Jaki los czeka dawną siedzibę Fabryki Broni?

Sam obiekt przy ul. 1905 Roku ma długą i ciekawa historię, ale wiele lat trwały również próby jego współczesnego zagospodarowania po tym, jak "Łucznik"  wyprowadził się do nowego budynku przy ul. Grobickiego.

Politycy obiecywali

Obietnice przystosowania budynku m.in. do roli biurowca tzw. klasy A (czyli luksusowego) składała zarówno Agencja Rozwoju Przemysłu, która stała się właścicielem gmachu, jak i politycy. Ale miraże snuli przede wszystkim podczas kampanii wyborczej; tak było wtedy, gdy o świetlanych planach opowiadała m.in. była minister Jadwiga Emilewicz (PiS) oraz ostatnio - gdy wizualizacje nowych przestrzeni przedstawiał na specjalnej konferencji Adam Bielan (również związany z Prawem i Sprawiedliwością). Nadzieję na zmiany miał także prezydent Radosław Witkowski, który o pieniądze na rewitalizacje danej Fabryki Broni zabiegał w Kancelarii Premiera.

Znaczne nakłady finansowe

Z interwencjami w sprawie niszczejącego budynku wystąpił do premiera Donalda Tuska Radomski Samorząd Obywatelski, ale także związkowcy z Fabryki Broni, Radomskie Towarzystwo Naukowe i lokalni przedsiębiorcy. Podsunęli pomysł, aby w budynku zlokalizowano Narodowe Muzeum Techniki.

W odpowiedzi zarząd ARP poinformował, że jego działania związane z inwestycją polegającą na rewitalizacji budynku dawnej Fabryki Broni „Łucznik” w Radomiu wymagają znacznych nakładów finansowych. "Budynki i urządzenia znajdujące na nieruchomości są w złym stanie technicznym, co potwierdzają wyniki z okresowej kontroli stanu technicznego budynków i wymagają poniesienia dużych nakładów dotyczących remontu kapitalnego obiektu budowlanego, wykonania dokumentacji remontu i niezbędnych napraw w budynku (w tym stanu technicznego konstrukcji). W obecnej sytuacji ARP S.A. w związku z brakiem możliwości pozyskania finansowania na realizację nie ma możliwości na samodzielne sfinansowanie tak dużej inwestycji” – czytamy w piśmie Ministerstwo Aktywów Państwowych.

Wpisana do rejestru zabytków

Ministerstwo przypomina również, że nieruchomość we wrześniu 2023 roku została wpisana do rejestru zabytków na wniosek Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. „Wzrost kosztów związanych z utrzymaniem nieruchomości oraz poniesienia znacznych nakładów związanych z rewitalizacją oraz ochroną, zużyciem mediów, ubezpieczeniem nieruchomości spowodował konieczność podjęcia odpowiednich działań. W związku z powyższym Zarząd ARP Spółka Akcyjna podjął decyzję o wszczęciu czynności zmierzających do ewentualnej sprzedaży nieruchomości w aktualnym stanie technicznym, a w przypadku braku zainteresowania zakupem nieruchomości oddania nieruchomości do władania przez Urząd Miasta Radomia na uzgodnionych warunkach. W 2025 roku planowane jest uruchomienie działań w celu realizacji wskazanych powyżej decyzji Zarządu ARP Spółka Akcyjna” – napisano w odpowiedzi.

MAK podkreśliło też, że otwarto proces likwidacyjny Fundacji Radomskie Centrum „Fabryka”, w związku z brakiem możliwości pozyskania finansowania na rewitalizację i brakiem możliwości zorganizowania w odnowionym budynku placówki muzealnej.

Musi być jakaś decyzja

- To była już kolejna odpowiedź na pisma, które wysłaliśmy do ministerstw i premiera. Teraz wiemy już jasno, że Agencja Rozwoju Przemysłu nie będzie rewitalizowała budynku, który na nasz wniosek został wpisany do rejestru zabytków. Natomiast w piśmie są dwie sugestie, że obiekt zostanie sprzedany lub przekazany miastu. Jeden i drugi przypadek oznacza, że obiekt będzie stał i czekał na lepszą koniunkturę polityczną. Obecnie nie mamy silnej reprezentacji w Sejmie i Senacie, więc Radom nie jest postrzegany jako miejsce do tak dużych inwestycji. Jakiekolwiek rozmowy z Agencją Rozwoju Przemysłu nie ma już żadnego sensu, bo w tym przypadku jakaś decyzja musi być na najwyższym szczeblu politycznym- uważa Jarosław Kowalik, prezes Radomskiego Samorządu Obywatelskiego.

Ktoś zaszalał?

