– Od kilku lat rocznicowe uroczystości organizujemy pod hasłem „Zaczęło się w Radomiu”. Wydarzenia, które zaplanowaliśmy po raz kolejny pokażą, jak ważnym wydarzeniem w historii Polski i Europy był Radomski Czerwiec’76. Chcemy przypomnieć, że europejska droga do wolności nie zaczęła się od zburzenia muru berlińskiego, ale właśnie w czerwcu 76 roku w Radomiu – mówi prezydent Radosław Witkowski.

Przy pomniku, w muzeum i na estradzie

Oficjalne uroczystości odbędą się 25 czerwca przy pomniku upamiętniającym wydarzenia z 1976 r. Tu, jak co roku zostanie odprawiona uroczysta msza św. Kolejne dni upłyną pod znakiem wydarzeń kulturalnych. W czwartek, 26 czerwca w Muzeum im. Jacka Malczewskiego wystąpi Krzysztof Daukszewicz. W piątek, 27 czerwca na pl. Corazziego zagra Varius Manx z Kasią Stankiewicz oraz zespół Tabu. Z kolei w sobotę, 28 czerwca wystąpią Mery Spolsky i Dominik Dudek. Odbędą się też dwa pikniki.

– 28 czerwca zapraszamy na Borki, gdzie odbędzie się (Bez)karna półkolonia. To wspaniałe wydarzenie dla całych rodzin, które nas starszych przeniesie w czasy dzieciństwa, beztroskiego dzieciństwa, bez smartfonów, bez komputerów. Natomiast młodzi radomianie będą mogli korzystać z retro gier i zabaw, a na koniec poczęstunek w stylu kolonijnym. Z kolei 29 czerwca zapraszamy na piknik PRL na placu Corazziego. To wydarzenie, które od wielu lat towarzyszy obchodom rocznic Czerwca '76. M.in. będzie można sprawdzić się przy pracy na akord. Będzie można też podziwiać wystawy maszyn do pisania, starych telefonów. Będzie też można przejechać się kultowym „ogórkiem” śladami wydarzeń Czerwca 76 – wymienia wiceprezydent Radomia Katarzyna Kalinowska.

Częścią obchodów będzie też Free(Ra)dom Festival organizowany pod hasłem „Wolność bez granic”. – 20 i 21 czerwca w parku Kościuszki odbędą się spotkania z podróżnikami, którzy opowiedzą o swoich niezwykłych wyprawach. Jednym z gości będzie Sebastian Kawa, nasz mistrz szybowcowy, który opowie o podróżach od Pakistanu przez Turcję i Iran. W programie są też warsztaty artystyczne, wystawa obrazów, grafik i rzeźb studentów Wydziału Sztuki Uniwersytetu Radomskiego oraz lokalnych artystów, aukcja charytatywna na rzecz bezdomnych zwierząt z radomskiego schroniska oraz rozstrzygnięcie konkursu na haiku „17 sylab o wolności” – mówi wiceprezydent Łukasz Molenda.

Źródło: UM Radom

Zdjęcie ilustracyjne (fot. archiwum)

– To jedno z najważniejszych historycznych wydarzeń, które miały miejsce w naszym mieście. To ten moment w historii naszego państwa, kiedy na poważnie ugruntowuje się polski parlamentaryzm, kiedy król zrzeka się swojej kompetencji na korzyść sejmu. I to ten moment, od którego możemy liczyć takie nowoczesne, europejskie prawodawstwo w naszym państwie. Dlatego w 520. rocznicę uchwalenia konstytucji zaplanowaliśmy piknik historyczny, żeby na wesoło i sympatycznie świętować to wydarzenie – mówi wiceprezydent Łukasz Molenda.

