szlak – Mój Radom

Kolejny pomnik na Szlaku Symboli Radomia. To spinacze do bielizny spółdzielni „Świt”

redakcja — Sun, 06 Apr 2025 07:56:22 +0000

fot. Sebastian Pawłowski

Rzeźba została ufundowana przez Michała Kowalczyka, właściciela Ambasady Budownictwa, która mieści się pod tym samym adresem, co niegdysiejszy "Świt".

- Najważniejsze jest to, aby symbole były idealnie odwzorowane, w skali jeden do jednego, i ulokowane w miejscu do którego nawiązują. Spinacze, które widzimy, to odlew oryginalnych. Zostały umieszczone tak, ,jak były używane, czyli na sznurku. Mają tylko 73 mm - objaśnia Sebastian Pawłowski, inicjator i współautor Szlaku Symboli Radomia.

Jak podkreśla, tym razem projekt zrealizowano nie poprzez Budżet Obywatelski, ale dzięki współpracy z Angelą i Michałem Kowalczykami, właścicielami Ambasada Budownictwa. - Odpowiedzieli pozytywnie na naszą prośbę. Nie byłoby tego całego zamieszania, gdybyśmy nie dostali od Magdaleny Anny Kowalskiej-Cichy oryginalnych spinaczy, które wiernie odlał artysta Sławek Micek. Razem z Maciejem Stępnikowskim dziękujemy za udział w projekcie i zachęcamy kolejne firmy do włączenia się. Chyba warto - bo jak informuje Centrum Informacji Turystycznej w Radomiu, o Szlak Symboli najczęściej pytają turyści odwiedzający nasze miasto - zaznacza Pawłowski.

Spinacze do bielizny są już 22. pomnikiem na Szlaku Symboli Radomia. Dołączyły do m.in. butów z Radoskóru, roweru z Fabryki Broni, serka homogenizowanego Rolmleczu, czy maszyny do szycia z Łucznika.

bdb

Szlak minimurali gotowy. Na ścianie Resursy oglądamy m.in. znane postaci z Radomia

redakcja — Mon, 20 Jun 2022 09:05:48 +0000

Wśród znanych postaci jest Zdzisław Radulski (fot. Łukasz Wójcik/UM Radom)

"Szlak minimurali" to jeden ze zwycięskich projektów z tegorocznego Budżetu Obywatelskiego. Prezentuje ludzi, którzy Radom tworzyli, od wybitnych jednostek, po osoby "codzienne". Jest wśród nich postać "Hrabiego" Zdzisława Radulskiego, który podczas malowania swojego portretu służył jako model. Wykonawcą murali jest pochodzący z Radomia wybitny artysta malarz, pionier i legenda polskiego muralu, założyciel Gdańskiej Szkoły Muralu - Rafał Roskowiński.

bdb

Ten szlak upamiętnia dawnych, żydowskich mieszkańców Radomia

redakcja — Sun, 06 Aug 2017 13:10:21 +0000

Szlak otworzyli Samuel Birenbaum i Karol Semik

Popołudnie w Resursie zatytułowano „Dom-Radom”, a przybyli na nie dawni żydowscy mieszkańcy Radomia i ich potomkowie, a także grupa gości z USA i Izraela, związana rodzinnie z Radomiem. Jednym z nich był 91-letni dziś Salomon Birenbaum, radomski Żyd ocalały z Holocaustu, dziś mieszkanie Stanów Zjednoczonych. - Byliśmy jedną ze zwyczajnych rodzin, szczęśliwą, nie martwiącą się za bardzo o przyszłość. Mieszkaliśmy w kamienicy przy Żeromskiego 70, tam mieliśmy sklep spożywczy. My, to znaczy mama, tata, ja i młodszy o osiem lat brat Dawid. W sklepie stała mama, bo ojciec, jak wszyscy mężczyźni, miał wyższe cele... Najpierw był szoferem w dużej firmie, potem miał stację benzynową - wspominał Salomon Birenbaum. Skończył szkołę powszechną, a potem miał uczyć się w gimnazjum. Ale wybuchła wojna. - We wrześniu 1939 roku miałem 13 lat, a Dawid pięć. Ojciec został zmobilizowany w Modlinie, potem okazało się, że jest na wschodzie Polski. Oni w trójkę uciekali furmanką w stronę Zwolenia, tam była rodzina ojca. Nad nimi już niemieckie samoloty rzucały bomby. Mama zdecydowała jednak, by wracać. - Wracamy - kamienica stoi, sklep też. Mama powiedziała "Nie jest źle"- opowiadał. Po tym, co było później, musiała jednak zmienić zdanie. - Ojciec nie zdążył do nas dotrzeć, bo już Sowieci wysłali go do łagru, a oni trafili do getta - opowiadał Birenbaum. Potem zostali rozdzieleni: jego i Dawida wywieźli do obozu w Bliżynie, a po trzech latach do Auschwitz. Brat trafił do gazu. Samuel przeżył osiem obozów: Sachsenhausen, kilka razy, Ravensbruck… W Sachsenhausen zastał go koniec wojny. Na własną rękę dotarł do Radomia. Tu nie zastał nikogo: ani rodziny, ani znajomych. - Okazało się jednak, że ktoś w hotelu Europejskim szukał ocalonych Birenbaumów. To był mój ojciec. Potem okazało się, że mama żyje. Że też była w Auschwitz. Wszyscy spotkali się w Szwecji, a stamtąd pojechali do Stanów Zjednoczonych. - Swe życie dzielę na trzy etapy: pierwszy do roku 1939, potem - obozy i wreszcie – życie – mówił Salomon Birenbaum. Uroczyste otwarcie szlaku odbyło się na placu Stare Miasto, gdzie 75 lat temu zgromadzono Żydów z Dużego Getta przed transportem do Treblinki. Tu Samuel Birenbaum wspólnie z wiceprezydentem, Karolem Semikiem, odsłonili tablicę Szlaku Pamięci Żydów Radomskich „Ślad” umocowaną na murze kościoła Świętego Wacława, w którym w czasie wojny mieścił się szpital psychiatryczny. Jego dyrektor, doktor Jerzy Borysowicz, ukrywał tam Żydów. - Dziękuję, że Radom pamięta o nas – mówił Salomon Birenbaum. O tym, jak potrzebna jest ta pamięć w edukacji młodych pokoleń przypomniał wiceprezydent Karol Semik.

