Zdjęcie ilustracyjne (fot. Łukasz Wójcik/UM Radom)

W środę, 24 grudnia: autobusy będą kursowały według standardowych rozkładów niedzielnych (od tego roku wigilia to dzień świąteczny). Okres kursowania linii dziennych zostanie tradycyjnie skrócony do około godziny 19:30. Ostatnie pełne kursy rozkładowe będą wykonane o poniższych godzinach:

linia 1:  o 19:00 z pętli Os. Gołębiów I i o 19:03 z pętli Os. Południe,
linia 2:  o 18:59 z pętli Os. Zamłynie i o 19:04 z pętli Idalin,
linia 3:  o 19:05 z pętli Idalin i o 19:17 z pętli Os. Michałów,
linia 4:  o 19:23 z pętli Firlej / Cmentarz i o 19:26 z pętli Os. Prędocinek,
linia 5:  o 18:54 z pętli Lotnisko Warszawa-Radom i o 19:06 z pętli Pruszaków,
linia 6:  o 18:51 z pętli Godów i o 18:57 z pętli Milejowice / Kwiatowa,
linia 7:  o 19:15 z pętli Os. Michałów i o 19:20 z pętli Os. Południe,
linia 8:  o 19:10 z pętli Kierzków i o 19:20 z pętli Os. Wośniki,
linia 9:  o 19:16 z pętli Os. Prędocinek i o 19:28 z pętli Os. Gołębiów I,
linia 10: o 18:58 z pętli Wacyn / Osiowa i o 19:14 z pętli Gołębiów / Fołtyn,
linia 11: o 19:17 z pętli Idalin i o 19:18 z pętli Os. Gołębiów II / Paderewskiego,
linia 12: o 19:07 z pętli Wincentów i o 19:15 z pętli Os. Południe,
linia 13: o 19:10 z pętli Józefów / Szpital i o 19:20 z pętli Wośniki / Sadownicza,
linia 14: o 18:51 z pętli Potkanów / Stalowa i o 19:07 z pętli Lotnisko Warszawa-Radom,
linia 15: o 19:26 z pętli Janiszpol i o 19:31 z pętli Kaptur,
linia 16: o 18:17 z pętli Os. Gołębiów II / Sempołowskiej i o 19:03 z pętli Os. Wośniki,
linia 17: o 19:14 z pętli Gołębiów / Fołtyn i o 19:22 z pętli Potkanów / Stalowa,
linia 18: o 18:50 z pętli Pruszaków (19:36 z przystanku Nowa Wola Gołębiowska I),
linia 19: o 18:54 z pętli Obozisko i o 18:56 z pętli Malenice,
linia 21: o 18:57 z pętli Wincentów i o 19:05 z pętli Os. Prędocinek,
linia 23: o 19:02 z pętli Malczew i o 19:14 z pętli Wólka Klwatecka / Mroza,
linia 24: o 18:05 z pętli Małęczyn Nowy i o 19:10 z pętli Józefów / Szpital,
linia 25: o 19:00 z pętli Wacyn / Szpital i o 19:17 z pętli Potkanów / Stalowa,
linia 26: o 19:00 z pętli Mokra / Wernera i o 19:33 z pętli Myśliszewice,
linia 27: o 18:40 z pętli Dw. Główny PKP / Poczta i o 19:20 z pętli Skaryszew II / Mickiewicza.

Autobusy linii nocnych zaczną kursowanie po godzinie 20:00, wykonując po trzy dodatkowe kursy z każdej pętli (a później - po godzinie 23:00 wszystkie linie nocne będą wykonywały kursy według swoich standardowych rozkładów jazdy):

linia N1: o 20:20, 21:22, 22:22 z pętli Józefów / Szpital i o 20:32, 21:33, 22:33 z pętli Os. Prędocinek;
linia N2: o 20:18, 21:20, 22:20 z pętli Os. Gołębiów II / Sempołowskiej i o 20:26, 21:27, 22:27 z pętli Wierzbicka / Warsztatowa;
linia N3: o 20:28, 21:28, 22:28 z pętli Idalin i o 20:30, 21:30, 22:30 z pętli Os. Zamłynie.

Czwartek i piątek 25 i 26 grudnia (święta Bożego Narodzenia): autobusy będą kursowały według standardowych rozkładów niedzielnych.

Sobota, 27 grudnia: autobusy będą kursowały według standardowych rozkładów sobotnich.

Niedziela, 28 grudnia: autobusy będą kursowały według standardowych rozkładów niedzielnych.

Poniedziałek i wtorek 29 i 30 grudnia: autobusy będą kursowały według standardowych rozkładów powszednich. Zawieszona zostanie jedynie linia 20 (Malczew - Ustronie / Radomskiego), obsługiwana w dni nauki szkolnej.

Środa, sylwester 31 grudnia: autobusy będą kursowały według standardowych rozkładów powszednich. Zawieszona zostanie jedynie linia 20 (Malczew - Ustronie / Radomskiego), obsługiwana w dni nauki szkolnej. Okres kursowania linii dziennych zostanie tradycyjnie skrócony do około godziny 19:30. Ostatnie pełne kursy rozkładowe będą wykonane o poniższych godzinach:

linia 1:  o 19:02 z pętli Os. Gołębiów I i o 19:03 z pętli Os. Południe,
linia 2:  o 18:59 z pętli Os. Zamłynie i o 19:02 z pętli Idalin,
linia 3:  o 19:09 z pętli Idalin i o 19:20 z pętli Os. Michałów,
linia 4:  o 19:21 z pętli Firlej / Cmentarz i o 19:27 z pętli Os. Prędocinek,
linia 5:  o 18:54 z pętli Lotnisko Warszawa-Radom i o 19:13 z pętli Pruszaków,
linia 6:  o 18:44 z pętli Godów i o 19:04 z pętli Milejowice / Kasztanowa,
linia 7:  o 19:15 z pętli Os. Michałów i o 19:20 z pętli Os. Południe,
linia 8:  o 19:09 z pętli Kierzków i o 19:20 z pętli Os. Wośniki,
linia 9:  o 19:16 z pętli Os. Prędocinek i o 19:28 z pętli Os. Gołębiów I,
linia 10: o 19:10 z pętli Gołębiów / Fołtyn i o 19:24 z pętli Wacyn / Osiowa,
linia 11: o 19:18 z pętli Idalin i o 19:18 z pętli Os. Gołębiów II / Paderewskiego,
linia 12: o 18:57 z pętli Os. Południe i o 19:15 z pętli Wincentów,
linia 13: o 19:16 z pętli Józefów / Szpital i o 19:25 z pętli Wośniki / Sadownicza,
linia 14: o 19:07 z pętli Lotnisko Warszawa-Radom i o 19:27 z pętli Os. Południe,
linia 15: o 19:26 z pętli Janiszpol i o 19:31 z pętli Kaptur,
linia 16: o 19:08 z pętli Os. Gołębiów II / Sempołowskiej i o 19:09 z pętli Os. Wośniki,
linia 17: o 19:10 z pętli Potkanów / Stalowa i o 19:14 z pętli Gołębiów / Fołtyn,
linia 18: o 18:50 z pętli Pruszaków (19:36 z przystanku Nowa Wola Gołębiowska I),
linia 19: o 19:03 z pętli Malenice i o 19:09 z pętli Obozisko,
linia 22: o 16:45 z pętli Obozisko i o 17:15 z pętli Lasowice (standardowe godziny),
linia 21: o 18:48 z pętli Wincentów i o 19:10 z pętli Os. Prędocinek,
linia 23: o 18:59 z pętli Zenonów i o 19:14 z pętli Wólka Klwatecka / Mroza,
linia 24: o 19:19 z pętli Józefów / Szpital i o 19:32 z pętli Długojów Górny,
linia 25: o 19:10 z pętli Wacyn / Szpital i o 19:23 z pętli Potkanów / Stalowa,
linia 26: o 19:23 z pętli Jedlnia-Letnisko / Dworzec PKP i o 19:30 z pętli Mokra / Wernera,
linia 27: o 18:40 z pętli Dw. Główny PKP / Poczta i o 19:20 z pętli Skaryszew II / Mickiewicza.

Autobusy linii nocnych zaczną kursowanie po godzinie 20:00, wykonując po trzy dodatkowe kursy z każdej pętli (a później - po godzinie 23:00 wszystkie linie nocne będą wykonywały kursy według swoich standardowych rozkładów jazdy):

linia N1: o 20:21, 21:22, 22:22 z pętli Józefów / Szpital i o 20:33, 21:33, 22:33 z pętli Os. Prędocinek;
linia N2: o 20:18, 21:20, 22:20 z pętli Os. Gołębiów II / Sempołowskiej i o 20:26, 21:27, 22:27 z pętli Wierzbicka / Warsztatowa;
linia N3: o 20:28, 21:28, 22:28 z pętli Idalin i o 20:29, 21:30, 22:30 z pętli Os. Zamłynie.

Czwartek, Nowy Rok 1 stycznia 2026 r.: autobusy będą kursowały według standardowych rozkładów niedzielnych.

Piątek, 2 stycznia 2026 r.: uwaga! Tego dnia autobusy będą kursowały według standardowych rozkładów sobotnich.

Sobota, 3 stycznia 2026 r.: autobusy będą kursowały według standardowych rozkładów sobotnich.

Niedziela, 4 stycznia 2026 r.: autobusy będą kursowały według standardowych rozkładów niedzielnych.

Poniedziałek stycznia 2026 roku (poniedziałek): autobusy będą kursowały według standardowych rozkładów powszednich. Zawieszona zostanie jedynie linia 20 (Malczew - Ustronie / Radomskiego), obsługiwana w dni nauki szkolnej.

Wtorek, 6 stycznia 2026 r. (święto Trzech Króli): autobusy będą kursowały według standardowych rozkładów niedzielnych. Podczas orszaku Trzech Króli będą wprowadzone objazdy - szczegóły zostaną podane w oddzielnym komunikacie.

Przygotowania do świąt

Zanim nastawał świt, wiejskie dróżki i miejskie uliczki rozjaśniały płomyki adwentowych lampionów, niesionych z kościołów po „roratach” – specjalnych adwentowych mszach ku czci Matki Bożej. W wielu domach symbolikę narastającego światła podkreśla też wieniec adwentowy z czterema świecami, zapalanymi w kolejne cztery niedziele adwentu – zwyczaj wprowadzony przez jednego z niemieckich pastorów, dziś coraz chętniej praktykowany również w Polsce.

Oczywiście przed świętami trzeba zaopatrzyć się w zielone drzewko. Obwieszone łakociami i błyskotkami ma nawiązywać do rajskiego drzewa życia. Ustawiana w mieszkaniu choinka zastąpiła w Polsce wieszane u belki „podłaźniczki” będące zieloną gałęzią sosny, jodły lub świerku. Najpierw zawieszano ją czubkiem ku podłodze, następnie przyczepiano jej szczyt do stropu, później zaczęto stawiać ją na stole, a wreszcie na ziemi, lecz z zastrzeżeniem, aby sięgała wierzchołkiem do pułapu. W mazowieckich domach przeważały drzewka sosnowe lub świerkowe.

Zanim jednak choinka dotarła z Niemiec do Polski, w kątach izb umieszczano snopy niewymłóconego zboża (w zamożniejszych domach były to snopy czterech podstawowych zbóż: żyta, pszenicy, jęczmienia i owsa).

W XIX w. w dworach pojawiły się drzewka choinkowe udekorowane ozdobami ze słomy i bibuły, orzechami, jabłkami czy też wypiekanymi własnoręcznie piernikami. W latach 60. i 70. XX w. zaczęły stopniowo pojawiać także sztuczne choinki. Pierwsze powstały u zachodnich sąsiadów, a do ich wykonania użyto drutu i gęsich piór pofarbowanych na zielono.

Do rajskiego drzewa życia porównywana była również jemioła, zawieszana również często w domach na święta. Związany ze świętami Bożego Narodzenia zwyczaj wieszania jemioły u sufitu, aby móc „bezkarnie” pocałować wybrankę, przybył do nas z XVII-wiecznej Anglii.

Przed świętami trzeba również zabrać się za przygotowanie choinkowych ozdób. Wspólne ich wykonywanie integrowało rodzinę. Dawniej na ich przygotowanie poświęcano adwentowe wieczory. Po II wojnie światowej, oprócz tradycyjnych ozdób – jak jabłka (na pamiątkę rajskiego drzewa) i orzechy (symbolem pomyślności) – na choince zawieszano wykonane w czasie adwentu pawie oczka, aniołki, mikołaje, pajacyki, karuzele, jeżyki, łańcuchy, gwiazdki.

Przygotowywano też „światy” (w niektórych rejonach Mazowsza lepione dopiero po wigilijnej wieczerzy), zwane też jabłuszkami bądź opłatkami. To kuliste, przestrzenne ozdoby, wykonane z różnokolorowych opłatków, typowe dla Mazowsza. Wieszało się je pod sufitem oraz na podłaźniczce. Dawniej wierzono, że zapewniają one gospodarzom pomyślność w przyszłym roku.