W niedzielę, 11 maja o godz. 12.30 w kościele św. Jana rozpocznie się msza św, po której o godz. 13.30 zaplanowano półgodzinny koncert muzyki dawnej w wykonaniu zespołu Szelindek z Węgier. Muzycy zajmują się rekonstrukcją tradycyjnej muzyki ludowej Karpat, Węgier, Polski, Bałkanów i Turcji. Po koncercie około godz. 14.15 z placu fary orszak uczestników przejdzie ulicą Rwańską na Rynek, gdzie do godz. 19 trwać będzie piknik historyczny. Obozować tu będą członkowie grup rekonstrukcyjnych Sarmackie Dziedzictwo, Karabela, Persjarnia, Bujuk Han, Semper Fidelis Res Publicae i Bractwa Kurkowego. Zobaczymy więc przedstawicieli m.in. husarii, pospolitego ruszenia, hajduków, szlachty polskiej, lisowczyków, wojska tureckiego. Zaprezentują oni m.in. pokazy szermierki. W namiocie sułtańskim obejrzeć będzie można wystawę XVI- wiecznego uzbrojenia.  Będzie też pokaz gotowania kawy i herbaty po turecku i pilawu.  Czynna będzie plenerowa wystawa „Nihil novi 1505-2025”. Na stoisku  oddziału Radomskiego Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego będzie można wybić pamiątkową monetę. Na rynku będzie też plac renesansowych zabaw dla dzieci takich jak: szachy Wikingów, jenga, cornhole, wyścigi konne na makiecie, strzelnica łucznicza, a w obozie dawnych rzemiosł prowadzone będą pokazy i praktyczne zajęcia w warsztatach: papieru czerpanego, garncarskim,  powroźnika i wikliniarza.

Widzów zabawiać będzie i zapraszać do tańca zespół Szelindek. O godz. 15 w Muzeum im. Jacka Malczewskiego historyk dr Adam Duszyk opowie o czasach Jagiellonów i konstytucji Nihil novi, a o godz.  17  na Rynku odbędzie się inscenizacja historyczna - ogłoszenie postanowień Konstytucji Nihil novi.

Uchwalona 30 maja 1505 roku konstytucja stworzyła podstawy ustroju określanego przez historyków mianem demokracji szlacheckiej. Tekst konstytucji uzgodniono na zwołanym przez króla Aleksandra Jagiellończyka sejmie walnym, który obradował w Radomiu od 30 marca 1505 roku. Nazwa Nihil novi pochodzi od łacińskiego zwrotu, którym król zapewniał poddanych, że nie wprowadzi niczego nowego oraz nie zmieni obowiązujących w państwie praw bez wspólnej zgody władcy, senatorów i posłów reprezentujących szlachtę. W ten sposób sejm stał się najwyższą władzą ustawodawczą, a państwo z monarchii arystokratycznej przekształciło się w nowożytną monarchię parlamentarną.

fot. archiwum

W godzinach około 11.30 - 11.45 nastąpi złożenie kwiatów przed pomnikiem Armii Krajowej - Okręgu Jodła przy ulicy Niedziałkowskiego (obok urzędu miejskiego). Może to spowodować chwilowe utrudnienia w ruchu kołowym między ulicami Żeromskiego a Curie-Skłodowskiej oraz ewentualne opóźnienia autobusów linii 19.

Kolejnym punktem obchodów będzie o godzinie 12 msza św. w kościele garnizonowym na placu Konstytucji 3 Maja. Po jej zakończeniu (około godziny 13) zacznie się przemarsz ulicami Żeromskiego i Malczewskiego przed tablicę pamiątkową na gmachu Kurii Diecezji Radomskiej (Malczewskiego 1), gdzie odbędzie się główna część uroczystości z okazji 79. rocznicy akcji rozbicia więzienia w Radomiu przez oddziały podziemia niepodległościowego. Może to spowodować chwilowe utrudnienia w ruchu oraz ewentualne opóźnienia linii 1, 7, 8, 9, 15, 17 i 25.

MZDiK apeluje do wszystkich uczestników ruchu o zachowywanie szczególnej ostrożności w rejonie miejsc uroczystości oraz o stosowanie się do poleceń osób zabezpieczających trasę bądź w miarę możliwości o omijanie tego rejonu Radomia.

