Młode jodły zniszczone podczas kradzieży stroiszu (fot. RDLP w Radomiu)

- Tradycja zdobienia grobów wiązankami na bazie stroiszu jodłowego ma negatywne konsekwencje dla lasu. Nadal duża część oferowanych na rynku gałązek jodłowych pozyskiwana jest nielegalnie. W tym okresie niszczone są również inne rośliny, w tym chronione mchy, z których robione są ozdobne kompozycje na groby - tłumaczy Edyta Nowicka, rzeczniczka RDPL w Radomiu.

Niszczą młode jodełki

Leśnicy stale apelują o świadome kupowanie wieńców i wiązanek oraz innych elementów dekoracyjnych na bazie stroiszu, tak by nie przyczyniać się do szkód w lasach.

- Złodzieje niszczą przede wszystkim młode jodełki, często ogołacając je z niemal wszystkich gałązek. Tak uszkodzone drzewko w najlepszym razie będzie się regenerować przez kilka sezonów, jednak często z braku aparatu asymilacyjnego obumiera. Proceder ten jest szczególnie dotkliwy dla jodłowych młodników w lasach świętokrzyskich, małopolskich i podkarpackich, gdzie jodła występuje pospolicie. Oznacza to, że większość nielegalnie pozyskanego stroiszu w Polsce pochodzi właśnie z wymienionych regionów, w pozostałych bowiem ten gatunek drzew jest rzadki lub nie występuje wcale - podkreśla rzeczniczka.

Jodła także w Puszczy Kozienickiej

Jodła występuje w składzie drzewostanów niemal całej RDLP w Radomiu. Zajmuje ponad 10 proc. powierzchni, a złożone strukturalnie, wielopiętrowe drzewostany, w których panuje jodła, są liczne zwłaszcza w Górach Świętokrzyskich. Udział jodły na terenie nadleśnictw położonych w Puszczy Świętokrzyskiej przekracza 26 proc. i w dużej mierze odnawia się ona tu naturalnie. Niestety w tych lasach szkody wyrządzane co roku przez złodziei stroiszu są bardzo częste.

- Przypadki kradzieży gałęzi jodłowych zdarzają się jednak też na Mazowszu, np. w Puszczy Kozienickiej. Tu udział jodły wynosi ponad 3 proc. i rośnie – leśnicy wzbogacają skład gatunkowy drzewostanów sadząc ją pod osłoną, a tam, gdzie jodła jest już w składzie inicjują odnowienie naturalne - wyjaśnia Nowicka. Jak dodaje, obraz sosnowych lasów podbitych jodłowymi podrostami, tu i ówdzie przedostającymi się do górnego piętra drzewostanu, jest charakterystyczny dla żyźniejszych fragmentów tego terenu. Szczególnie dotkliwe są przypadki dewastacji drzewostanów jodłowych w miejscach, gdzie została ona podsadzona z myślą o przebudowie drzewostanów, tak by były one odporniejsze i bardziej różnorodne.

O 600 do 1000 gałązek!

Jeden metr przestrzenny stroiszu jodłowego to zwykle około 600 do 1000 gałązek! By przygotować taką partię jedliny, złodzieje niszczą nawet kilkanaście arów gęstego odnowienia jodłowego. Dzieje się tak pomimo oferty sprzedaży stroiszu przez większość jednostek Lasów Państwowych na południu kraju. W wielu nadleśnictwach celowo planuje się zabiegi hodowlane w drzewostanach jodłowych na okres przedświąteczny. Okazuje się jednak, że dla odbiorców hurtowych korzystniejszy jest zakup gałązek pozyskiwanych z najmłodszych drzewek cechujących się delikatniejszymi gałązkami, których znacznie więcej mieści się w metrze przestrzennym niż z gałęzi starszych drzew wycinanych legalnie w ramach zabiegów hodowlanych.

Fotopułapką w złodzieja

Przeciwdziałając szkodom w okresie przed Wszystkimi Świętymi oraz przed świętami Bożego Narodzenia leśnicy prowadzą patrole w okolicach narażonych na kradzieże. W tym czasie intensywna jest też współpraca z policją, strażą miejską i łowiecką. Organizowane są wspólne akcje i patrole, w tym skierowane głównie na kontrolę punktów sprzedaży stroiszu pod kątem posiadania dokumentów potwierdzających legalność pochodzenia oferowanego towaru. Mimo nagłaśniania problemu Straż Leśna stwierdza corocznie kilkadziesiąt przypadków nielegalnego pozyskiwania gałązek. Strażnicy dla wykrycia sprawców niszczenia odnowień jodłowych posługują się również kamerami, fotopułapkami i dronami. Przestępcy ujęci na gorącym uczynku muszą się liczyć z karami. Mandat za kradzież stroiszu wynosi do 500 zł, sprawy często są także kierowane do sądu.

W 2023 roku na terenie nadleśnictw RDLP w Radomiu w ciągu całego roku odnotowano 40 przypadków kradzieży stroiszu, w 2022 r. - 44, w 2021 r. - 62, w 2020 r. - 67, w 2019 r. - 68, a w 2018 r. - 54. Łącznie w latach 2018-2023 skradziono 593 mp stroiszu.