Charakterystyczne dla naszego regionu są również „byśki”, czyli pieczywo przygotowane z ciasta chlebowego. Mają formę figurek symbolizujących zwierzęta gospodarskie i leśne. Każdy gospodarz stawiał je na stole w świętym kącie. Panowało przekonanie, że im więcej ich przygotuje, tym lepiej się będzie wiodło domownikom. Druga forma wypiekanych figurek to „nowe latko” przedstawiające pasterza otoczonego ptakami (bądź innymi zwierzętami) umieszczonymi na kręgu. Przynosiły pomyślność w gospodarstwie oraz zapewniały liczny przychówek, szczęście i urodzaj na cały nadchodzący rok.

Jaka wigilia, taki cały rok

24 grudnia, czyli wigilia. Jej nazwa pochodzi od łacińskich słów „vigilo/vigiliare” czyli „czuwać” oraz „vigilia” – „czuwanie” albo „straż nocna”.

Po kurpiowsku wigilia to zilija, natomiast na Boże Narodzenie mówiło się Gody, ponieważ stary rok godził się z nowym, ustępował mu miejsca. Nazwy postnik i pośnik nawiązują do zachowywania w dniu wigilii postu.

Według tradycji ten dzień był szczególny – wszystkiemu, co się w nim wydarzyło, nadawano szczególne znaczenie. Nasi przodkowie rozpoczynali go bardzo wcześnie w myśl powiedzenia „kto w wiliję rano wstanie, cały rok nie zaśpi”. Mówiono, że „jaka wigilia, taki cały rok”. Dlatego też od rana zwracano uwagę na każde słowo i gest. Dla zachowania zdrowia i urody obmywano się w rzece lub pito się wodę ze studni.

Na Mazowszu zwracano uwagę, kto pierwszy przekroczy próg domu. Każdy, kto przyszedł, miał jakieś znaczenie wróżebne: jeśli to była kobieta – to może nie najlepiej, jeśli dziecko – to wróżyło dużo prosiąt w obejściu. Wizyta mężczyzny zwiastowała pomyślność (panny miały wyjść za mąż itp.). Jeśli w wigilię zawitał do domu sąsiad, proszono go, by usiadł na chwilę „aby rok był obfity”.

W tym dniu gospodarze nie pożyczali niczego od sąsiadów, trzeba było też oddać wszystkie długi (bo zostawały na następny rok) i pogodzić się z bliźnimi. Dzieciom powtarzano, by były posłuszne, bo niegrzeczne zachowanie mogło przynieść im karę w nowym roku. Nasi przodkowie byli przekonani, że spełni się to, co wypowiedziane w wigilię. Dlatego uważali, by nie złorzeczyć nawet w myślach. Nie wolno się w tym dniu kłócić ani płakać, ale zająć się swoją pracą. Kto w wigilię położy się na chwilę relaksu, spowoduje, że latem kłaść się będzie zboże w polu.

Dzień wigilijny upływał pod znakiem postu, aż do uroczystej kolacji. Przed wieczerzą trzeba było umyć się wodą w misce, w której były monety. Przeznaczano je później na tacę, ale też wróżyło to  mnogość pieniędzy.

Zaczyna się o zmroku

Przed wieczerzą izba zmieniała się w miejsce pełne symboli. Na stole, pod białym obrusem, kładziono siano, a czasem słomą wykładano podłogę wokół ławy, by przypominała betlejemską stajenkę.  Niektóre mazowieckie domy miały też swoje małe rytuały. Przed rozpoczęciem wieczerzy nogi stołu lub ławy obwiązywano łańcuchem, „by chleba nigdy nie zabrakło”. Pod stołem kładziono lemiesz od pługa, by ziemia w przyszłym roku była urodzajna i wolna od szkodników (zwłaszcza kretów).

Najważniejszym momentem wieczerzy było wspólne zasiadanie do stołu przez całą rodzinę w chwili pojawienia się pierwszej gwiazdy na niebie lub tuż po zachodzie słońca. Należało zadbać, by przy wigilijnym stole pojawiła się parzysta liczba osób, w przeciwnym razie – jak wierzono na dawnych mazowieckich dworach – któryś z biesiadników nie doczeka kolejnych świąt… Miejsca zajmowano według wieku, by zachować porządek życia i uchronić młodych przed przedwczesną śmiercią.

Zawsze pozostawiano także jedno puste nakrycie.  Dziś najczęściej tłumaczy się ten zwyczaj życzliwością i otwartością na potrzebujących – jako miejsce dla „samotnego, zbłąkanego, wędrowca”. Okazuje się, że korzeni tej tradycji należy szukać na Mazowszu. Kiedyś wierzono, że to miejsce trzeba zostawić po to, żeby duchy tych, którzy już odeszli z danego domu, miały miejsce swoje przy stole.

Zazwyczaj wieczerzę wigilijną rozpoczynał najstarszy gospodarz w domu. To on pierwszy na znak miłości i wspólnoty dzielił się opłatkiem, a następnie składał życzenia, po czym białym opłatkiem łamali się domownicy. Kolorowym, owiniętym w chleb, dzielono się ze zwierzętami (wierzono, że w ten wieczór mogą przemówić do gospodarzy), głównie z krowami, wołami i owcami, co tłumaczono tym, że były one w stajni przy narodzeniu Pana Jezusa. Żaden kawałek opłatka nie mógł się zmarnować: pozostałe cząstki opłatka odkładano na talerzyk jako wyraz dzielenia się nim z duszami bliskich zmarłych, które nas nawiedzają. Fragment opłatka lądował też w studni, co miało zapewnić zdrową wodę.

Po przełamaniu się opłatkiem i krótkiej modlitwie wszyscy domownicy próbowali każdej potrawy, aby żadnej z nich w domu nie zabrakło. Wspólną cechą wigilijnej wieczerzy było spożywanie postnych dań. Ich liczba była uzależniona od zamożności domu. Jeszcze do połowy XX w. dbano, aby liczba potraw wigilijnych była nieparzysta – pięć, siedem lub dziewięć. Wierzono, że taki stół zapewni powodzenie w uprawach roślin w nadchodzącym roku. Im więcej potraw, tym obfitsze miały być plony. W wybranych domach liczba potraw odpowiadała liczbie apostołów lub liczbie miesięcy w roku.

Uczestnicy uroczystej wieczerzy wspólnie zasiadali do posiłku i nie wstawali aż do zakończenia spotkania. Złamanie tej zasady nie wróżyło niczego dobrego, bo podobnie jak oni, tak też będą robić kury – jeśli nie usiedzieli na miejscu przy wieczerzy, to i one będą spacerować, zamiast wysiadywać jajka.

