Bartosz Kołsut zagra we Wsoli (fot. Materiały prasowe/ Muzeum Witolda Gombrowicza we Wsoli)

Muzeum Witolda Gombrowicza we Wsoli zaprasza w piątek, 14 maja na ARGENTYNAcje. W tym roku inspiracją wydarzeń będą argentyńskie punkty biografii autora „Ferdydurke”. Organizatorzy zaplanowali monodram, prezentację prywatnej korespondencji pisarza oraz koncert tang. 

Na początek, o godz. 19 Artur Krajewski zaprezentuje monodram „Sam na sam”. W tym autorskim spektaklu aktor konfrontuje się z Gombrowiczem, z jego postrzeganiem bólu i cierpienia. „Dla mnie nie ma żadnej wyższej instancji. Jest tylko kawałek umęczonej materii. Rzecz nieznośna. Nie mogę wytrzymać. Zabić! Zabić! Zatrzymać maszynę bólu. Niech tego nie będzie.” - pisał Gombrowicz. „Aktor przeprowadza widza i siebie przez proces stawania wobec bólu i cierpienia. Bada sytuację współczucia, współodczuwania, biorąc widza jako świadka”. Dla Krajewskiego istotny jest także proces, jakiemu poddawane jest ciało aktora pod wpływem doznań psychologicznych i duchowych. 

Oryginalny list i koncert tang

Po monodramie odbędzie się prezentacja oryginału jednego z listów autora „Ślubu” do Haliny Nowińskiej. Była ona żoną Juliusza Nowińskiego, dyrektora Banco Polaco, w której to instytucji pisarz pracował w Argentynie. O tej znajomości i korespondencji opowie dr hab. prof. Uniwersytetu Radomskiego Anna Spólna z muzeum.

Na zakończenie, około godziny 20.45 placówka zaprosi na koncert tang Astora Piazzolli w wykonaniu Bartosza Kołsuta. Bartosz Kołsut to wirtuoz akordeonu i bandoneonu. Jego talent i umiejętności zostały docenione na festiwalach i znaczących konkursach muzycznych w wielu krajach świata, między innymi we Włoszech, Niemczech, Austrii i Wielkiej Brytanii. Jest zdobywcą trzeciej nagrody (2018 r.) w najbardziej prestiżowym konkursie dla akordeonistów w Hiszpanii. Dwukrotnie występował w Carnegie Hall w Nowym Jorku, a także reprezentował Polskę w konkursie Eurowizji dla młodych muzyków (2014 r). Pracował z takimi artystami jak: Yuri Shishkin, Matti Rantanen, Geir Draugsvoll, Stefan Hussong, Frank Marocco, Cao Xiao-Qing, Raimondas Svia. W 2019 roku w muzeum we Wsoli artysta nagrywał zdjęcia do wideoklipu promującego jego debiutancką płytę.

Tego dnia (piątek, 15 maja) muzeum czynne będzie od godz. 10. Noc Muzeów rozpocznie się o godz. 19. Ekspozycje można będzie zwiedzać do godz. 23.

Muzeum zapewnia darmowy dojazd z Radomia. Chętnych do udziału w wydarzeniu zawiezie do Wsoli bezpłatny autobus, który będzie jechał trasą linii A, pierwszy przystanek Dworzec PKP/Traugutta 02, start o godz. 18.  

Czy pomniki mają oczy?

Radomska Łaźnia również zaprasza w piątek, 15 maja w godz. 17 - 22 i stawia pytanie: Czy pomniki mają oczy?

Pomniki, rzeźby miejskie, obeliski stanowią nieodzowny element naszej rzeczywistości. Czy jednak zauważamy ich obecność w rutynowym przemieszczaniu się po mieście? Znamy ich historię i znaczenie? Co nam mówią? Co mogą sobie myśleć jeśli nas obserwują? Podczas warsztatów wspólnie przyjrzymy się życiu różnych pomników i rzeźb miejskich. Poznamy sposoby oswajania ich i nawiązywania relacji z nimi. Podczas wspólnej, kreatywnej pracy porozmawiamy o pomnikach radomskich, co o nich wiemy, co wiedzieć byśmy chcieli i co wiedzieć wolelibyśmy inaczej. Stworzymy kolarze wybranych pomników, które za pomocą drobnych ingerencji mogą opowiedzieć nam swoją historię od nowa, a może i nabrać nowego znaczenia i sprowokować do nowych interakcji. Efekty naszej pracy będą tylko punktem wyjścia do realnych, możliwych zmian w przestrzeni publicznej Radomia.

Warsztat poprowadzi Iza Rutkowska - artystka, która tworzy przestrzenie integracji wspólnie z użytkownikami. Realizowała projekty między innymi w Bolonii, Dżakarcie, Madrycie, Pradze, Sao Paulo oraz w Warszawie. Jej działania z pogranicza architektury, designu i performansu skupiają się na nadawaniu nowych form i kształtów przestrzeni publicznej. Angażują ludzi z różnych środowisk i w każdym wieku. Bywają efemeryczne, ale częściej przeradzają się w długi proces integracji lokalnej.

Warka: Podróż po Stanach Zjednoczonych

Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego w Warce zaprasza w wyjątkową podróż do Stanów Zjednoczonych Ameryki, które w tym roku świętują 250. rocznicę swojego powstania.

W godz. od 16 do 24 na odwiedzających czeka bogaty program wydarzeń inspirowanych historią, kulturą i atmosferą Ameryki. Będzie można zwiedzić dwie ekspozycje stałe pałacu: „Kazimierz Pułaski i wielcy Polacy w USA” oraz „Warka – miasto dotknięte historią”.

O godz. 18 odbędzie się wernisaż wystawy czasowej „Polskie historie w Ameryce. 250. urodziny USA / America’s 250th: Polish Stories”. Tego samego wieczoru nastąpi również odsłonięcie plenerowej rzeźby „Kobieta na krześle” autorstwa Jarosława Gablera przy Centrum Edukacyjno-Muzealnym.

O godz. 19 publiczność zaproszona zostanie na koncert „Tribute to Sinatra” w wykonaniu duetu: Mariusz Adamczak (fortepian) oraz Jakub Adamczak (śpiew).

Wieczór zakończy Kino Muzeum. W godz. 21 - 23.30 wyświetlony zostanie film „Patriota” w reżyserii Rolanda Emmericha. O godz. 21.30 odbędzie się także nocny spacer po parku z pochodniami.

Organizatorzy przygotowali również wiele dodatkowych atrakcji dla całych rodzin. Na uczestników czekać będą pracownicy w strojach historycznych, szczudlarze, malowanie buziek i tatuaże, okolicznościowa ścianka do zdjęć oraz animacje dla dzieci, w tym gra terenowa „W podróż do Ameryki”. Zaplanowano także konkurs na najciekawsze przebranie związane z tematyką wydarzenia. Każdy z gości otrzyma specjalne wydanie „The Museum Warka Times”.

