– Mazowsze stawia na turystykę rowerową. Chcemy, aby mieszkańcy mogli aktywnie spędzać czas i odkrywać atrakcje, które są na wyciągnięcie ręki. Tu, na Mazowszu, ale także w innych regionach. Ruszamy z dużym projektem. Przeznaczyliśmy 11 mln zł na przygotowanie dokumentacji przedprojektowej. Chcemy, aby na całym Mazowszu powstało aż 1100 kilometrów wygodnych tras, które będą elementem EuroVelo, czyli tras o znaczeniu międzynarodowym – podkreśla marszałek Adam Struzik.

Pierwszym krokiem w realizacji tego zadania jest opracowanie koncepcji programowej. Jej cel to doprecyzowanie przebiegu tras i wypracowanie rozwiązań, które umożliwią ich sprawną i szybką realizację.

Jak zaznacza wicemarszałek Rafał Rajkowski, założeniem projektu jest, aby trasy biegły możliwie bezkolizyjnie. – Ścieżki poprowadzone będą wałami przeciwpowodziowymi lub wzdłuż linii kolejowych. Parametry tras będą dostosowane do pełnienia zarówno funkcji turystycznych, jak i transportowych.

Jeszcze do niedawna w miastach przysłowiowy „rower na komunię” wskazywał, że rekreacyjnie pojazd wykorzystywany był przez dzieci. Z kolei na wsiach stanowił podstawowy środek komunikacji dla młodszych i starszych. Przez lata zmianie uległo w zasadzie wszystko.

Od wczesnej wiosny do późnej jesieni rowerem do pracy jeździ Anna Zygmunt-Stańczyk z Warszawy. Codziennie przemierza trasę o długości 12 km (licząc w obydwie strony). Mimo, że z domu do pracy ma bardzo wygodne połączenie autobusowe, zdecydowała się na rower. – Zaczęłam dojeżdżać do pracy
2 lata temu, bo chciałam zwiększyć codzienną dawkę ruchu, a co za tym idzie – zadbać o zdrowie. Poza tym lubię jeździć na rowerze – mówi.

Przekazywane w genach

Urszula Sabak-Gąska rowerowe podróże uwielbia już od dzieciństwa. Tę pasję zaszczepił w niej tata.
Z dumą mówi o jego osiągnięciach, które sprawiły, że z czasem jazda rowerem stała się czymś więcej niż tylko rekreacyjnym zajęciem dla całej rodziny. – Miłość do roweru miałam wpajaną od dziecka. Mój tata był kolarzem amatorem, startował w lokalnych zawodach kolarskich i zawsze dbał o to, by jego dzieci miały dobre marki, sprawne rowery i aby często nimi jeździły. Sam każdą wolną chwilę wykorzystywał na jazdę rowerem – wspomina nasza rozmówczyni.

 Mazowiecki Gravel

Tym, którzy lubią wyzwania polecamy Mazowiecki Gravel, czyli ultramaraton rowerowy. Impreza organizowana jest od 2021 r., a jej partnerem jest m.in. Samorząd Województwa Mazowieckiego. Tegoroczne wydarzenie przyciągnęło rekordową liczbę ponad 700 uczestników. Do wyboru były trzy trasy o długości 550 km, 220 km oraz 120 km wiodące przez drogi szutrowe, asfaltowe, ścieżki leśne i polne. Kolarze startowali z Wilanowa. Przygotowano dla nich 10 pit-stopów, między innymi przy współpracy z mazowieckimi miastami – Warką, Czerwińskiem, Pułtuskiem, Czerskiem, Podkową Leśną, Lesznem, Mińskiem Mazowieckim i Ossowem.

Rowerem przez Mazowsze

Odkrywanie mazowieckich perełek to najmodniejsze zajęcie tego sezonu – uważa Aleksandra Szajewska z Płocka. – Podróże to moja największa pasja. W wolnych chwilach uwielbiam eksplorować zakątki naszego województwa, a szczególnie te, które są jeszcze nieodkryte. Znalezienie miejsc, w których nie ma tłumów i rzeszy turystów z aparatami fotograficznymi to pewne wyzwanie, jednak takie lokalizacje cieszą mnie najbardziej ­ wyznaje.