Gospodynie z tradycjami nigdy nie sprzątały dań ze stołu po wigilii – być może tymi smakołykami zechcą posilić się dusze zmarłych odwiedzające domostwa.

Świąteczne menu

A co jedzono przy świątecznym stole? Wszystko zależało od regionu i… zamożności domu. Potrawy przygotowywane na kolację wigilijną na Mazowszu miały składać się przede wszystkim ze składników zebranych z pola, ogrodu, lasu i wody. Przygotowywano je więc z mąki, kaszy, warzyw, owoców i  miodu; były grzyby z lasu, ryby z jeziora, śliwki, jabłka i gruszki. Nawet w najbiedniejszych rodzinach jadano solone śledzie, które można było dość tanio nabyć w wiejskiej karczmie czy w sklepiku w miasteczku.

Typowymi mazowieckimi potrawami wigilijnymi były: kapusta z grochem, kluski z makiem, kapusta z grzybami, barszcz grzybowy, zupa z suszonych owoców, ziemniaki z wody, racuchy zwane słodziakami, ryby, pierogi z kapustą i grzybami, czy rwaki – ręcznie wyrabiane kluski. Jedzono czerwony barszcz z uszkami, karpia w śmietanie, smażone grzyby oraz postną kapustę z grzybami. Popularny był też pęczak polany olejem i miodem, zwany na wschodnim Mazowszu „kucją”. Nie brakowało śledzi podawanych zwykle z ziemniakami, w wielu domach smażono również pampuchy (miękkie, drożdżowe ciasto wrzucane na gorący tłuszcz). Na stołach dworskich i mieszczańskich przeważał barszcz czerwony z uszkami i ziemniakami. Jadano też zupę rybną i migdałową, a ryby przyrządzano na różne sposoby.

W północnej części Mazowsza na stołach królowały kluski z makiem, czerwony barszcz z uszkami, pierogi z grzybami, groch z kapustą czy śledzie podawane zwykle z kartoflami.

W radomskim kolację zaczynano od zupy. Popularny był barszcz grzybowy z kluskami, żur z chlebem czy też kapuśniak z kwaszonej kapusty. Na stole musiały znaleźć się również wszystkie rodzaje kaszy, pierogi z nadzieniem z grzybów lub siemienia lnianego. Stosunkowo rzadko podawano ryby – jeśli już, to śledzie.

Na Kurpiach podczas wigilijnej wieczerzy pojawiały się na stołach gotowane ziemniaki i kasze (często była to kasza jaglana polewana olejem lnianym). Podawano kapustę kwaszoną z dodatkiem grzybów lub grochu, kluski z makiem, zupę owocową z kluskami, robioną z suszonych jagód i doprawianą miodem, a także barszcz czerwony albo rosół z prośnianek (gąsek). Na stołach bardziej zamożnych Kurpiów można było znaleźć smażoną rybę, a w biedniejszych domach jedynie śledzie. W późniejszym okresie bożonarodzeniowe menu rozszerzyło się o pierogi z kapustą i grzybami.

Jak przygotować tradycyjne mazowieckie dania? Kilka przepisów możemy znaleźć na stronach naszego miesięcznika „Mazowsze. Serce Polski”. Znajdziemy tu przepis na barszcz na własnym zakwasie, wigilijny pieróg z kapustą i grzybami, pierogi pieczone z kapustą i grzybami, bigos z kapustą albo śledzia w śmietanie z czosnkiem. 

Świętować święta

Po wieczerzy wigilijnej rodzina spędzała czas na wspólnym śpiewaniu kolęd, kręceniu powróseł i wróżbach. Młodzi wyciągali spod obrusa źdźbła siana: zielone zwiastowało rychłe zamążpójście lub ożenek, zwiędłe oznaczało, że trzeba będzie poczekać, a pożółkłe wróżyło staropanieństwo lub starokawalerstwo. Z siana wróżyły również gospodynie, odczytując z jego długości, jak bogato obrodzi len, a z koloru – jak długie będzie życie. Gospodarze natomiast ze snopów ustawionych w rogach izby wyciągali kłosy, rozcierali je w dłoniach i liczyli ziarna. Najwięcej ziaren wskazywało, które zboże wyda najlepszy plon w nadchodzącym roku. Ze słomy kręcono powrósła, by gospodarze przepasani nimi wyruszyli na pasterkę, a po powrocie mogli owinąć nimi pnie drzewek owocowych, chroniąc je w ten sposób przed robactwem i suszą oraz zapewniając obfite plony.

W tradycji mazowieckiej, obok wspólnej wieczerzy, ważnym elementem było obdarowywanie się drobnymi upominkami. Jeszcze w latach pięćdziesiątych dzieci często otrzymywały prezenty wykonane własnoręcznie przez ojca lub dziadka. Dla dziewczynek przygotowywano wstążeczki, spinki do włosów, chustki, a dla chłopców – małe scyzoryki. Najczęściej jednak upominkiem były pierniki lub słodkie bułki, które stanowiły prawdziwy rarytas.

Po takim czuwaniu wyruszano do kościoła na pasterkę, by przywitać nowonarodzonego.

Pierwszy dzień świąt spędzano w ścisłym gronie rodzinnym śpiewając kolędy i jedząc przygotowane specjalnie na tę okazję potrawy: kiełbasy, tłusty bigos, pieczenie i ciasta. Był to czas spokoju, odpoczynku i radości w gronie najbliższych.

Drugi dzień świąt, czyli dzień św. Szczepana, spędzany był zazwyczaj poza domem. Podczas mszy św. gospodarze święcili w kościele owies, a młodzież z chóru sypała ziarnem zbóż wychodzących z kościoła wiernych (a zdarzało się i księdza) na pamiątkę ukamienowania pierwszego męczennika. Zwyczaj miał zapewnić zdrowie, pomyślność i obfite plony.

Tego dnia plebani wraz z organistami wyruszali odwiedzać domy wiernych, przynosząc błogosławieństwo i zbierając tzw. kolędę – jajka, drób, słoninę, kiełbasę i sery. W ślad za nimi ruszały grupy kolędnicze, które śpiewały przed domami, otrzymując w zamian drobne pieniądze, kawałek ciasta czy innych potraw. Jedną ze starszych form kolędniczych były grupy z kozą, niedźwiedziem lub turoniem, którym towarzyszyły postaci przebrane za dziadów.