Nie zabraknie również amerykańskich smaków. W strefie gastronomicznej pojawią się amerykański food truck, lody rzemieślnicze, specjalna oferta Café Savannah oraz amerykańskie specjały przygotowane przez Koło Gospodyń Wiejskich z Boglewic.

Zwiedzanie muzeum podczas Nocy Muzeów będzie możliwe za symboliczną złotówkę

Perły w Czarnolesie

W sobotę w Muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesiena gości czeka moc atrakcji, m.in. „Perły Czarnolasu” – najcenniejsze eksponaty, wykład profesora Jarosława Włodarczyka „Niebo Kochanowskiego” – fascynująca opowieść o gwiazdach. O godz. 17 zaplanowano koncert Mateusza Nagórskiego z utworami Jacka Kaczmarskiego. Wieczorem muzeum zaprasza na spotkanie z pasjonatem astronomii Józefem Czerwcem i jeśli tylko pogoda pozwoli, na nocną obserwację nieba.

Noc na zamku w Szydłowcu

Na Noc Muzeów zaprasza także Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu. W programie: warsztaty plastyczne, zwiedzanie wystaw dla dzieci i dorosłych oraz koncert zespołu Brass Federacja.

Program: godz. 15 – warsztaty plastyczne dla dzieci inspirowane sztuką witrażu (sala wystaw czasowych), godz. 16 - zwiedzanie wystaw dla dzieci – w tym odkrywanie nowego Eksperymentarium Dźwięku „Fanfara”, godz. 18 i 21.30 – zwiedzanie wystaw z przewodnikami muzealnymi i kuratorami, czyli spotkanie z największą kolekcją ludowych instrumentów muzycznych w Polsce oraz historią szydłowieckiego Zamku (12 komnat, 4 wystawy stałe, wystawa czasowa, 2 Eksperymentaria Dźwięku)

Wydarzenia w Zamku w Szydłowcu: godz. 20 – koncert zespołu Brass Federacja.

Wstęp do muzeum i udział w wydarzeniach jest bezpłatny. Konieczne potwierdzenie udziału w koncercie  tel. 48 48 617 17 89.

O godzinie 16:00 muzealni przewodnicy zabiorą dzieci w podróż po szydłowieckim zamku. W trakcie zwiedzania uczestnicy poznają historię ludowych instrumentów muzycznych, dowiedzą się, kiedy grano na koźle białym, do czego służył burczybas oraz jak gra się na diabelskich skrzypcach. To jednak nie koniec atrakcji – w muzeum będzie można samodzielnie zagrać na instrumentach, skomponować własną muzykę i wysłać ją na e-mail, korzystając z Eksperymentarium Dźwięku.

Wieczorne zwiedzanie zamku

O godz. 18 rozpocznie się pierwsza tura zwiedzania wystaw z kuratorami i przewodnikami muzealnymi. To doskonała okazja, by zobaczyć najnowszą wystawę „Forte, fortissimo”. Podczas zwiedzania uczestnicy odwiedzą 12 zamkowych komnat, poznają cztery wystawy stałe, wystawę czasową oraz dwa Eksperymentaria Dźwięku. Kolejne zwiedzanie o godz. 21.30.

Leśnicy, IPN i dawna siedziba KW PZPR 

Będzie można zwiedzić gmach byłego KWP w Radomiu (fot. RDPL)

W sobotę, 16 maja w godz. 18-23 leśnicy wraz z Instytutem Pamięci Narodowej Delegatura w Radomiu zapraszają na Noc Muzeów - po raz pierwszy w budynku RDLP w Radomiu (ul. 25 Czerwca 68) .

Podczas wydarzenia odbędą się:

-       Zwiedzanie z przewodnikiem – leśnicy wraz z historykami opowiedzą o tajemnicach zabytkowej siedziby RDLP w Radomiu i otoczenia (gdy budynek odebrano leśnikom siedziby KW PZPR i areny wydarzeń Radomskiego Czerwca ‘76).

-       Będzie można zwiedzać salę historii leśnictwa radomsko-kieleckiego z przewodnikiem oraz wystawy przygotowane przez IPN Delegaturę w Radomiu i znajdujące się w siedzibie Stowarzyszenia Radomski Czerwiec '76 (w tym samym budynku).

-       Projekcje filmów związanych z historią i przyrodą oraz upamiętniających 50. rocznicę radomskiego Czerwca ’76.

-       Pokój z „epoki PRL”.

-       Warsztaty i niespodzianki.

Gmach RDLP w Radomiu przy ul. 25 Czerwca 68 został wybudowany w 1938 r. Leśnicy musieli dwukrotnie przenosić się w inne miejsce – podczas II wojny światowej oraz w latach 1975-1989, kiedy w tym budynku mieścił się Komitet Wojewódzki PZPR. Od 2014 r. jest zabytkiem.

Obiekt został wybudowany w 1938 r. w stylistyce modernistycznej, z przeznaczeniem na siedzibę Dyrekcji LP, ze środków leśników. Projektantem był inż. W. Sahajdakowski, kierownikiem budowy – inż. arch. J. Zabłocki.

Budynek stanowi istotny element architektoniczno-przestrzenny w ukształtowanej historycznie zabudowie ulicy 25 Czerwca. Do dziś w biurze RDLP zachował się jego projekt architektoniczny.

fot. Ministerstwo Klimatu i Środowiska

"Lasy Państwowe zarządzają wyjątkowym dziedzictwem przyrodniczym Polski, które wymaga szczególnej pielęgnacji i nadzoru, tym bardziej w dobie zmian klimatu i coraz trudniejszych wyzwań, które stoją przed nami" - czytamy we wpisie szefowej resortu.

Jak podkreśla minister, powołała Adama Wasiaka, "doceniając dorobek i doświadczenie zawodowe". Nowy dyrektor Lasów Państwowych ukończył studia na Wydziale Leśnym Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, a także studia podyplomowe na Uniwersytecie Warszawskim i kurs MBA w Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie. Ma też dyplom Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.

Adam Wasiak kierował od 2024 r. do wczoraj Regionalną Dyrekcją Lasów Państwowych w Radomiu. Był to powrót na stanowisko, które sprawował wcześniej. Nie po raz pierwszy będzie też dyrektorem generalnym - ten urząd piastował już w latach 2012-2015. W okresie 2017-2024 pełnił z kolei funkcję zastępcy dyrektora Biura Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej. 

Wczoraj  minister Henning-Kloska odwołała ze stanowiska dotychczasowego dyrektora LP Witolda Kossa.

kat, bdb

Zdjęcie ilustracyjne (fot. archiwum/ RDPL Radom

To właśnie Andrzej Zalewski, redaktor radiowej Jedynki i prowadzący Ekoradio zapoczątkował w 2002 r.  święto, którego celem jest promowanie walorów polskiej przyrody i stałe przypominanie o jej ochronie.