Organizatorem obchodów jest Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej - Okręg Radom.

fot. Daniel Witkowski

Obchody rocznicowe rozpoczęły się od przemarszu pocztów sztandarowych, przedstawicieli władz miasta, parlamentarzystów, samorządowców, wojska i służb mundurowych sprzed gmachu Corazziego do kościoła garnizonowego, gdzie odprawiona została msza św. w intencji Ojczyzny.

Zanim na płycie przedstawiciele władz, wojska i organizacji złożyli kwiaty i oddali symboliczny hołd poległym, głos zabrał wicewojewoda mazowiecki Patryk Fajdek. Przypomniał, że obchodzimy nie tylko rocznicę ustanowienia Konstytucji 3 Maja, ale także 20-lecie wstąpienia Polski do Unii Europejskiej. - Stajemy razem, aby przypomnieć o fundamentach, na których została zbudowana współczesność. Wartości te, którymi są: równość, wolność i braterstwo stanowią o sile naszego narodu i stanowią jednocześnie esencję jej europejskości - mówił wicewojewoda. Podkreślił, że Konstytucja 3 Maja ustanowiona jako pierwsza w Europie i druga na świecie ustawa zasadnicza stanowiła przełom w myśleniu o wolności i suwerenności narodu. Choć jej życie było krótkie, to jednak idea, którą wniosła w nasze życie narodowe pozostaje żywa do dzisiaj. Równie ważnym kamieniem milowym w naszej historii jest wejście Polski do Unii Europejskiej - porównywał Patryk Fajdek.

- Z dumą obchodzimy dziś Święto Konstytucji 3 Maja - zaznaczył z kolei wiceprezydent Radomia Łukasz Molenda, dodając, że to jedno z najważniejszych świąt narodowych. - To dzień, który przypomina nam o naszych historycznych korzeniach. Konstytucja 3 Maja była nadzieją na to, że Rzeczpospolita odzyska siłę, ład i niepodległość. Stała się symbolem i punktem odniesienia nie tylko dla wysiłków Polaków, którzy już po zaborach przez 123 lata marzyli o wolności, ale była także inspiracją i nadzieją dla innych narodów Europy, które poprzez szacunek do tego fundamentalnego dla każdego demokratycznego państwa dokumentu, chciały budować swoją przyszłość. Doniosłość jej zapisów sprawiła, że Konstytucja 3 Maja zawsze traktowana była jako narodowa świętość. Jest rzeczą znamienną, że dokument ten z upływem czasu nie utracił swej aktualności i żywego znaczenia - mówił wiceprezydent Molenda.

Odbył się również Apel Pamięci, a żołnierze oddali salwę honorową.

Wydarzenie zwieńczył pokaz musztry paradnej w wykonaniu Orkiestry Wojskowej z Radomia, która zaprezentowała utwory patriotyczne w wyjątkowej oprawie, a także defilada.

bdb

Uroczyustości

Ulica 25 Czerwca będzie zamknięta dla ruchu pojazdów na odcinku od Curie-Skłodowskiej do Słowackiego, a ulica Żeromskiego - od Słowackiego do Młynarskiej (w obu przypadkach z warunkowym zachowaniem możliwości dojazdu do budynków zlokalizowanych przed miejscem uroczystości). Zalecane objazdy nieprzejezdnego skrzyżowania będą przebiegały w obu kierunkach ulicami Wodną, Zbrowskiego, Żeromskiego, Olszewskiego i Beliny-Prażmowskiego. Możliwe będzie ponadto omijanie tego rejonu ulicami Kelles-Krauza, Niedziałkowskiego, Żeromskiego i Słowackiego. Zamknięte odcinki jezdni będą przeznaczone w tym okresie tylko dla organizatorów i uczestników obchodów rocznicy wydarzeń Czerwca ’76.

