fot. Anna Wróblewska/UM Radom

Działka do nabycia znajduje się przy ul. Witkacego i Majątkowej. To teren o powierzchni ponad 22 tys. 600 m kw. Dużą część nieruchomości stanowi Staw Malczewski, zasila go strumień o tej samej nazwie. Jego linia brzegowa to ponad 600 m. Miasto zamierza przeznaczyć na zakup nieruchomości niewiele ponad 930 tys. zł.

- W tej części Radomia nie mamy takiej atrakcji dla mieszkańców. Dziś obiekt od wielu lat jest zamknięty (znajduje się w prywatnych rękach - przyp. autorka), a chcemy, by służył zarówno wypoczynkowi, jak i wędkarzom - mówił podczas dzisiejszej sesji rady miejskiej prezydent Radosław Witkowski. Obiecał, że plany zagospodarowania nieruchomości przedstawi, kiedy będą one gotowe.

Na Gołębiowie II śmierdzi

Podczas dyskusji nad projektem uchwały zmian w budżecie Radomia na ten rok, radni mocno interesowali się planami zakupu Stawu Malczewskiego, przy czym niemal każdy z nich odnosił się do istniejącej już w mieście tzw. niebieskiej infrastruktury. Zarówno Kazimierz Woźniak (Radomski Pakt Samorządowy Radosława Witkowskiego), Piotr Szprendałowicz (ten sam klub radnych) i Marcin Majewski (PiS) wyrażali swoje obawy, by z nowym miejscem wypoczynku nie stało się to samo, co np. parkiem na Gołębiowie II, gdzie - jak to określił radny Majewski - "woda w oczku śmierdzi". 

Piotr Szprendałowicz (KO) docenił inicjatywę prezydenta, ale przypomniał także o swojej - tworzeniu parku rzecznego na Michałowie oraz zalewu na Pacynce, który miałby powstać na dołączonych do Radomia gruntach należących do gminy Jastrzębia. Radny poinformował, że nad Mleczną, gdzie już doszło do scalenia gruntów wzdłuż rzeki, powstaną m.in. ścieżki przyrodnicze i platformy widokowe. - Mam nadzieję, ze niebawem rozpoczną się konsultacje społeczne dotyczące parku, a w przyszłorocznym budżecie Radomia znajdą się pieniądze na opracowanie projektu - mówił radny.

Prezydent się zgadza

Odpowiadając na zarzuty radnych dotyczące stanu istniejącej w Radomiu "niebieskiej infrastruktury", prezydent... zgodził się z nimi. - Uważam, że jest wiele rzeczy do poprawienia. Też uważam, że standard się pogorszył i zobowiązuję się do jego poprawienia - zapewniał Radosław Witkowski. Przekonywał, że nie będzie bronił odpowiedzialnego za stan rzeczy prezesa Wodociągów Miejskich, tylko dlatego, że jest on z tej samej partii. Prezydent obiecał również, że przedstawi radnym i mieszkańcom plan, jak będzie się "niebieska infrastruktura" rozwijać.

Z kolei sekretarz miasta Rafał Górski przypomniał, że Staw Malczewski ma być nie tylko miejscem wypoczynku, ale także zbiornikiem retencyjnym. - Jest to teren zlewni Potoku Malczewskiego, który ściąga wodę z z całej południowej Radomia: od lotniska, Długojowa, części Glinic, Malczew i Nowiny Malczewskie, gdzie jest teraz olbrzymi problem dla ludzi budujących swoje domy, czy gospodarujących swoimi posesjami, z wodami opadowymi. A więc przejęcie tego zbiornika i zagospodarowanie w całości będzie pozwalało w przyszłości na to, by wykonując odwodnienia tej części miasta, kierować wodę do tego zbiornika. Będzie miał on więc też znaczenie strategiczne, jeśli chodzi o gospodarkę wodną w południowej części miasta - tłumaczył sekretarz.

W głosowaniu nad projektem uchwały wprowadzającej zmiany w budżecie Radomia na ten rok głosowało 20 radnych, 12 było za jej przyjęciem, 3 przeciw, a 5 się wstrzymało. 

Bożena Dobrzyńska

Zdjęcia: Anna Wróblewska/UM Radom

fot. Kancelaria Senatu RP

- Uchwała w sprawie ustanowienia roku 2026 Rokiem Robotniczego Protestu Czerwca 1976 w związku z 50. rocznicą zwycięskiego, ogólnopolskiego zrywu robotniczego, na którego czele stanęli mieszkańcy Radomia, Ursusa i Płocka stanowi hołd składany przez Senat RP wszystkim ofiarom represji, ich rodzinom oraz każdemu, kto z odwagą i wiarą w niepodległą Polskę brał udział w manifestacjach w całym kraju - podkreśla senator Skurkiewicz.