Informacja i edukacja

- Lasy Państwowe podczas cyklicznego wydarzenia będą informować i edukować o zrównoważonej gospodarce leśnej, która łączy ochronę przyrody z funkcjami społecznymi i gospodarczymi lasów. "Niezapominajka" to integracja środowisk wokół idei Święta Polskiej Niezapominajki w formule pikniku. Podczas wydarzenia będzie promowany również jubileusz 100-lecia Lasów Państwowych - zapowiada Edyta Nowicka, rzeczniczka RDPL w Radomiu.

Piknik organizowany w ramach obchodów Święta Polskiej Niezapominajki gromadzi całe rodziny oraz amatorów aktywnego wypoczynku na łonie natury. Leśnicy i ich przyjaciele organizują w tym dniu: rajdy rowerowe, nordic walking oraz warsztaty, zabawy i gry dla dzieci. Edukacja leśna będzie połączona z wystawami i aktywnościami o tematyce przyrodniczo-leśnej, występami artystów oraz pokazami rękodzieła.

Pszczelarze, sokolnicy i psy myśliwskie

W programie przewidziano m.in. występy zespołów dziecięcych, tanecznych, sygnalistów myśliwskich, sokolników, kynologiczne, pirografii oraz inne atrakcje. Poza tym na terenie Leśnego Ośrodka Edukacyjnego rozstawione będą stoiska i wystawy oraz warsztaty edukacyjne m.in. nadleśnictw, leśnych kompleksów promocyjnego „Puszcza Kozienicka”, „Puszcza Świętokrzyska”, Nadleśnictwa Dobieszyn, Ligi Ochrony Przyrody, Świętokrzyskiego Parku Narodowego, Kozienickiego Parku Krajobrazowego , pszczelarskie. Spotkamy sygnalistów i sokolników. Odbędzie się także pokaz psów myśliwskich. Na stoisku Poczty Polskiej będzie można wysłać tradycyjną kartkę z Niezapominajką.

Jarmark rękodzieła

Dodatkowo zorganizowany będzie jarmark, na którym będzie można podziwiać wytwarzanie rękodzieła, zakupić wyroby regionalne oraz posilić się tradycyjnym jadłem. Na zwolenników sportu leśnicy przygotowali rajd nordic walking po Puszczy Kozienickiej z przewodnikiem. Zapraszają wszystkich, którzy chcą rowerami przyjechać na Święto Polskiej Niezapominajki do Leśnego Ośrodka Edukacyjnego w Jedlni-Letnisku w ramach Jazdy z Miasta! i innych rajdów. Będzie można obejrzeć pokaz klubów karate Kyokuschin z Końskich, Starachowic i Radomia.

Piknik zakończy się koncertem. Gwiazdą tegorocznej edycji Święta Polskiej Niezapominajki będzie zespół Buska Suflera.

Atrakcjami muzycznymi będą też koncert Zespołu Sygnalistów Myśliwskich przy Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu oraz sygnalistów z Zespołu Szkół Leśnych im. Romana Gesinga w Zagnańsku.

Jak dojechać?

Nadleśnictwo Radom Leśny Ośrodek Edukacyjny w Jedlni-Letnisku zapewnia bezpłatny przewóz uczestników Święta Polskiej Niezapominajki. Odjazd z Radomia: przystanek na ul. Struga (przy Galerii Słonecznej) w godz. 10.30 11.00 11.30; drugi przystanek na osiedlu Gołębiów (za stacją paliw Orlen).

Powrót z Ośrodka w Jedlni-Letnisku w godz. 14.30, 15.00, 15.30.

Busy będą miały z przodu plakat Święta Polskiej Niezapominajki.

Wycinka (fot. Rozgłośnik Społeczny)

O problemie napisał Rozgłośnik Społeczny. "Las Kapturski, położony w granicach Radomia, został zdegradowany do roli surowcowego zaplecza. Nie pełni już funkcji rekreacyjnej ani przyrodniczej – lokalne Lasy Państwowe uznały, że ważniejsze od ekosystemu i mieszkańców jest drewno i zyski z jego sprzedaży" - czytamy w poście na Facebooku. I dalej: "Gigantyczne maszyny, zostawiające głębokie koleiny, tną drzewa do gołej ziemi. Zamiast naturalnej różnorodności sadzi się rzędy chudych sadzonek – monokultury, które nie odbudują lasu. To nie regeneracja, lecz przekształcenie lasu w przemysłową plantację, gdzie utracony został autentyczny charakter przyrody".

Cmentarne układy

Według społeczników: "podział terenu na ogrodzone kwatery przypomina cmentarne układy, w których każdy sektor jawi się jak wyznaczone miejsce spoczynku dawnej zieleni. Głazy ustawione niczym nagrobki, z datami kolejnych „świąt lasu” (19.., do 2024), stanowią groteskowy pomnik zniszczeń, maskując brutalność wycinek propagandowymi manipulacjami.

Na terenie wycinek ustawiono głazy i tablice z datami i sloganami „obchodów święta lasu” . To próba przykrycia dewastacji pustymi rytuałami. Ogrodzone kwatery… las zamieniono w coś, co coraz bardziej przypomina cmentarz".

Nie ma zwierząt, nie słychać ptaków

"Jedyne stare drzewo, które przetrwało niemal samotnie, to „dąb wolności”, ocalony dzięki mieszkańcom, którym udało się wymusić uznanie go za pomnik przyrody. Wokół dębu - puste pole, ślady po harwesterach i młode drzewa, które nigdy nie osiągną wieku tych, które wycięto.

Nie ma zwierząt, nie słychać ptaków. Są metalowe siatki ogrodzeń. Monokulturowe plantacje to dewastacja natury. Przyroda nie przetrwa pod władzą tych, którzy kochają martwe deski bardziej niż żywe drzewa. Las Kapturski został zamieniony w źródło drewna i miejsce propagandowych przedstawień. To epitafium nie tylko wyraża żal po utraconym lesie. Upamiętnia cynizm, krótkowzroczność i chciwość. To również jest ostrzeżenie – zyski gospodarcze nie usprawiedliwiają niszczenia przyrody. Propaganda, fasadowe rytuały i sztucznie narzucony porządek nie przywrócą życia temu, co zostało zniszczone. Tylko systemowa zmiana i prawdziwy szacunek do natury mogą powstrzymać kolejne tragedie" - czytamy na profilu Rozgłośnika Społecznego.

Zgodnie z przepisami prawa

Z Radomskiej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu otrzymaliśmy bardzo obszerną odpowiedź na nasze pytania o skalę wycinki w Lesie Kapturskim.

