fot. KPP Białobrzegi

 
- Funkcjonariusze wydziału kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w Białobrzegach w wyniku  szeroko zakrojonych działań operacyjnych ustalili i zatrzymali 40-letniego mężczyznę, który podejrzany jest o serię podpaleń. Do pożarów pomieszczeń gospodarczych oraz domów mieszkalnych doszło w ostatnim czasie na terenie gminy Stromiec. Spłonęły m.in. ganek domu mieszkalnego, drewniana wiata oraz murowana stodoła, w której znajdowały się ciągniki i maszyny rolnicze. Prowadząc działania operacyjne, funkcjonariusze zebrali materiał dowodowy dający podstawę do typowania, a następnie zatrzymania mężczyzny podejrzanego o te przestępstwa i przedstawienia zarzutów zniszczenia mienia - informuje asp. Joanna Golus, rzeczniczka KPP w Białobrzegach.

Zatrzymany 40-latek za swoje czyny odpowie teraz przed sądem, a grozić mu może kara do pięciu lat pozbawienia wolności.

kat

W gminie Jedlińsk nieużytki paliły się przez dwa dni z rzędu (fot. OSP Jedlińsk)

 
- Kilka dni temu policjanci z Jedlińska otrzymali informacje, że jeden z mieszkańców gminy może mieć związek z podpaleniami na terenie Wsoli. Funkcjonariusze podjęli czynności by to sprawdzić, a następnie zatrzymali 56-letniego mieszkańca gminy Jedlińsk - wyjaśnia rzeczniczka radomskiej policji Justyna Jaśkiewicz.

Mężczyzna został doprowadzony do prokuratury, a materiał dowodowy pozwolił na przestawienie mu zarzutu usiłowania zniszczenia mienia. Za przestępstwo to grozi kara do pięciu lat pozbawienia wolności. Wobec mężczyzny zastosowano policyjny dozór.

Na początku marca w gminie Jedlińsk nieużytki paliły się przez dwa dni z rzędu. Najpierw w niedzielę, 9 marca ogień objął teren o powierzchni około 50 ha. W poniedziałek, 10 marca sytuacja była jeszcze bardziej dramatyczna: paliły się nieużytki i trzciny na stawach rybnych. Akcja gaśnicza trwała przez wiele godzi. W Woli Gutowskiej pracowało ponad 100 strażaków z PSP i OSP.

kat

Fot. RDPL Radom

W 2020 roku, jak wynika z danych Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej, odnotowano 128 754 pożarów, wśród których były 41 tys. 713 pożary traw na łąkach i nieużytkach rolnych, co stanowiło ponad 36 proc. wszystkich pożarów w Polsce.

Najczęściej do pożarów traw dochodzi na przełomie marca i kwietnia. Z danych Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej wynika, że w 2020 r. w tym okresie doszło do ok. 67 proc. wszystkich pożarów traw.

Należy podkreślić, że pożar nieużytków to nie tylko straty dla przyrody, ale stanowią one także zagrożenie dla ludzi. W ubiegłym roku podczas takich pożarów rannych zostało 54 osoby, natomiast w 2019 r. było 10 ofiar śmiertelnych oraz 140 rannych.

- Wbrew obiegowej opinii pożar łąki nie użyźni gleby, a wręcz odwrotnie – wyjałowi ją. Cenne rośliny wyginą, a najszybciej odrosną chwasty. Zdaniem naukowców, wypalanie traw to najgorszy sposób przygotowania łąki do wegetacji - wyjaśnia Dorota Święcka z zespołu ds. promocji i mediów Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu. Jak tłumaczy, gleba się wyjaławia, gdyż zostaje wstrzymany rozkład resztek roślinnych, ulega zahamowaniu asymilacja azotu z powietrza. Od palącego się poszycia gleby, może zapalić się również podziemna warstwa torfu. Pożar torfu jest wyjątkowo trudny do ugaszenia, zdarza się, że trwa nawet kilka miesięcy. Ponadto łąka po pożarze regeneruje się przez kilka lat, natomiast odtworzenie pokładów torfu wymaga wielu wieków.

Groźne dla fauny i flory

Pożary traw powodują spustoszenie dla flory i fauny. - Niszczone są miejsca lęgowe wielu gatunków gnieżdżących się na ziemi i w krzewach. Palą się również gniazda już zasiedlone, a zatem z jajkami lub pisklętami, np. tak lubianych przez nas wszystkich skowronków. Dym uniemożliwia pszczołom i trzmielom oblatywanie łąk. Owady giną w płomieniach, co powoduje zmniejszenie liczby zapylonych kwiatów, a w konsekwencji obniżenie plonów roślin - opisuje Święcka.

