Wideo od czytelnika

Tekst jest aktualizowany.

Maszyna miała uczestniczyć w rozpoczynających się w sobotę Międzynarodowych Pokazach Lotniczych. - Niestety pilot nie żyje - poinformował na portalu X rzecznik rządu Adam Szłapka. O tragedii został poinformowany premier Donald Tusk.

Na razie nie ma szczegółów tragicznego zdarzenia. Wiadomo, że do wypadku doszło dzisiaj bardzo późnym popołudniem, około  godz.19.30. Spadł samolot wielozadaniowy F-16. Służby ratunkowe są na miejscu.

Wideo od Czytelnika.

Pokazy zostały odwołane.

Na miejsce do Radomia jedzie minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz.

Dowództwo Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych opublikowało na platformie X następujący komunikat: "Z przykrością informujemy, że w trakcie treningu przygotowawczego do pokazów Air Show Radom 2025 doszło do wypadku lotniczego z udziałem samolotu F‑16 z 31 Bazy Lotnictwa Taktycznego. Pilot nie przeżył. Osoby postronne nie zostały poszkodowane. Na miejscu natychmiast podjęto działania ratownicze".

Do Radomia jadą prokuratorzy

- Jutro zostanie wszczęte dochodzenie prokuratorskie w sprawie katastrofy lotniczej na lotnisku w Radomiu - zapowiedział w TVP Info rzecznik Prokuratury Okręgowej w Warszawie Piotr Skiba. Jak dodał, do Radomia jedzie trzech prokuratorów do spraw wojskowych z Prokuratury Okręgowej w Warszawie. - Mamy informację, że w Radomiu są przedstawiciele Żandarmerii Wojskowej, którzy zabezpieczyli miejsce zdarzenia i będziemy starali się jak najszybciej przystąpić do oględzin tego miejsca, samolotu, który się rozbił. Chcemy jak najszybciej zabezpieczyć ciało pilot, jak również wszystkie części tej maszyny. Jesteśmy wspomagani przez prokuratorów z wydziału do spraw wojskowych Prokuratury Okręgowej w Lublinie i ze względu na to, że samolot pochodził z bazy w Krzesinach w Wielkopolsce, będziemy mieli wsparcie w tych najbliższych godzinach również zer strony prokuratorów wydziału do spraw wojskowych Prokuratury Okręgowej w Poznaniu. Oni będą prowadzili dochodzenie na terenie Krzesin w związku z koniecznością zabezpieczenia dokumentacji tego  samolotu - mówił Piotr Skiba.

Lotnisko pozostaje zamknięte

- W wypadku śmierć poniósł wspaniały pilot mjr Maciej Krakowian, wspaniały żołnierz Wojska Polskiego, służący w 31 Bazie Lotnictwa Taktycznego w Poznaniu-Krzesinach, wieloletni uczestnik różnego rodzaju pokazów, służący w Wojsku Polskim nienagannie, wspaniale. Oddany służbie, oddany Wojsku Polskiemu, oddany swoim kolegom. Chciałem w imieniu własnym, Ministerstwa Obrony Narodowej, całej wspólnoty wojskowej, rodzinie, najbliższym, przyjaciołom złożyć wyrazy najszczerszego współczucia, uszanowania dla najbliższych, łączenia się w bólu, modlitwie - mówił łamiącym się głosem podczas briefingu prasowego w Radomiu minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz. Zaznaczył, że mjr Krakowian był jednym z najlepszych polskich pilotów. - Cześć jego pamięci! - apelował.

Minister poinformował, że na miejscu wypadku działają dowódcy związani z lotnictwem, dowództwem generalnym, Biurem Bezpieczeństwa Narodowego. - Na bieżąco jest informowany pan premier i prezydent Rzeczpospolitej. Wszystkie procedury zostały uruchomione. W wyniku tego wypadku nikt postronny na ziemi nie został poszkodowany. Służby lotniskowe: straż pożarna, zarówno cywilna, jak i wojskowa przybyła na miejsce - podkreślał minister, który sam przyjechał do Radomia  jak najszybciej i był na miejscu katastrofy. - Trwają prace zabezpieczające, działa Żandarmeria Wojskowa, działa prokuratura, Państwowa Komisja Badań Wypadków Lotniczych, wszystkie służby zostały użyte według procedur i zadań, do których są powołane. Air Show w tym roku zostaje odwołane  - wyjaśniał szef MON. Dodał, że organizator będzie zwracał pieniądze za zakupione bilety. Informacji radził szukać na stronie Air Show i Agencji Mienia Wojskowego.

"Maciek miał 35 lat"

Gen. broni Marek Sokołowski, dowódca generalny Rodzajów Sił Zbrojnych podkreślał, że bycie pilotem myśliwskim to spełnienie marzeń i realizacja pasji. - Ale jak brutalnie pokazało dzisiaj życie, za tę pasję niektórym z nas przychodzi zapłacić najwyższą cenę. Maciek miał 35 lat, zostawił wspaniałą żonę Magdę i dwóch synków bliźniaków, wspaniałych chłopców. Dzisiaj wszyscy jesteśmy z nimi. Składamy kondolencje i chcemy im [pomóc w tej trudnej chwili - zapewniał gen. Sokołowski. Powtórzył, że "Maciek był nie tylko świetnym pilotem", ale miał ogromny potencjał. - Widzieliśmy w nim przyszłego dowódcę lotniczego. Chcieliśmy, żeby rozwijał swoja karierę, nie tylko lotniczą, ale także wojskową - wyjawił szef dowództwa RSZ.

