Oszałamiające widowisko na czarnym niebie

The Flying Dragons poprosili publiczności, by podczas ich lotu paralotni uruchomić latarki w telefonach. Komentatorzy przekazali widowni podziękowania pilotów: "To wygląda oszałamiająco!". Widok z lotu ptaka musiał być fenomenalny, bo publice nie trzeba było dwa razy powtarzać. Zaś sam synchroniczny pokaz paralotniarzy można porównać do powolnego ruchu meduz w wodzie. Feria barw, doskonała synchronizacja. To było zadziwiające przedstawienie. Z pewnością ci, którzy na pokazach pozostali do późnych godzin, czują się wynagrodzeni.

Z kolei Zeus, największa maszyna, którą zobaczyliśmy podczas wieczornego show, był najjaśniejszym punktem programu. A to za sprawą wypuszczenia kilkunastu flar jednocześnie.

Ich rozbłysk spotęgował rozmiar i tak ogromnej maszyny.
 
 Pokaz kończą dwa motoszybowce kreśląc na niebie ślimaki z jednoczesnym wyrzutem fajerwerków.

 Fani lotnictwa nie zawiedli

Widzowie nie zawiedli również podczas tegorocznych pokazów. Choć na początku wielu narzekało, było nawet wściekłych, że muszą stać w długiej kolejce albo do kasy, a potem do bramki, to wrażenia z oglądania wspaniałych samolotów i jeszcze wspanialszych pilotów - miejmy nadzieję - zminimalizowały negatywne emocje,. Jak podawali organizatorzy, około godz. 17 na płytę lotniska weszło 90 tys. osób.

Oni nam zazdroszczą podniebnego baletu

Robi się ciemno. Zaczyna się więc wieczorna część Air Show, zapowiadana jako atrakcja tegorocznych pokazów. Na początek na niebie pojawił się solista Iskier Michał Anielak, potem Żelaźni.

Komentatorzy mówią, że piloci z innych krajów zazdroszczą nam tego, że można w Polsce po zmroku organizować takie spektakle. Bo u nich, np. w Niemczech, nie jest to możliwe.

Przekroczył prędkość dźwięku

Precyzyjni jak szwajcarski zegarek

Prawie na finał (nie licząc wieczornego spektaklu) podziwialiśmy prawdziwe show "wylatane" przez Zespół Akrobacyjny Patrouille Suisse ze Szwajcarii. To grupa, która lata na samolotach F5, już niejednokrotnie gościła w Radomiu. Ale takich mistrzów można oglądać przecież wielokrotnie i bez końca.

Owijaniec i kaskada

Za nami pokaz grupy Orlen Żelazny, a teraz rodzimy zespół Orliki. Tworzy go sześciu pilotów. To jedyny w tej chwili wojskowy zespół akrobacyjny w Polsce. Piloci prezentują nowy program, w tym wykonywany przez parę synchroniczną i solistę, ppłk. Michała Anielaka

Beczki, jordańskie rozejście, pętla z beczką, pętla kręcona, owijaniec, kaskada - to tylko część figur kreślonych przez radomskich pilotów.

Spragnieni i źli

Pożegnanie z Iskrami?

Jako z samolotami wojskowymi tak, ale dawne szkoleniowe samoloty przejęli cywile, stworzyli fundację i chcą odtworzyć dawną, doskonale znaną w Radomiu formację akrobacyjną. Na początku będzie to - znowu jak w historii radomskich powietrznych akrobatów - grupa o nazwie Rombik. Dziś podziwiamy dwie maszyny, wprawdzie już na emeryturze, ale bardzo aktywnej.

W tym bloku programu wystąpili również piloci z Cellfast Fyying Team. Nie jest to typowy zespół akrobacyjny. To trzy samoloty, ale spektakularne możliwości. W repertuarze mają widowiskowe mijanki, przegrupowania czy precyzyjne rozejścia.

Mistrz przestworzy

To oczywiście Artur Kielak na brytyjskim samolocie GaneBird. Pilot poprosił komentatorów, by już o nim nic nie opowiadali, bo chce zostać sam na sam z samolotem, muzyką i publicznością.

- Czym różni się początkujący pilot od doświadczonego? Niczym, różnica jest taka, że jeden lata długo, drugi krócej. Ale ten pierwszy potrafi bezpiecznie wylądować - mówi w końcu Jarosław Sokół.