- Wszystkie prace w Nadleśnictwie Radom, w tym w Lesie Kapturskim są realizowane zgodnie z przepisami prawa oraz zapisami obowiązującego Planu Urządzenia Lasu zatwierdzonego przez ministra środowiska dostępnego wraz z programem ochrony przyrody na BIP Nadleśnictwa Radom. Plan był poddany konsultacjom społecznym i strategicznej ocenie oddziaływania na środowisko. Gospodarka leśna prowadzona jest w zrównoważony sposób, spełnia także wymogi certyfikacji gospodarki leśnej w systemie PEFC (Programme for Endorsement of Forest Certification). Potwierdza on, że drewno i produkty drzewne pochodzą z lasów, w których prowadzone jest trwałe i zrównoważone zagospodarowanie - wyjaśnia Edyta Nowicka, rzeczniczka RDPL w Radomiu.

Przebudowa drzewostanów

Z odpowiedzi na nasze pytania dowiadujemy się, że na obszarze Lasu Kapturskiego prowadzona jest przebudowa drzewostanów sosnowych na drzewostany liściaste, co w praktyce oznacza stopniową wymianę sosny na dęby, buki, jodły czy graby. - Ponieważ gatunki te nie występują naturalnie w takim zakresie jak mogłyby rosnąć na obszarze Lasu Kapturskiego są stopniowo wprowadzone sztucznie (czyli sadzone) na niewielkich fragmentach lasu zwanych przez leśników gniazdami. Dęby wprowadzane są w miejsce wyciętych sosen, natomiast buki czy jodły sadzone są „w cieniu” pozostawionych pojedynczo sosen, stanowiących ich osłonę w pierwszych kilkunastu latach życia. Oczywiście wytypowane fragmenty lasu pozostaną nienaruszone, bez żadnej ingerencji. Pozostawiane są również drzewa o szczególnym i nietypowym pokroju, drzewa z dziuplami, gatunki miododajne i owocowe oraz drzewa z gniazdami ptaków czy też stanowiska roślin chronionych - zapewnia Adam Sosnowski, zastępca nadleśniczego w Nadleśnictwie Radom. 

Ogółem w roku 2024 na obszarze Lasu Kapturskiego posadzono 2380 dębów i 1890 buków. W roku 2025 planujemy posadzić 4550 buków i 4550 dębów.

Strefa przejściowa

Ostatnie cięcia przygotowujące powierzchnie do wprowadzenia dębu i buka wykonano w roku 2024 w pododdziale Leśnictwa Janiszew, gdzie pozyskano 418 m sześc. drewna. - Nadleśnictwo ogranicza prace związane z użytkowaniem lasu i modyfikuje je ze względu na znaczenie tego lasu dla społeczeństwa. W drzewostanie przylegającym do ul. Janiszewskiej pozostawiona została strefa przejściowa, z której zostały usunięte drzewa mogące stwarzać zagrożenie dla uczestników ruchu. Ponadto z uwagi na pozostawioną strefę przejściową, gniazda wycięte pod wprowadzenie sadzonek dębu, zostały przesunięte w głąb drzewostanu i zmniejszone na rzecz wprowadzanego pod okap sosny buka. Dęby i buki zostaną posadzone wiosną bieżącego roku - tłumaczy nadleśniczy. Dodaję, że zabieg ten umożliwia urozmaicenie istniejącego składu gatunkowego drzewostanu, co korzystnie wpłynie na stan siedliskowy lasu i jego funkcje klimatyczne. - Uwzględniając potrzeby społeczne podjęta została decyzja o zmianie w nowym Planie Urządzania Lasu charakteru prac odnowieniowych w tym kompleksie leśnym na inny rodzaj, jeszcze bliższy naturze - na tzw. rębnię IVd. Jest to rębnia stopniowa gniazdowa udoskonalona, która umożliwia zachowanie trwałości lasu przy minimalnej ingerencji w jego strukturę - zaznacza Sosnowski.

W tym roku cięcia pielęgnacyjne?

Rzeczniczka RDPL wyjasnia, że w bieżącym roku na terenie Lasu Kapturskiego prowadzone są cięcia pielęgnacyjne w 70-80-letnich drzewostanach sosnowych w ramach wykonywanej trzebieży późnej pozytywnej (TPP). Prowadzone zabiegi mają na celu poprawę struktury drzewostanu, polepszenie warunków wzrostu drzew dorodnych oraz wyprzedzenie procesu naturalnego wydzielania się drzew (obumierania drzew o słabszej pozycji biosocjalnej w drzewostanie, zaatakowanych przez organizmy dla nich szkodliwe). Prace do dziś obejmowały łącznie 12,60 ha, średnia intensywność cięć wyniosła 42,5 m3/ha, co wynosi kilkanaście procent zasobności (objętość drewna znajdującego się w drzewostanie wyrażona w m sześc. w przeliczeniu na powierzchnię 1 ha) drzewostanu objętego cięciami.

Nowicka zwraca uwagę, że np. na 1 ha sadzi się 10 000 sztuk sadzonek sosny, z których do wieku drzewostanu dojrzałego dorasta ok. 300 - 500 szt. Na każdym etapie wzrostu drzewa konkurują ze sobą o światło, wodę i składniki pokarmowe, a cięcia pielęgnacyjne wspierają naturalne procesy i umożliwiają prawidłowy rozwój pozostających na powierzchni drzew. Działanie takie umożliwia jednocześnie pielęgnowanie drzewostanu i pozyskiwanie surowca drzewnego, ze sprzedaży którego finansowane są działania Lasów Państwowych, w sferze różnych funkcji lasu, zarówno gospodarczej, jak i ochronnej (ochrona przyrody, sprzątanie lasu itp.), czy społecznej - w sferze edukacji przyrodniczej, rekreacji i turystyki.

Czy wśród wyciętych drzew znajdowały się wieloletnie, zdrowe okazy?

Powyższe pytanie również zadaliśmy RDPL w Radomiu. - Wszystkie rodzaje cięć, jakie były lub są prowadzone w Lesie Kapturskim mają zasadniczo dwa główne cele. Pierwszym jest ukształtowanie właściwej struktury lasu. Drugim, doprowadzenie do składu gatunkowego zgodnego z siedliskiem leśnym. Należy podkreślić, że obecny wygląd tego kompleksu leśnego jest wynikiem posadzenia tutaj w przeszłości niektórych gatunków, bez wzięcia pod uwagę właściwości siedliska. Takim gatunkiem jest np. sosna pospolita, którą sadzono w latach powojennych w innym ustroju gospodarczym, często na zbyt żyznych dla niej siedliskach - objaśnia Jacek Koba z RDLP w Radomiu. Podkreśla, że właściwa struktura lasu jest kształtowana w drodze tzw. cięć pielęgnacyjnych, w ramach których wycina się pojedyncze drzewa w wieku maksymalnie do około 80 lat. Zasadniczo usuwane są drzewa o słabej kondycji zdrowotnej, lub takie które stanowią barierę dla rozwoju młodego pokolenia lasu.

