Na sesję przyszło wielu mieszkańców

Przypominamy: chodzi o burzę, jaką wywołała "Potańcówka w klimacie PRL" w hali MOSiR z udziałem kilkuset osób. Były one przebrane w stroje "z epoki", tańczyły do dawnych przebojów. Klimat tamtych lat przypominały również rekwizyty: milicyjna nyska, mały fiat, a także... przebrani za zomowców statyści. I to z nimi zrobiła sobie zdjęcia wiceprezydent Radomia. Gdy fotografie pojawiły się w sieci, część radomian uznała zabawę z takiej okazji za skandal. Internet i media społecznościowe rozgrzały się do czerwoności, choć nie wszyscy ganili i byli oburzeni.

Ani prezydenta, ani wiceprezydentów

Na dzisiejszą sesję, poza parlamentarzystami PiS, przyszło wielu mieszkańców Radomia, zabrakło dla nich nawet siedzących miejsc. Salę obrad ochraniała Straż Miejska, przed budynkiem ratusza stał policyjny radiowóz.

Ani prezydenta, ani jego zastępców, w tym Marty Michalskiej-Wilk na sesji nie było.

Na początku tekst stanowiska rady miejskiej przygotowaną przez klub PiS przedstawiła Katarzyna Pastuszka-Chrobotowicz. Autorzy domagają się potępienia "potańcówki" i wnioskują o odwołanie ze stanowiska wiceprezydent Michalskiej-Wilk za organizację imprezy, podczas której zrobiła sobie zdjęcia ze statystami przebranymi za zomowców

"Naśmiewają się z pamięci"

Obecni na dzisiejszej sesji parlamentarzyści PiS uderzyli głównie w tony martyrologiczne. - Mamy dzisiaj sesję nadzwyczajną, która ma w jakimś sensie przygotować historyczną pamięć o tych, którzy wtedy walczyli o godność, sprawiedliwość, o wolność, o to, żeby Polska była wolnym i suwerennym państwem. Ludzie wychodząc na ulice, zademonstrowali swoją miłość do ojczyzny i do wolności, sprzeciwili się komunistycznej władzy. Zostali za to drakońsko potraktowani. Były ofiary śmiertelne. Setki osób zostały pobite, wyrzucone z pracy. Radom stał się miastem prześladowanych przez komunistyczne władze - mówił poseł Marek Suski

Przypomniał, że w 76 roku robotnicy wyszli na ulice, broniąc honoru i wolności, domagając się uczciwych rządów w naszym kraju. Podpalono Komitet Wojewódzki, a władze? Władze po prostu wyciągnęły bardzo ostre środki wobec mieszkańców Radomia i wszystkich, którzy protestowali.

- Dzisiaj, po tylu latach, właśnie w czasie roku 50. rocznicy, roku pamięci o radomskim buncie robotników przeciwko komunistycznej władzy, władze Radomia urządziły sobie bal, na którym naśmiewają się z tej pamięci. Przebierańcy za zomowców byli gośćmi specjalnymi, z którymi m. in. pani wiceprezydent się fotografowała.Piękne fotki.Wszystko się odbywało w atmosferze zrównania, może nawet podkreślenia, że ci, którzy bili, ci, którzy prześladowali, to fajni ludzie.Tak naprawdę z nimi można się pobawić. A ofiary tamtych strasznych chwil to już przeszłość. To niby nowoczesna forma pamięci drwił poseł Suski.

Kto rządzi Radomiem?

Jego zdaniem, w Radomiu rządzą "postkomunistyczne władze", które są potomkami zomowców. - Ta hańba musi zostać zmazana. Radom powinien pozostać miastem dumnym, które jest dumne ze swojej przeszłości i nie pozwolić na to, żeby się z tej przeszłości nabijać, bo to było po prostu harcowanie na grobach. Ja słyszę czasem od obecnych władz, że nie należy uprawiać polityki na grobach, nie należy na ofiarach i na grobach ofiar urządzać sobie tańców.A wy właśnie tutaj, w Radomiu, na tych grobach ofiar urządziliście sobie taki takie tańce - zarzucał Marek Suski.

W podobnym tonie wypowiadała się poseł Agnieszka Górska (PiS). - Dziś historia zatoczyła koło. Ja urodziłam się w 1976 roku, mam dziś 50 lat i 50 lat temu radomscy robotnicy wyszli na ulice, by walczyć o wolność. I dzisiaj my również musimy walczyć o prawdę, o wolność, ale również i o godność - podkreślała.