- Mogę rozważyć przejęcie tego budynku, ale pod jednym warunkiem: musimy mieć wskazane źródło finansowania rewitalizacji. My, jako mieszkańcy nie jesteśmy w stanie z naszego budżetu w tej chwili podjąć takiego zobowiązania. Jest to dziś, a myślę, że i aż do 2030 r. absolutnie niemożliwe. Nie łudźmy się, że za pieniądze miejskie będziemy rewitalizować Fabrykę Broni. Natomiast nie wykluczam, że w trakcie rozmów czy to z ARP, czy Ministerstwem Aktywów Państwowych będzie możliwość przejęcia tego budynku i jego modernizacji, bo będzie określony fundusz na ten cel - komentuje prezydent Radosław Witkowski. Zapewnia, że miasto nie uchyla się od takich obowiązków, czego przykładem jest rewitalizacja Kamienicy Deskurów. - Ale największym problemem i rzeczą, która przeszkodziła i zaszkodziła temu projektowi to wpisanie budynku do rejestru zabytków. I ci społecznicy, którzy dzisiaj tak ochoczo występują i chcą obiekt rewitalizować, sami doprowadzili do stagnacji. Mam nadzieję, że tylko do stagnacji i przejściowych kłopotów, a nie do całkowitego zaniechania tej rewitalizacji, bo potencjalna wartość inwestycji jest naprawdę duża i będzie ciężko te pieniądze zgromadzić. Myślę więc, że ktoś zaszalał i zrobił pięć kroków za daleko do przodu - mówi prezydent Witkowski.

Bożena Dobrzyńska

Wizualizacja: RSO.

Posadowienie na rondzie, tuż niemal przy wlocie do miasta potężnych maszyn to inicjatywa Radomskiego Samorządu Obywatelskiego, który już doprowadził do ustawienia na ul. Wałowej figury Onufrego Zagłoby. Teraz RSO za zgodą Ministerstwa Obrony sprowadził stacjonujące w Dęblinie TS11 Iskra. Jak odpowiadał na pytanie jednego z radnych ("czy to są polskie samoloty?") Jarosław Kowalik, przewodniczący RSO, skrót "TS" pochodzi od imienia i nazwiska Tadeusza Sołtyka. - Radomianina i konstruktora nie tylko samolotów, ale statków Były produkowane w Mielcu, to samoloty szkolno-bojowe - mówił Kowalik. Podkreślił, że po posadowieniu samolotów, RSO przekaże je na rzecz miasta.

Sprowadzone już z Dęblina, wycofane z użytkowania maszyny zostaną złożone na betonowych płytach na terenie 42. Bazy Lotnictwa Szkolnego w Radomiu. Potem zostaną znów złożone w całość i przetransportowane na rondo, gdzie umieści się na na specjalnych stalowych wysięgnikach.

Projekt z potencjałem

Wiceprezydent Mateusz Tyczyński zapewniał, że miasto nie ma zamiaru blokować tej inicjatywy. - Nasza rola jest tutaj ograniczona, ale widzimy w projekcie potencjał. Może być jednym z symboli i elementem promocji miasta - wyjaśniał.

Początkowo planowano, że "pomnik" będzie gotowy za pół roku, ale nie wiadomo czy ten termin jest realny. - Potrzebujemy ogromnych wysięgników, na których zostaną zamontowane maszyny, a ich wykonania podjęła się jako jedyna Stocznia Marynarki Wojennej. Pertraktujemy z nią, ale ma bardzo duże zamówienia - wyjaśniał Jarosław Kowalik.

Taras widokowy czy kładka?

Radni mieli natomiast wątpliwości, czy lokalizacja nietypowego pomnika nie będzie się kłócić z przebudową ul. Warszawskiej, zwłaszcza, że najpierw mówiło się o zbudowaniu także czegoś w rodzaju tarasu widokowego. Przypomniał o tym Michał Wójcik, dyrektor MZDiK. - Chciał pan kładkę widokową - zwrócił się do Kowalika - teraz słyszę, że nie wchodzi ona w raczej w grę, ale na etapie projektowania mogą pojawić się inne rozwiązania - przekonywał. Bo - zdaniem szefa RSO -  kładka dla pieszych, kierowcom jadącym od Warszawy zasłoni pomnik.

Radni jednogłośnie zgodzili się na lokalizację Pomnika Pilotów.

Z założenia pomnik ma być hołdem mieszkańców dla pilotów, więc projekt ma być sfinansowany ze zbiórek darczyńców, w tym m.in. rodzin lotników, lokalnych firm. Zbiórka pieniędzy prowadzona jest na stronie zrzutka.pl.

bdb