- Ostateczne kształtowanie właściwej struktury gatunkowej odbywa się natomiast w procesie prowadzenia rębni, czyli zabiegów polegających na jednorazowym lub stopniowym usunięciu starego drzewostanu i wprowadzeniu młodego pokolenia lasu lub odsłonięciu naturalnego odnowienia. Wiek drzewostanu, w którym podlega on rębni wynosi z reguły około 100 lat - wyjaśnia Jacek Koba. Dodaje, że na terenie Lasu Kapturskiego prowadzone są także cięcia pojedynczych drzew uszkodzonych lub osłabionych ze względu na potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa licznym osobom odwiedzającym ten teren.

- Leśnicy są otwarci na współpracę i wyjaśnianie społeczeństwu zasad zrównoważonego gospodarowania - przekonuje rzeczniczka RDPL w Radomiu.

Bożena Dobrzyńska

Zdjęcia: Rozgłośnik Społeczny

fot. Materiały prasowe/RDPL Radom

Akcja jest prowadzona w Polsce, w tym na terenie Radomskiej Dyrekcji Lasów Państwowych. Ma na celu przeciwdziałanie i zwalczanie kłusownictwa oraz przejawów wszelkiego szkodnictwa łowieckiego, kontrolę legalności skupu i obrotu dziczyzną, egzekwowanie od osób trudniących się zbieraniem zrzutów poroży zachowań zgodnych z obowiązującymi przepisami.

- Strażnicy leśni będą sprawdzać, czy zbierający zrzuty poroży nie prowadzą poszukiwań na terenie rezerwatów przyrody i innych miejsc objętych ochroną oraz innych miejsc na które nie wolno wchodzić oraz czy swoim zachowaniem nie płoszą i nie niepokoją zwierzyny. Sprawdzą tereny leśne pod względem narzędzi kłusowniczych. Skontrolują także legalność skupu dziczyzny. Jak zawsze, zwrócą również uwagę na to, czy pozostali użytkownicy lasu nie łamią obowiązującego prawa - informuje Dorota Święcka z RDPL w Radomiu.

W działaniach Straż Leśną będą wspomagać policja i Państwowa Straż Łowiecka. W akcji wykorzystane zostanie także nowoczesne technologie, w tym m.in. fotopułapki i drony.

W poprzednim roku w wyniku akcji do sądu trafiły dwa wnioski o ukaranie, nałożono pięć mandatów karnych i 94 pouczeń. Przeprowadzono ponad 250 kontroli. W 119 przypadkach doszło do nieprawidłowości. Najwięcej z nich stanowił nielegalny wjazd pojazdami do lasu – 88 przypadki, w tym 1  nielegalny off-road. Co ważne, nie znaleziono narzędzi kłusowniczych, nie odnotowano przypadków umyślnego płoszenia i niepokojenia zwierzyny oraz nieprawidłowości w skupach dziczyzny.

Noszą je samce jeleniowatych

Poroże to twardy, kostny twór, który noszą samce krajowych jeleniowatych. Ma rolę reprezentacyjną – pozwala demonstrować siłę i możliwości reprodukcyjne. Bywa orężem do walki z rywalami. Po okresie godów w zasadzie przestaje być potrzebne i jest zrzucane. Pozbywanie się poroża i jego odrastanie to coroczny proces.

Jak tłumaczą leśnicy, zrzutami nazywamy poroże zrzucane co roku przez zwierzęta jeleniowate – sarny, łosie i jelenie. Te ostatnie pozbywają się poroża właśnie na przełomie lutego i marca. To gratka dla poszukiwaczy. Wielu zbiera je do własnych kolekcji, niektórzy na sprzedaż. Cena zaczyna się od kilkudziesięciu złotych za kilogram, a za największe okazy płaci się dwu-, trzykrotnie więcej. Z poroży wytwarza się oryginalne przedmioty użytkowe i galanterię.

Kiedy zbiór jest nielegalny?

Zgodnie z przepisami, zbiór zrzutów jest legalny, gdy poroże zostało znalezione na terenie lasu gospodarczego. Nie wolno zabierać poroża znalezionego na terenie rezerwatu przyrody i parku narodowego. Poszukiwacze nie powinni także naruszać zakazów wstępu obowiązujących w lasach. M.in. nie powinni zapuszczać się w młodniki do 4 m wysokości. Niedozwolone jest także tropienie i przeganianie zwierząt w celu zdobycia poroża.

Niestety cześć osób w pogoni za znaleziskami zachowuje się nieodpowiedzialnie. Przykładowo celowo tropiąc chmary jeleni, zmusza je do ciągłego przemieszczania się, a płoszona zwierzyna staje się często ofiarą kolizji z samochodami.

Tropienie quadem

Zdarzają się przypadki, gdy jelenie wypłaszane są petardami, a chciwy zbieracz „tropi” je quadem. Najprawdopodobniej taka właśnie była przyczyna tragedii w okolicach Ińska w zachodniopomorskim w lutym 2021 r. Wypłoszona chmara przeszło 30 jeleni weszła na zamarznięte jezioro. Lód nie wytrzymał i mimo ofiarnej akcji strażaków 18 zwierząt utonęło.

Celem nieetycznych zbieraczy są przede wszystkim jelenie. Samce posiadają okazałe poroże – jedna tyka może ważyć nawet 5 kg. W trudnych, zimowych warunkach, zwierzęta gromadzą się w duże stada. Tropienie takich chmar zwiększa szanse znalezienia zrzutów. Jednak ciągłe nękanie takich stad nie tylko osłabia i stwarza zagrożenie dla zwierząt. To również potencjalne zagrożenie dla kierowców.

kat, bdb

Zdjęcia: RDPL Radom

Młode jodły zniszczone podczas kradzieży stroiszu (fot. RDLP w Radomiu)

- Tradycja zdobienia grobów wiązankami na bazie stroiszu jodłowego ma negatywne konsekwencje dla lasu. Nadal duża część oferowanych na rynku gałązek jodłowych pozyskiwana jest nielegalnie. W tym okresie niszczone są również inne rośliny, w tym chronione mchy, z których robione są ozdobne kompozycje na groby - tłumaczy Edyta Nowicka, rzeczniczka RDPL w Radomiu.

Niszczą młode jodełki

Leśnicy stale apelują o świadome kupowanie wieńców i wiązanek oraz innych elementów dekoracyjnych na bazie stroiszu, tak by nie przyczyniać się do szkód w lasach.