Wymowna cisza

Andrzej Kosztowniak, poseł PiS i były prezydent Radomia zdradził, że po raz pierwszy wstydzi się, kiedy stoi na mównicy podczas obrad rady miejskiej. - Nie za swoje działania, ale z swoje miasto - wyjaśniał, że nie ma na sali żadnego przedstawicieli z władz miasta. - Nie potrafią przyjść, pokłonić się, powiedzieć "przepraszam" - podkreślał parlamentarzysta. I kontynuował: - Najbardziej wymowna jest cisza, która wybrzmiewa od tych kilku tygodni, kiedy to się stało. Nie ma odzewu na te haniebne wydarzenia. Wszyscy spodziewaliśmy się przeprosin, ale te kilka tygodni tej wymownej ciszy, dziś krzyczą. Osoby, które popełniły błąd nie potrafią się w tej sytuacji zachować. Te przeprosiny należą się wszystkim radomianom.

W obronie wiceprezydent

Krystyna Wydra, nauczycielka i przewodnicząca Rady Seniorów w Radomiu opowiedziała, jak zapamietała czerwiec 1976 r. w Radomiu. - Działy się tam straszne rzeczy. Mój ojciec i brat byli spałowani przez ZOMO, rodzina poniosła konsekwencje. I wrócę teraz do tej imprezy. Ja na niej nie byłam, ale widziałam zdjęcia. Gdy je pierwszy raz je zobaczyłam, to się ucieszyłam (tu śmiech z sali), że młodsze pokolenie może inaczej podchodzić do tych spraw. Dopiero gdy zaczęłam czytać nagonkę w internecie, zaczęło mnie to boleć. My nie musimy się we wszystkim zgadzać, ale musimy się szanować. Każdy ma prawo inaczej odczuwać i nikomu nie można niczego narzucać. Dajmy sobie prawo, by każdy po swojemu odbierał 1976 rok. Dla mnie to nie jest tylko data, ale też wszystko co później się wydarzało. Nikt się nie ujął za  radomskimi warchołami - apelowała.

Przewodnicząca Rady Seniorów w Radomiu stanęła w obronie wiceprezydent Michalskiej-Wilk. - Nie zdarzyło mi się, żeby pani prezydent nie ujęła się za seniorami, z jaką sprawą bym nie przyszła - powiedziała.

Ale ta wypowiedź publiczności raczej się nie spodobała.

Wylał się hejt

Jak można było się spodziewać stanowiska klubów radnych były zgoła odmienne. Szef klubu KO Dawid Ruszczyk. Twierdził, że radni PiS nie zgłosili w porządku obrad punktu dotyczącego stanowiska prezydenta. - Nie czekaliście państwo na refleksję, już na drugi dzień wylał się wielki hejt. Zaczął się polityczny teatr - powiedział i przeczytał ocenę sytuacji przez radnych KO. - Nie ma granicy między debatą a nagonką. Skala hejtu, zwłaszcza wobec wiceprezydent Michalskiej-Wilk przekroczyła wszelkie granice. Dalsze eskalowanie tej sprawy jest niedopuszczalne - akcentował m.in. Dawid Ruszczyk. Przypomniał, że to właśnie za czasów prezydentury Radosława Witkowskiego przywrócono odpowiednią oprawę obchodom Radomskiego Czerwca '76. Poinformował, że radni z KO nie poprą propozycji stanowiska rady miejskiej zaproponowanego przez PiS.

Jarosław Kosior w imieniu klubu PSL przywołał przepisy konstytucji o wolności słowa. - To co się wydarzyło, w niczym nie przekroczyło prawa. My w PSL jesteśmy przeciwni relatywizowaniu opresji i ocieplaniu wizerunku PRL. Rada miejska nie jest od odwołania wiceprezydenta. Gdybyśmy przyjęli taką uchwałę, byłaby pusta. Zwracam się do polityków, aby nie wykorzystali Czerwca '76 do zdobywania lajków i zasięgów - mówił radny Kosior.

Może warchoły?

- Szkoda, że nie ma z nami prezydenta miasta, ale może nas pan ogląda. Panie prezydencie, chyba nie o takie upamiętnienia Czerwca '76 panu chodziło. Pan prezydent nazwał protestujących przeciw tym wydarzeniom, ludźmi złej woli... To może od razu warchołami? - zapytał szef klubu radnych PiS Artur Standowicz. I dalej: Mówicie, że Czerwiec '76, to nie tylko martyrologia. No, nie tylko, ale ludzie przede wszystkim cierpieli. Jeśli nie widzicie niestosowności tych zachowań, to O.K. Ja się z tym nie zgadzam i większość obecnych na tej sali też nie. My wzywamy prezydenta do odwołania wiceprezydent, może jest miłą osobą, miłą dla seniorów, może sprawdziłaby się jako prezes stowarzyszenia seniorów. Wzywamy do jej odwołania.      

