fot. Materiały prasowe/Łaźnia

Zobaczymy charakterystyczne dla Krzysztofa Mańczyńskiego motywy: wieś, miasto, przenikanie miejskich i wiejskich krajobrazów.

Krzysztof Mańczyński urodził się 8 kwietnia 1940 r. w Radomiu. Studiował na Wydziale Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie w latach 1962-68. Dyplom w Pracowni Ilustracji prof. Jana Marcina Szancera (1968). Uprawia malarstwo i rysunek, projektuje plakaty, w swojej twórczości zajmował się też rysunkiem satyrycznym i drobną formą rzeźbiarską. Członek radomskiej Grupy M-5 i Stowarzyszenia Ruchu Artystycznego „Świat” (I połowa lat 80.). Uczestnik wielu wystaw indywidualnych i zbiorowych w Polsce i za granicą (Bułgaria, Niemcy, Ukraina, USA, Wielka Brytania).

Temat ten jest szczególnie bliski Marcie Trojanowskiej, która będzie najważniejszym gościem i prelegentem Retrospotkania. Czy uda się jej udowodnić, że tak banalne z pozoru przedmioty, jak cegły, płytki czy kafle piecowe mogą być ciekawe? - Przekona się o tym każdy, kto tego dnia odwiedzi Resursę - zapewniają organizatorzy.

Spotkanie wzbogaci pokaz filmu dokumentalnego „Po prostu Marywil” przybliżającego dzieje słynnej radomskiej fabryki płytek. Każdy z jego uczestników otrzyma także pamiątkową pocztówkę autorstwa Marty Trojanowskiej, dokumentującą sygnatury przemysłu ceramicznego Radomia.

Wstęp wolny.

Nagrodę św. Kazimierza otrzymała Barbara Łopyta (fot. Anna Wróblewska/UM Radom)

Odbywający się jak co roku w Resursie, tym razem jubileuszowy, X Wielki Test Wiedzy o Radomiu zakończył tegoroczne Kaziki. Wzięło w nim udział 16 trzyosobowych drużyn. Musiały one znać wiele zagadnień z dziedziny historii, sportu, czy nawet danych demograficznych i urbanistyki.

Uczestnicy sprawdzianu uznali pytania - było ich aż 40 - za dość trudne. Jedno z nich dotyczyło honorowych obywateli Radomia, inne nazw ulic. Pytano również o powierzchnię Rynku i patronów parkowych alejek. Pojawiło się też pytanie o najpopularniejsze imiona nadawane dzieciom w 2022 r.  Wśród tych, które wzbudziło najwięcej kontrowersji wzbudziło o koncepcję budowy tramwaju w Radomiu. Po zakończeniu konkursu doszło nawet do gorącej dyskusji na ten temat, ale organizatorzy szybko rozwiali wątpliwości. Roztrząsanie dylematów związanych z pytaniem o linię tramwajową nie doprowadziło do zaognienia walki pomiędzy drużynami. Wprost przeciwnie.

Test wygrała drużyna Bractwa Rowerowego, drugie miejsce zajął zespól MZDiK, a trzecie - prezydenta.

Nagrodę św. Kazimierza, patrona miasta, otrzymała Barbara Łopyta, pomysłodawczyni i założycielka  portalu Radom. Retrospekcja. Portal działa od polowy kwietnia 2017 r. i ma ponad 19 tys. członków, którzy codziennie publikują na nim stare zdjęcia miasta, historyczne ciekawostki i gorąco dyskutują ze sobą w komentarzach. Internauci aktywni na tej grupie, ale nie tylko oni, spotykają się również co miesiąc w resursie na "retrospotkaniach", gdzie omawiają różnorodne tematy związane ze starym Radomiem.

kat

Były one tematem ostatniego przed wakacjami Retrospotkania. Okazał się on dla radomian na tyle interesujący, że pomimo dwugodzinnego spotkania udało się omówić jedynie około połowy dzielnic miasta. Teraz temat będzie kontynuowany.

- Zatrzymaliśmy się na literze „K. Pra więc po wakacjach wrócić do tematu i podyskutować o tych częściach miasta, których nazwy zaczynają się na litery drugiej połowy alfabetu – wyjaśnia Paweł Puton z Resursy Obywatelskiej.

Garść ciekawostek o tych dzielnicach przygotuje również Grzegorz Siek z portalu Radom.Retrospekcja.