- Złodzieje niszczą przede wszystkim młode jodełki, często ogołacając je z niemal wszystkich gałązek. Tak uszkodzone drzewko w najlepszym razie będzie się regenerować przez kilka sezonów, jednak często z braku aparatu asymilacyjnego obumiera. Proceder ten jest szczególnie dotkliwy dla jodłowych młodników w lasach świętokrzyskich, małopolskich i podkarpackich, gdzie jodła występuje pospolicie. Oznacza to, że większość nielegalnie pozyskanego stroiszu w Polsce pochodzi właśnie z wymienionych regionów, w pozostałych bowiem ten gatunek drzew jest rzadki lub nie występuje wcale - podkreśla rzeczniczka.

Jodła także w Puszczy Kozienickiej

Jodła występuje w składzie drzewostanów niemal całej RDLP w Radomiu. Zajmuje ponad 10 proc. powierzchni, a złożone strukturalnie, wielopiętrowe drzewostany, w których panuje jodła, są liczne zwłaszcza w Górach Świętokrzyskich. Udział jodły na terenie nadleśnictw położonych w Puszczy Świętokrzyskiej przekracza 26 proc. i w dużej mierze odnawia się ona tu naturalnie. Niestety w tych lasach szkody wyrządzane co roku przez złodziei stroiszu są bardzo częste.

- Przypadki kradzieży gałęzi jodłowych zdarzają się jednak też na Mazowszu, np. w Puszczy Kozienickiej. Tu udział jodły wynosi ponad 3 proc. i rośnie – leśnicy wzbogacają skład gatunkowy drzewostanów sadząc ją pod osłoną, a tam, gdzie jodła jest już w składzie inicjują odnowienie naturalne - wyjaśnia Nowicka. Jak dodaje, obraz sosnowych lasów podbitych jodłowymi podrostami, tu i ówdzie przedostającymi się do górnego piętra drzewostanu, jest charakterystyczny dla żyźniejszych fragmentów tego terenu. Szczególnie dotkliwe są przypadki dewastacji drzewostanów jodłowych w miejscach, gdzie została ona podsadzona z myślą o przebudowie drzewostanów, tak by były one odporniejsze i bardziej różnorodne.

O 600 do 1000 gałązek!

Jeden metr przestrzenny stroiszu jodłowego to zwykle około 600 do 1000 gałązek! By przygotować taką partię jedliny, złodzieje niszczą nawet kilkanaście arów gęstego odnowienia jodłowego. Dzieje się tak pomimo oferty sprzedaży stroiszu przez większość jednostek Lasów Państwowych na południu kraju. W wielu nadleśnictwach celowo planuje się zabiegi hodowlane w drzewostanach jodłowych na okres przedświąteczny. Okazuje się jednak, że dla odbiorców hurtowych korzystniejszy jest zakup gałązek pozyskiwanych z najmłodszych drzewek cechujących się delikatniejszymi gałązkami, których znacznie więcej mieści się w metrze przestrzennym niż z gałęzi starszych drzew wycinanych legalnie w ramach zabiegów hodowlanych.

Fotopułapką w złodzieja

Przeciwdziałając szkodom w okresie przed Wszystkimi Świętymi oraz przed świętami Bożego Narodzenia leśnicy prowadzą patrole w okolicach narażonych na kradzieże. W tym czasie intensywna jest też współpraca z policją, strażą miejską i łowiecką. Organizowane są wspólne akcje i patrole, w tym skierowane głównie na kontrolę punktów sprzedaży stroiszu pod kątem posiadania dokumentów potwierdzających legalność pochodzenia oferowanego towaru. Mimo nagłaśniania problemu Straż Leśna stwierdza corocznie kilkadziesiąt przypadków nielegalnego pozyskiwania gałązek. Strażnicy dla wykrycia sprawców niszczenia odnowień jodłowych posługują się również kamerami, fotopułapkami i dronami. Przestępcy ujęci na gorącym uczynku muszą się liczyć z karami. Mandat za kradzież stroiszu wynosi do 500 zł, sprawy często są także kierowane do sądu.

W 2023 roku na terenie nadleśnictw RDLP w Radomiu w ciągu całego roku odnotowano 40 przypadków kradzieży stroiszu, w 2022 r. - 44, w 2021 r. - 62, w 2020 r. - 67, w 2019 r. - 68, a w 2018 r. - 54. Łącznie w latach 2018-2023 skradziono 593 mp stroiszu.

- Kupując wiązankę lub wieniec na grób swoich bliskich, czy inne ozdoby na bazie roślin leśnych, warto zapytać o pochodzenie gałązek i innych elementów, z których została zrobiona. Uczciwy nabywca otrzymuje w nadleśnictwie odpowiedni dokument potwierdzający legalność zakupu - zwraca uwagę Edyta Nowicka.

kat, bdb

Zdjęcia: RDPL Radom

Zdjęcie ilustracyjne

Wystawę "Poznaj grzyby – unikniesz zatrucia” zorganizowaną przez nadleśnictwa w Kozienicach, Radomiu0 i Zwoleniu będzie można oglądać od 18 do 28 października.

Jadalny, czy trujący?

Celem wystawy jest upowszechnienie wiedzy na temat grzybów jadalnych, niejadalnych i trujących i innych darów lasu oraz zasad bezpiecznego dla ludzi i przyjaznego dla lasów grzybobrania, a także edukacja w zakresie profilaktyki chorób odzwierzęcych (takich jak wścieklizna, borelioza, bąblowica, ukąszenie żmij). Na ekspozycji będzie można obejrzeć 61 sztuk atrap grzybów udostępnionych przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w Warszawie. Atrapy wykonane są w skali 1:1, wśród nich grzyby jadalne i mylone z nimi ich trujące sobowtóry, a także rzadkie grzyby chronione.

- Odwiedzający ekspozycję będą mogli poczuć się jak w prawdziwym lesie. W salach wystawowych prezentowana jest aranżacja z roślin runa leśnego i drzew leśnych przygotowana dzięki nadleśnictwom Kozienice, Radom i Zwoleń, towarzyszą jej odgłosy lasu. Dostępne będą także materiały edukacyjne w postaci ulotek i broszur o grzybach oraz profilaktyki odnośnie kleszczy. Dla smakoszy kuchni inspirowanej lasem leśnicy przygotowali broszurę ze sprawdzonymi przepisami na potrawy z darów lasu. Zaprezentowana zostanie także wystawa „Dary lasu”, przygotowana przez RDLP w Radomiu - informuje Dorota Święcka z RDPL w Radomiu.

Fascynujące królestwo grzybów

Na otwarciu oraz podczas zwiedzania wystawy będzie można obejrzeć film z serii „Życie lasu” poświęcony fascynującemu królestwu grzybów, wyprodukowany przez Leśne Studio Filmowe – Ośrodek Rozwojowo Wdrożeniowy Lasów Państwowych w Bedoniu, w reżyserii Michała Ogrodowczyka. Pokazany w nim został bogaty świat procesów, które przebiegają niezauważenie dla nas, zarejestrowany w fascynującej technice makro.