Cały artykuł dostępny jest na stronie mazovia.pl. Zachęcamy także do posłuchania podcastu Samorządu Województwa Mazowieckiego „Halo! Tu Mazowsze”, pt „Kluski z makiem czy kutia? Odkryj zwyczaje świąteczne na Mazowszu

Materiał partnera

fot. Łukasz Wójcik/UM Radom

Będą także foodtrucki, atrakcje dla najmłodszych i konkurs dla szkół na najpiękniej udekorowaną choinkę. Pojawią się też alpaki, a na scenie wystąpią radomscy artyści. Zwieńczeniem jarmarku będzie zaplanowane na niedzielę, na godz. 16.30, wspólne dzielenie się opłatkiem.

Program jarmarku

Piątek, 19 grudnia

godz. 11.00-19.00 – kiermasz świąteczny, foodtrucki, karuzela
godz. 16.30 – koncert świąteczny DK Borki
godz. 16.30 – 18.00 – warsztaty świąteczne w Galerii Słonecznej (I p.)
godz. 17.00 – koncert podopiecznych Młodzieżowego Domu Kultury
godz. 18.00 – koncert chóru Pierwszej Społecznej Szkoły Podstawowej STO w Radomiu

Sobota, 20 grudnia

godz. 11.00-19.00 – kiermasz świąteczny, foodtrucki, karuzela, spotkania ze św. Mikołajem
godz. 14.00 – 18.00 – warsztaty dla dzieci w Galerii Słonecznej (I p.)
godz. 13.00 – animacje dla dzieci grupy Madagaskar
godz. 14:00 – 16:00 oraz 17.00-19.00 – spotkanie z alpakami
godz. 14.10 – program świąteczny wokalistów z DK Borki
godz. 15. 15 – Duet Folk – koncert świąteczny
godz. 16.30 – Program podopiecznych MOK Amfiteatr
godz. 17.00 – parada RMOD Grandioso z pl. Corazziego na pl. Jagielloński
godz. 17.45 – koncert chóru Miasta Radomia Sancti Casimiri Cantores Radomienses
godz. 18.30 – Koncert świąteczny Fionka Dzieciom „Połowę szczęścia”

Niedziela, 21 grudnia

Katedra Radomska: godz. 12.30 – msza św. za miasto i mieszkańców, celebrowana przez Biskupa Radomskiego

pl. Jagielloński:
godz. 11.00-19.00 – kiermasz świąteczny, foodtrucki, karuzela, spotkania ze św. Mikołajem
godz. 14:00 – 16:00 oraz 17.00-19.00 – spotkanie z alpakami
godz. 14.00 – 18.00 – warsztaty świąteczne w Galerii Słonecznej (I p.)
godz. 13.00 – animacje dla dzieci grupy Madagaskar
godz. 14.00 – koncert chóru Gospel Radom
godz. 15.00 – koncert w wykonaniu Studium Wokalnego „Uwolnij Swój Głos”
godz. 16.00 – wręczenie nagród w konkursie na najładniejszą choinkę
godz. 16.30 – wigilijne pozdrowienie Biskupa Radomskiego i Prezydenta Miasta Radomia, przekazanie Światełka Pokoju
godz. 17.00 – koncert Aleksandry Szwed „12 życzeń”.

fot. Anna Wróblewska/UM Radom

Tegoroczna świąteczna dekoracja rozbłysła w Radomiu w sobotni wieczór. Moment odpalenia iluminacji zgromadził na pl. Corazziego tłumy. Ten uroczysty moment poprzedziła parada światła na ul. Żeromskiego z udziałem m.in. Młodzieżowej Orkiestry Dętej Grandioso. W programie sobotniego wydarzenia znalazło się wiele atrakcji towarzyszących, w tym: spotkanie ze świętym Mikołajem, animacje dla dzieci, słodkie niespodzianki i koncert zespołu Karabanio.

W powyższym okresie autobusy miejskie w Radomiu będą jeździły następująco: w dniach 17 i 18 kwietnia (czwartek i piątek) według rozkładów powszednich (zawieszone będzie tylko kursowanie linii 20); 19 kwietnia (sobota) według rozkładów sobotnich (w godzinach około 9.30-16 zostanie zwiększona częstotliwość linii 4 i 13 do około 20 minut oraz zostanie wprowadzony objazd dla linii 4 - szczegóły poniżej); w dniach 20 i 21 kwietnia (Wielkanoc - niedziela i poniedziałek) według rozkładów niedzielnych (bez żadnych ograniczeń);  22 kwietnia (wtorek) według rozkładów powszednich (zawieszone będzie tylko kursowanie linii 20).

19 kwietnia w godzinach około 9.30-16 autobusy linii 4 będą kursowały objazdem ulicami Warszawską, Aleksandrowicza (obok szpitala), Mieszka I i Ofiar Firleja - do stałego przystanku Firlej / Cmentarz 05 (przed główną bramą nekropolii). Powrót autobusów sprzed cmentarza komunalnego będzie stałą trasą. Na trasie objazdu będą obowiązywały przystanki: Aleksandrowicza / Warszawska (NŻ) 03 i Józefów / Szpital 01 (oba w kierunku ulicy Mieszka I). Nieczynne będą przystanki: Ofiar Firleja / Warszawska 02, Ofiar Firleja / Gombrowicza 04, Ofiar Firleja / Barlickiego (NŻ) 06 i Firlej / Cmentarz 08 (wszystkie w kierunku Mieszka I).

Autobusy linii 12, 13 i 21 będą jeździły w tej części miasta swoimi stałymi trasami.

Dla innych pojazdów nie będzie żadnych zmian w organizacji ruchu w okolicach cmentarza na Firleju. MZDiK apeluje jednak do kierowców, żeby ze względu na skierowanie autobusów powyższym objazdem nie parkowali samochodów po północnej stronie ulicy Ofiar Firleja, szczególnie na odcinku obok przystanku i głównej bramy cmentarza (od skrzyżowania z ulicą Mieszka I aż do pawilonów handlowych).

W niedzielę w godzinach około 6-6.30 mogą wystąpić utrudnienia w ruchu kołowym bądź opóźnienia w kursowaniu autobusów miejskich w rejonie niektórych kościołów, spowodowane przejściem tradycyjnych procesji rezurekcyjnych.

Najważniejsze obchody Wielkiego Tygodnia skupiają się na Triduum Paschalnym, zamykającym okres Wielkiego Postu. Należą do niego Wielki Czwartek, Wielki Piątek i Wielka Sobota.