Udział w wydarzeniu jest bezpłatny.

Ilustracja: Resursa Radom

- Podczas majowego Retrospotkania przybliżyliśmy zaułki radomskich ulic – pora zrobić krok dalej i opowiedzieć co nieco o radomskich dzielnicach. Nazwa której z nich najwcześniej pojawiła się w źródłach pisanych? Jakim zmianom ulegało brzmienie nazw dzielnic naszego miasta? - zapowiadają organizatorzy.

Której Halinie swą nazwę zawdzięcza Halinów, jakiemu Michałowi – Michałów, a któremu Piotrowi Piotrówka? Czy na Jeżowej Woli występowała plaga jeży? Kto jeszcze pamięta Weronów, Oświęcim, albo Prijutino? I wreszcie – gdzie na terenie dzisiejszego Radomia znajdowało się Piekło?
O tych i wielu innych radomskich dzielnicach, na ostatnim przed wakacjami Retrospotkaniu, opowiedzą Paweł Puton z Resursy i Grzegorz Siek z portalu "Radom. Retrospekcja". Serdecznie zapraszamy! Wstęp wolny.

Zdjęcie ilustracyjne (fot. pixabay.com)

Historia tłoczni płyt gramofonowych w Pionkach sięga lat 50. XX w. Wraz z zakończeniem wojny koreańskiej zmniejszyło się zapotrzebowanie na produkty zbrojeniowe. Ówczesne władze polityczne i resortowe zdecydowały, że należy poszerzyć zakres produkcji cywilnej, aby znaleźć zatrudnienie dla wielotysięcznej załogi. Technologię produkcji masy „Mikro” do tłoczenia płyt opracowano w Instytucie Chemii Przemysłowej w Warszawie przy udziale techników i inżynierów z Pronitu. Fabryka, aż do zakończenia produkcji płyt był jedynym wytwórcą tej masy w Polsce.

Początkowo Pronit tłoczył płyty dla podmiotów zewnętrznych jak „Muza”, „Wifon” „Tonpress”, czy „Polskie „Nagrania”. W 1960 r. wyprodukowano ponad 2,3 mln krążków, w 1975 r. o milion więcej.

W 1983 r. pionkowska firma otrzymała zgodę na swobodny wybór repertuaru w obszarze muzyki rozrywkowej i możliwość wydawania płyt pod własnym szyldem. Rok ten zakończono produkcją na poziomie prawie 6,1 mln płyt. W 1989 r. Pronit wypuścił 1 mln 883 tys. płyt a rok później, gdy ukazały się ostatnie krążki - 1 mln 174 tys.. Na koniec 1990 r. zakład posiadał prawa autorskie do 269 tytułów.

O "Czarnej płycie" z Pronitu będą opowiadać: Jarosław Szczypior, Marek Majewski i Łukasz Trawczyński. Nie zabraknie też niespodzianki muzycznej.

Spotkanie odbędzie się w sali Centrum Kształcenia Zawodowego i Ustawicznego, al. Jana Pawła II 7; będzie transmitowane na żywo na FB PIK i na stronie instytutu.

Fot. rchiwum

Jest ich dokładnie 13 i z pewnością nie wszystkie są znane, dlatego ich prezentacja będzie dla radomian ciekawa, a może i zaskakująca. Miejsca święte diecezji radomskiej kryją w sobie różnorodne bogactwo treści religijnych, historycznych i artystycznych. O swoich wrażeniach ponad rocznego pielgrzymowania do każdego z 13 diecezjalnych sanktuariów opowie Paweł Puton, który swą relację opublikował w drugim numerze „Filokartysty Radomskiego". Każdy, kto przyjdzie na spotkanie otrzyma darmowy egzemplarz pisma. Będzie też możliwość nabycia specjalnego zestawu pocztówek ukazujących sanktuaria diecezji radomskiej, jaki w ramach Radomskiej Inicjatywy Pocztówkowej przygotował autor.

Z kolei Grzegorz Siek z portalu Radom.Retrospekcja przywoła garść relacji prasowych z przełomu XIX i XX w. o tym jak radomianie do wybranych sanktuariów pielgrzymowali i jakie atrakcje czekały na nich na odbywających się tam odpustach.