Przewodnikami po wystawie będą grzyboznawcy – pracownicy PSSE w Radomiu, którzy objaśniają jak uniknąć podczas grzybobrania tragicznych pomyłek oraz jak postępować w przypadku zatrucia grzybami.

Zwiedzanie wystawy będzie możliwe od 18 do 28 października po uprzedniej rejestracji w PSSE w Radomiu (ul. Leopolda Okulickiego 9D), tel. 48 386 41 48:  w godz. 8.30-15.00 od poniedziałku do piątku, w godz. 10:00-14:00 w sobotę i w niedzielę.

kat, bdb

Tymczasowe miejsce parkowania (fot. Nadleśnictwo Kozienice)

- W związku z rozbudową tego parkingu od dziś, tj. 17 kwietnia, do 30 czerwca wyznaczone zostało tymczasowe miejsce parkowania, które znajduje się na terenie składnicy drewna przy skrzyżowaniu dróg przeciwpożarowych nr 302 i 316. Dojazd do tego miejsca odbywa się drogą przeciwpożarową nr 302, odcinkiem długości około 1,5 km. Droga i tymczasowe miejsce parkowania zostały oznaczone w terenie tablicami - wyjaśnia Beata Okulińska z RDPL w Radomiu.

Na drodze dojazdowej obowiązuje zakaz zatrzymywania się i postoju. Nadleśnictwo Kozienice prosi odwiedzających Królewskie Źródła o wyrozumiałość i stosowanie się do tymczasowych regulacji.

kat

Nadleśnictwo Zwoleń (fot. RDPL Radom)

Fotopułapki zostały rozmieszczone m.in. w nadleśnictwach: Dobieszyn, Grójec, Kozienice i Zwoleń w regionie radomskim. Leśnicy zamontowali urządzenia przed 1 marca, czyli jeszcze przed przylotem bocianów z terenu zimowania. - Dzięki obserwacji gniazd za pomocą fotopułapek będzie można śledzić i dokumentować zachowania ptaków, poznać ich aktywność dobową, w tym zmianę partnerów przy wysiadywaniu jaj, okres i czas karmienia młodych, skład przynoszonego pokarmu. Monitoring pozwoli też zarejestrować zagrożenia, na jakie narażone są pisklęta, określić gatunek drapieżników i sposób ich ataku czy zachowanie piskląt w sytuacji zagrożenia - wyjaśnia Beata Okulińska z RDPL w Radomiu.

Jak wyjaśnia, zebrane dane posłużą do opracowania koncepcji ochrony bociana czarnego i wypracowania konkretnych działań, które pozwolą ograniczyć presję drapieżników na stanowiska lęgowe ptaków, poprawić warunki ich bytowania, zapewnić im miejsca żerowania czy zwiększyć bezpieczeństwo młodych w czasie gwałtownych zjawisk atmosferycznych. - Równolegle do badań będzie prowadzona edukacja, która ma na celu propagowanie wiedzy o bocianie czarnym i uczulenie na potrzebę ochrony tego gatunku. Temu będzie służyć m.in. publikacja zdjęć z fotopułapek - podkreśla Okulińska. Będą one zamieszczane na stronach i profilach facebookowych RDLP w Radomiu i nadleśnictw biorących udział w programie oraz na stronach i w mediach społecznościowych Leśnego Zakładu Doświadczalnego w Rogowie. Obserwacje będą prowadzone do 15 września br., czyli do czasu odlotu ptaków na miejsce zimowania.

Bocian czarny (Ciconia Nigra) żyje w lasach, przede wszystkim na terenach bagiennych i błotnistych. Jest gatunkiem rzadziej występującym niż bocian biały, mniejszym od niego i delikatniejszym. Jego wygląd charakteryzują brunatno-czarne ubarwienie piór (poza brzuchem i piersią, które są białe), czarne oczy otoczone czerwoną i nieupierzoną skórą oraz długi czerwony dziób i długie czerwone nogi.

Bocian czarny jest skryty i płochliwy, unika kontaktu z człowiekiem. Gniazda buduje na słabo dostępnych drzewach, z rozłożystymi konarami i łatwym dolotem. Pożywienia szuka brodząc w płytkiej wodzie – rzekach, strumieniach czy rozlewiskach . Żywi się głównie małymi rybami i żabami.

Zamieszkuje Europę i Azję, a Polska jest centrum zasięgu terytorialnego tego gatunku. Żyje w niej ok. 1400-1600 bocianich par, co stanowi prawie jedną czwartą całej populacji. Najwięcej bocianów, aż 87%, występuje na obszarach nizinnym i wyżynnym, pozostałe 13% na trenach górskich. Zimują w Afryce, na południe od Sahary, oraz w dolinie rzeki Jordan w Izraelu.

Bocian czarny w Polsce podlega ochronie ścisłej. Do zagrożeń tego gatunku należy m.in. ograniczona dostępność miejsc lęgowych oraz mała dostępność miejsc żerowania z powodu osuszania terenów podmokłych i obniżania poziomu wód gruntowych czy regulacji rzek. Do głównych drapieżników, zagrażających bocianom czarnym, należą kruki, bieliki i dzięcioły, które niszczą jaja, oraz kunę. Bywa, że ptaki płoszone są przez ludzi. Dorosłe osobniki padają także ofiarą bielika. Ptaki giną również na skutek kolizji z przewodami i w zderzeniach z turbinami elektrowni wiatrowych. Wiele z nich ginie od broni palnej podczas przelotów na zimowiska. Bocian czarny wymaga więc ochrony czynnej.

fot. Materiały prasowe/RDPL Radom

Corocznie w okresie wiosenno-letnim powraca temat niebezpieczeństwa ze strony "najeźdźcy z Kazachstanu". - Choć roślina ta swoim wyglądem i rozmiarami imponuje, to stwarza niebezpieczeństwo dla ludzkiego zdrowia. Mowa tu o barszczu Sosnowskiego, który stanowi także realne zagrożenie dla rodzimej flory i fauny - wyjaśnia Edyta Nowicka, rzeczniczka Regionalnej Dyrekcji lasów Państwowych w Radomiu.