Chodzi o symbole

W dyskusji w większości zabierali głos radni PiS. Ton ich wypowiedzi był ten sam: nie można dziś bawić się, gdy inni cierpieli, bili bici, wyrzucani z pracy. Gdy Radom na całe lata stał się "miastem z wyrokiem". Radny Michał Podlewski przywoływał znaną pieśń Jana Kelusa o "czerwonym Radomiu" i drodze E7, a Marek Sołśnia przypomniał postać Inki Siedzikówny, która przed śmiercią mówiła, że "zachowała się godnie", natomiast Kazimierz Staszewski, uczestnik czerwcowego protestu, uświadamiał zebranym, że "tu nie chodzi o zabawę, tu chodzi o symbole". 

W głosowaniu wzięło udział 20 obecnych z 25 radnych. 8 było za (radni PiS), 12 (radni KO i niezależny) przeciw przyjęciu stanowiska zaproponowanego przez klub radnych PiS. 

Tuż po zamknięciu obrad, część publiczności zaczęła skandować "Precz z komuną!". Być może te okrzyki i gorąca atmosfera spowodowały, że bardzo źle się poczuł radny Jan Pszczoła. Szybko zjawiło się pogotowie, które zabrało go do szpitala.

Bożena Dobrzyńska

Na balu "W klimacie" PRL (fot. Anna Wróblewska/UM Radom)

Dzisiaj głos w tej kontrowersyjnej sprawie zabrał prezydent Radosław Witkowski. Napisał na Fecebooku: "Pamięć o Czerwcu ’76 ma łączyć, a nie dzielić. Nie ma mojej zgody na robienie polityki na ofiarach Protestu Robotniczego sprzed 50 lat. Nie ma mojej zgody na to, by ludzie złej woli odebrali nam dumę z historii naszego miasta.

Owszem, na „Potańcówce w klimacie” PRL historyczna inscenizacja z udziałem osób przebranych za funkcjonariuszy MO, była niefortunna i przekroczyła również granice mojej osobistej wrażliwości. Nic nie zmieni jednak faktu, że uczestników Radomskiego Czerwca ’76 darzymy najwyższym szacunkiem, czego dowodem są organizowane od 2016 roku, zakrojone na szeroką skalę, obchody kolejnych rocznic.

Tym razem rozpoczęliśmy od zabawy przy muzyce z lat ’70, ale program obchodów obejmuje szereg przeróżnych wydarzeń, które mają przypominać historię, a jednocześnie być hołdem oddanym Bohaterom Radomskiego Protestu Robotniczego. Główne rocznicowe uroczystości, jak co roku, odbędą się 25 czerwca.

I to wszystko w tym temacie".

A Wy co o tym sądzicie?

Jednym z punktów programu będzie potańcówka (fot. Zawirowania Radomskie)

Spotkanie skoncentruje się wokół tradycyjnego instrumentarium klawiszowego jakim są harmonie i akordeony. Zabrzmi muzyka z zachodniej oraz ze wschodniej części regionu radomskiego.

W programie: godz. 14 - warsztaty muzykanckie z harmonistą Henrykiem Gwiazdą z Ligęzowa/Janiszewa; godz. 16 - warsztaty muzykanckie z akordeonistką Barbarą Michalec z Ciszycy Dolnej; godz. 18 - opowieści muzykanckie: Barbara Michalec i Henryk Gwiazda; godz. 19 - potańcówka.

Zagrają: Kapela Henryka Gwiazdy i Kapela Zdzisława Kwapińskiego.

fot. Muzeum Wsi Radomskiej

Do tańca będzie przygrywać Kapela Zdzisława Kwapińskiego. Jest to zespół wszechstronnego muzyka grającego na skrzypcach, akordeonie i saksofonie. Artysta ludowy opanował także grę na harmonijce ustnej i perkusji. Kapela Zdzisława Kwapińskiego może pochwalić się współpracą z Warszawskim Combo Tanecznym Jana Młynarskiego oraz z Kapelą ze Wsi Warszawa. Podczas 57. Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym otrzymał nagrodę w kategorii solista instrumentalista.

Na scenie pod dębem usłyszymy także kapelę harmonisty i skrzypka Zbigniewa Ciechowicza  z Rdzowa. Samouk, pierwszy kontakt ze skrzypcami miał w 2017 r. Zdobył I miejsce podczas 59. Dni Kolbergowskich w Przysusze (2018), otrzymał także wyróżnienie na Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzu Dolnym (2018).