Pierwszy w stolicy

Wycieczkę możemy rozpocząć po pierwszym w Warszawie, długo wyczekiwanym moście pieszo-rowerowym przez Wisłę. Po zjechaniu z kładki warto ruszyć rowerem dalej wzdłuż lewego brzegu Wisły. Biegną tam najciekawsze trasy rowerowe w Warszawie. Tuż przy zjeździe można na chwilę odstawić rower i odpocząć na bulwarach korzystając z dostępnej tam infrastruktury.

– Od 2020 r. prowadzimy kampanię „Odpocznij na Mazowszu”, promując walory turystyczne regionu. Tegoroczna jej odsłona pod hasłem „Odpoczywam na Mazowszu!” już wystartowała. Nasze kreacje pojawiły się m.in. na 500 rowerach miejskich w Warszawie. Jest to świetna alternatywa nie tylko dla tych, którzy nie mają własnego roweru, ale i praktyczne rozwiązanie także dla tych, którzy wykorzystują je jako środek transportu lub chcą się zrelaksować i wybrać na przejażdżkę. – mówi Izabela Stelmańska, zastępca dyrektora Departamentu Kultury, Promocji i Turystyki UMWM w Warszawie.

Wokół Zegrza

Do ulubionych tras podwarszawskich należy ta prowadząca przez południowe wybrzeże Zalewu Zegrzyńskiego – między Narwią a Kanałem Żerańskim. Najciekawszym punktem w okolicy jest Wieliszew ze swoimi fantastycznymi trasami rowerowymi przez uroczyska i słynnym Wieliszewskim Crossingiem. I naturalnie najbardziej znana plaża nad Jeziorem Zegrzyńskim – Nieporęt. Dalej od brzegu znajdują się malownicze tereny leśne. Jeśli ktoś woli trasy asfaltowe może przejechać się drogą
z Białobrzegów do fortu Beniaminów.

A może coś nad Bugiem?

Na stronie LGD Tygiel Doliny Bugu dostępna jest mapa szlaków rowerowych Doliny Bugu. Opisane zostały też szlaki przecinające m.in. Podlaski Przełom Bugu oraz południowo-wschodnią enklawę Nadbużańskiego Parku Krajobrazowego z Korczewem. Można tu znaleźć międzynarodowy Wschodni Szlak Rowerowy Green Velo, a także m.in. Szlak Nadbużańskich Grodzisk, Szlak Pałaców, Dworów
i Sadów Nadbużańskich i wiele innych. Rowerzyści i piesi mogą także skorzystać ze ścieżek przyrodniczych. Jedna z najciekawszych – ścieżka „Trojan” – rozpoczyna się w okolicach jeziora o tej samej nazwie, przy rezerwacie Zabuże.

W Puszczy Kozienickiej

No obrzeżach Puszczy Kozienickiej i nad zalewem rzeki Gzówki (8 km od Radomia) leży niewielka miejscowość – Jedlnia-Letnisko. Stąd można wyruszyć na wycieczkę rowerową wieloma szlakami, zjeść regionalne przysmaki i wypocząć na łonie natury. Miejscowość i okolicę wyróżnia specyficzny mikroklimat oraz źródła wód mineralnych. W miasteczku warto zobaczyć m.in. zabytkowy kościół drewniany p.w. św. Józefa, jedyny na Mazowszu zbudowany w stylu zakopiańskim, zalew Siczki oraz rezerwat „Jedlnia”.

Autor: Henryk Czerwiński, Karol Czerwiec

Cały artykuł dostępny jest na stronie: Rower rządzi - Witryna Mazovia.pl oraz w najnowszym numerze miesięcznika „Mazowsze serce Polski”?

Materiał partnera

Rezerwat Cisów, Nadleśnictwo Daleszyce

Przez Puszczę Świętokrzyską… (rezerwat Cisów im. prof. Zygmunta Czubińskiego/ Nadleśnictwo Daleszyce, GPS: 50.773576, 20.898138)

Rezerwat Cisów im. prof. Zygmunta Czubińskiego utworzony został w 1970 roku. Obejmuje on drzewostany o charakterze zbliżonym do naturalnego i pierwotnego, jakie dominowały przed wiekami w Górach Świętokrzyskich. W całości składa się ze starodrzewi mieszanych, w których dominują jodły, buki, modrzewie, dęby oraz graby. Najstarsze drzewa – buki i modrzewie mają około 200 lat i imponują wymiarami.

