentów pokazujących jak powstało i jak w kolejnych latach zmieniało się osiedle Planty.

Osiedle Planty, którego budowę rozpoczęto w 1923 r., było ekskluzywnym, dobrze zaprojektowanym miejscem dla robotników, które powstało przy ówczesnych zakładach zbrojeniowych. Mieszkania były wyposażone w najnowocześniejsze jak na owe czasy rozwiązania techniczne i architektoniczne, które podnosiły komfort życia. Standardem był gaz, ubikacje, spiżarnie, balkony, piwnice i strychy do suszenia bielizny.

Fabryka - nazywała się wtedy Państwowa Wytwórnia Broni - wybudowała na Plantach obiekty, które służyły wszystkim mieszkańcom Radomia. Były to: kasyno pracownicze z salą kinowo-teatralną, stołówką i biblioteką; Państwowa Średnia Szkoła Techniczna Kolejowa; stadion sportowy z boiskiem, basenem otwartym, kortami tenisowymi i torami dla lekkoatletyki i kolarstwa; ambulatorium; 7-klasowa szkoła im. Gabriela Narutowicza; piekarnia mechaniczna i pralnia; sklep wielobranżowy spółdzielni pracowniczej; ochronka dla 120 dzieci; Muzeum Ziemi Radomskiej; a ponadto 240 działek pod ogródki dla pracowników.

W ramach jubileuszu zaplanowano także:  28 maja (niedziela) godz. 14 - spacer po osiedlu Planty z kierownikiem Działu Historii Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu Krzysztofem Skarżyckim (zbiórka przy „Naszej Szkapie”); godz. 15.15 - Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej Elektrownia - wykład otwarty dr. Adama Duszyka pt. „100-lecie radomskiego osiedla Planty”.

Zdjęcia: Muzeum im. Jacka Malczewskiego, Łukasz Wójcik/UM Radom

fot. visitradom

Obie historie mają wspólny początek: 30 marca 1930 roku w lokalu przy ulicy Poniatowskiego 6 z inicjatywy Kazimierza Ołdakowskiego, ówczesnego prezesa PTK i dyrektora Państwowej Wytwórni Broni zostało otwarte Muzeum Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Zajmowało trzy sale należące do fabryki i jest uznawane za zalążek dzisiejszego "Malczewskiego".

Kultowa wizytówka

Radomskie Planty są jednym z najpiękniej zaprojektowanych osiedli w Polsce. Jednocześnie są osiedlem w pewnym sensie kultowym, a tym samym stały się wizytówką Radomia. Goście odwiedzający miasto wychodząc z dworca kolejowego bezpośrednio widzą właśnie Planty.

Osiedle, którego budowę rozpoczęto w 1923 roku, było ekskluzywnym, dobrze zaprojektowanym miejscem dla robotników, które powstało przy ówczesnych zakładach zbrojeniowych.

Jak opowiada zastępca dyrektora Muzeum im. Jacka Malczewskiego Adam Duszyk, kiedy ulicami Radomia przechadzał się pracownik Fabryki Broni, a tym samym mieszkaniec Plant, mijający go przechodnie mówili z przekąsem „fabryczny idzie". - Status pracownika radomskiej zbrojeniówki i mieszkańca osiedla Planty był w Radomiu czymś nobilitującym. Była w tym stwierdzeniu także nieukrywana nuta zazdrości - podkreśla dyrektor Duszyk.

Nie ma się co dziwić: mieszkania były wyposażone w najnowocześniejsze jak na owe czasy rozwiązania techniczne i architektoniczne, które podnosiły komfort życia. Standardem był gaz, ubikacje, spiżarnie, balkony, piwnice i strychy do suszenia bielizny. Przewidziano nawet specjalne pomieszczenia do suszenia prania.

Arkady, portyki, lizeny, szczyty

Osiedle powstało na terenie dawnego folwarku Mariackie, na południe od ulicy Gabriela Narutowicza. Było to nowoczesne, pierwsze w mieście osiedle mieszkaniowe wybudowane w latach 1923-1928 dla wysoko wykwalifikowanych pracowników Fabryki Broni (23 ha) w kwartale zamkniętym ulicami: Romualda Traugutta, Andrzeja Dowkontta, Tadeusza Kościuszki. Domy mieszkalne na osiedlu projektował Adolf Buraczewski – absolwent ASP w Petersburgu.

Osiedle tworzą bloki 3- i 4-kondygnacyjne z charakterystycznymi dwuspadowymi dachami. Osiedle Planty jest założeniem jednorodnym stylistycznie. Do wystroju zewnętrznego budynków wykorzystano elementy historyzujące – neorenesansowe i neobarokowe. Boniowania w partii parteru, ślepe arkady i portyki, lizeny, szczyty zwieńczone sterczynami z kulami, proste opaski gzymsowe i kordonowe.

Dla wszystkich radomian

Wznoszenie osiedla rozpoczęto jednocześnie z budową Fabryki Broni. Wydzielono 10 kwartałów: jeden przeznaczono pod fabrykę, cztery pod mieszkalnictwo, dwa dla szkół (technicznej i gimnazjum), największy pod stadion sportowy i basen, jeden na ogród spacerowy oraz dwie enklawy pod szkołę powszechną i domy dwurodzinne.

Fabryka wybudowała na Plantach obiekty, które służyły wszystkim mieszkańcom Radomia. Były to: kasyno pracownicze z salą kinowo-teatralną, stołówką i biblioteką; Państwowa Średnia Szkoła Techniczna Kolejowa; stadion sportowy z boiskiem, basenem otwartym, kortami tenisowymi i torami dla lekkoatletyki i kolarstwa; ambulatorium; 7-klasowa szkoła im. Gabriela Narutowicza; piekarnia mechaniczna i pralnia; sklep wielobranżowy spółdzielni pracowniczej; ochronka dla 120 dzieci; Muzeum Ziemi Radomskiej; a ponadto 240 działek pod ogródki dla pracowników.