Wielkie dni w Wielkim Tygodniu

Wielki Czwartek to święto obchodzone na pamiątkę Ostatniej Wieczerzy – paschalnego posiłku spożywanego przez Jezusa z apostołami w przeddzień Jego śmierci. W doktrynie Kościoła katolickiego to moment ustanowienia sakramentów Eucharystii i kapłaństwa. Podczas wieczerzy Chrystus zapowiada swoją śmierć, dzieli się z apostołami chlebem i winem, obmywa im nogi i ujawnia zdradzieckie zamiary Judasza. Opis tego wydarzenia znajduje się we wszystkich czterech ewangeliach.

Charakterystycznym obrzędem wielkoczwartkowym, celebrowanym podczas liturgii, jest obmywanie nóg ubogim. Gest ten jest symbolem pokory, miłości bliźniego i równości wszystkich ludzi wobec Boga.

Po zakończeniu wieczornej mszy Najświętszy Sakrament przenosi się do adoracji do tzw. ciemnicy. Tabernakulum zostaje otwarte i puste. Z ołtarza jest zdejmowany mszał, świece, krzyż i obrus. Zamiera głos dzwonów. Wszystko trwa w oczekiwaniu na Wielki Piątek – dzień żałoby.

Wielki Piątek to moment smutku na znak męki i śmierci Jezusa. Wielu chrześcijan narzuca sobie w tym czasie ścisły post, a niektórzy całkowicie wstrzymują się od spożywania pokarmów. Niegdyś na znak żałoby zatrzymywano zegary, zasłaniano lustra, zachowywano powagę. Wielki Piątek to jedyny dzień w roku, w którym w kościołach nie odprawia się mszy świętej. W bocznych nawach są odsłaniane groby Pańskie, najczęściej wyobrażające grotę ze spoczywającym w niej ciałem Chrystusa.

Ostatnim dniem Wielkiego Postu i Wielkiego Tygodnia jest Wielka Sobota. Najważniejszym momentem tego dnia jest święcenie pokarmów spożywanych podczas śniadania wielkanocnego. Obecnie ceremonia ta odbywa się w kościołach. Niegdyś kosze z jedzeniem święcono pod miejscową kapliczką lub krzyżem, gdzie schodziła się cała wieś. Możni przyjmowali księdza w domu – kapłan kropił wodą święconą całe stoły zastawione suto potrawami przygotowanymi na Wielkanoc. W niektórych miejscowościach kultywowano ten zwyczaj do lat 60. XX wieku. Tak było na warszawskim Ursynowie, co wspominają najstarsi mieszkańcy wsi, które weszły w skład tej dzielnicy. Jednym z nielicznych miejsc, gdzie przetrwała praktyka święcenia pokarmów w domu, jest Dąbrowa Chotomowska – wieś położona w powiecie legionowskim.

Turki w Górze i Drobinie

Na Mazowszu warto w tym czasie odwiedzić oddalone od siebie o 10 km miejscowości Górę i Drobin w powiecie płockim, gdzie zachował się zwyczaj wystawiania straży grobowych zwanych turkami wielkanocnymi. Pochodzenie tej tradycji nie jest do końca wyjaśnione. Najprawdopodobniej zwyczaj ten pojawił się w Polsce w XII wieku wraz z Zakonem Rycerskim Grobu Bożego w Jerozolimie. Zakon spopularyzował budowanie symbolicznych grobów Jezusa i wystawianie przy nich wartowników, ucharakteryzowanych na wzór rzymskich żołnierzy. Trudno jednak o jednoznaczne wyjaśnienie nazwy „turki” w tej tradycji oraz obecności orientalnych kostiumów, w które są ubrani wartownicy. Najbardziej rozpowszechniona teoria nawiązuje do czasów zwycięskiej bitwy pod Wiedniem, kiedy do kraju powracały oddziały wojskowe ze zdobycznymi egzotycznymi ubiorami, bronią i jeńcami. Przez lata stroje nieco się zmodyfikowały, ale ten ciekawy zwyczaj przetrwał w niektórych miejscach Polski do czasów współczesnych.

Barabanienie w Iłży

W Iłży, położonej na południowych krańcach województwa mazowieckiego, Wielkanoc jest ogłaszana w wyjątkowy sposób. W noc poprzedzającą Wielką Niedzielę ulicami miasta wędruje ośmiu bębniarzy z XVII-wiecznym barabanem. Zatrzymują się w ustalonych miejscach i pod wodzą solisty wybijają charakterystyczny rytm. Ich trasa ma około 10 kilometrów. Kulminacja następuje o godzinie 5.45 przed kościołem farnym – wtedy odbywa się natężone barabanienie, symbolizujące pękanie skał zasłaniających grób Chrystusa.

Wielkanoc

W pierwszą niedzielę po wiosennej pełni księżyca nastaje dzień Zmartwychwstania Pańskiego – największe i najstarsze chrześcijańskie święto. W pierwszych wiekach naszej ery było jedynym świętem wyznawców Chrystusa. Geneza Wielkanocy splata się z żydowskim świętem Pesach (czyli Paschą), obchodzonym w tym samym czasie. Uważa się, że pierwsi chrześcijanie świętowali Wielkanoc-Paschę w ramach obrzędów żydowskich. W tradycji Kościoła obchody wielkanocne wyrażają najważniejsze kanony wiary – odkupienie, zbawienie, nieśmiertelność duszy i życie wieczne. W swojej głębokiej warstwie przedchrześcijańskiej Wielkanoc zawiera symbolikę odradzania się przyrody, świętowanie wiosny, pochwałę sił witalnych.

W polskiej tradycji dzień ten wypełniają liczne zwyczaje domowe i obchody kościelne. Rano odbywa się rezurekcja – uroczysta msza święta połączona z procesją z Przenajświętszym Sakramentem wyniesionym z grobu Pańskiego. W domach, w gronie rodzinnym, jest spożywane śniadanie, podczas którego bliscy dzielą się jajkiem i innymi pokarmami święconymi w Wielką Sobotę oraz składają sobie życzenia. Na świątecznym stole królują jajka, baranek wielkanocny (Agnus Dei), biała kiełbasa, wędliny, chrzan, baba drożdżowa, mazurki, pascha. Urządzane są zabawy pisankami i kraszankami.

Śmigus-dyngus

Drugi dzień świąt wielkanocnych to tzw. lany poniedziałek albo śmigus-dyngus. Co znaczy ta nazwa? Śmigus znaczy „bić” – smagać zielonymi gałązkami, a „dyngus” – wykupywać, co wiąże się z wesołą kwestą młodych chłopców chodzących od domu do domu z traczykiem, barankiem lub kurkiem dyngusowym (żywym kogutem), symbolizującym męskie siły witalne. Chodzenie po dyngusie wiązało się z zalotami, oblewaniem dziewcząt wodą, wypraszaniem darów wielkanocnych.