Prezydent zadowolony, widzowie niekoniecznie

Pokazy obserwuje m.in. prezydent Radomia Radosław Witkowski. - Bardzo się cieszę, że po pięciu latach przerwy związanej z covidem, ale też z budową nowego portu lotniczego w Radomiu do naszego miasta wróciły Międzynarodowe Pokazy Air Show. To fantastyczne, wielkie wydarzenie dla naszego miasta. Radomianie mogą podziwiać kunszt i wirtuozerię mistrzów awiacji, którzy kreują swoje fantastyczne figury na radomskim niebie. W wydarzeniu uczestniczą też goście spoza naszego miasta, którzy przy okazji Air Show mogą poznać Radom, czasem po raz pierwszy w życiu - mówi prezydent.

Radosław Witkowski przypomina, że miasto jest współorganizatorem, partnerem dla Agencji Mienia Wojskowego i dla wojska. - Olbrzymie siły miejskie zostały użyte do organizacji tego przedsięwzięcia. To ponad 500 pracowników, prawie 2 mln zł; służby porządkowe, służby komunikacji publicznej, służby zabezpieczenia medycznego - to wkład miasta w organizację pokazów. Cieszę się z jednej małej rzeczy, że pogoda nie zepsuła nam tych pokazów I możemy się wspólnie nimi cieszyć, bo mam świadomość jak wiele to kosztowało pieniędzy, pracy - zaznacza.

W mediach społecznościowych prezydent Witkowski odniósł się do złej - zdaniem widzów - organizacji sprzedaży biletów na imprezę, długich kolejek, w tym także do wody pitnej. Wyjaśnił, że za sprzedaż biletów odpowiada Agencja Mienia Wojskowego, ale też poinformował, że interweniował w sprawie chaosu, który powstał przy bramkach wejściowych i kasach biletowych.

Duńczyk bardzo głośny

F16 Duńskich Sił Powietrznych, który wzbił się w przestworza jest tak głośny, że komentatorzy ponownie postanowili zamilknąć. Bo też po co słowa, skoro mamy taki efekt? - Te ryczące maszyny jeszcze nie raz nam się pokażą - przestrzegają jednak. "Duńczyk" pomalowany jest w barwy swojej ojczyzny.

Zdjęcia w galerii poniżej: Lotnisko Warszawa-Radom (Beti Beti)/Facebook

Szukajcie siebie i dzieci

Nie ma was na lotnisku? Przybywajcie, jeszcze jest trochę miejsca... Ale uważajcie na dzieci. Komentatorzy niemal bez przerwy podają komunikaty o zagubionych pociechach. Wszyscy przebywają w policyjnym punkcie, gdzie zajmują się nimi funkcjonariusze i gdzie rodzice oraz opiekunowie powinni się po nie zgłaszać.

Zastępstwo za Iskry

Spektakularnie wypadł pokaz Bielika M-346, które to maszyny zastąpiły samoloty szkoleniowe Iskra. Uczą się na nich pilotażu adepci tego trudnego, ale i prestiżowego zawodu młodzi ludzie w Dęblinie. Bielik wzniósł się na wysokość 900 m, a potem "spadał" przy zwolnionej prędkości do 180 km/h.  Maszyna waży - bagatelka - 6 ton.

Z Bielików młodzi piloci przesiadają się na F16 i F35.

Zdjęć nie możemy dołączyć, bo niestety, na lotnisku fatalnie działa internet. Prosimy zatem o wyrozumiałość i obiecujemy, że będą także fotografie, choć prawdopodobnie z opóźnieniem.

Po Bielikach zaprezentowały się Puszczyki i samolot CASA, pieszczotliwie zwany przez żołnierzy "Kasią".

Radomska Bryza

Już za chwilę ekscytujący pokaz M-28 Bryza. Ekscytujący, bo pierwszy pokaz w historii samolotu transportowego z 42. Bazy Lotnictwa Szkolnego w Radomiu. Na Bryzie szkolą się adepci Lotniczej  Akademii Wojskowej w Dęblinie. Komentuje wykładowczyni w tej uczelni kpt. Joanna Dygas.

Ciężka maszyna potrafi osiągnąć prędkość do 350 km/godz. Piloci zmieniają ją w zależności od wykonywanego manewru.

Samolot może zabrać na pokład 350 t ładunku, 18 pasażerów lub 17  skoczków spadochronowych.

Przy tzw. podejściu z górki Bryza może zmniejszyć prędkość z 300 do 150 km/h. Za oklaski widzów piloci dziękują... wycofując się, by wykonać bis dla publiczności.

Kolejny uczestnik Air Show to śmigłowiec W3 Sokół, całkowicie polska konstrukcja, a tutaj pokaz ratownictwa wykonywany przez czeskiego pilota. Wykorzystywany dla "podejmowania" rozbitka czy zestrzelonego pilota.