Gen. dywizji Adam Rzeczkowski, dyrektor Departamentu Zwierzchnictwa nad Siłami Zbrojnymi w Biurze Bezpieczeństwa Narodoweg0 przekazał rodzinie, bliskim mjra Macieja Krakowiana oraz społeczności lotniczej wyrazy współczucia od prezydenta RP Karola Nawrockiego i szefa BBN  Sławomira Cenckiewicza.

Bożena Dobrzyńska

Wideo na stronie głównej: EPRA Skyline

Dwa lata temu widzowie oglądali na Air Show pokaz dronów (fot. Łukasz Wójcik/UM Radom)

Air Show to przede wszystkim pokaz akrobacji lotniczych, które wykonywane są przez najlepsze zespoły akrobacyjne z całego świata. Piloci prezentują wspaniałe manewry w powietrzu i udowadniają, jak precyzyjnie można kontrolować samoloty w ekstremalnych warunkach. Co roku na radomskim niebie pojawiają się także piloci wykonujący akrobacje solo, którzy zachwycają publiczność umiejętnościami pilotażu w trudnych, dynamicznych pokazach.

224 boiska do piłki nożnej

Na potrzeby Międzynarodowych Pokazów Lotniczych Agencja Mienia Wojskowego przejęła od wojska i PPL właściciel portu cywilnego w Radomiu) tereny o łącznej powierzchni 160 ha, co odpowiada 224 boiskom do piłki nożnej. Nad bezpieczeństwem będą czuwać policja, żandarmeria i służby porządkowe

- Jest to największa tego typu impreza w Polsce i jedna z czołowych w Europie. Spodziewamy się przybycia 180 tys.y widzów podczas obu dni pokazów – mówi rzecznik prasowy Air Show por. Marcin Helak.

- W związku z pokazami do Radomia przyleci ponad 150 statków powietrznych, spośród nich ponad 100 zaprezentuje się w pokazie dynamicznym, a niemal połowa samolotów stanowić będą odrzutowce. Przed radomską publicznością wystąpią załogi reprezentujące 20 krajów – wyjaśnia por. Helak.

W przestworzach i na ziemi

Pokazy dynamiczne to m.in. prezentacja: F-16 (Demo Team „ZEUS”, Tiger Demo Team), Extra 330LX (Royal Jordanian Falcons), BAE Hawk (Red Arrows), F-4 Phantom, Eurofighter Typhoon, Saab JAS 39 Gripen, Rafale, Su-22, MiG-29.

- Nie lada gratką dla fanów awiacji będzie pokaz w wykonaniu grupy Red Arrows - absolutnej ikony światowego lotnictwa akrobatycznego. Ponadto podczas tegorocznej edycji zobaczymy jednocześnie trzy myśliwce Eurofighter Typhoon – każdy z innego kraju – zapowiada rzecznik Air Show.

Wystawa statyczna obejmuje: odrzutowce: F-16, FA-50, Su-22, MiG-29, M-346, samoloty transportowe: B-737, C-130 i C-295, śmigłowce: AW-101, AW- 149, S-70i, W-3, Mi-24 czy Mi-17.

Do tego, sprzęt i uzbrojenie Wojsk Lądowych, m.in.: M1A1 ABRAMS, KTO ROSOMAK WEM, HOMAR-A/HIMARS,- pojazd minowania narzutowego BAOBAB-K, BWP Bradley.

Pożegnanie Su-22

Podczas obu dni Air Show odbędzie się specjalny pokaz z udziałem Su-22 połączony z elementami pirotechniki, tak na ziemi, jak i w powietrzu. Na widzów czeka symulacja uderzenia na cele naziemne w wykonaniu tego myśliwsko-bombowy samolotu. Będzie to pożegnalny występ legendarnego Su-22 - maszyny, która przez ponad 40 lat była dumą polskiego lotnictwa, symbolem siły i niezawodności. Dodatkowo w niedzielę towarzyszyć mu będą inne samoloty odrzutowe: MiG-29 i FA-50, zapewniające wsparcie z powietrza.

Su-22 pojawi się również w strefie wystawy statycznej, gdzie z bliska będzie można przyjrzeć się tej maszynie oraz spotkać się z jej pilotami i obsługą.

Nocny pokaz dronów

700 dronów rozświetli niebo nad Radomiem podczas kulminacji nocnych pokazów pierwszego dnia Air Show. Tak widowiskowy pokaz z wykorzystaniem dronów odbędzie się dopiero drugi raz w historii naszego kraju. - Tworzone przez "rój" dronów figury świetlne będą osiągać ponad 220 m szerokości, a całość będzie zawierała efekty animacji 3D, rozbudowaną choreografią świetlną oraz skomponowaną specjalnie na tę okazję muzykę! - podkreśla por. Helak.

Po raz pierwszy w Polsce

Swój debiut w Polsce będzie miał zespół Phoenix Paramotor Display Team, który zrodził się z wieloletniej pasji do lotnictwa oraz chęci przekraczania granic możliwości. Najwyższej klasy motoparalotnie, zaawansowane oświetlenie LED, zsynchronizowane efekty pirotechniczne, dynamiczne i efektowne formacje – to przepis na sukces według członków grupy. Tworzą spektakularne pokazy lotnicze, łącząc pasję, precyzję i innowacyjność. Każdy ich występ jest perfekcyjnie zaplanowaną choreografią, podczas której aktywowanych jest ponad 15 tysięcy ładunków pirotechnicznych!