Smaganie zielonymi gałązkami i polewanie wodą to relikty starych praktyk magicznych, które miały na celu zapewnienie płodności, urodzaju, plenności roślin, dawały oczyszczenie, urodę, zdrowie, siłę i liczne potomstwo.

Obchody dni gospodarskich

Dni świętych Wojciecha, Jerzego i Marka, trwające od 23 do 25 kwietnia, to ważny moment w gospodarskim życiu wsi – rozpoczynały bowiem sezon prac rolniczych. Na św. Wojciecha pieczono okrągły chleb (korowaj), z którym obchodzono pola, zakopując w rogach pozostałości ze święconki.

Na św. Jerzego zaczynano siać len i uroczyście wyganiano bydło na wypas. Bydło okadzano święconym zielem, rogi smarowano dziegciem lub czosnkiem, nad głowami zwierząt kreślono znak krzyża, obchodzono zwierzęta z obrazkiem św. Jerzego i wypowiadano zaklęcia ochronne.

Obchody dni gospodarskich kończył dzień św. Marka. Był to moment sadzenia ziemniaków. Po zakończonej pracy wszyscy spożywali przyniesiony przez gospodynię chleb z dodatkiem utartych kartofli.

Zielone Świątki

Święto Zesłania Ducha Świętego to tzw. Zielone Świątki. Jest świętem ruchomym, obchodzonym w niedzielę. W tym roku przypada 8 czerwca. Według Dziejów Apostolskich 50 dni po zmartwychwstaniu Chrystusa na Marię i apostołów zebranych w Wieczerniku zstąpił Duch Święty, zsyłając na nich dary duchowe, zwane charyzmatami. W teologicznym znaczeniu to biblijne zdarzenie jest uznawane za dopełnienie objawienia Boga ludziom i za początek Kościoła. Święto Zesłania Ducha Świętego, będące jedną z najstarszych i najważniejszych uroczystości w liturgii, zamyka cykl obchodów wielkanocnych. Symbolem tego święta są zielone gałęzie drzew i tatarak, którymi mai się domy, zagrody, kapliczki.

Święto ma wyjątkowy przebieg na Urzeczu. Na doroczne obchody spływają galary, krypy, szkuty i baty z całego Urzecza i Warszawy. Każda łódź jest tradycyjnie umajona zielonymi gałązkami, które mają chronić przed złymi duchami wodnymi.

Uroczystość Trójcy Przenajświętszej

W następną niedzielę po Zielonych Świątkach jest obchodzona Uroczystość Trójcy Przenajświętszej – jedno z najważniejszych liturgicznych świąt. Bóg w trzech osobach jest dogmatem wiary chrześcijańskiej, dla niej charakterystycznym. W tym dniu w Sanktuarium Trójcy Przenajświętszej i św. Anny w Prostyni odbywa się odpust. Jego nieodłącznym elementem są figurki małych kózek wykonane z ciasta. Zwyczaj związany z ich wypiekiem ma różne wytłumaczenia. Jeden z przekazów podaje, że ich historia jest związana ze słynącą cudami figurą. Gdy na początku XVI wieku budowano w Prostyni pierwszy drewniany kościół, przyniosły ją tu fale powodzi. Płynącą w wezbranej rzece rzeźbę wypatrzyły pasące się na nadbużańskich łąkach kozy. Głośnym meczeniem zwróciły uwagę rybaków, którzy wyłowili figurę z rzeki i umieścili w sanktuarium.   

Inny przekaz mówi, że tradycja ta ma związek z prześladowaniem przez cara unitów podlaskich, którzy – nie mogąc oficjalnie przebywać w kościołach katolickich – stosowali różne wybiegi i kamuflaże. Jednym z nich było przybywanie na odpust w Prostyni w charakterze handlarzy kóz. Zwierzęta przywiązywali do drzew, a sami mieszając się z tłumem, mogli przystąpić do sakramentów.

Jeszcze inne wytłumaczenie wiąże się z herbem Półkozic rodu Prostyńskich. Kozy z ciasta pojawiają się nie tylko w Prostyni, ale i w okolicznych miejscowościach. Można je kupić na odpustowych straganach.

Więcej informacji na www.mazowieckiszlaktradycji.pl. 

Materiał partnera

Zdjęcie ilustracyjne

- 29-letni mieszkaniec Radomia od pewnego czasu ukrywał się przed organami ścigania i przebywał m.in. za granicą. Policjanci z wydziału kryminalnego KMP w Radomiu ustalili, że mężczyzna wrócił do kraju na święta i przed wigilią zatrzymali mężczyznę poszukiwanego za kradzieże i włamania. Poszukiwany był na podstawie dwóch listów gończych wydanych przez Sąd Okręgowy oraz Sąd Rejonowy w Radomiu, a także na podstawie nakazu doprowadzenia wydanego przez Sąd Rejonowy w Ełku. Dodatkowo podczas zatrzymania kryminalni znaleźli przy 29-latku narkotyki - informuje rzeczniczka radomskiej policji Justyna Jaśkiewicz.

Mężczyzna został przewieziony do aresztu, gdzie spędzi pięć lat.

kat

fot. Łukasz Wójcik/UM Radom

23 grudnia (poniedziałek)

Autobusy będą jeździły według standardowych rozkładów powszednich, bez żadnych dodatkowych ograniczeń. Zawieszona będzie tylko linia 20 (Malczew - Ustronie / Radomskiego), obsługiwana w dni nauki szkolnej. W okresie, w którym nie będzie kursowała linia 20, zostanie jednocześnie zawieszone funkcjonowanie przystanków: Grzebieniowa / Źródłowa 01 i 02 (w obu kierunkach - przy skrzyżowaniu ulic Grzebieniowej, Idalińskiej i Źródłowej) oraz Ustronie / Radomskiego 01 (przystanek końcowy przy ulicy Radomskiego - w sąsiedztwie pływalni Neptun).