Wstęp wolny.

fot. Materiały prasowe/PIK

Wystawa z ocalonych zbiorów

Na "Retrospekcje..." składa się kilka elementów. Po pierwsze wystawa archiwalnych zdjęć z lat 60. i 70 XX w., ze zbioru, który ocalił Jan Czarnecki - pedagog, działacz społeczny, animator kultury, poeta, Honorowy Obywatel Miasta i Gminy Iłża. Czarnecki urodził się w 1930 r. w Chwałowicach (gmina Iłża, powiat radomski), ukończył tamtejsze gimnazjum rolnicze i po latach wrócił znów do tej placówki, jako nauczyciel. W szkole był aparat fotograficzny, rzecz w tamtych latach cenna i nie codzienna. Często korzystał z niego Czarnecki, ale i inni okoliczni mieszkańcy. Tak powstała, przypadkowo, cenna historycznie kolekcja, w sumie składająca się z 17 tys. zdjęć. Powiatowy Instytut Kultury prezentuje ją jako pierwszy, wybór fotografii, w artystycznym układzie zamkniętym na 22 planszach,. przygotowanym przez Norberta Jastalskiego.

Wernisaż wystawy "Retrospekcje. Powiat Radomski" odbył się najpierw w PIK, teraz ekspozycja wędruje odwiedzając gminy powiatu. A na zdjęciach - niby znajome okolice i sytuacje, a jednak tyle zmian! Inna moda i sprzęty, inne żniwa i praca... Słowem, prawdziwa wyprawa w czasie.

Spotkania o historii

Kolejna odsłona projektu to organizowane przez PIK ,wspólnie z bibliotekami i lokalnymi centrami kultury, spotkania o historii danych miejscowości czyli "Retropopołudnia".

- 18 listopada o godz. 17 zapraszamy do Wolanowa, do Gminnego Centrum Kultury i Biblioteki. Porozmawiamy o muzyce ludowej o jej znaczeniu w życiu wsi i o tym jak się zmienia, jak inspiruje obecne pokolenie. Będzie śpiewająco! A to za przyczyną grupy z Bieniędzic i Wolanianek - zapowiada Renata Metzger, dyrektor PIK.

Spotkaniu w Wolanowie towarzyszyć będzie i wystawa "Retrospekcje. Powiat Radomski". - Mamy nadzieję, że stanie się ona dla wszystkich jej widzów inspiracją do poszukiwania we własnych zbiorach starych zdjęć pokazujących codzienne życie w miejscowościach regionu. Prosimy o ich przekazywanie do nas, do bibliotek na terenie powiatu radomskiego, do dzielenia się z nami historiami swoimi, swoich rodzin (retrospekcje@pik.radom.pl). Marzy nam się, z czasem, stworzenie z tych fotografii nowej wystawy i albumu. Tylko tak możemy ocalić tę naszą, codzienną historię, która też jest przecież bardzo ważna - mówi dyrektor Metzger.

fot. Materiały prasowe/PIK Iłża

- Razem z gminą Jastrzębia zapraszamy do wiejskiej świetlicy w Bartodziejach na "Retropopołudnie". Razem z mieszkańcami gminy opowiemy o historii tutejszej oświaty, pierwszych wiejskich szkołach, o trudnościach z jakimi przyszło się im mierzyć przed laty. Oczywiście nie zabraknie ciekawych archiwalnych zdjęć - zapowiada Renata Metzger, dyrektor PIK w Iłży.

W tym samym terminie na profilu PIK na FB i na stronie https://www.pik.radom.pl ruszy transmisja na żywo tego wydarzenia. Podczas spotkania uruchomiony zostanie także, stworzony przez PIK, profil na FB "Retrospekcje. Powiat Radomski". - Będą na nim umieszczane ciekawostki dotyczące historii powiatu i tworzących go gmin, dawne fotografie. Jeśli chcecie, by na profilu zaistniały i wasze zdjęcia, wspomnienia, nadsyłajcie je na adres: retrospekcje@pik.radom.pl albo na adresy gminnych bibliotek - zachęca dyrektor Metzger.

W centrum Jastrzębi można też oglądać plenerową wystawę archiwalnych zdjęć "Retrospekcje. Powiat Radomski". W kolejnych miesiącach wystawa odwiedzi inne gminy, biblioteki i centra kultury w powiecie radomskim. Ekspozycji towarzyszyć będą "Retropopołudnia", czyli spotkania na żywo w konkretnej gminie, o historii danej gminy i transmisje w internecie.