Udogodnienia dla widzów

- W stosunku do ostatniej edycji pokazów przygotowaliśmy kilka zmian, które z pewnością doceni nasza publiczność. Przede wszystkim postawiliśmy na sprzedaż biletów wyłącznie w formie online, również bezpośrednio przed, jak i w trakcie pokazów. Dzięki temu w każdej chwili będzie można sprawdzić ich dostępność - tłumaczy rzecznik pokazów. 

Takie rozwiązanie pozwoli uniknąć kolejek do kas oraz niepewności związanej z możliwością dostania się na teren pokazów w przypadku pozostawienia decyzji  uczestnictwie na ostatnią chwilę.

Bilety do kupienia, wyłącznie online, na stronie: https://tobilet.pl/airshow-radom-2025.html

Ponadto trzykrotnie zwiększono liczbę stanowisk gastronomicznych. Oznacza to mniejsze kolejki i czas spędzony w oczekiwaniu na posiłek, a także niższe ceny. 

Zniesiony został również limit wody, jaką można wnieść na teren pokazów. Należy jednak pamiętać, że musi znajdować się w fabrycznie zamkniętych, plastikowych butelkach o pojemności nieprzekraczającej 0,5 l . 

Do dyspozycji widzów będą opaski identyfikacyjne, które, po założeniu np. dzieciom i seniorom, mają zapobiec ewentualnym problemom jak np. zagubienie się.

Fani lotnictwa widzą się na Sadkowie 30 i 31 sierpnia.

Bożena Dobrzyńska

fot. Heli Solution

W imprezie na lotnisku w Piastowie przewidziano udział zespołów z Polski i po raz pierwszy także z zagranicy. Jedną z gwiazd imprezy będzie słowacki Retro Sky Team, wykonujący symulację walki powietrznej i bombardowań. W skład grupy wchodzą samoloty pomalowane w historyczne barwy z okresu II wojny światowej.

Niebo nad Piastowem przetnie także samolot odrzutowy SB Lim-2 z Fundacji Eskadra. Samoloty Lim-2 przez dziesięciolecia służyły w polskim wojsku i wpisały się w historię lotnictwa. Dzięki pasjonatom z Fundacji Eskadra pomimo wojskowej emerytury Limy wciąż zachwycają publiczność na pokazach lotniczych w całej Europie.

Wśród uczestników znajdzie się również wielokrotny mistrz Polski w akrobacji samolotowej Robert Kowalik, który zaprezentuje możliwości samolotu Extra 300L.

Przez cały dzień widzowie zgromadzeni na lotnisku w Piastowie będą mogli zobaczyć różnorodne pokazy samolotowe, śmigłowcowe, szybowcowe i spadochronowe najlepszych polskich i zagranicznych lotników.

Zwieńczeniem imprezy będzie blok pokazów wieczorno-nocnych po zmroku z wykorzystaniem pirotechniki. W tej części zaprezentują się m.in. skoczkowie spadochronowi z grupy Sky Magic, którzy tworzą jeden z zaledwie kilku zespołów spadochronowych na świecie, skaczących w nocy z pirotechniką. Sky Magic będą obecni także w ciągu dnia, skacząc z biało-czerwonymi flagami narodowymi i kolorowymi dymami.

W Piastowie nie zabraknie także śmigłowca Bölkow Bo 105 z załogi Bo105.pl, który planuje pokaz zarówno w dzień, jak i w nocy z pokaźną ilością fajerwerków i materiałów pirotechnicznych. Widowisko przygotowane przez zespół stanowi jeden z najbardziej efektownych lotniczych spektakli na Starym Kontynencie.

Oprócz atrakcji na niebie, organizatorzy zapewnią m.in. loty widokowe śmigłowcami oraz strefę food trucków. Będzie można także zobaczyć z bliska śmigłowiec Guimbal Cabri G2, należący do szkoły Heli Solution. To jedyny cywilny ośrodek śmigłowcowy w Polsce, który szkoli adeptów latania na tej maszynie.

Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny. Nie obowiązują bilety, a jedynie opłata za skorzystanie z parkingu - 20 zł od pojazdu bez konieczności wcześniejszej rezerwacji miejsc. Początek pikniku zaplanowano na godz. 10, koniec na około godz. 21.

JedlińSKY to pierwsze pokazy lotnicze w tym roku w Polsce. Organizuje je szkoła śmigłowcowa Heli Solution we współpracy z Gminą Jedlińsk. Heli Solution zajmuje się na co dzień szkoleniem przyszłych pilotów śmigłowcowych oraz realizowaniem zleceń specjalnych, lotów widokowych i udziałem w imprezach lotniczych.

fot. Międzynarodowe Pokazy Lotnicze Air Show/Facebook

Konkretnie chodzi o pilotów z 86. Skrzydła Śmigłowców, które stacjonuje w miejscowości Szolnok. " Jednostka ta jest aktywnie zaangażowana w międzynarodowe pokazy lotnicze, prezentując zdolności operacyjne swoich maszyn i załóg" - czytamy na profilu Air Show na Facebooku.

W pokazach dynamicznych i statycznych zobaczymy m.in. śmigłowiec H145M, nowoczesną maszynę wielozadaniową, która robi wrażenie zarówno osiągami, jak i wszechstronnością.