24 grudnia (wtorek - Wigilia)

Autobusy będą jeździły według standardowych rozkładów powszednich. Zawieszona będzie tylko linia 20, obsługiwana wyłącznie w dni nauki szkolnej (szczegóły są w opisie dla 23 grudnia). Okres kursowania zostanie tradycyjnie skrócony do około godziny 19:30 (szczegóły poniżej). Na poszczególnych liniach ostatnie pełne kursy rozkładowe zostaną wykonane o następujących godzinach:

- linia 1:  o 19:02 z pętli Os. Gołębiów I i o 19:03 z pętli Os. Południe;
- linia 2:  o 18:59 z pętli Os. Zamłynie i o 19:02 z pętli Idalin;
- linia 3:  o 19:06 z pętli Idalin i o 19:20 z pętli Os. Michałów;
- linia 4:  o 19:21 z pętli Firlej / Cmentarz i o 19:27 z pętli Os. Prędocinek;
- linia 5:  o 18:54 z pętli Lotnisko Warszawa-Radom i o 19:13 z pętli Pruszaków;
- linia 6:  o 18:44 z pętli Godów i o 19:04 z pętli Milejowice / Kasztanowa;
- linia 7:  o 19:15 z pętli Os. Michałów i o 19:20 z pętli Os. Południe;
- linia 8:  o 19:10 z pętli Kierzków i o 19:20 z pętli Os. Wośniki;
- linia 9:  o 19:16 z pętli Os. Prędocinek i o 19:28 z pętli Os. Gołębiów I;
- linia 10: o 19:10 z pętli Gołębiów / Fołtyn i o 19:24 z pętli Wacyn / Osiowa;
- linia 11: o 19:16 z pętli Idalin i o 19:18 z pętli Os. Gołębiów II / Paderewskiego;
- linia 12: o 18:57 z pętli Os. Południe i o 19:15 z pętli Wincentów;
- linia 13: o 19:16 z pętli Józefów / Szpital i o 19:25 z pętli Wośniki / Sadownicza;
- linia 14: o 19:07 z pętli Lotnisko Warszawa-Radom i o 19:27 z pętli Os. Południe;
- linia 15: o 19:26 z pętli Janiszpol i o 19:31 z pętli Kaptur;
- linia 16: o 19:08 z pętli Os. Gołębiów II / Sempołowskiej i o 19:09 z pętli Os. Wośniki;
- linia 17: o 19:10 z pętli Potkanów / Stalowa i o 19:13 z pętli Gołębiów / Fołtyn;
- linia 18: o 18:50 z pętli Pruszaków (19:33 z przystanku Nowa Wola Gołębiowska I);
- linia 19: o 19:03 z pętli Malenice i o 19:09 z pętli Obozisko;
- linia 21: o 18:48 z pętli Wincentów i o 19:10 z pętli Os. Prędocinek;
- linia 23: o 18:59 z pętli Zenonów i o 19:14 z pętli Wólka Klwatecka / Mroza;
- linia 24: o 19:19 z pętli Józefów / Szpital i o 19:32 z pętli Długojów Górny;
- linia 25: o 19:10 z pętli Wacyn / Szpital i o 19:23 z pętli Potkanów / Stalowa;
- linia 26: o 19:30 z pętli Mokra / Wernera i o 19:23 z pętli Jedlnia-Letnisko / Dworzec PKP;
- linia 27: o 18:40 z pętli Dw. Główny PKP / Poczta i o 19:20 z pętli Skaryszew II / Mickiewicza.

Autobusy linii nocnych rozpoczną kursowanie po godzinie 20:00, wykonując po trzy dodatkowe kursy z każdej pętli - linia N1: o 20:21, 21:22, 22:22 z pętli Józefów / Szpital i o 20:33, 21:33, 22:33 z pętli Os. Prędocinek; linia N2: o 20:19, 21:20, 22:20 z pętli Os. Gołębiów II / Sempołowskiej i o 20:26, 21:27, 22:27 z pętli Wierzbicka / Warsztatowa; linia N3: o 20:28, 21:28, 22:28 z pętli Idalin i o 20:29, 21:30, 22:30 z pętli Os. Zamłynie. Po godzinie 23:00 wszystkie linie nocne będą natomiast wykonywały kursy już według swoich standardowych rozkładów jazdy.

25 i 26 (środa i czwartek - święta Bożego Narodzenia)

Autobusy będą jeździły według standardowych rozkładów niedzielnych, bez żadnych dodatkowych ograniczeń.

27 grudnia 2024 roku (piątek)

Autobusy będą jeździły według standardowych rozkładów SOBOTNICH, bez żadnych dodatkowych ograniczeń. Sobotnie rozkłady jazdy w tym dniu zostaną wprowadzone na podstawie obserwacji z poprzednich lat. W dniach, w których dużo osób pracujących bierze urlopy, a uczniowie i studenci nie mają zajęć, frekwencja pasażerów w pojazdach komunikacji miejskiej znacznie spada.

28 grudnia (sobota)

Autobusy będą jeździły według standardowych rozkładów sobotnich, bez żadnych dodatkowych ograniczeń.

29 grudnia (niedziela)

Autobusy będą jeździły według standardowych rozkładów niedzielnych, bez żadnych dodatkowych ograniczeń.

30 grudnia (poniedziałek)

Autobusy będą jeździły według standardowych rozkładów powszednich, bez żadnych dodatkowych ograniczeń. Zawieszona będzie tylko linia 20, obsługiwana wyłącznie w dni nauki szkolnej (szczegóły zmian są w opisie dla 23 grudnia).

31 grudnia 2024 roku (wtorek, sylwester)

Autobusy będą jeździły według standardowych rozkładów powszednich, ale z identycznymi zmianami jak w dniu 24 grudnia (kursy linii dziennych będą do około godziny 19:30, zaś po godzinie 20:00 wyjadą linie nocne - szczegóły zmian są w opisie dla 24 grudnia). Zawieszona będzie tylko linia 20, obsługiwana wyłącznie w dni nauki szkolnej (szczegóły zmian są w opisie dla 23 grudnia).

1 stycznia 2025 roku (środa, Nowy Rok)

Autobusy będą jeździły według standardowych rozkładów niedzielnych, bez żadnych dodatkowych ograniczeń.

2 i 3 stycznia 2025 roku (czwartek i piątek)

Autobusy będą jeździły według standardowych rozkładów powszednich, bez żadnych dodatkowych ograniczeń. Zawieszona będzie tylko linia 20, obsługiwana wyłącznie w dni nauki szkolnej (szczegóły zmian są w opisie dla 23 grudnia).

4 stycznia 2025 roku (sobota)

Autobusy będą jeździły według standardowych rozkładów sobotnich, bez żadnych dodatkowych ograniczeń.

5 i 6 stycznia 2025 roku (niedziela i poniedziałek - święto Trzech Króli)

Autobusy będą jeździły według standardowych rozkładów niedzielnych, bez żadnych dodatkowych ograniczeń. Podczas przejścia tradycyjnego orszaku Trzech Króli będą wprowadzone objazdy - szczegóły podamy w oddzielnym komunikacie.