--

prof. Andrzej Bieńkowski (fot. Małgorzata Bieńkowska)

"Trzymałem węża w garści. Śladami muzykantów" - to tytuł najnowszej książki prof. Andrzeja Bieńkowskiego, która opowiada o ostatniej generacji wiejskich muzykantów, ich obyczajach i muzyce. Podczas rozmowy autor opowie o odchodzeniu kultury wsi, w tym wsi Ziemi Radomskiej, spróbuje przeanalizować przyczyny jej zaniku oraz opowie o jej wyjątkowości i oryginalności. Rozmowę poprowadzi Paweł Błach. Po rozmowie zagra do tańca Kapela Henryka Gwiazdy.

Andrzej Bieńkowski, (ur. 1946 r.), artysta malarz, etnograf, profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, laureat nagrody imienia Oskara Kolberga. Autor książek: "Ostatni wiejscy muzykanci-ludzie, obyczaje, muzyka", "Sprzedana muzyka", "1000 kilometrów muzyki. Warszawa-Kijów", "Trzymałem węża w garści. Śladami muzykantów" oraz 15 publikacji w serii Muzyka Odnaleziona. Od 1980 r. w trakcie swoich wypraw na wieś zgromadził imponujące prywatne archiwum etnograficzne, zawierające tysiące nagrań audio, wideo oraz zdjęć z Polski, Ukrainy i Białorusi.

W 2007 r. wspólnie z żoną Małgorzatą założył wydawnictwo Muzyka Odnaleziona (obecnie WMO), poświęcone muzyce wiejskiej. W 2012 r. powstała fundacja Muzyka Odnaleziona, której jest fundatorem. Współpracuje z Polskim Radiem. Laureat nagrody im. Oskara Kolberga w 1995 r. i Nagrody im. Cypriana Kamila Norwida w 2008. W 2014 r. otrzymał za swoją działalność Srebrny Medal Gloria Artis.

Do tańca zagra Kapela Henryka Gwiazdy w składzie: Henryk Gwiazda – harmonia polska trzyrzędowa, Mateusz Niwiński – skrzypce, Kamil Chrząszcz – bębenek.

Na spotkanie literackie wstęp wolny, na potańcówkę bilety w cenie 10 zł dostępne na biletyna.pl oraz w kasie "Amfiteatru (płatność tylko gotówką).

fot. Muzeum Wsi Radomskiej

Do tańca będzie przygrywać Kapela Tomasza Stachury pochodzącego z Woli Grabowskiej. Kapela zagra obery, mazurki i polki w składzie: Tomasz Stachura – akordeon, Karol Stachura – klarnet, Zbigniew Ciechowicz – mini perkusja.

Na scenie „Pod dębem” usłyszymy także Kapelę wszechstronnego harmonisty Andrzeja Malika ze Skrzyńska. Tradycyjne melodie i utwory regionu radomskiego kapela zaprezentuje w składzie: Andrzej Malik – harmonia trzyrzędowa, Adam Tarnowski – skrzypce, Józef Kamiński – bęben.

Tego dnia oprócz okazji do potańczenia, zwiedzający będą mogli oglądać pokazy tradycyjnego garbarstwa i rymarstwa w wykonaniu Romana Gapczyńskiego. Roman Gapczyński od wielu lat zajmuje się rzemiosłem historycznym związanym z wyrobami ze skóry. Wytwarza skórzane elementy odzieży, oporządzenia wojskowego lub przedmioty użytkowe. Jego pokaz obejmuje cały proces wytwórczy, od garbowania surowej skóry zwierzęcej po szycie gotowych przedmiotów. W procesie tym rzemieślnik wykorzystuje tradycyjne narzędzia i techniki.

Będzie wiele atrakcji

To impreza plenerowa prezentująca rozmaite formy podróżowania mieszkańców wsi na przełomie XIX i XX wieku. Wydarzeniu towarzyszyć będą prezentacje eksponatów związanych z podróżowaniem,  pokazy powożenia bryczką oraz gawędy na temat dawnych sposobów podróżowania, utrwalone w przekazach, relacjach i literaturze. W stodole z Grójca wyeksponowane będą uprzęże oraz warsztat rymarza i kołodzieja. Zwiedzający będą mogli skorzystać również z wyjątkowej okazji przejażdżki zaprzęgiem konnym po skansenie. Zaprzęgi kursować będą na dwóch trasach – jedna wśród pól i zagród, a druga do młynów pomiędzy stawami. Start spod Wiatraka z Wierzbicy. Usługi przewozowe świadczyć będzie Stajnia Karino z Gulina.

Zaplanowano też zajęcia plastyczne dla dzieci i pierwszą w sezonie wiosennym potańcówkę w muzeum. Do tańca zagrają: Kapela Bronisława Machla z Sienna i Kapela Zdzisława Kwapińskiego z Radomia. W zagrodzie z Jastrzębi na ekoryneczku będzie można zakupić miody, smaczne wędliny, pierogi ukraińskie, dania kuchni regionalnej i inne produkty.