Airbus H145M to lekki śmigłowiec wykorzystywany do misji bojowych i transportowych. Posiada zaawansowany system awioniki Helionix zapewniający większe bezpieczeństwo i precyzję lotu. Może operować w dzień i w nocy dzięki systemom NVG (Night Vision Goggles). Wyposażony jest w nowoczesny system uzbrojenia HForce, umożliwiający integrację różnego rodzaju broni - od karabinów maszynowych, przez pociski kierowane, po rakiety powietrze-ziemia. System HForce sprawia, że H145M może być używany zarówno jako maszyna transportowa, jak i w roli lekkiego śmigłowca szturmowego. Dzięki tej technologii węgierskie siły powietrzne zyskują niezwykle wszechstronną platformę bojową. Prędkość maksymalna: 268 km/h, zasięg: 660 km.

Air Show 2025 w Radomiu odbędzie się 29 i 30 sierpnia.

kat, bdb

Zdjęcia: Międzynarodowe Pokazy Lotnicze Air Show/Facebook

fot. Anna Wróblewska/UM Radom

Prezydent Witkowski jako jedyny ze współorganizatorów (ale nie głównych organizatorów, którymi są Agencja Mienia Wojskowego i MON)) zachował się w ten sposób, wyjaśniając sytuację w jakiej znaleźli się widzowie, którzy stali w ogromnych kolejkach po wodę, a której potem zabrakło. Najlepszym komentarzem do tego, co działo się pierwszego dnia na lotnisku jest - naszym zdaniem - ten oto wpis na jednym z internetowych forów: "Niebawem NATO DAY w Ostrawie, może warto wysłać organizatorów Międzynarodowe Pokazy Lotnicze AIR SHOW i zobaczyć jak organizuje się pokazy dla ludzi. Żadnych ograniczeń wody, wstęp wolny, butelki większe niż 1,5 litra nie stwarzają zagrożeń. Pokonały was dwie cząsteczki wodoru i jedna cząsteczka tlenu, a pazerność tych co sprzedawali wodę 0,5 za 10 zł była mistrzostwem. Mam nadzieję że przyjdzie kiedyś czas że za organizację takich wielkich pokazów będą brali się ludzie którzy po ludzku podejdą do sprawy a nie przez pryzmat kasy. Jedyne uznanie, jakie jest z tego eventu to szacunek dla pilotów i personelu technicznego za widowisko".

Prezydent dziękuje

"Bardzo dziękuję wszystkim osobom, instytucjom i służbom, które były zaangażowane w obsługę tego wielkiego lotniczego wydarzenia. Pogoda dała się wszystkim we znaki. W efekcie dużo pracy miały służby medyczne. Dziękuję Radomskiej Stacji Pogotowia Ratunkowego, Środowiskowo-Lekarskie Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe oraz PCK za zapewnienie pomocy medycznej.
Dziękuję wszystkim służbom odpowiedzialnym za organizację parkingów, dojazdu na lotnisko i utrzymanie porządku, czyli policji, straży miejskiej, Miejski Zarząd Dróg i Komunikacji w Radomiu, MPK, Zakład Usług Komunalnych w Radomiu. Oczywiście podziękowania należą się także pracownikom urzędu, którzy zaangażowani byli w obsługę Air Show, m.in. na stoisku promocyjnym miasta.

Prezydent przeprasza

"Jednocześnie mam świadomość problemów z dostępnością wody pitnej na płycie lotniska. Jako prezydent czuję się w obowiązku wszystkich Państwa za to przeprosić, choć jako miasto zrobiliśmy wszystko zgodnie z umową i co w naszej mocy. Wodociągi Miejskie w Radomiu zgodnie z umową zawartą z Agencja Mienia Wojskowego zorganizowały punkty dystrybucji darmowej wody. Na lotnisku są jednak ograniczenia techniczne. Reagując na sytuację spółka dostawiła kurtyny wodne, pod którymi można było się schłodzić, ale też nabrać wody. Dodatkowo pracownicy Wodociągów dystrybuowali tysiące woreczków z wodą tak, aby wszyscy mogli z niej skorzystać. Nie mieliśmy wpływu na wyposażenie punktów gastronomicznych w wodę, jej cenę oraz na zapisy w regulaminie, dotyczące wnoszenia 0,5 l wody na osobę. Dziś organizatorzy wiedzą, że zapis ten był błędem" - czytamy na profilu Radosława Witkowskiego.

Prezydent zapewnia jednocześnie, że zebrane uwagi miasto przekaże organizatorom: Agencji Mienia Wojskowego "bo wszystkim nam zależy, aby kolejne pokazy były zorganizowane jeszcze lepiej"

Podczas Air Show udzielono pomocy medycznej ponad 600 osobom, 4 tys. kursów autobusów dowożących widzów na pokazy, na specjalnych parkingach zapewniono miejsce dla niemal 7, 5 tys. pojazdów. W obsługę pokazów było zaangażowanych ponad 500 osób.

Dlaczego do kas były tak długie kolejki?

