CORAZ WIĘCEJ KOBIET W SEJMIKU WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO

W pierwszej kadencji sejmiku (1998–2002) paniom przypadło zaledwie 12 z 80 mandatów. W kolejnych latach, kiedy sejmik liczył 51 radnych, ta liczba sukcesywnie rosła: w drugiej kadencji pań było 14, a w obecnej, VII kadencji w sejmiku zasiada 19 kobiet. Ponadto dwie radne, Janina Ewa Orzełowska i Anna Brzezińska, wchodzą w skład pięcioosobowego zarządu województwa mazowieckiego.

– Kobiety są dobrze wykształcone, mają wiedzę i odpowiednie kompetencje do sprawowania funkcji publicznych. Świetnie sprawdzają się w rolach lokalnych włodarzy. Na Mazowszu panie są szczególnie zaangażowane na terenach wiejskich, gdzie niemal połowa sołtysów to właśnie kobiety – mówi marszałek Adam Struzik.

Systematycznie rośnie liczba kobiet startujących do sejmików województw. Według raportu przygotowanego przez Instytut Spraw Publicznych „Kobiety w polityce lokalnej. Udział kandydatek w wyborach samorządowych 2024” w 2010 r. kobiety stanowiły niespełna 30 proc. kandydatów, natomiast w 2024 r. ich udział wzrósł do 46,8 proc. Co ważne, zwiększył się też odsetek głosów oddanych na kobiety. W zeszłorocznych wyborach zdobyły one 39 proc. głosów, co stanowi wzrost o 12,8 pkt proc. w porównaniu do wyników z 2010 r.[1]

– Reprezentacja kobiet zarówno w polityce krajowej, jak i lokalnej jest kluczowa. Powinnyśmy być aktywne i czynnie brać udział w podejmowaniu ważnych dla nas decyzji. Często trudno jest przełamać stereotypy, pozbyć się obaw, ale warto, bo lokalne wspólnoty potrzebują liderek, które zadbają m.in. o kwestie edukacji czy opieki zdrowotnej – podkreśla Janina Ewa Orzełowska, członkini zarządu województwa mazowieckiego.

Anna Brzezińska, członkini zarządu województwa mazowieckiego, zaznacza, że praca w samorządzie wymaga od kobiet odporności, umiejętności godzenia różnych ról życiowych i konsekwencji w działaniu.

– Spotykam się z kobietami, które pełnią różne funkcje w samorządach, kołach gospodyń wiejskich, i widzę, jak ogromny potencjał w nich drzemie. Chcę, by ten potencjał był w pełni wykorzystywany, aby kolejne pokolenia kobiet mogły łatwiej rozwijać swoje kariery w polityce.

NAJWIĘCEJ PAŃ W RADZIE WARSZAWY

W samorządach lokalnych na stanowiskach wójtów, burmistrzów i prezydentów wciąż dominują mężczyźni. Kobiety stanowią tu mniej niż 20 proc. Najwięcej pań pełniących funkcję wykonawczą na poziomie lokalnym jest w województwach: lubuskim (ponad 25 proc.), pomorskim (19,5 proc.) i mazowieckim (19,1 proc.). W miastach na prawach powiatu w województwie mazowieckim 44,2 proc. stanowią radne i jest to najlepszy wynik w Polsce. Podobnie jest w radach gmin. W 2024 r. w gminach powyżej 20 tys. mieszkańców do rad gmin najwięcej kobiet wybrano w województwach mazowieckim (38 proc.) i zachodniopomorskim (37,3 proc.). Warto zwrócić uwagę na Warszawę. To jedyne miasto wojewódzkie w Polsce, gdzie w radzie miasta przeważają kobiety. Na 60 mandatów 39 przypadło właśnie paniom.

[1] https://www.isp.org.pl/pl/publikacje/kobiety-w-polityce-lokalnej-udzial-kandydatek-w-wyborach-samorzadowych-2024, 04.03.2025.

Materiał partnera

Konrad Frysztak: będą pieniądze dla samorządów

Jak poinformował poseł, w Sejmie, w powołanej komisji do spraw finansów samorządu, trwa praca nad reformą. - I już dziś mogę powiedzieć, zapewnić, że w przyszłym doku do Radomia wpłynie kwota 179 mln zł. te pieniądze zasilą radomska kasę - mówi Konrad Frysztak.