W latach powojennych - 50. i 70.  na tym terenie powstały kolejne domy mieszkalne, m.in. przy ul. Kościuszki. wzniesiono także Ośrodek Obliczeniowy Głównego Urzędu Statystycznego, Technikum Budowlane, IV Liceum Ogólnokształcące im. Tytusa Chałubińskiego.

Na Plantach Mieszka obecnie około 7 tys. osób.

Program na 100-lecie

25 maja (czwartek) o godz. 12 - aleja Parku Planty (na wysokości ulicy Juliusza Osterwy) - uroczyste otwarcie wystawy plenerowej: „100-lecie radomskiego osiedla Planty”.

26 maja (piątek) godz. 10 - Publiczna Szkoła Podstawowa nr 32 im. Marszałka Józefa Piłsudskiego
ul. Prospera Jarzyńskiego 3 - Wykład dla młodzieży dr Adama Duszyka pt. „100-lecie radomskiego osiedla Planty”.

28 maja (niedziela) godz. 14 - spacer po osiedlu Planty z kierownikiem Działu Historii Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu Krzysztofem Skarżyckim (zbiórka przy „Naszej Szkapie”).

godz. 15.15
Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej Elektrownia - Wykład otwarty dr. Adama Duszyka pt. „100-lecie radomskiego osiedla Planty”.

Źródło: Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu, dr Adam Duszyk.

– Planty to osiedle pełne wąskich uliczek. Było budowane w czasach, kiedy ruch samochodów był niewielki. Na części osiedla już obowiązuje ruch jednokierunkowy, ale chcemy to rozwiązanie rozszerzyć o kolejne ulice. Proponujemy także wprowadzenie w tym rejonie strefy Tempo 30. Z kolei obszar pomiędzy ulicami Planty, Kościuszki, Dowkontta, Poniatowskiego, Traugutta chcemy objąć strefą ruchu lub strefą zamieszkania – wyjaśnia wiceprezydent Mateusz Tyczyński.

Uwagi i opinie do przedstawionego projektu można zgłaszać wypełniając ankietę (wzór tutaj), którą należy przesłać drogą elektroniczną na adres konsultacje@umradom.pl lub złożyć w wersji papierowej w jednym ze stałych punktów konsultacyjnych:
• Biuro Obsługi Mieszkańca – ul. Kilińskiego 30 (pok. nr 19),
• Wieloosobowe stanowisko ds. komunikacji społecznej, ul. Żeromskiego 53 (pok. 104),
• Centrum Informacji Turystycznej, ul. Rwańska 16.

W ramach konsultacji odbędzie się też otwarte spotkanie z mieszkańcami. Jest ono planowane na 6 września w godz. 15 - 17.30 przy Publicznej Szkole Podstawowej nr 28, ul. Jaracza 8.

Więcej informacji na tej stronie.

Źródło: UM Radom

fot. Rafał Sadowski/UM Radom

Uzupełnieniem każdej tablicy są rozbudowane treści zamieszczone na stronie internetowej. Wystarczy zeskanować umieszczony na kod QR. – Radomskie Planty to miejsce wyjątkowe. To tak naprawdę miasto w mieście, którego historia jest ściśle związana z funkcjonowaniem Fabryki Broni. Powstała w okresie dwudziestolecia międzywojennego i stała się wręcz symbolem radomskiego przemysłu. Jej rozwojowi towarzyszyła budowa m.in. osiedla mieszkaniowego, parku, kasyna, obiektów sportowych czy szkoły, czyli wszystkiego, co było potrzebne pracownikom i kadrze zarządzającej. Zachęcam wszystkich, by wybrać się na spacer wytyczoną ścieżką. Na ustawionych tablicach można znaleźć wiele unikatowych zdjęć i ciekawostek dotyczących zarówno historii samej fabryki jak i osiedla - wyjaśnia wiceprezydent Mateusz Tyczyński.

W ramach projektu powstał także pierwszy w przestrzeni miejskiej Radomia audioprzewodnik przedstawiający historię osiedla i Fabryki Broni. Aplikację można pobrać po sczytaniu kodu QR z danej tablicy. Dzięki audioprzewodnikowi każdy chętny może odbyć ciekawy spacer w dogodnym dla siebie terminie. Wystarczy jedynie telefon z dostępem do internetu oraz słuchawki. Informacje na tablicach są przedstawione w języku polskim i angielskim. Przejście całej trasy zajmuje ok. 50 minut.

Lokalizacja tablic: Biznesowa 1, róg ul. Biznesowej i Przemysłowej, plac Kazimierza Ołdakowskiego, ul. Dowkontta 2, Park Planty - ul. Planty 7, ul. Jaracza 3, ul. Kościuszki 7, róg ul. Narutowicza i Chałubińskiego, Park Planty – ul. Chałubińskiego, ul. Kościuszki 6, ul. Kościuszki 2.

Źródło: UM Radom

Zdjęcie ilustracyjne

Do zdarzenia doszło wczoraj w jednym ze sklepów na Plantach. - Mężczyzna wszedł do sklepu i wykorzystując nieuwagę ekspedientki, gdy była na zapleczu, ukradł jej telefon i wyszedł. Gdy poinformowano o zajściu policjantów, funkcjonariusze zatrzymali w pobliżu 37-latka. Odzyskali także skradziony telefon i przekazali właścicielce. Mężczyzna usłyszał zarzut kradzieży - relacjonuje Justyna Leszczyńska z KMP w Radomiu.

kat

Na ul. Planty wraca standardowa organizacja ruchu (fot. archiwum)