Przypomnijmy, Małgorzata Weber, rzeczniczka Agencji Mienia Wojskowego, organizatora XVII edycji Air Show wyjaśniała dziennikarzom, że w sobotę w sprzedaży stacjonarnej było 5 tys. biletów oraz że  AMW, jako instytucja wojskowa i jako organizator pokazów, musiała dostosować się do przepisów bezpieczeństwa. – Dostaliśmy polecenie, że wszystkie bilety muszą być imienne. Każda osoba, która kupowała bilet online, musiała podać swoje dane, które przy wejściu były weryfikowane na podstawie dowodu tożsamości. Stąd po części kolejki, bo każdą osobę należy sprawdzić. Podkreślę, że nie jesteśmy gospodarzem terenu, na którym odbywa się Air Show. Działa tu niedawno uruchomiony Port Lotniczy Warszawa-Radom, dlatego musieliśmy opierać się na już istniejącej infrastrukturze portu. Jako organizator nie mieliśmy możliwości wybudowania dodatkowych wejść; są ich cztery – wyjaśniała Weber.

Dlatego te osoby, które kupowały bilety na miejscu, czekały dwie gigantyczne kolejki; pierwsza do kas, druga do wejścia na pokazy.

Bożena Dobrzyńska

fot. Międzynarodowe Pokazy Lotnicze Air Show Radom

Wyścig samochodu wyścigowego z samolotem był jedną z wielu atrakcji Air Show, ale dotychczas widzowie nie mieli możliwości oglądania takiej rywalizacji.

Podniebno-naziemny wyścig rozegrał się dziś między legendarnym “Stigiem” (Ferrari) a samolotem Edge 540T Red Bulla, którego pilotem był Łukasz Czepiela. Ferrari, mimo ogromnych osiągów, nie miało jednak szans w starciu ze statkiem powietrznym.

– Bez wątpienia jest to jeden z elementów, który będzie przyciągał do Radomia publiczność w kolejnych edycjach. Chcemy pokazy organizować tak, żeby czymś zaskoczyć - zdradza Skurkiewicz. Nie wyobraża sobie, aby kolejne Air Show były organizowane gdzie indziej niż w Radomiu. -  To miasto ma do tego najlepszą infrastrukturę, leży w centrum Polski - przekonuje, że współorganizatorzy, czyli wojsko, lotnisko cywilne i miasto fenomenalnie ze sobą współpracują. - Komunikacja, dojazdy, parkingi to rzeczy, które muszą być dopracowane.

Minister Skurkiewicz przypomina, że tegoroczne pokazy doskonale wpisują się w Święto Lotnictwa Polskiego, które obchodzone jest 28 sierpnia w rocznicę zwycięstwa Franciszka Żwirki i Stanisława Wigury w największej międzywojennej imprezie lotnictwa sportowego - Międzynarodowych Zawodach Samolotów Turystycznych (Challenge International des Avions de Tourisme) w 1932 roku w Berlinie. Wiceszef MON zaprasza do 41. Bazy Lotnictwa Szkolnego w Dęblinie. Uroczystości rozpoczną się o godz. 10, natomiast ceremonia otwarcia jest zaplanowana na godz. 12.

Oszałamiające widowisko na czarnym niebie

The Flying Dragons poprosili publiczności, by podczas ich lotu paralotni uruchomić latarki w telefonach. Komentatorzy przekazali widowni podziękowania pilotów: "To wygląda oszałamiająco!". Widok z lotu ptaka musiał być fenomenalny, bo publice nie trzeba było dwa razy powtarzać. Zaś sam synchroniczny pokaz paralotniarzy można porównać do powolnego ruchu meduz w wodzie. Feria barw, doskonała synchronizacja. To było zadziwiające przedstawienie. Z pewnością ci, którzy na pokazach pozostali do późnych godzin, czują się wynagrodzeni.

Z kolei Zeus, największa maszyna, którą zobaczyliśmy podczas wieczornego show, był najjaśniejszym punktem programu. A to za sprawą wypuszczenia kilkunastu flar jednocześnie.

Ich rozbłysk spotęgował rozmiar i tak ogromnej maszyny.
 
 Pokaz kończą dwa motoszybowce kreśląc na niebie ślimaki z jednoczesnym wyrzutem fajerwerków.

 Fani lotnictwa nie zawiedli

Widzowie nie zawiedli również podczas tegorocznych pokazów. Choć na początku wielu narzekało, było nawet wściekłych, że muszą stać w długiej kolejce albo do kasy, a potem do bramki, to wrażenia z oglądania wspaniałych samolotów i jeszcze wspanialszych pilotów - miejmy nadzieję - zminimalizowały negatywne emocje,. Jak podawali organizatorzy, około godz. 17 na płytę lotniska weszło 90 tys. osób.

Oni nam zazdroszczą podniebnego baletu

Robi się ciemno. Zaczyna się więc wieczorna część Air Show, zapowiadana jako atrakcja tegorocznych pokazów. Na początek na niebie pojawił się solista Iskier Michał Anielak, potem Żelaźni.

Komentatorzy mówią, że piloci z innych krajów zazdroszczą nam tego, że można w Polsce po zmroku organizować takie spektakle. Bo u nich, np. w Niemczech, nie jest to możliwe.

Przekroczył prędkość dźwięku

Precyzyjni jak szwajcarski zegarek

Prawie na finał (nie licząc wieczornego spektaklu) podziwialiśmy prawdziwe show "wylatane" przez Zespół Akrobacyjny Patrouille Suisse ze Szwajcarii. To grupa, która lata na samolotach F5, już niejednokrotnie gościła w Radomiu. Ale takich mistrzów można oglądać przecież wielokrotnie i bez końca.