Tablice przypominające historię żydowskiej społeczności w Radomiu zawierają archiwalne zdjęcia oraz krótkie informacje w języku polskim, angielskim i hebrajskim. Na szlaku znalazły się: synagoga (ul. Podwalna/ Bóżniczna), duże getto (ul. Wałowa), obóz pracy (ul. Szwarlikowska), szpital starozakonny (ul. Limanowskiego 23), dawny szpital psychiatryczny (pl. Stare Miasto 13), siedziba stowarzyszenia „Ezra” (ul. Traugutta 52), siedziba Żydowskiej Gminy Wyznaniowej (ul. Żeromskiego 9), dom starców (ul. Warszawska 3), małe getto (ul. Słowackiego / Złota), obóz pracy (ul. Śląska/ al. Grzecznarowskiego), cmentarz żydowski (ul. Towarowa).

Po uroczystości odbył się koncert Niny Stiller „Jidysze Perł”. k.woj., kat Fot. UM Radom

Pamiętamy o przedwojennych mieszkańcach Radomia. Powstanie szlak pamięci Żydów

redakcja — Sun, 23 Apr 2017 14:16:35 +0000

- Cieszę się, że możemy ten projekt zrealizować i pokazać te miejsca, które na stałe wpisały się w dzieje naszego miasta i jego mieszkańców. To małe gesty, ale pokazujące, że jesteśmy miastem nowoczesnym, otwartym i szanującym swoją historię – mówi prezydent Radosław Witkowski. W 11 miejscach miasta, ważnych dla historii Żydów, staną pamiątkowe tablice z informacjami w języku polskim, angielskim i hebrajskim. Wydział Kultury Urzędu Miejskiego przygotował już dokumentację szlaku, a Resursa treść informacji i jest w trakcie budowy strony internetowej poświęconej radomskim Żydom. Teraz Miejski Zarząd Dróg i Komunikacji opracuje procedurę wyłonienia wykonawcy tablic. Wszystko ma być gotowe na początek sierpnia, na 75. rocznicę likwidacji radomskiego getta. Z tej okazji planowany jest szereg wydarzeń, a ich kulminacja i uroczyste otwarcie szlaku nastąpi 5 sierpnia. Na to wydarzenie prezydent zaprasza m.in. ambasadora Izraela w Polsce. Swój udział potwierdzają już dawni żydowscy mieszkańcy Radomia i ich rodziny mieszkający m.in. w Izraelu i USA. Na tablicach znajdą się skrótowe informacje, a więcej danych o tych miejscach, będzie można znaleźć na stronie internetowej, na którą będą odsyłać kody QR z tablic. Tablice będą przypominać następujące miejsca: synagoga (ul. Podwalna/ Bóżniczna), duże getto (ul. Wałowa), obóz pracy przy ul. Szwarlikowskiej, szpital starozakonnych (ul. Limanowskiego 23), dawny szpital psychiatryczny (pl. Stare Miasto 13), siedziba stowarzyszenia „Ezra” (ul. Traugutta 52), siedziba Żydowskiej Gminy Wyznaniowej (ul. Żeromskiego 9), Dom Starców i Kalek Wyznania Mojżeszowego (ul. Warszawska 3), małe getto ( ul. Słowackiego/Złota), obóz pracy przy ul. Szkolnej (ul. Śląska/al. Grzecznarowskiego), cmentarz żydowski (ul. Towarowa). Na budynku po dawnym Gimnazjum Towarzystwa Przyjaciół Wiedzy (ul. Kilińskiego 13), znajduje się już tablica pamiątkowa, dlatego nie będzie nowej, ale miejsce to zostanie włączone do szlaku. kat Źródło: UM Radom