Giną także zwierzęta domowe, które przypadkowo znajdą się w zasięgu pożaru (tracą orientację w dymie, ulegają zaczadzeniu). Dotyczy to również dużych zwierząt leśnych, takich jak sarny, jelenie czy dziki. Płomienie niszczą miejsca bytowania zwierzyny łownej, m.in. bażantów, kuropatw, zajęcy, a nawet saren.

W płomieniach lub na skutek podwyższonej temperatury ginie wiele pożytecznych zwierząt kręgowych: płazy (żaby, ropuchy, jaszczurki), ssaki (krety ryjówki, jeże, zające, lisy, borsuki, kuny, nornice, badylarki, ryjówki i inne drobne gryzonie).

Przy wypalaniu giną mrówki. Jedna ich kolonia może zniszczyć do 4 mln szkodliwych owadów rocznie. Mrówki zjadając resztki roślinne i zwierzęce ułatwiają rozkład masy organicznej oraz wzbogacają warstwę próchnicy, „przewietrzają” glebę. Podobnymi sprzymierzeńcami w walce ze szkodnikami są biedronki, zjadające mszyce.

Ogień uśmierca wiele pożytecznych zwierząt bezkręgowych, m.in. dżdżownice (które mają pozytywny wpływ na strukturę gleby i jej właściwości), pająki, wije, owady (drapieżne i pasożytnicze). 

- Niestety, zdarza się, że ogień z łąk przenosi się na pobliskie lasy. Niszcząc młode drzewa, a te dojrzałe i starodrzewy poważnie uszkadzając. Każdego roku dochodzi do kilkunastu tego typu pożarów. Coraz cieplejsze i suchsze wiosny powodują, że to potencjalne niebezpieczeństwo coraz bardziej przekłada się na realne. - zaznacza Dorota Święcka.

Pożary traw z uwagi na ich charakter i zazwyczaj duże rozmiary, angażują dużą liczbę strażaków. Strażacy, zaangażowani w gaszenie pożarów traw nieużytków, w tym samym czasie mogą być potrzebni w innym miejscu.

Kary za wypalanie traw

Wypalanie traw jest zabronione! Grożą za to wysokie kary, nawet do 5 tys. zł, a w przypadkach, kiedy zagrożone jest mienie lub życie – od 1 roku do 10 lat pozbawienia wolności. Za wypalanie traw grożą, oprócz kar nakładanych np. przez policję czy prokuraturę, także dotkliwe kary finansowe nakładane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w postaci zmniejszenia od 5 do 25 proc., a w skrajnych przypadkach nawet odebrania, należnej wysokości wszystkich rodzajów dopłat bezpośrednich za dany rok.

- Leśnicy już rozpoczęli dyżury w punktach alarmowo-dyspozycyjnych. To właśnie tam monitorowane jest zagrożenie pożarowe, wilgotność ściółki, a dyżurujący koordynuje również pracę służb przeciwpożarowych jednostki - zaznacza Święcka. Jak dodaje, na szczęście w tym roku na przełomie zimy i wiosny nie odnotowano dużej liczby pożarów lasów. O tej porze w 2020 roku od początku roku odnotowano 125 pożary lasów. Natomiast w lasach będących w zarządzie Lasów Państwowych pożary gaszono 31 razy.

Od lat na ochronę przeciwpożarową Lasy Państwowe wydają około 100 mln zł.

Najczęściej to podpalenia

Niestety, nadal głównymi przyczynami powstawania pożarów lasu są podpalenia. Średnio każdego roku aż 40 proc. pożarów zostało wywołanych przez ludzi.

Lasy Państwowe od wielu lat rozbudowują system przeciwpożarowy. Na terenie nadleśnictw w całym kraju znajdują się punkty obserwacyjne, czyli wieże. - Stamtąd, osoba dyżurująca z góry widzi lasy danego nadleśnictwa. W chwili, kiedy dostrzeże zagrożenie, ustala dokładne namiary miejsca i przekazuje informację do odpowiednich służb - wyjaśnia Dorota Święcka.

Na terenie lasów znajduje się ponad 660 takich wież obserwacyjnych, większość to konstrukcje metalowe, natomiast 257 wież to telewizyjne punkty obserwacyjne.

Takie leśne bocianie gniazda umożliwiają szybkie wykrycie zagrożenia. Średnio, każdego roku dzięki takim punktom obserwacyjnym zostaje wykrytych ponad pół tysiąca pożarów.

kat, bdb