Owijaniec i kaskada

Za nami pokaz grupy Orlen Żelazny, a teraz rodzimy zespół Orliki. Tworzy go sześciu pilotów. To jedyny w tej chwili wojskowy zespół akrobacyjny w Polsce. Piloci prezentują nowy program, w tym wykonywany przez parę synchroniczną i solistę, ppłk. Michała Anielaka

Beczki, jordańskie rozejście, pętla z beczką, pętla kręcona, owijaniec, kaskada - to tylko część figur kreślonych przez radomskich pilotów.

Spragnieni i źli

Pożegnanie z Iskrami?

Jako z samolotami wojskowymi tak, ale dawne szkoleniowe samoloty przejęli cywile, stworzyli fundację i chcą odtworzyć dawną, doskonale znaną w Radomiu formację akrobacyjną. Na początku będzie to - znowu jak w historii radomskich powietrznych akrobatów - grupa o nazwie Rombik. Dziś podziwiamy dwie maszyny, wprawdzie już na emeryturze, ale bardzo aktywnej.

W tym bloku programu wystąpili również piloci z Cellfast Fyying Team. Nie jest to typowy zespół akrobacyjny. To trzy samoloty, ale spektakularne możliwości. W repertuarze mają widowiskowe mijanki, przegrupowania czy precyzyjne rozejścia.

Mistrz przestworzy

To oczywiście Artur Kielak na brytyjskim samolocie GaneBird. Pilot poprosił komentatorów, by już o nim nic nie opowiadali, bo chce zostać sam na sam z samolotem, muzyką i publicznością.

- Czym różni się początkujący pilot od doświadczonego? Niczym, różnica jest taka, że jeden lata długo, drugi krócej. Ale ten pierwszy potrafi bezpiecznie wylądować - mówi w końcu Jarosław Sokół.

Prezydent zadowolony, widzowie niekoniecznie

Pokazy obserwuje m.in. prezydent Radomia Radosław Witkowski. - Bardzo się cieszę, że po pięciu latach przerwy związanej z covidem, ale też z budową nowego portu lotniczego w Radomiu do naszego miasta wróciły Międzynarodowe Pokazy Air Show. To fantastyczne, wielkie wydarzenie dla naszego miasta. Radomianie mogą podziwiać kunszt i wirtuozerię mistrzów awiacji, którzy kreują swoje fantastyczne figury na radomskim niebie. W wydarzeniu uczestniczą też goście spoza naszego miasta, którzy przy okazji Air Show mogą poznać Radom, czasem po raz pierwszy w życiu - mówi prezydent.

Radosław Witkowski przypomina, że miasto jest współorganizatorem, partnerem dla Agencji Mienia Wojskowego i dla wojska. - Olbrzymie siły miejskie zostały użyte do organizacji tego przedsięwzięcia. To ponad 500 pracowników, prawie 2 mln zł; służby porządkowe, służby komunikacji publicznej, służby zabezpieczenia medycznego - to wkład miasta w organizację pokazów. Cieszę się z jednej małej rzeczy, że pogoda nie zepsuła nam tych pokazów I możemy się wspólnie nimi cieszyć, bo mam świadomość jak wiele to kosztowało pieniędzy, pracy - zaznacza.

W mediach społecznościowych prezydent Witkowski odniósł się do złej - zdaniem widzów - organizacji sprzedaży biletów na imprezę, długich kolejek, w tym także do wody pitnej. Wyjaśnił, że za sprzedaż biletów odpowiada Agencja Mienia Wojskowego, ale też poinformował, że interweniował w sprawie chaosu, który powstał przy bramkach wejściowych i kasach biletowych.

Duńczyk bardzo głośny

F16 Duńskich Sił Powietrznych, który wzbił się w przestworza jest tak głośny, że komentatorzy ponownie postanowili zamilknąć. Bo też po co słowa, skoro mamy taki efekt? - Te ryczące maszyny jeszcze nie raz nam się pokażą - przestrzegają jednak. "Duńczyk" pomalowany jest w barwy swojej ojczyzny.

Zdjęcia w galerii poniżej: Lotnisko Warszawa-Radom (Beti Beti)/Facebook

Szukajcie siebie i dzieci

Nie ma was na lotnisku? Przybywajcie, jeszcze jest trochę miejsca... Ale uważajcie na dzieci. Komentatorzy niemal bez przerwy podają komunikaty o zagubionych pociechach. Wszyscy przebywają w policyjnym punkcie, gdzie zajmują się nimi funkcjonariusze i gdzie rodzice oraz opiekunowie powinni się po nie zgłaszać.

Zastępstwo za Iskry

Spektakularnie wypadł pokaz Bielika M-346, które to maszyny zastąpiły samoloty szkoleniowe Iskra. Uczą się na nich pilotażu adepci tego trudnego, ale i prestiżowego zawodu młodzi ludzie w Dęblinie. Bielik wzniósł się na wysokość 900 m, a potem "spadał" przy zwolnionej prędkości do 180 km/h.  Maszyna waży - bagatelka - 6 ton.

Z Bielików młodzi piloci przesiadają się na F16 i F35.

Zdjęć nie możemy dołączyć, bo niestety, na lotnisku fatalnie działa internet. Prosimy zatem o wyrozumiałość i obiecujemy, że będą także fotografie, choć prawdopodobnie z opóźnieniem.

Po Bielikach zaprezentowały się Puszczyki i samolot CASA, pieszczotliwie zwany przez żołnierzy "Kasią".