„Wyrażamy wdzięczność wszystkim, którzy nieśli pomoc ludziom skrzywdzonym. Nauka płynąca
z ofiary poniesionej przez polskich robotników protestujących w czerwcu 1976 roku nakazuje nam zachowanie szczególnej troski o sprawiedliwość społeczną, naukę patriotyzmu i umiłowanie wolności” - czytamy w uchwale . I dalej: „Naszym obowiązkiem jest przekazanie kolejnym pokoleniom prawdy historycznej o tamtych wydarzeniach. Totalitarna władza przez lata czyniła wszystko, aby umniejszyć ich znaczenie, a bohaterów przedstawić jako bandytów i chuliganów. Uchwała Senatu Rzeczypospolitej Polskiej ma tu szczególne znaczenie w przywracaniu należnego miejsca wydarzeniom Czerwca 1976, zauważając równocześnie piękno tamtych dni, związane z rodzącą się wtedy solidarnością pomiędzy różnymi grupami społecznymi w dążeniu do ludzkiej godności i pełni wolności” .

Gośćmi wydarzeń w Senacie byli m.in. członkowie Stowarzyszenia Radomski Czerwiec 76, w tym prezes Mirosława Hetman i kapelan ks. Mirosław Kszczot, oraz przedstawiciele NSZZ Solidarność Ziemi Radomskiej z byłym senatorem Zdzisławem Maszkiewiczem na czele.

kat

Zdjęcia: Kancelaria Senatu

Maria Kelles-Krauz

W uzasadnieniu do projektu uchwały wnioskodawca przypomina bogaty i ciekawy życiorys Marii Kelles-Krauz, która urodziła się 11 czerwca 1882 w Radomiu, a zmarła  4 września 1969 w Warszawie. Była polityczką partii socjalistycznej, radną i - jako pierwsza kobieta w Polsce - przewodniczącą (prezesem) Rady Miasta Radomia, działaczką niepodległościową, społeczną i oświatową, tłumaczką. Jest Honorowym Obywatelem Miasta Radomia.

W PPS, Lidze Kobiet i PPSW

Po wybuchu I wojny światowej współtworzyła w Radomiu struktury Polskiej Organizacji Wojskowej,
pracowała także w miejscowym Komitecie Obywatelskim. W latach 1915–1918 podjęła liczne działania w Radomiu: wzięła udział w odbudowie struktur PPS, zorganizowała i przewodniczyła Lidze Kobiet Pogotowia Wojennego w Radomiu, była członkinią Okręgowego Komitetu Robotniczego PPSW.

W okresie międzywojennym Maria należała do czołówki działaczy Polskiej Partii Socjalistycznej w Radomiu. W latach 1922–1926 była Członkinią Centralnego Sądu Partyjnego PPS, od 1919 do 1926 r. Centralnego Wydziału Samorządowego, a od 1924 do 1927 r. Centralnego Wydziału Kobiecego.

Pierwsza w Polsce

1 kwietnia 1919 r. Maria Kelles-Krauz jako pierwsza kobieta w Polsce została wybrana, spośród radnych, na Prezesa Rady Miejskiej w Radomiu. Wybór ten miał miejsce zaledwie kilka miesięcy po uzyskaniu przez kobiety praw wyborczych (listopad 1918 r.). Łącznie wybierano ją dwukrotnie, w 1919 r. i w 1923 r., a funkcję przewodniczącej rady miejskiej pełniła do 1926 r. Później stała się ławnikiem odpowiedzialnym za oświatę. Z jej inicjatywy wprowadzono przymus szkolny, opiekę dentystyczną w szkole, rozdawano bezpłatne podręczniki, obuwie i odzież. Była także inicjatorką utworzenia Miejskiej Biblioteki Publicznej w Radomiu w 1922 r. Została odznaczona Krzyżem Niepodległości „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.

Tajne komplety w mieszkaniu

Po wybuchu II wojny światowej i aresztowaniu jej męża, który został wywieziony do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen, trudniła się wyrobem mydła w domowych warunkach. W jej mieszkaniu odbywały się tajne komplety, prowadzone m.in. przez jej przyjaciółkę Elżbietę Jackiewiczową. Po zakończeniu wojny ponownie krótko pracowała jako ławnik w radomskim wydziale oświatowym. W marcu 1946 wyjechała do Danii, gdzie jej mąż objął funkcje dyplomatyczne. Tam nauczyła się języka duńskiego i tłumaczyła tamtejszą literaturę, m.in. książki Martina Andersena Nexø. Ponadto była tłumaczką z języka rosyjskiego. W 1954 r.wraz z mężem powróciła do Polski, zamieszkując w Warszawie. Została pochowana na cmentarzu Powązkowskim.