Trasy objazdów dla autobusów będą przebiegały poniższymi ulicami (z możliwością wcześniejszego przywrócenia stałych tras w przypadku otwarcia jezdni po uroczystości).

Linia 1. W kierunku pętli Os. Południe: Zbrowskiego, Żeromskiego, Czachowskiego, Olszewskiego, 25 Czerwca, Sienkiewicza. W kierunku pętli Os. Gołębiów I: Sienkiewicza, 25 Czerwca, Olszewskiego, Żeromskiego (obok wiaduktu), Zbrowskiego.

Linia 3. W kierunku pętli Idalin: 25 Czerwca, Wodna, Zbrowskiego, Żeromskiego, Czachowskiego, Olszewskiego, 25 Czerwca, Sienkiewicza. W kierunku pętli Os. Michałów: Sienkiewicza, 25 Czerwca, Olszewskiego, Żeromskiego (obok wiaduktu), Zbrowskiego, Wodna, 25 Czerwca.

Linia 4. W kierunku pętli Firlej / Cmentarz: Słowackiego, 25 Czerwca, Sienkiewicza, Piłsudskiego, Traugutta, Żeromskiego, Malczewskiego, Warszawska. W kierunku pętli Os. Prędocinek: Warszawska, Malczewskiego, Wałowa, Lekarska, Tochtermana, Traugutta, Piłsudskiego, Sienkiewicza, 25 Czerwca, Słowackiego.

Linia 5. W kierunku pętli Pruszaków: Lubelska, Żeromskiego, Czachowskiego, Olszewskiego, 25 Czerwca, Sienkiewicza. W kierunku pętli Lotnisko Warszawa-Radom: Sienkiewicza, 25 Czerwca, Olszewskiego, Żeromskiego (obok wiaduktu i wiadukt), Lubelska.

Linia 6. W kierunku pętli Godów: 25 Czerwca, Wodna, Zbrowskiego, Żeromskiego, Czachowskiego, Olszewskiego, Beliny-Prażmowskiego. W kierunku pętli Milejowice / Kasztanowa lub Milejowice / Cerekiewska: Beliny-Prażmowskiego, Olszewskiego, Żeromskiego (obok wiaduktu), Zbrowskiego, Wodna, 25 Czerwca.

Linia 10. W kierunku pętli Wacyn / Osiowa: Zbrowskiego, Żeromskiego, Czachowskiego, Olszewskiego, 25 Czerwca, Sienkiewicza. W kierunku pętli Gołębiów / Fołtyn: Sienkiewicza, 25 Czerwca, Olszewskiego, Żeromskiego (obok wiaduktu), Zbrowskiego.

Linia 13. W kierunku pętli Wośniki / Szkoła lub Wośniki / Sadownicza: 25 Czerwca, Wodna, Zbrowskiego, Żeromskiego, Czachowskiego, Olszewskiego, Beliny-Prażmowskiego. W kierunku pętli Józefów / Szpital lub Firlej / Cmentarz: Beliny-Prażmowskiego, Olszewskiego, Żeromskiego (obok wiaduktu), Zbrowskiego, Wodna, 25 Czerwca.

Linia 18. W kierunku Nowej Woli Gołębiowskiej lub Kozłowa: Beliny-Prażmowskiego, Olszewskiego, Żeromskiego (obok wiaduktu), Zbrowskiego, Wodna, 25 Czerwca. W kierunku pętli Pruszaków (powrót z Nowej Woli Gołębiowskiej): 25 Czerwca, Wodna, Zbrowskiego, Żeromskiego, Czachowskiego, Olszewskiego, Beliny-Prażmowskiego.

Linia 19. Tylko kierunku pętli Malenice (trasa w kierunku pętli Obozisko bez zmian): Niedziałkowskiego, Żeromskiego, Słowackiego, 25 Czerwca, Sienkiewicza.