Radomska Bryza

Już za chwilę ekscytujący pokaz M-28 Bryza. Ekscytujący, bo pierwszy pokaz w historii samolotu transportowego z 42. Bazy Lotnictwa Szkolnego w Radomiu. Na Bryzie szkolą się adepci Lotniczej  Akademii Wojskowej w Dęblinie. Komentuje wykładowczyni w tej uczelni kpt. Joanna Dygas.

Ciężka maszyna potrafi osiągnąć prędkość do 350 km/godz. Piloci zmieniają ją w zależności od wykonywanego manewru.

Samolot może zabrać na pokład 350 t ładunku, 18 pasażerów lub 17  skoczków spadochronowych.

Przy tzw. podejściu z górki Bryza może zmniejszyć prędkość z 300 do 150 km/h. Za oklaski widzów piloci dziękują... wycofując się, by wykonać bis dla publiczności.

Kolejny uczestnik Air Show to śmigłowiec W3 Sokół, całkowicie polska konstrukcja, a tutaj pokaz ratownictwa wykonywany przez czeskiego pilota. Wykorzystywany dla "podejmowania" rozbitka czy zestrzelonego pilota.

Ziomal z Radomia

Na płycie lotniska kołowanie rozpoczyna EXTRA-300L, za którego sterami zasiada Robert Kowalik. To m.in. dziesięciokrotny Mistrz Polski w akrobacjach samolotowych. Kowalik na co dzień pilotuje Boeinga, a trenuje na lotnisku Aeroklubu Radomskiego, bo jest radomianinem. - Jak młodzi ludzie mówią "ziomal" - żartuje komentator.

Samolot już jest na radomskim niebie. Pilot wykonuje m.in korkociągi i beczki. A także tzw. przekleństwo pilota, jedną z najniebezpieczniejszych figur w akrobacji samolotowej, kiedy pilot traci na moment kontrolę nad maszyną.

Przed Robertem Kowalikiem mogliśmy podziwiać Czesława Żywockiego i Mirosława Obrębskiego w M-28 oraz czeskiego pilota Saaba JAS 39 Grippen. Huk był tak wielki, że komentator na chwilę postanowił nic nie mówić.

LIM-my właśnie lądują, by zwolnić miejsce dla F-16. Jako pierwszy z "efów szesnastych" pokazuje się samolot Greckich Sił Powietrznych. Pokaz F16  komentuje Grek w języku angielskim.

 

 

Podniebna defilada

Kolejnym punktem programu Air Show jest defilada powietrzna uczestników pokazów. Na niebie zobaczyliśmy m.in. Mi-2 i Su-22, które kończą swój żywot w polskiej armii (to konstrukcja z lat 70, 80.), bo jego możliwości bojowe zostały wyczerpane, nie są w stanie właściwie funkcjonować na współczesnym polu walki. Rówieśnikiem Su-22 są Mi-29, ale te nadal są skuteczne, podobnie jak F16.

Zaprezentował się również wspomniany przez ministra Błaszczaka FA-50 prowadzony przez polskiego pilota, któremu towarzyszył koreański kolega.

Zdjęcia w Galerii powyżej: Międzynarodowe  Pokazy Lotnicze Air Show Radom/Facebook

Minister dziękuje Koreańczykom

Międzynarodowe Pokazy Air Show w Radomiu oficjalnie otwarte. Tak jak pisaliśmy, nie przyjechał na lotnisko prezydent Andrzej Duda, nie ma też premiera Mateusza Morawieckiego. Takie wydarzenie nie mogło się jednak obyć bez szefa Ministerstwa Obrony Narodowej Mariusza Błaszczaka. Minister złożył podziękowania m.in Korea Aerospace Industries, z którymi niecały rok temu została podpisana umowa na dostarczenie 48 lekkich samolotów bojowych FA-50 dla Sił Powietrznych RP.

Trochę historii na niebie

Pokazy w powietrzu rozpoczął blok historycznych maszyn. Podczas kilkudziesięciominutowej prezentacji  zobaczyliśmy takie jednostki jak: RWD-5, RWD-8, DCH-1 chimpunk, Piper-Club czyT-6 Harvard.

Najlepiej rowerem

Wprawdzie na teren lotniska nie można wjechać rowerem, ale to najlepszy - jak zapewnia Bractwo Rowerowe - środek lokomocji by na Sadków dotrzeć. Tym bardziej, że w autobusach jest tłoczno i czasem muszą stać w korku. Pozostawienie roweru jest bezpłatne.

"Strzeżony przez Zakład Usług Komunalnych w Radomiu tymczasowy parking rowerowy znajduje się tuż przy kasach na ul. Lubelskiej, dojedziecie do niego po drodze dla rowerów wzdłuż ul. Wojska Polskiego: https://maps.app.goo.gl/7iT2jUTkQpogVYiQ8" - poinformowało Bractwo na swoim profilu na FB. Są nawet zdjęcia (korzystamy!).

Dziennikarze i fotoreporterzy

Przy Air Show akredytowało się kilkudziesięciu dziennikarzy i fotoreporterów. Organizatorzy przygotowali dla nas specjalną strefę medialną, ale na razie jeszcze jest pustawa. Na stanowisku czuwają głównie łowcy zdjęć.