Nagroda dla wybitnej kobiety

W ramach obchodów Roku Marii Kelles-Krauz wnioskodawca proponuje, by ustanowić Nagrodę im. Marii Kelles-Krauz, przyznawaną corocznie w marcu (miesiącu Dnia Kobiet oraz urodzin Marii Kelles-Krauz) przez prezydenta Radomia "dla laureatki/tek, wyłonionej/ych przez Kapitułę Nagrody spośród
nominowanych kobiet, które w roku poprzednim wykazały się wybitnymi dokonaniami na rzecz życia społecznego, angażując się w sprawy miasta, jego mieszkanek i mieszkańców, przyczyniając się do rozwoju społeczeństwa obywatelskiego".

W programie znalazłby się także quest „Śladami Marii Kelles-Krauz” – gra terenowa pozwalająca odkryć najważniejsze miejsca związane z okresem życia Marii Kelles-Krauz w Radomiu. "Premierowy pokaz questa w charakterze wydarzenia otwartego dla mieszkańców Radomia stanowiłby okazję do bliższego poznania biografii Honorowej Obywatelki Miasta Radomia" - czytamy w uzasadnieniu do projektu uchwały.

Przybliżyć biografię i zasługi

W planie obchodów zaproponowano też konkurs plastyczny skierowany do przedszkoli, szkół podstawowych i ponadpodstawowych województwa mazowieckiego, którego tematem będzie
życie i działalność Marii Kelles-Krauz. "Komisja konkursowa wyłoni spośród nadesłanych, wykonanych dowolną technikom prac laureatów, w ustalonych grupach wiekowych. Tego typu aktywność da możliwość nauczycielom i opiekunom zorganizowania dla dzieci i młodzieży Mazowsza lekcji/pogadanek przybliżających biografię i zasługi Honorowej Obywatelki Miasta Radomia" - brzmi uzasadnienie.

"Życiorys Pani Marii Kelles-Krauz w pełni uzasadnia wniosek o uczynienie Jej patronem 2025 roku w naszym mieście" - brzmi konkluzja uzasadnienia.

kat, bdb

Rani przyjęli budżet (fot. Anna Wróblewska/UM Radom)

Spokój Witkowskiego wynika oczywiście z tego, że wspierający go radni mają jeden głos więcej niż pozostali. Zatem klub Prawa i Sprawiedliwości mógł - i to zrobił - nie pozostawić na projekcie suchej nitki i nie zgodzić się z tytułem "Budżet wielkich zmian", jaki prezydent mu nadał.

Pociąg z UE się rozpędza

Radosław Witkowski prezentując dokument podczas dzisiejszej sesji już na początku zaznaczył, że "pociąg z Unii Europejskiej" się rozpędza, mając na myśli pieniądze, które możemy dostać z Brukseli, w tym po raz pierwszy w historii z programu Polska Wschodnia. - Ponad 2 mld zł wydatków i ponad 2 mld dochodów, o 400 ml zł wzrost dochodów bieżących - wyliczał prezydent. Przypomniał, że dobrodziejstwem dla samorządów stała się także nowelizacja ustawy o finansach samorządów, a w przypadku Radomia także aktualizacja opłat za wywóz odpadów komunalnych, dzięki czemu do kasy miasta wpłynęło 63 mln zł.

Jak już pisaliśmy, na inwestycje miasto planuje przeznaczyć rekordową kwotę 415 mln zł. W przyszłym roku zakończy się większość realizowanych obecnie dużych przedsięwzięć, w tym budowy: wiaduktu nad torami kolejowymi (ponad 46 mln zł), trzeciego etapu trasy N-S (18 mln zł), ulicy Wolanowskiej (ponad 61 mln 600 tys. zł), SOR-u w Radomskim Szpitalu Specjalistycznym (ponad 30 mln zł) oraz wschodniej i zachodniej trybuny na stadionie przy ul. Struga (ponad 33 mln zł). Zostanie też oddany do użytku blok z mieszkaniami na wynajem na Michałowie i kontynuowana będzie budowa żłobka przy ul. Piastowskiej.

Wśród nowości jest natomiast m.in. realizacja projektu „Rozwój infrastruktury mobilności miejskiej”, na który pieniądze będą pochodziły z programu Polska Wschodnia, czy projekt „Miasto przyjaznych zmian” obejmujący szereg inwestycji, często drobnych, ale bardzo ważnych dla lokalnych społeczności.