Wymknął się spod kontroli

Barszcz Sosnowskiego został sprowadzony do Polski w latach 50. XX w. do celów badawczych nad wykorzystaniem tej rośliny jako wydajna pasza dla bydła. W latach 70. uprawiano ją niemalże we wszystkich ośrodkach rolniczych, w szczególności na Podhalu, Podkarpaciu i podgórzu Sudeckim, a także na Mazowszu na gruntach PGR w Łaziskach. - Niezależnie od miejsca uprawiania tej rośliny okazało się, że wartości paszowe są znacznie mniejsze niż się początkowo spodziewano. Brak zainteresowania dalszą produkcją spowodował, że barszcz Sosnowskiego wymknął się z kontrolowanej produkcji rolnej i przeniknął do naturalnego środowiska. Tam przez wiele lat bez żadnego nadzoru kolonizował nowe miejsca i powiększał swój obszar występowania, nie zwracając zbytnio na siebie uwagi do momentu, kiedy stał się realnym zagrożeniem - informuje Nowicka.

Kilka słów o barszczu Sosnowskiego

Barszcz Sosnowskiego jest rośliną dwuletnią, dorastająca nawet do 3,5 m wysokości. W pierwszym roku wytwarza rozetę liściową, a w drugim zaś wypuszcza pęd nasienny zakończony dużym kwiatostanem w formie pokaźnego baldachu, o średnicy nawet do 70 cm, po wydaniu nasion roślina zamiera. Niektóre rośliny nie wypuszczają kwiatostanu w drugim roku i stają się rośliną wieloletnią. Liście wyrastające z rozety są duże i mogą osiągać nawet 2 m długości. Korzeń palowy wrastający do 2 m w głąb ziemi, w górnej części jest silnie rozgałęziony. Na przełomie maja i czerwca drugiego roku wyrasta łodyga, zakończona kwiatostanem z białymi kwiatami. Nasiona dojrzewają w drugiej połowie lipca i mają zdolność kiełkowania do czterech lat. Młode siewki barszczu Sosnowskiego są bardzo podobne do siewek barszczu zwyczajnego (gatunki rodzimej flory).  - Najkorzystniejszym siedliskiem występowania barszczu Sosnowskiego są wszelakie miejsca wilgotne w pobliżu cieków wodnych. Brzegi rowów melioracyjnych, kanałów odprowadzających wodę, brzegi rzek czy oczek wodnych są idealnym miejscem występowania tej rośliny, która z łatwością rozprzestrzenia się wzdłuż tych cieków wodnych kolonizując i zajmując nowe tereny. Dodatkowo wydzielane substancje parzące czynią z tego olbrzyma roślinę bardzo niebezpieczną - tłumaczy rzeczniczka RDPL.

Niebezpieczny olbrzym

Choć barszcz Sosnowskiego zachwyca i przyciąga uwagę swoją majestatyczną wielkością – zapewne jest największą roślina zielną występującą w Polsce – to równie wielkie stwarza zagrożenie. Oprócz dużych rozmiarów wygrywa bezkonkurencyjnie w walce o miejsce, światło i wodę, a także wytwarza niezwykle parzące olejki eteryczne, które powodują bolesne oparzenia skóry.

- Największym zagrożenie ze strony barszczu Sosnowskiego stanowią wydzielane przez wszystkie części tej rośliny olejki eteryczne, zawierające związki kumarynowe (furanokumaryny). Olejki te tworzą naturalną ochronę rośliny przed owadami i patogenami, które w zależności od pory roku zmieniają się co do intensywności. Związki te są bardzo niebezpieczne dla ludzi i w kontakcie z ludzką skórą przy świetle słonecznym powodują oparzenia II, a nawet III stopnia, a także zapalenie spojówek. Zapalenie skóry, powstające pęcherze i trudno gojące się rany z pozostającymi bliznami to efekt kontaktu z barszczem - objaśnia Edyta Nowicka. Jak dodaje, działanie tych związków jest potęgowane przy wysokiej temperaturze i wilgotności powietrza. Przy bezpośrednim kontakcie z barszczem Sosnowskiego objawy poparzenia pojawiają się od kilkunastu do kilkudziesięciu minut, co sprawia, że roślina ta jest jeszcze bardziej niebezpieczna dla osób, które miały kontakt z nią w perspektywie dłuższego czasu. Kontakt z tą rośliną jest szczególnie niebezpieczny dla dzieci i alergików.

Kolejne niebezpieczeństwo jakie barszcz stwarza w kompleksach leśnych to zagrożenie dla osób korzystających rekreacyjnie z lasów. Coraz prężniej rozwijająca się turystyka i aktywność leśna, związane z tym pojawianie się nowych szlaków turystycznych i większa penetracja lasów przez społeczeństwo, zwiększa ryzyko kontaktu z barszczem Sosnowskiego, a tym samym  niebezpieczeństwo oparzenia.

Zagrożenia dla zwierząt i innych roślin

Z kolei spożywanie zielonych części barszczu Sosnowskiego przez zwierzęta może spowodować biegunkę, krwotoki wewnętrzne, a także stan zapalny układu pokarmowego. Nieodosobnionymi przypadkami są także oparzenia zewnętrzne.

Występowanie tego gatunku powoduje dużą degradacje środowiska przyrodniczego. W miejscach pojawienia się szybko staje się rośliną dominującą, zatrzymuje dostęp do światła innym roślinom występującym w pobliżu, uniemożliwia i utrudnia rozwój flory. Wegetacja barszczu zaczyna się bardzo wcześnie, dzięki temu eliminuje rośliny o późniejszym rozwoju wegetatywnym. Barszcz Sosnowskiego ekspansywnie zasiedla nowe miejsca i tworzy tym samym całe zwarte powierzchnie.

Roślina ta staje się coraz bardziej uciążliwa także w terenach leśnych, do których ekspansywnie wkracza. Barszcz pojawiając się w młodym pokoleniu lasu, powoduje swoim szybkim wzrostem zacienienie młodych drzewek, które nie są w stanie w krótkim czasie wybić się ponad te rośliny. W konsekwencji drzewka giną i wypadają – tracone jest bezpowrotnie najmłodsze pokolenie lasu. 

Zwalczanie barszczu Sosnowskiego – dla ludzi, lasu i przyrody

Na terenie Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu stanowiska barszczu Sosnowskiego zostały zinwentaryzowane w trzech nadleśnictwach: Radom, Jędrzejów i Daleszyce. Prowadzone jest zwalczanie tej rośliny.

Największa powierzchnia występowania barszczu Sosnowskiego znajduje się na terenie Nadleśnictwa Radom, które mając na względzie nasilające się niebezpieczeństwo ze strony coraz szerszego rozprzestrzeniania się na terenach leśnych, w bieżącym roku rozpoczęło program „Zwalczanie barszczu Sosnowskiego”. Program ten ma na celu zwalczanie i usuwanie istniejących stanowisk barszczu oraz dalsze zapobieganie rozprzestrzenianiu się tego gatunku na nowe tereny. Całe przedsięwzięcie prowadzi do całkowitego wyeliminowania rośliny inwazyjnej, która ma negatywne oddziaływania na florę, faunę gatunków rodzimych oraz dla zdrowia.

kat