Zaprzeczenie idei

Parlamentarzysta KO zaprosił do Radomia przewodniczącego sejmowej komisji d.s. samorządu. - Przez ostatnie lata rządów PiS-u miała miejsce systematyczna i systemowa degradacja finansów samorządów oraz samej idei samorządności. Samorządności, z której od roku 1990 jesteśmy tak dumni. Jesteśmy dumni z naszych samorządowców, jesteśmy dumni z tego, jak zarządzają naszymi małymi ojczyznami - zapewnia przewodniczący komisji Michał Krawczyk (PO). Przypomina, że twórcom samorządności przyświecała myśl, że to wójt, burmistrz, prezydent wraz z radnymi decydują na co wydać środki finansowe, które są w dyspozycji ich samorządów. - PiS kompletnie odwrócił tę sytuację i w ostatnich latach pozbawiał radykalnie na skutek zmian podatkowych, Polskiego Ładu także, pieniędzy, które były w ich gestii. Wprowadził także szereg zmian, które sprawiały, że to politycy PiS-u: premier, minister, swoim politycznym długopisem decydowali, który samorząd  ma i na co dostać pieniądze. To było zaprzeczenie idei samorządności. My razem z nami partnerami koalicyjnymi obiecywaliśmy, że to zmienimy. przywrócimy Polsce całkowita samorządność i właśnie dzisiaj to robimy - tłumaczy poseł Krawczyk.  

W sejmie po pierwszym czytaniu jest projekt ustawy. - Napisany w Ministerstwie Finansów, ale z udziałem samorządowców. Ustawa ta na nowo tworzy system finansowania samorządów. Zapewni samorządom stabilne finanse i uniezależni od zmian podatkowych i kaprysów polityków, bez względu na to, kto za 10, 20, 30 lat lat będzie rządził w Polsce - podkreśla Michał Krawczyk..

Stabilizacja finansowa

Nowa ustawa ma również stworzyć system oparty na stabilizacji finansowej. - Do tej pory samorządy miały udział w podatku wpłacanym przez mieszkańców do budżetu państwa i budżet miasta czy gminy zależny był od tego, ile pieniędzy oni wpłacili z PIT- i CIT-u. Teraz proponujemy zupełnie inne rozwiązanie. Samorządy będą dysponowały stałym udziałem finansowym nie w podatku, ale w dochodach mieszkańców. W związku z tym to wysokość dochodów mieszkańców będzie decydowała o tym, jak duży budżet będzie miał samorząd. I jest to stały procentowy udział - wyjaśnia Parlamentarzysta KO.

Dla Radomia 179 mln zł

W ustawie określono też potrzeby finansowe samorządów. Jest ich kilka kategorii, np. rozwojowe, ekologiczne, oświatowe. Dzięki temu radykalnie wzrośnie kwota (do 40 mld rocznie), którą samorządy będą dysponowały na edukację, a która stanowi w budżetach miast i gmin prawie ich połowę. - Jeśli powstanie luka pomiędzy potrzebami samorządu a wysokością dofinansowania, tę lukę wypełni jedna subwencja, a nie tak, jak to jest teraz - kilka - zaznacza poseł Krawczyk i zapewnia: - Każdy samorząd od 1 stycznia 2025 r. zyska finansowo dzięki obowiązywaniu nowej ustawy; będzie to łącznie 25 mld zł i 345 mld zł przez najbliższych 10 lat - wylicza poseł KO.

Konrad Frysztak powtarza: nikt, żaden samorząd na tej ustawie nie straci: Szydłowiec dostanie więcej ponad  7 mln 800 tys. zł, Zwoleń i Kozienice - ponad 9 mln zł, Białobrzegi - ponad 7 mln zł, Grójec - ponad 17 ml zł, Pionki - ponad 8 mln zł, Iłża - ponad 11 mln zł. Do Radomia zaś trafi  więcej o 179 mln zł.

Pieniądze te nie są "znaczone", czyli samorządy same zdecydują, na co je wydadzą.

I jeszcze jedna dobra wiadomość: jeszcze w tym roku samorządy w całej Polsce dostaną łącznie 10 mld 700 mln zł na bieżące potrzeby. Pieniądze maja być dzielone w październiku.

Głosowanie nad ustawą o finansowaniu samorządów odbędzie się w Sejmie w najbliższy piątek.

Bożena Dobrzyńska