Od bernardyńskiej po Struga

O ambitnych zamierzeniach na przyszły rok mówili podczas sesji kolejno wiceprezydenci: Katarzyna Kalinowska i Łukasz Molenda.

Zatem w projekcie przyszłorocznego budżetu znalazła się rozbudowa ulicy Bernardyńskiej, czyli przebudowa parkingu przed szpitalem przy ul. Tochtermana, przebudowa ulicy Idalińskiej, budowa kolejnych mieszkań na wynajem przy ul. Warsztatowej, modernizacja sali koncertowej Radomskiej Orkiestry Kameralnej, remont kompleksów boisk typu „Orlik”, prace w parku kulturowym „Stary Radom”, przebudowa skweru w obrębie ulic: Struga, Kelles-Krauza, plac Jagielloński, Focha, przebudowa i modernizacja oddziałów szpitalnych, budowa centrum opiekuńczo-mieszkalnego oraz remont schroniska dla bezdomnych zwierząt.

Niewesoły obraz, czy światło w tunelu?

Ale zdaniem szefa klubu radnych Prawa i Sprawiedliwości projekt budżetu Radomia na 2025 r. to "niewesoły obraz". - Mieliśmy swoje propozycje, ale nie dane nam się było spotkać z panem prezydentem. Nie konsultowaliście się ani z nami, ani z mieszkańcami - ubolewał Artur Standowicz. Podkreślał, że "jest to budżet zadłużenia miasta", które wynosi już  1mld 250 mln zł. - To zadłużenie jest na wyższą kwotę niż wszystkich pana poprzedników. To budżet degradacji finansowej miasta. Podnieśliście podatki, nabraliście kredytów - zarzucał Standowicz. Dodał, że w projekcie brakuje inwestycji prorozwojowych i wypomniał, że miasto dostało miliony od poprzedniego rządu na budowę Wolanowskiej (76 mln zł), wiadukt (100 mln zł), szpital (30 mln zł), a teraz, od obecnego jedynie 200 mln zł na remont Orlików i przebudowę sali ROK.

Radni PiS zwracali też uwagę, że to dzięki parlamentarzystom tej partii do Radomia napłynęły dodatkowe pieniądze, a Radosław witkowski tego nie docenia.

Radni popierający prezydenta - czego można się było spodziewać - zwracali uwagę, że mamy do czynienia wreszcie z "normalnym budżetem". - To, co się zmieniło to fakt, że teraz pieniądze z centrum nie są kierowane na konkretne inwestycje. Mam nadzieję, że w ciągu roku przyjdą kolejne fundusze - mówił Dawid Ruszczyk, przewodniczący klubu radnych Koalicji Obywatelskiej w radzie. 

Magdalena Lasota (KO) przyznała, że teraz nie tylko widzi światełko, ale nawet "światło w tunelu". - Budżet jest zupełnie inny, bo są dodatkowe środki z KPO, Polski Wschodniej - podkreślała.

Dość klientyzmu i czeków

Prezydent Witkowski ostro zareagował na wypowiedzi o swojej bezduszności dotyczącej niedocenienia parlamentarzystów PiS. - Dość klientyzmu, klękania i polityki czekowej. Teraz jest inna filozofia pomagania, jesteśmy partnerami. Parlamentarzyści pomagali, ale ja wolałbym ich cenić za stanowienie dobrego prawa - wyjaśniał, podkreślając, że nie chodzi o to, by samorządowcy biegali za posłami i ministrami i prosili o pieniądze dla swoich regionów.

W głosowaniu wzięło udział 24 radnych; 13 było za przyjęciem projektu budżetu, 4 przeciw, 8 się wstrzymało.

Bożena Dobrzyńska

fot. Łukasz Wójcik/UM

To była dynamiczna dyskusja, w większości merytoryczna, ale nie brakowało też wstawek politycznych. Choć na poniedziałkowym posiedzeniu rady miejskiej nie było pełnego składu, projekt uchwały dotyczący podniesienia podatku od nieruchomości został przyjęty.

Nie przekonały radnych PiS argumenty prezydenta Radosława Witkowskiego, pomysłodawcy projektu i skarbnika miasta Sławomira Szlachetki, które mówiły m.in. o tym, że stawki te nie były podnoszone od 2012 roku albo że stawki w Radomiu są jednymi z najniższych w kraju, a to przekłada się na zdecydowanie mniejsze wpływy do miejskiej skarbnicy.