Ziomal z Radomia

Na płycie lotniska kołowanie rozpoczyna EXTRA-300L, za którego sterami zasiada Robert Kowalik. To m.in. dziesięciokrotny Mistrz Polski w akrobacjach samolotowych. Kowalik na co dzień pilotuje Boeinga, a trenuje na lotnisku Aeroklubu Radomskiego, bo jest radomianinem. - Jak młodzi ludzie mówią "ziomal" - żartuje komentator.

Samolot już jest na radomskim niebie. Pilot wykonuje m.in korkociągi i beczki. A także tzw. przekleństwo pilota, jedną z najniebezpieczniejszych figur w akrobacji samolotowej, kiedy pilot traci na moment kontrolę nad maszyną.

Przed Robertem Kowalikiem mogliśmy podziwiać Czesława Żywockiego i Mirosława Obrębskiego w M-28 oraz czeskiego pilota Saaba JAS 39 Grippen. Huk był tak wielki, że komentator na chwilę postanowił nic nie mówić.

LIM-my właśnie lądują, by zwolnić miejsce dla F-16. Jako pierwszy z "efów szesnastych" pokazuje się samolot Greckich Sił Powietrznych. Pokaz F16  komentuje Grek w języku angielskim.

 

 

Podniebna defilada

Kolejnym punktem programu Air Show jest defilada powietrzna uczestników pokazów. Na niebie zobaczyliśmy m.in. Mi-2 i Su-22, które kończą swój żywot w polskiej armii (to konstrukcja z lat 70, 80.), bo jego możliwości bojowe zostały wyczerpane, nie są w stanie właściwie funkcjonować na współczesnym polu walki. Rówieśnikiem Su-22 są Mi-29, ale te nadal są skuteczne, podobnie jak F16.

Zaprezentował się również wspomniany przez ministra Błaszczaka FA-50 prowadzony przez polskiego pilota, któremu towarzyszył koreański kolega.

Zdjęcia w Galerii powyżej: Międzynarodowe  Pokazy Lotnicze Air Show Radom/Facebook

Minister dziękuje Koreańczykom

Międzynarodowe Pokazy Air Show w Radomiu oficjalnie otwarte. Tak jak pisaliśmy, nie przyjechał na lotnisko prezydent Andrzej Duda, nie ma też premiera Mateusza Morawieckiego. Takie wydarzenie nie mogło się jednak obyć bez szefa Ministerstwa Obrony Narodowej Mariusza Błaszczaka. Minister złożył podziękowania m.in Korea Aerospace Industries, z którymi niecały rok temu została podpisana umowa na dostarczenie 48 lekkich samolotów bojowych FA-50 dla Sił Powietrznych RP.

Trochę historii na niebie

Pokazy w powietrzu rozpoczął blok historycznych maszyn. Podczas kilkudziesięciominutowej prezentacji  zobaczyliśmy takie jednostki jak: RWD-5, RWD-8, DCH-1 chimpunk, Piper-Club czyT-6 Harvard.

Najlepiej rowerem

Wprawdzie na teren lotniska nie można wjechać rowerem, ale to najlepszy - jak zapewnia Bractwo Rowerowe - środek lokomocji by na Sadków dotrzeć. Tym bardziej, że w autobusach jest tłoczno i czasem muszą stać w korku. Pozostawienie roweru jest bezpłatne.

"Strzeżony przez Zakład Usług Komunalnych w Radomiu tymczasowy parking rowerowy znajduje się tuż przy kasach na ul. Lubelskiej, dojedziecie do niego po drodze dla rowerów wzdłuż ul. Wojska Polskiego: https://maps.app.goo.gl/7iT2jUTkQpogVYiQ8" - poinformowało Bractwo na swoim profilu na FB. Są nawet zdjęcia (korzystamy!).

Dziennikarze i fotoreporterzy

Przy Air Show akredytowało się kilkudziesięciu dziennikarzy i fotoreporterów. Organizatorzy przygotowali dla nas specjalną strefę medialną, ale na razie jeszcze jest pustawa. Na stanowisku czuwają głównie łowcy zdjęć.

Z pierwszych przecieków wiemy, że pokazów nie otworzy - jak wcześniej zapowiadano - prezydent Andrzej Duda, ani premier Mateusz Morawiecki. Z pewnością jednak możemy się spodziewać ministra obrony narodowej Mariusza Błaszczaka. Bo Air Show to nie tylko samoloty i podniebne akrobacje, ale także prezentacja sprzętu i wyposażenia, którym polskie wojsko dysponuje i którym chce się pochwalić.

Za chwilę odbędzie się ceremonia rozpoczęcia pokazów. Będą je komentować Radek Brzózka i Witold Sokół.

Są kolejki do kas. Widzowie narzekają

Bramy lotniska otwarto o godz. 9, ale już wcześniej gromadzili się przy nich widzowie. Wielu ustawiało się przy kasach, bo na dzisiaj już w czwartek zabrakło biletów sprzedawanych przez internet.