Z pierwszych przecieków wiemy, że pokazów nie otworzy - jak wcześniej zapowiadano - prezydent Andrzej Duda, ani premier Mateusz Morawiecki. Z pewnością jednak możemy się spodziewać ministra obrony narodowej Mariusza Błaszczaka. Bo Air Show to nie tylko samoloty i podniebne akrobacje, ale także prezentacja sprzętu i wyposażenia, którym polskie wojsko dysponuje i którym chce się pochwalić.

Za chwilę odbędzie się ceremonia rozpoczęcia pokazów. Będą je komentować Radek Brzózka i Witold Sokół.

Są kolejki do kas. Widzowie narzekają

Bramy lotniska otwarto o godz. 9, ale już wcześniej gromadzili się przy nich widzowie. Wielu ustawiało się przy kasach, bo na dzisiaj już w czwartek zabrakło biletów sprzedawanych przez internet.

Widzowie piszą w komentarzach w internecie, że kolejki są bardzo długie, że muszą stać w nich nawet do godziny. Narzekają na organizację: "Otwórzcie więcej wejść! Ludzie zaczynają mdleć. Stoimy ponad godzinę a do wejścia mamy jeszcze 30 min i 30 metrów". "To są chyba żarty z tymi kolejkami, organizacja to jakaś kpina z ludzi!!". "To są chyba żarty z tymi kolejkami, organizacja to jakaś kpina z ludzi!!".

Bramy, przez które możemy wejść na lotnisko, zostaną (podczas obu dni) otwarte o godz. 9, a same pokazy rozpoczną się o godz. 10.

Sporo zakazów, bo ważne jest bezpieczeństwo

Bilety uprawniają wyłącznie do jednorazowego wejścia na teren pokazów. Wyjście z terenu pokazów jest równoznaczne z utratą ważności wejściówki. Biletów nie można zwracać!

Ze względów bezpieczeństwa bilety wstępu na pokazy są imienne. Organizatorzy proszą o zabranie ze sobą dokumentu tożsamości ze zdjęciem, ponieważ przy wejściu będziecie proszeni o jego okazanie. W innym przypadku  nie będzie  można wejść na lotnisko. Rodzice dzieci do 6 lat proszeni są o zabranie dowodu osobistego dziecka, paszportu, książeczki zdrowia dziecka lub innego dokumentu poświadczającego wiek dziecka.

Na pokazy nie można zabierać zwierząt. Nie można też wjechać rowerem, hulajnogą lub innym środkiem transportu osobistego ani wnieść kasków. Wyjątek stanowią pojazdy służące do przewozu osób niepełnosprawnych.

Można wnosić napoje w pojemnikach nie większych niż 0,5 l na osobę. Butelka nie może być szklana ani wykonana z twardego materiału, np. z twardego plastiku czy metalu.

Osoby poniżej 13. roku życia muszą znajdować się pod opieką osoby pełnoletniej. Wstęp na teren pokazów dziecka urodzonego po 31.12.2016 r. nie jest biletowany. Przy wejściu na teren Pokazów opiekun będzie zobowiązany do okazania dokumentu potwierdzającego datę urodzenia dziecka.

Kasy pierwszeństwa przeznaczone są dla osób uprawnionych do obioru biletu bezpłatnego, kobiet w ciąży, osób powyżej 75. roku życia i niepełnosprawnych ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Dzieci urodzone po 01.01.2017 r. wchodzą na pokazy bezpłatnie.

Przed deszczem i hałasem

Pogoda bywa zmienna, dlatego wybierając się na Air Show warto mieć ze sobą zarówno ubranie przeciwdeszczowe, jak i okulary słoneczne i nakrycie głowy. Parasole można wnosić, byleby nie miały ostrych zakończeń. Można zabrać ze sobą koc, by wygodnie usiąść na trawie. Powinniśmy też pamiętać, że teren pokazów jest odkryty, a powietrzne maszyny powodują natężenie wiatru, więc warto pomyśleć o odpowiedniej odzieży.

Podczas pokazów lotniczych natężenie dźwięku może przekroczyć 110 decybeli. To prawie dwa razy więcej niż np. dźwięki ruchu ulicznego w mieście. Organizator zaleca więc zabranie, szczególnie dla dzieci i osób szczególnie wrażliwych na hałas, słuchawek. 

Najlepiej autobusem

Ważny jest też wybór transportu na lotnisko. Najlepiej dojechać na nie autobusem komunikacji miejskiej. Dojazd do lotniska zapewnią autobusy linii dodatkowych P1, P2, P3, P4 i P5 oraz stałych linii miejskich 1, 5, 11, 14, 17 i 21. Będą one kursowały co 3 min.

Miasto przygotowało także dziewięć płatnych parkingów w kilku punktach Radomia. Można zatem zostawić tam samochód (to rada głównie dla widzów spoza Radomia) i szybko dostać się na lotnisko jednym z autobusów. Na parkingach miejskich można będzie płacić nie tylko gotówką, ale i kartą.

Więcej szczegółów na temat komunikacji i organizacji ruchu tutaj

Nie ma już biletów na sobotę

Bilety przez internet można kupować tutaj. Jednak jest i niedobra wiadomość dla osób, które chciały kupić bilet online. Wczoraj organizatorzy poinformowali, że na sobotę wejściówek już nie ma, można je będzie kupić tylko w kasach w dniu pokazów. Bilety na niedzielę są jeszcze dostępne na stronie prowadzącej sprzedaż.

Zdjęcia w Galerii i infografika (wyżej): Międzynarodowe Pokazy Lotnicze Air Show Radom/Facebook