Zdjęcia z próby (fot. Teatr Powszechny Radom)

"Powszechny" zapowiada przedstawienie jako "teatralny thriller o trudnych relacjach, rodzinnych tajemnicach i spojrzeniu w głąb siebie w obliczu ostateczności".

„Ostatni” to pełna emocji historia barona finansowego Iwana Kołomyjcewa (w tej roli Jarosław Rabenda) i jego rodziny. Po utracie stanowiska Kołomyjcew wraz z rodziną zmuszony jest opuścić swoją rezydencję i porzucić wystawny styl życia. Pod swój dach przyjmuje go majętny brat Jakub (Marek Braun). Towarzyszy mu żona Zofia (Iwona Pieniążek) i pięcioro dzieci. Nowa rzeczywistość, w jakiej znajduje się rodzina, obnaża ich zagubienie, niesamodzielność, wzajemną niechęć, zamiłowanie do przemocy.

Próby do wystawienia dramatu rozpoczęły się jeszcze półtora roku temu, ale zostały przerwane z powodu pandemii. Teraz reżyser przyznaje, że wtedy tekst Gorkiego nie brzmiał na tyle ostro jak teraz. - Coś się zmieniło w każdym z nas. ten spektakl zagrany w 2020 roku, byłby zupełnie inny. Myślę, że teraz trafia w samo sedno.. Tekst trafia do nas w jakiś inny sposób. Zauważyliśmy to od pierwszej próby - zapewnia Anton Malikov. Podkreśla, że podczas pracy nad spektaklem dużo rozmawia z aktorami o przemocy. - Dla tej rodziny przemoc jest naturalnym powietrzem, jest codziennością. Dla widzów może to być zaskoczenie, może to być okropne, ale dla tej rodziny okropne nie jest. To jest prawdziwe szczęście. Dla nich okropne jest to, co zdarza się na zewnątrz - mówi reżyser. Podkreśla, że to od nas zależy, jaki będzie świat. - Czy chcemy dalej żyć w tej przemocy, czy zechcemy żyć dalej w złudzeniach, które mieliśmy. Każdy z nas powinien wziąć osobistą odpowiedzialność, żeby coś z mienić i  nie liczyć na to, że ktoś za niego te odpowiedzialność weźmie. Ten okres pandemii nam to uświadomił - mówi Malikov.

Tekst opracował dramaturg Michał Pabian. Scenografię i kostiumy stworzyła Matylda Kotlińska. Autorem animacji jest Jakub Hader, twórcą projekcji Bogdan Karczewski, a za światła odpowiada Radosław Kosmala.

bdb

Małgorzata Potocka i "Kapelusz Gombrowicza"

Wczoraj wieczorem, już po medialnej próbie "Pornografii" w reżyserii Jana Hussakowskiego, która otwiera festiwalowe wieczory (sobota, 10 października, scena kameralna, godz. 17) w Teatrze Powszechnym przyszła niedobra wiadomość: ze względu na obostrzenia epidemiczne obowiązujące od soboty, trzeba części widzom zwrócić pieniądze za bilety. Ale już wcześniej planowano streamingi na żywo wprost z festiwalowego studia. - Po premierze "Pornografii" mamy kolejną, wielka ucztę. W "Biesiadzie u hrabiny Kotłubaj" Hrabinę gra Jan Peszek, a Markizę Jacek Fedorowicz - mówi dyrektor "Powszechnego" Małgorzata Potocka. Przypomina, ze zazwyczaj na festiwal tłumnie przyjeżdżają "Iwony, księżniczki Burgunda". - W tym roku mamy trzy: z Rzeszowa w reżyserii Waldemara Śmigasiewicza, spektakl z Akademii Sztuk teatralnych w Krakowie w reżyserii Jacka Rychcika i z Budapesztu. - Ja widziałam to przedstawienie. Jest naprawdę fascynujące: muzycznie, są cudowne kostiumy. Dynamiczne, pełne werwy i świeżości - opisuje dyrektor "Powszechnego".

Streamingi na Facebooku i kapelusz Gombrowicza

Małgorzata Potocka zaprasza także na Facebooka teatru, gdzie każdego wieczora będą się odbywały streamingi ze spotkań z artystami. - Bedzie można ich wszystkich zobaczyć, będzie bardzo dużo informacji o festiwalu, wywiady. Mamy też akcje: "Cała Polska czyta Gombrowicza". Widzowie przysyłają do nas jednominutowe nagranie z tekstem Gombrowicza, przysyłają je także aktorzy z całego świata. Zobaczycie sławnych aktorów czytających po fińsku,  niemiecku, bułgarsku, czesku - opowiada Potocka. Apeluje też, by widzowie przysyłali do teatru swoje "gęby". Akcja nazywa się "Pokaż gębę".

Zdaniem dyrektor Potockiej, festiwal, który miałby z powodu pandemii się ograniczyć "rozpostarł skrzydła i działa w tej chwili bardzo międzynarodowo.

W tym roku wprowadzono także nagrodę publiczności, a zwycięzca festiwalu otrzyma Grand Prix w formie kapelusza Gombrowicza.

"Pornografia" na miarę czasu

Na inauguracje festiwalu "Powszechny" przygotował "Pornografię" Witolda Gombrowicza w reżyserii Jana Hussakowskiego. Wygrał on konkurs ogłoszony przez teatr dla młodych reżyserów na inscenizację twórczości pisarza. Dlaczego wybrał akurat ten utwór? - Zgłosiliśmy się na konkurs razem z Andrzejem Błażewiczem jeszcze przed lockdownem, a potem zaczęliśmy się zastanawiać, czy ta "Pornografia" ma jeszcze sens. I doszliśmy do wniosku, że ma jeszcze większy sens, niż wcześniej, ponieważ mamy z sytuacją II wojny światowej, jakimś kryzysem i nasi bohaterowie starają się uciec do jakiejś sielanki, zapomnieć o tym walącym się świecie dookoła. Znajdują się w jakiejś izolacji, w jakiejś mikrozbiorowości. Mamy poczucie, że może to blisko rezonować z tym, co wszyscy przeżyliśmy i co dalej przeżywamy. Mamy do czynienia z jakimś większym kryzysem i wartości, i światowym. Nie wiemy do końca jak się w tym wszystkim odnaleźć. Tym samym zajmują się nasi bohaterowi - tłumaczy Jan Husakowski.

Bożena Dobrzyńska

Zdjęcia z próby medialnej "Pornografii"