Widzowie piszą w komentarzach w internecie, że kolejki są bardzo długie, że muszą stać w nich nawet do godziny. Narzekają na organizację: "Otwórzcie więcej wejść! Ludzie zaczynają mdleć. Stoimy ponad godzinę a do wejścia mamy jeszcze 30 min i 30 metrów". "To są chyba żarty z tymi kolejkami, organizacja to jakaś kpina z ludzi!!". "To są chyba żarty z tymi kolejkami, organizacja to jakaś kpina z ludzi!!".

Zdjęcie ilustracyjne

Radomianie  bardzo się przestraszyli, niektórzy wręcz wpadli w panikę. - Otrzymaliśmy kilkanaście telefonów z pytaniami, czy wiemy, co się stało, a nawet sugestiami, że miało to miejsce np. w Lesie Kapturskim. Wszystkie sygnały sprawdzaliśmy, nie potwierdziły się - powiedział nam oficer dyżurny radomskiej straży pożarnej.

Podobnie zareagowała policja. - Oczywiście otrzymaliśmy zgłoszenia, ktoś podejrzewał, że mogło dojść do eksplozji gazu. Najprawdopodobniej jednak dźwięk pochodził z przelatujących nad  miastem samolotów - mówi rzeczniczka mazowieckiej policji Katarzyna Kucharska.

Zaniepokojonych radomian i mieszkańców regionu uspokajał Grzegorz Tuszyński, dyrektor Lotniska Warszawa-Radom: >(...) te "wybuchy" nad Radomiem i w okolicy to tylko tzw. sonic boom - czyli efekt przekroczenia bariery dźwięku przez samoloty, które przeleciały m.in. nad naszym miastem. Nie ma to związku z Air Show ani naszym radomskim lotniskiem<.

Dwa samoloty F16

Około godz. 21.30 na Facebookowym profilu radomskiej policji pojawił się następujący komunikat: "Ok. godz. 18:15 słychać było z zewnątrz dwa głośne huki następujące po sobie w krótkim odstępie czasu. Żadna ze służb nie otrzymała informacji o zdarzeniu skutkującym w obrażenia i uszkodzenia na terenie miasta i powiatu radomskiego.

Z informacji uzyskanych od Dyżurnego Obrony Powietrznej - Szefa Zmiany I Regionalnego Ośrodka Dowodzenia i Naprowadzania Kraków Balice - okazuje się, że huki te były wywołane przez dwa samoloty odrzutowe F16 RP, które wykonywały zaplanowane loty ćwiczebne i przeszły granice dźwięku, co spowodowało hałas przypominający wybuchy".

I dość tajemniczy (zwłaszcza dopisek PS) post na profilu Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych: "Nasze F-16 poleciały pilnie powitać niezapowiedzianych gości. Dzisiaj tuż po godz. 18:20 na Lubelszczyźnie i Mazowszu słychać było następujące po sobie dwie „eksplozje”. Te „wybuchy" to tzw. sonic boom - czyli efekt przekroczenia bariery dźwięku przez samoloty.

PS. Intruzi nie skorzystali z naszej gościnności".

I kolejny wpis DRSZ również mało konkretny: "Ćwiczenia to element treningu - to był niezapowiedziany sprawdzian naszych sił - zadanie wykonane! Brawo Siły Powietrzne. A jeśli chcecie porozmawiać z pilotami, jak wygląda taka misja - zapraszamy na Air Show Radom 2023 już w najbliższy weekend!"

Dlaczego nic nie wiedzieliśmy?

I jeszcze głos wiceprezydenta Radomia Mateusza Tyczyńskiego:"Dwa potężne wybuchy, które słychać było w Radomiu i okolicach to efekt przekroczenia przez samoloty wojskowe wykonujące loty ćwiczebne bariery dźwięku. Potwierdziła to dla TVN 24 rzeczniczka Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych. Zapytam jutro wojsko i MInisterstwo Obrony Narodowej, czy loty odbyły się zgodnie z przepisami - zabronione są loty z prędkością naddźwiękową nad gęsto zaludnionymi obszarami - a jeśli tak, to dlaczego nie poinformowano mieszkańców o możliwości wystąpienia takich anomalii.

bdb

Tak ma wyglądać instalacja (wizualizacja)

Iskry, które już skończyły swoja służbę, zostały przekazane zostały nieodpłatnie przez wojsko Radomskiemu Samorządowi Obywatelskimi. Mają zdobić wjazd do Radomia na rondzie, gdzie krzyżują się najważniejsze drogi w mieście. Instalacja podkreśli związki Radomia z lotnictwem.