Nie było politycznej zgody

Radosław Witkowski tłumaczył, że podatek przez 12 lat nie był podnoszony, bo przez lata w radzie nie było na to politycznej zgody. Sytuacja ta powinna się jednak zmienić, bo choć prognozuje się, że Radom otrzyma rządowe pieniądze, to miejski budżet będzie niewystarczający na pokrycie planowanych inwestycji. Wyjaśniał, że od 2013 do 2024 roku, właśnie przez brak podwyżek, Radom utracił około 158 mln zł dochodów, a największe straty zanotowano w ostatnich trzech latach. - Przyszłoroczny budżet zależy od kilku kluczowych czynników, w tym ustawy o dochodach budżetów samorządów, która jest obecnie procedowana w Sejmie. Wstępnie prognozuje się dodatkowe wpływy w wysokości 130 mln zł, ale i one nie wystarczą na pokrycie wszystkich wydatków - usłyszeliśmy z mównicy.

Wprowadzony wzrost stawek podatkowych ma przynieść w 2025 roku dodatkowe 40 mln zł do budżetu miasta. Środki te mają być przeznaczone na inwestycje poprawiające życie mieszkańców, takie jak budowa dróg, chodników, kanalizacji i sieci ciepłowniczej. Ich długą listę na sesji przedstawiła wiceprezydent Katarzyna Kalinowska; chodzi o inwestycje w ramach programu "Miasto Przyjaznych Zmian", który podczas kampanii samorządowej zapowiadał Radosław Witkowski. - Chcielibyśmy, aby dodatkowe dochody, które pojawią się w wyniku przyjęcia uchwały, zostały oddane mieszkańcom poprzez realizację inwestycji. Planowane projekty, takie jak budowa chodników, oświetlenia, kanalizacji czy wyniesionych przejść dla pieszych, to przedsięwzięcia, w których mieszkańcy często uczestniczą, na przykład poprzez oddanie części swoich działek - tłumaczyła Kalinowska.

Część radnych PiS, jak choćby Artur Standowicz czy Adam Bocheński, przedstawioną listę proponowanych inwestycji odebrała jako ostateczną i zapowiedziała, że będzie składać własne projekty. Z kolei radna Katarzyna Pastuszka-Chrobotowicz wypomniała prezydentowi jego słowa z kampanii samorządowej, w której mówił: “że nie ma potrzeby przerzucać kosztów na mieszkańców, że będą pieniądze z budżetu państwa”.

Prezydent podkreślił, że finansowanie jednostek samorządu opiera się w dużej mierze na podatku od nieruchomości. - Tak jest w całej Europie, choć w Polsce sytuacja jest wyjątkowo trudna, ponieważ Minister Finansów ustala stawki maksymalne, podczas gdy w innych krajach wyznaczane są minimalne – zauważył.

Prezydent zwrócił tez uwagę jak różne samorządy modelują swoje podatki, co wskazuje na potrzebę ustalenia długoterminowej polityki w tej kwestii. Proponowana podwyżka, jak zaznaczył, nie sięga maksymalnych możliwych wartości: “Nasza polityka na najbliższe lata powinna opierać się na średnim poziomie podwyżek, a nie na szukaniu najwyższych wartości, bo tego w Radomiu nie potrzebujemy". Wyraził stanowczy sprzeciw wobec rozkładania podwyżek na raty, argumentując: "Co zrobimy, jeśli w przyszłym roku Minister Finansów znowu podniesie progi? Po 12 latach obowiązywania tych samych stawek mamy obowiązek je urealnić, aby zadbać o przyszłość miasta."

Głosem radomskich przedsiębiorców na sali był Jan Skwarek, który wnosił o jednocyfrową podwyżkę. - Przyszedłem w imieniu mieszkańców oburzonych podwyższą podatków. Mam wku*wę - nie przebierał w słowach.

Podatek od gruntów

Roczne stawki podatku od nieruchomości obowiązujące na terenie gminy będą wynosiły: od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków - 1,30 zł od 1 m kw. powierzchni; pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych - 6,30 zł od 1 ha powierzchni; pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 0,70 zł od 1 m kw. powierzchni; niezabudowanych objętych obszarem rewitalizacji (o którym mowa w ustawie z 9 października 2015 r. o rewitalizacji) i położonych na terenach, dla których miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową, usługową albo zabudowę
o przeznaczeniu mieszanym.

Podatek od budynków

Podatek od budynków lub ich części wyniesie: od mieszkalnych - 0,96 zł od 1 m kw. powierzchni użytkowej; związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - 31,30 zł od 1 m kw. powierzchni użytkowej; zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym - 14,50 zł od 1 m kw. powierzchni użytkowej; związanych z udzielaniem świadczeń zdrowotnych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, zajętych
przez podmioty udzielające tych świadczeń - 6,90 zł od 1 m kw. powierzchni użytkowe; pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 10,60 zł od 1 m kw. powierzchni użytkowej; od budowli - 2 proc. ich wartości (określonej na podstawie art. 4 ust.1 pkt. 3 i ust. 3-7 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych).