Linia 24. W kierunku pętli Długojów Górny lub Małęczyn Nowy: 25 Czerwca, Wodna, Zbrowskiego, Żeromskiego, Lubelska. W kierunku pętli Os. Michałów lub Józefów / Szpital: Lubelska, Żeromskiego, Zbrowskiego, Wodna, 25 Czerwca.

Na trasach objazdów będą obowiązywać wszystkie stałe przystanki, w tym nieczynny do tej pory przystanek Żeromskiego / Sienna (NŻ) 07 (obok wiaduktu - dla autobusów linii 1, 3, 5, 6, 10, 13 i 18). Uwaga! Ten przystanek będzie dla linii 10 obowiązywał w kierunku Gołębiowa, a nie w kierunku Wacyna, jak to było na standardowej trasie. Uruchomione zostaną następujące przystanki tymczasowe: Zbrowskiego / Żeromskiego 09 (w kierunku ulicy Żeromskiego) - tylko dla autobusów linii 24; Czachowskiego / Żeromskiego 01 (w kierunku ulicy Olszewskiego) - dla linii 1, 3, 5, 6, 10, 13, 18. Nieczynne będą w tym okresie następujące przystanki: 25 Czerwca / Kaufland 04 (w kierunku ulicy Żeromskiego), 25 Czerwca / Skłodowskiej-Curie 03 i 06 (w obu kierunkach), Żeromskiego / Czachowskiego 04 i 05 (w obu kierunkach), Żeromskiego / Słowackiego 02 (w kierunku ulicy 25 Czerwca).

Z powodu objazdów autobusy mogą w tym okresie jeździć z kilkuminutowymi opóźnieniami.

Uwaga! Ze względu na krótki okres obowiązywania tych korekt nie będą one uwzględnione w Systemie Dynamicznej Informacji Pasażerskiej (zapowiedzi kolejnych przystanków będą automatycznie przestawiać się na właściwe dane na drugim przystanku po powrocie danego autobusu na stałą trasę). Z tego powodu na wyświetlaczach na przystankach bezpośrednio za obszarem objętym tymi zmianami przewidywane czasy odjazdów mogą nieco różnić się od rzeczywistych.

MZDiK apeluje do wszystkich uczestników ruchu o zachowywanie szczególnej ostrożności w tym rejonie i o stosowanie się do zmienionego oznakowania dróg bądź do poleceń wydawanych przez osoby uprawnione do kierowania tam ruchem.

Organizatorem uroczystości rocznicowych przed pomnikiem u zbiegu ulic 25 Czerwca i Żeromskiego jest Zarząd Regionu Ziemia Radomska NSZZ Solidarność.

fot. Łukasz Wójcik/UM Radom

- Obchodząc kolejną rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja z dumą przypominamy, że była ona pierwszą w Europie i drugą na świecie - po konstytucji Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. Niosła ona nadzieję na przemiany, a przede wszystkim była zwiastunem naprawy państwa i ocalenia suwerenności Rzeczypospolitej. Konstytucja 3 Maja przez wieki była i na zawsze powinna pozostać dla nas wszystkich wzorem myślenia o odpowiedzialności za państwo i troski o dobro wspólne. Jej przesłanie to stojący przed każdym z nas obowiązek pilnowania wolności, o którą musimy się troszczyć każdego dnia. To jednocześnie obowiązek przestrzegania postanowień uchwalanych przez nas samych, w tym takich standardów jak wolność słowa, swobody obywatelskie czy trójpodział władzy. To fundamenty państwa wolnego, praworządnego i chroniącego obywateli przed wszelkimi ideologiami, mogącymi naruszać ludzką godność - mówiła podczas uroczystości wiceprezydent Radomia Katarzyna Kalinowska.

Oficjalne uroczystości poprzedził tradycyjny Bieg Konstytucji 3 Maja. Wzięło w nim udział prawie 400 zawodników. Trasę o długości 5 km najszybciej pokonał Mateusz Kaczor z Optimy Radom.

Źródło: UM Radom