W rezerwacie wzrok przyciągają również parowy i wąwozy oraz płynące ich dnem okresowe strumyki.

Nazwa rezerwatu nawiązuje do leżącej nieopodal miejscowości, w której rosły i nadal rosną liczne cisy, w tym okazy pomnikowe. W samym rezerwacie cisów jednak nie ma.

Przez rezerwat Nadleśnictwo Daleszyce – gospodarz terenu - poprowadziło leśną, przyrodniczą ścieżkę dydaktyczną im. Wybranieckich.

Do rezerwatu najłatwiej dotrzeć od miejscowości Cisów Pasieka, gdzie można zostawić samochód na składnicy drewna i po dosłownie 200-metrowym spacerze dotrzeć do granic rezerwatu. Do rezerwatu doprowadzi nas również niebieski szlak z Chęcin do Łagowa, który wiedzie skrajem rezerwatu.

Po rozsypanych 500 mln lat temu głazach… (rezerwat Szczytniak/ Nadleśnictwo Łagów, GPS: 50.828047, 21.155227)

Rezerwat Szczytniak Gołoborze, Nadleśnictwo Łagów

Mówiąc gołoborze większość myśli – Święty Krzyż lub Łysica. Warto jednak wiedzieć, że dosłownie 10 km w linii prostej od Łyśca znajduje się nie mniej imponujące rumowisko skalne.

Na zboczu góry Szczytniak w Paśmie Jeleniowskim, na terenie Nadleśnictwa Łagów znajduje się gołoborze, na które możemy dotrzeć szlakami turystycznymi – czerwonym, Głównym Szlakiem Świętokrzyskim z Gołoszyc do Kuźniaków, od którego na szczycie Szczytniaka należy zboczyć o około 200 m lub czarnym od miejscowości Skoszyn.

Rumowisko głazów piaskowca kwarcytowego urzeka swą surowością, ale dostrzec można na nim postępującą sukcesję naturalną. Co istotne, w przeciwieństwie do gołoborza na Św. Krzyżu, można tu legalnie wejść na rumowisko.

Rezerwat Szczytniak jest też leśnym rezerwatem z charakterystyczną dla Gór Świętokrzyskich szatą roślinną – otaczają go drzewostany jodłowo-bukowe.

Z wizytą u św. Rozalii (rezerwat Perzowa Góra/ Nadleśnictwo Kielce, GPS: 50.972959, 20.384972)

Grota św. Rozalii, rezerwat Perzowa Góra, Nadleśnictwo Kielce

Rezerwat Perzowa Góra to niewątpliwie jedno z najpiękniejszych miejsc nie tylko na terenie Nadleśnictwa Kielce, ale i w świętokrzyskich lasach. Szczyt Perzowej usiany jest blokami czerwonego piaskowca triasowego zwanego tumlińskim. Cały obiekt znajduje się w otoczeniu malowniczego lasu, przez który wiedzie ścieżka z ułatwiającymi poruszanie się schodami i drewnianymi podestami, wiodąca na szczyt góry z najefektowniejszymi utworami skalnymi.

W najwyższej części muru skalnego znajduje się grota (częściowo sztucznie powiększona), w której jak głosi miejscowa tradycja już od czasów Kazimierza Wielkiego znajduje się kaplica Św. Rozalii.

Rezerwat znajduje się pomiędzy miejscowościami Hucisko i Kuźniaki w gminie Strawczyn. Przez rezerwat przebiega czerwony – Głównym Szlak Świętokrzyski, ale najłatwiej dotrzeć tu z Huciska, gdzie można zostawić samochód na niewielkim parkingu przy lesie.

Przez bramę do piekła, Piekła Dalejowskiego… (pomnik przyrody Brama Piekielna, Nadleśnictwo Suchedniów, GPS: 51°04'38.5"N 20°44'39.3"E)

Brama Piekielna, Nadleśnictwo Suchedniów

Zdecydowanie jedna z najbardziej charakterystycznych formacji skalnych w regionie znajduje się w sercu Lasów Suchedniowskich, nieopodal rezerwatu Dalejów. Charakterystycznie ułożone bloki piaskowców triasowych tworzą swoistą bramę.