Średni wzrost podatku dla lokalu mieszkalnego o powierzchni 50 m kw. w budynku wielorodzinnym z udziałem do gruntu 40 m kw. to 31,50 zł w skali roku, dla budynku mieszkalnego o powierzchni 120 m kw z działką 6000 m kw. to około 227 zł w skali roku (...), a dla budynku o powierzchni 50 m kw. i gruntu 3000 m kw. związanych z działalnością gospodarczą to 611 zł w skali roku.

Nowe stawki będą obowiązywać od 1 stycznia 2025 r.

Sas

Zdjęcie ilustracyjne

O wprowadzenie uchwały antysmogowej na Mazowszu zabiegali sami mieszkańcy. Za pośrednictwem organizacji społecznych w 2017 r. złożyli apel o wprowadzenie uchwały podpisany przez ponad 13 tys. osób. Ostatecznie, po konsultacjach społecznych, uchwała antysmogowa została przyjęta w 2017 r. – co istotne – jednomyślnie głosami radnych KO, PSL i PiS. Nie miał do niej zastrzeżeń również wojewoda mazowiecki, który pełni funkcję kontrolną i ma narzędzia potrzebne do unieważnienia uchwał sejmikowych. W kwietniu 2022 r. sejmik znowelizował uchwałę antysmogową.

Zarzuty bezzasadne i absurdalne

21 grudnia 2022 r., po ponad pięciu latach od przyjęcia uchwały antysmogowej i na 10 miesięcy przed wyborami parlamentarnymi, wniosek o stwierdzenie jej nieważności złożyła Prokuratura Krajowa. – Zarzuty prokuratury są bezzasadne i absurdalne. Zainteresowała się ona trybem uchwalenia uchwały antysmogowej z 2017 r., której przepisy już obowiązują, a nawet zostały w minionym roku zaostrzone. Przepisy z 2017 r. były uchwalone przez sejmik jednomyślnie. Ze zdaniem, że Mazowsze potrzebuje uchwały antysmogowej, zgadzały się wszystkie opcje polityczne w sejmiku. Nikt wówczas nie zgłaszał uwag do procesu jej uchwalenia. Wygląda to tak, jakby ktoś teraz na siłę szukał sposobu na unieważnienie przepisów, bez których nie ma szans na lepsze powietrze na Mazowszu. Ze smutkiem muszę stwierdzić, że działania prokuratora podważają zaufanie do instytucji publicznych – zauważa marszałek Adam Struzik.

Były konsultacje

Prokuratura zarzuca sejmikowi Mazowsza przede wszystkim ograniczenie procesu konsultacji do uzyskania opinii wójtów, burmistrzów i prezydentów miast, mimo określenia jej jako istotnej dla społeczności województwa.

– To co najmniej dziwaczny zarzut. Jak mogło nie być konsultacji społecznych, skoro wpłynęło do nas blisko 2 tys. 300 opinii i wniosków mieszkańców i organizacji pozarządowych? – odpowiada Marcin Podgórski, dyrektor departamentu gospodarki odpadami, emisji i pozwoleń zintegrowanych w urzędzie marszałkowskim. W 2017 r. przeprowadzono je w dwóch etapach. Pierwszy polegał na opiniowaniu projektu przez organy wykonawcze samorządu terytorialnego. Rozpoczął się 11 lipca 2017 r., a w jego ramach przekazano 80 opinii organów samorządu powiatowego i gminnego.

Drugi etap obejmował przedstawienie i zebranie opinii społeczeństwa. Konsultacje trwały od 20 lipca do 18 sierpnia 2017 r. Informacje na temat projektu i możliwości składania uwag zostały umieszczone na stronach internetowych urzędu marszałkowskiego, w dziennikach i gazetach o zasięgu regionalnym i lokalnym, przeprowadzono też kampanię informacyjną w 13 rozgłośniach radiowych oraz w internecie i pociągach Kolei Mazowieckich. W Siedlcach, Radomiu, Ostrołęce, Ciechanowie, Płocku i Warszawie odbyły się także spotkania z organizacjami społecznymi i samorządowcami oraz zainteresowanymi mieszkańcami. W efekcie tych działań wpłynęło blisko 2,3 tys. uwag i wniosków oraz głosów poparcia mieszkańców województwa i organizacji.

Kopciuchy nadal kopcą

Zgodnie z danymi z inwentaryzacji na całym Mazowszu musi zostać wymienionych ponad 600 tys. urządzeń grzewczych. Najwięcej z nich znajduje się w regionie warszawskim wschodnim (18 proc.), radomskim (17 proc.) i siedleckim (15 proc.).