- Kupując wiązankę lub wieniec na grób swoich bliskich, czy inne ozdoby na bazie roślin leśnych, warto zapytać o pochodzenie gałązek i innych elementów, z których została zrobiona. Uczciwy nabywca otrzymuje w nadleśnictwie odpowiedni dokument potwierdzający legalność zakupu - zwraca uwagę Edyta Nowicka.

kat, bdb

Zdjęcia: RDPL Radom

fot. RDLP w Radomiu

- Złodzieje stroiszu niszczą przede wszystkim młode jodełki, często ogołacając je z niemal wszystkich gałązek. Tak uszkodzone drzewko w najlepszym razie będzie się regenerować przez kilka sezonów, jednak często z braku aparatu asymilacyjnego obumiera. Proceder ten jest szczególnie dotkliwy dla jodłowych młodników w lasach świętokrzyskich, małopolskich i podkarpackich, gdzie jodła występuje pospolicie. Oznacza to, że większość nielegalnie pozyskanego stroiszu w Polsce pochodzi właśnie z wymienionych regionów, w pozostałych bowiem ten gatunek drzew jest rzadki lub nie występuje wcale - wyjaśnia Edyta Nowicka, rzeczniczka Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu. Jak dodaje, jodła występuje też w składzie drzewostanów niemal całej RDLP.

Kradną w Puszczy Kozienickiej

Przypadki kradzieży gałęzi jodłowych zdarzają się również w Puszczy Kozienickiej. Tu udział jodły wynosi nieco ponad 3 proc. i rośnie – leśnicy wzbogacają skład gatunkowy drzewostanów sadząc ją pod osłoną, a tam, gdzie jodły jest już w składzie, inicjują odnowienie naturalne. Szczególnie dotkliwe są przypadki dewastacji drzewostanów jodłowych w miejscach, gdzie została ona podsadzona z myślą o przebudowie drzewostanów, tak by były one odporniejsze i bardziej różnorodne.

- Jeden metr przestrzenny stroiszu jodłowego to zwykle około 600 do 1000 gałązek! By przygotować taką partię jedliny, złodzieje niszczą nawet kilkanaście arów gęstego odnowienia jodłowego. Dzieje się tak pomimo oferty sprzedaży stroiszu przez większość jednostek Lasów Państwowych na południu kraju. W wielu nadleśnictwach celowo planuje się zabiegi hodowlane w drzewostanach jodłowych na okres przedświąteczny. Okazuje się jednak, że dla odbiorców hurtowych korzystniejszy jest zakup gałązek pozyskiwanych z najmłodszych drzewek cechujących się delikatniejszymi gałązkami, których znacznie więcej mieści się w metrze przestrzennym niż z gałęzi starszych drzew wycinanych legalnie w ramach zabiegów hodowlanych - wyjaśnia rzeczniczka RDPL w Radomiu.

Leśnicy patrolują

Przeciwdziałając szkodom w okresie przed Wszystkimi Świętymi oraz przed świętami Bożego Narodzenia leśnicy prowadzą całodobowe patrole w okolicach narażonych na kradzieże. - W tym okresie intensywna jest też współpraca z jednostkami policji, straży miejskiej, straży łowieckiej i inspekcją transportu drogowego. Organizowane są wspólne akcje i patrole, w tym skierowane głównie na kontrolę punktów sprzedaży stroiszu - sprawdzane są dokumenty potwierdzające legalność pochodzenia oferowanego towaru. Mimo nagłaśniania problemu Straż Leśna stwierdza corocznie kilkadziesiąt przypadków nielegalnego pozyskiwania gałązek - podkreśla  Nowicka.

Strażnicy dla wykrycia sprawców niszczenia odnowień jodłowych posługują się również kamerami. Przestępcy ujęci na gorącym uczynku muszą się liczyć z karami. Mandat za kradzież stroiszu wynosi do 500 zł, sprawy często są także kierowane do sądu.

W 2020 roku na terenie nadleśnictw RDLP w Radomiu odnotowano 67 przypadków kradzieży stroiszu, w czasie których skradziono 112 mp gałęzi jodłowych, a w 2021 r. odnotowano ich 50 – skradziono 112 mp.

- Kupując wiązankę lub wieniec na grób swoich bliskich, czy inne ozdoby na bazie roślin leśnych, warto zapytać o pochodzenie gałązek i innych elementów, z których została zrobiona. Uczciwy nabywca otrzymuje w nadleśnictwie odpowiedni dokument potwierdzający legalność zakupu - radzą leśnicy.

kat, bdb

Fot. Materiały prasowe/Paweł Zawisza, Straż Leśna Nadleśnictwa Radom

- Uszkodzenia młodych jodeł pod względem przyrodniczym są mocno dotkliwe. Poważny ubytek powierzchni asymilacyjnej powoduje opóźnienie wzrostu i rozwoju drzew, podatność na szkodniki i choroby i w konsekwencji zamieranie - wyjaśnia Hubert Ogar, rzecznik prasowy Nadleśnictwa Radom.