Czy powstała tylko na skutek działania lądolodu, czy pomógł przed lat człowiek, rozsądzić już nie sposób, pewnym jednak jest, że od lat obiekt fascynuje i od 1952 roku objęty jest ochroną jako pomnik przyrody nieożywionej. Brama Piekielna jest oddalona o około kilometra od mających podobną geologiczną genezę wychodni zwanych Piekłem Dalejowskim.

Do Bramy Piekielnej najłatwiej dotrzeć zielonym szlakiem turystycznym wiodącym z Bliżyna do Zagnańska lub tzw. szlakiem piekielnym.

Ku śródleśnemu jeziorku… (Rezerwat Barcza/ Nadleśnictwo Zagnańsk, GPS: 50°57'36.2"N 20°43'14.6"E)

Rezerwat Barcza, Nadleśnictwo Zagnańsk

Zdecydowanie najbardziej malownicze jeziorko leśne w regionie znajduje się w rezerwacie Barcza na terenie Nadleśnictwa Zagnańsk. I choć nie jest naturalnym – powstało w wyrobisku piasku kwarcytowego, to wspaniale komponuje się z otaczającym lasem i skarpą wyrobiska. Zbiornik nazywany jest przez miejscowych Baryłą. W najgłębszych miejscach jeziorko ma nawet 20 m głębokości!

Cały rezerwat ma powierzchnię 15 ha i skrywa, o czym nie wszyscy wiedzą, jeszcze dwa mniejsze zbiorniki wodne nazywane Byk i Rampa.

Najłatwiej dotrzeć do rezerwatu zjeżdżając z trasy krajowej E77 w miejscowości Barcza na drogę techniczną i zostawić samochód przy metalowej bramie, a następnie spacerkiem ok 300 m drogą leśną. Do rezerwatu dotrzemy również wędrując żółtym szlakiem z Barczy na Bukową Górę.

Gdzie odpoczywał cygański tabor… (pomnik przyrody Cygańska Kapa/ Nadleśnictwo Skarżysko. GPS: 51.037031, 20.978002)

Cygañska kapa

Grupa bloków tworzących piaskowcowy uskok skalny z charakterystycznymi okapami od lat fascynuje wędrowców przemierzających Lasy Siekierzyńskie. Według przekazów, pod skałkami chronić mieli się wędrujący Cyganie, a także powstańcy z oddziału Langiewicza i partyzanci od Ponurego. Pewnie więcej w tym lokalnej legendy, faktem jednak, że niedaleko spod Cygańskiej Kapy i na Polanę Langiewicza, i na Wykus…

Cygańska Kapa to pomnik przyrody nieożywionej, który ten status zyskał ponad 30 lat temu wraz z innym, nieopodal położonym, ale w głębi lasu, zgrupowaniem skałek zwanych Biały Kamień.

Do Cygańskiej Kapy najłatwiej dotrzeć od drogi prowadzącej z Wąchocka do Bodzentyna, samochodem jednak dotrzemy jedynie do skrzyżowania tej drogi powiatowej z drogą leśną zwaną Zuzelanką, w którą skręcamy, by pokonać ją kilkunastominutowym spacerem. Tą samą drogą leśną można dotrzeć tu także od strony Mostek i Parszowa. Przy Cygańskiej Kapie przebiega też szlak rowerowy.

Leśnicy polecają także "Oczy Ziemi" w Nadleśnictwie Suchedniów

Oczy ziemi

Obiekt nosi nazwę Oczy Ziemi od charakterystycznych otworów w ścianie nieczynnego kamieniołomu. Zwraca uwagę oczko wodne wypełniające dno kamieniołomu.

Jak dotrzeć do tego uroczyska? Najprościej od ulicy Langiewicza w Suchedniowie, skręcając w ulicę Szeroką i zostawiając auto przy wejściu do lasu. Po około 3 km wędrówki szeroką i malowniczą drogą leśną dojdziemy na miejsce.

Inne warianty to dotarcie zielonym szlakiem turystycznym ze Skarżyska na Wykus. Od stacji Suchedniów Północny to jakieś 2,5 km wędrówki, a od Mostek około 4 km. Od przebiegu szlaku trzeba do Oczu Ziemi odbić 300 m. O miejscu skrętu informuje tabliczka kierunkowa.

Fot. RDPL Radom