W 2021 r. w województwie wymieniono ponad 22 tys. kotłów (to zaledwie 5 proc. liczby zaplanowanej w POP i jednocześnie 4 proc. liczby kotłów do wymiany według uchwały antysmogowej). To za mało, żeby jakość powietrza uległa odczuwalnej poprawie. Aby jakość powietrza była lepsza, rocznie (od 2021 r. do 2026 r.) w województwie mazowieckim powinno się wymieniać 83 tys. 377 kotłów.

kat, bdb

Na razie trwają konsultacje społeczne "w sprawie zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń na terenie miasta". To właśnie ich wyniki będą podstawą do opracowania przez Miejską Pracownię Urbanistyczną projektu tzw. uchwały krajobrazowej.

Swoje uwagi i opinie może zgłaszać do 30 listopada każdy zainteresowany. - Chcemy razem z mieszkańcami wypracować jak najlepsze rozwiązania, które pozwolą uporać się z problemem tzw. szyldozy, czyli chaosu reklamowego, który jest problemem wielu miast. Przede wszystkim zależy nam na uporządkowaniu zabytkowego centrum Radomia. W projekcie uchwały planujemy określić, gdzie i na jakich zasadach będą mogły być umieszczane reklamy czy szyldy - wyjaśnia wiceprezydent Mateusz Tyczyński.

Radomianie mogą składać swoje uwagi, zarówno na adres konsultacje@umradom.pl jak i w punktach konsultacyjnych:

– Biuro Obsługi Mieszkańca – ul. Kilińskiego 30 (pok. nr 19),

– Wieloosobowe stanowisko ds. komunikacji społecznej, ul. Żeromskiego 53 (pok. 104),

– Centrum Informacji Turystycznej, ul. Rwańska 16.

W ramach trwających konsultacji społecznych odbyły się już m.in. spotkania z przedstawicielami organizacji pozarządowych oraz przedsiębiorstw, w tym firm z branży reklamowej, a także otwarte spotkanie z mieszkańcami miasta.

kat

Przypomnijmy: uchwałę dotyczącą gospodarowania odpadami komunalnymi podjętą przez radę miejską w 2020 r. zakwestionowała Regionalna Izba Obrachunkowa. Orzekła, że nie można przy stosowaniu opłaty od gospodarstwa domowego różnicować stawek ze względu na wielkość powierzchni mieszkania. - I z tego różnicowania rezygnujemy - tłumaczył wielokrotnie wiceprezydent Zawodnik. Jak wyjaśniał, obecnie obowiązująca uchwała uchylona została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Miasto odwołało się od tego orzeczenia do NSA, a rozprawa jest wyznaczona na 6 kwietnia. - Jest obawa, że NSA podzieli stanowisko WSA - mówił dzisiaj wiceprezydent Zawodnik.

Zgodnie z nową metodą

Zasadniczą zmianą, jaka została wprowadzona do projektu nowej uchwały jest metoda obliczania stawek za wywóz nieczystości. - W poprzedniej metodzie braliśmy pod uwagę gospodarstwo domowe z podziałem na jednoosobowe albo wieloosobowe, z podziałem na zabudowę jednorodzinną i wielorodzinną i dodatkowo było różnicowanie ze względu na powierzchnię gospodarstwa. Ze względu na orzecznictwo RIO, która stwierdziła, że przy różnicowaniu ze względu na gospodarstwo domowe, nie może być różnicowania ze względu na powierzchnię, rezygnujemy z tego podziału. W nowej metodologii mamy opłatę: od gospodarstwa domowego i zróżnicowanie na gospodarstwo jednoosobowe i wieloosobowe, oraz na zabudowę jednorodzinną i wielorodzinną. Nie ma już różnicowania ze względu na powierzchnie - tłumaczył Jerzy Zawodnik. Dodał, że w projekcie zaproponowano stawki takie, jak w poprzedniej uchwale: dla zabudowy jednorodzinnej, w gospodarstwie jednoosobowym - 17 zł, dla wieloosobowego - 40 zł; dla zabudowy wielorodzinnej i gospodarstwa jednoosobowego - 15 zł, zaś dla wieloosobowego - 33 zł miesięcznie.

Wiceprezydent Zawodnik przyznał, że dzięki tym minimalnym wzrostom cen do kasy miasta nie wpłynie zbyt dużo pieniędzy i gmina wciąż będzie dopłacać do systemu 15 mln zł.