Los jodeł pod znakiem zapytania

W ciągu ostatniego czasu to kolejna tak duża kradzież stroiszu. W ubiegłym roku na początku grudnia w leśnictwie Jedlnia Straż Leśna udaremniła wywóz ponad 120 powiązanych wiązek gałązek jodłowych stanowiących ponad 3 m przestrzennych stroiszu. Zostało zniszczonych ponad kilkaset młodych drzewek jodłowych. Drzewka te zostały dotkliwie uszkodzone (na większości boczne gałązki zostały w całości odcięte, a na drzewkach pozostał jedynie pęd główny). Los młodych jodeł stanął pod znakiem zapytania.

Podobna kradzież miała miejsce na początku lipca 2020 roku w leśnictwie Janiszew. Wówczas leśniczy w nocy udaremnił złodziejom wywiezienie stroiszu. Złodzieje uciekli z miejsca zdarzenia pozostawiając po kradzieży przygotowany stroisz i zniszczony drzewostan jodłowy.

W jednym metrze przestrzennym stroiszu jodłowego jest średnio około 700 gałązek. Podczas lipcowej i grudniowej kradzieży mogło być odciętych ponad 2 800 gałązek, zniszczona została znaczna powierzchnia młodego drzewostanu jodłowego.

Chcesz kupić? Zgłoś się do nadleśnictwa

Aby ograniczyć kradzieże stroiszu nadleśnictwo planuje prace hodowlane w taki sposób, aby w okresach świątecznych jedlina była dostępna dla osób chcących zakupić w sposób legalny świeże i pachnące gałązki jedliny. - Jeśli chcemy kupić jedlinę, powinniśmy zgłosić się do nadleśnictwa, które sprzedaje gałęzie drzew iglastych (stroisz) z powierzchni, na których prowadzone są zabiegi pielęgnacyjne i pozyskiwane jest drewno. Taki stroisz pochodzi z planowych cięć oraz pozyskany jest bez szkody dla lasu - radzi Hubert Ogar.

Leśnicy apelują do wszystkich użytkowników terenów leśnych, aby widząc dziwnie zachowujące się osoby w lesie np. przy młodych drzewkach jodłowych, zgłaszali ten fakt do leśniczego, straży leśnej lub biura nadleśnictwa.

kat, bdb

Kilka dni temu podczas rutynowego patrolu Straż Leśna i leśniczy z Jedlni natrafili na złodziei stroiszu. - Ci, gdy zauważyli zbliżający się patrol, uciekli pozostawiając przy drodze świeżo przygotowane wiązki stroiszu jodłowego, które najprawdopodobniej czekały na załadunek i wywóz z lasu. Po przeprowadzeniu wstępnych oględzin służba leśna stwierdziła 120 powiązanych wiązek gałązek jodłowych, co stanowi ponad 3 m przestrzenne stroiszu - relacjonuje Edyta Nowicka, rzeczniczka RDPL w Radomiu. Ja dodaje,  zniszczono ponad kilkaset młodych drzewek jodłowych. Drzewka te zostały dotkliwie uszkodzone (na większości boczne gałązki zostały w całości odcięte, a na drzewkach pozostał jedynie pęd główny). Los młodych jodeł stanął pod znakiem zapytania.

W tym roku w nadleśnictwie była to już druga tak duża kradzież stroiszu. - Tego rodzaju uszkodzenia pod względem przyrodniczym są mocno dotkliwe. Poważny ubytek powierzchni asymilacyjnej powoduje opóźnienie wzrostu i rozwoju drzew, podatność na szkodniki i choroby i w konsekwencji zamieranie - tłumaczy rzeczniczka.

Podobna kradzież miała miejsce na początku lipca w leśnictwie Janiszew. Wówczas leśniczy w nocy udaremnił złodziejom wywiezienie stroiszu. Złodzieje uciekli z miejsca zdarzenia pozostawiając po kradzieży przygotowany stroisz i zniszczony drzewostan jodłowy.

Potrzebujesz? Możesz kupić!

- W jednym metrze przestrzennym stroiszu jodłowego jest średnio ok. 700 gałązek. Podczas lipcowej i grudniowej kradzieży mogło być odciętych ponad 2 tys. 800 gałązek, zniszczona została znaczna powierzchnia młodego drzewostanu jodłowego - dodaje Nowicka.

Aby ograniczyć kradzieże stroiszu nadleśnictwo planuje prace hodowlane w taki sposób, aby w okresach świątecznych jedlina była dostępna dla osób chcących zakupić w sposób legalny świeże i pachnące gałązki jedliny. - Jeśli ktoś chce kupić jedlinę, powinien zgłosić się do nadleśnictwa, które sprzedaje gałęzie drzew iglastych (stroisz) z powierzchni, na których prowadzone są zabiegi pielęgnacyjne i pozyskiwane jest drewno. Taki stroisz pochodzi z planowych cięć oraz pozyskany jest bez szkody dla lasu - zaznacza rzeczniczka radomskiej RDPL

kat

Fot. Materiały prasowe/RDPL Radom