Jacek i Krzysio w piaskownicy

Kazimierz Wożniak (niezależny) był wyraźnie zawiedziony. - Góra urodziła mysz. Po roku dyskusji efekt jest symboliczny. Ten wzrost cen pokryje tylko koszty zawiadomienia o zmianie cen. Ta uchwała tez przecież nie rozwiązuje problemu. Chyba, że jest to efekt kompromisu w radzie, to nie ma o czym dyskutować - mówił radny, nawiązując do rozmówi wiceprezydenta Zawodnika z radnymi PiS, którzy do tej pory czterokrotnie sprzeciwiali się podwyżkom za wywóz odpadów komunalnych.

Radosław Rabenda (Koalicja Obywatelska) opowiedział zebranym historyjkę, jak to w piaskownicy bawili się Jacek i Krzysio, zabierając sobie nawzajem łopatkę, w efekcie czego pozostał im tylko rozsypany piasek. - Mam apel do kolegów z Prawa i Sprawiedliwości: nie rozsypujcie tego piasku. To, co robicie od jakiegoś czasu to hipokryzja, czysta hipokryzja - twierdził.

Dariusz Wójcik (PiS) nie ukrywał, że historyjka Rabendy go nie przekonała. - Nie nadążam, chyba jest pan na wyższym lewelu ode mnie. Zrozumiałem tylko tyle, że Jacek i Krzyś ubrudzili sobie skarpetki - ironizował.

W głosowaniu nad projektem uchwały wzięło udział 25 osób, 12 było za jej przyjęciem, 5 przeciwko, a 8 wstrzymało się od głosu. Tym samym uchwała została przyjęta.

Bożena Dobrzyńska

Argumenty za zmianą też ciągle są te same: miasto dopłaca do systemu gospodarki odpadami rocznie 22 mln zł i podniesienie stawek jest koniecznością. Tymczasem przepisy mówią, że gminie dokładać nie wolno, bo system musi się bilansować. Ważnym powodem jest też to, że uchwałę podjętą przez radę miejską w 2020 r. zakwestionowała Regionalna Izba Obrachunkowa. Orzekła, że nie można przy stosowaniu opłaty od gospodarstwa domowego różnicować stawek ze względu na wielkość powierzchni mieszkania. I z tego różnicowania rezygnujemy - tłumaczył wielokrotnie wiceprezydent Radomia Jerzy Zawodnik. Jak wyjaśniał, obecnie obowiązująca uchwała dotycząca gospodarowania odpadami została uchylona przez Wojewódzki Są Administracyjny. Miasto odwołało się od tego orzeczenia do NSA, a rozprawa jest wyznaczona na 6 kwietnia.

Wiceprezydent ma z tyłu głowy

- Dlatego dla mnie jako wiceprezydenta odpowiadającego za gospodarkę odpadami w mieście najważniejsze jest, by rada przyjęła - przepraszam za wyrażenie - jakąkolwiek uchwałę, która będzie mówiła o stawkach, bo mam z ty lu głowy, ze za chwilę mam rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Jeżeli NSA utrzyma w mocy wyrok WSA będziemy w mieście bez jakiejkolwiek uchwały, która by mówiła o opłatach za  śmieci. Na to sobie nie możemy pozwolić, dlatego zależy mi, by wprowadzić uchwałę, która będzie obowiązywać - mówi Jerzy Zawodnik.

Tym razem na sesję trafia zatem jedna (a nie trzy jak poprzednio) uchwała, która dotyczy metodologii obliczania stawek za wywóz odpadów komunalnych. - Czyli likwidujemy podział ze względu na wielkość gospodarstwa domowego. Rezygnujemy z tego podziału do 30 i od 30 do 70 m oraz powyżej 70 m, bo o tym jest orzeczenie RIO, że taki podział jest rażącym naruszeniem prawa. A zaproponowane stawki są maksymalnymi, które obowiązują dzisiaj dla największych mieszkań. Np. w przypadku mieszkań, gdzie mieszka tylko jedna osoba jest to 15 zł w budynkach wielorodzinnych i 17 zł w domach jednorodzinnych. W przypadku gospodarstw wieloosobowych te stawki są trochę podwyższone, czyli 40 zł dla zabudowy jednorodzinnej i 33 zł dla wielorodzinnej - wymienia wiceprezydent Zawodnik.

Wiceprezydent - tak jak zapowiadał wcześniej - spotkał się z radnymi Prawa i Sprawiedliwości, by przekonywać ich do konieczności przyjęcia uchwały. - Co do zmiany metody być może się zgodzą, ale do podniesienia stawek - raczej wątpię - przyznaje Jerzy Zawodnik.

Sesja rady miejskiej, na której radni maja zdecydować o zmianach w systemie gospodarowania odpadami komunalnymi odbęzie się w poniedziałek, 28 marca.

Bożena Dobrzyńska