fot. UM Radom

Święto Wojska Polskiego obchodzone jest 15 sierpnia na pamiątkę zwycięskiej Bitwy Warszawskiej w 1920 r.. W uroczystościach wzięli udział przedstawiciele władz miasta, wojska, służb mundurowych, organizacji kombatanckich i społecznych oraz mieszkańcy Radomia.

Podczas uroczystości prezydent Radomia Radosław Witkowski, podkreślił, że pamięć o bohaterach jest również zobowiązaniem wobec przyszłych pokoleń. – Najpiękniejszym pomnikiem, jaki możemy im wystawić, nie są jednak tylko pomniki z kamienia czy okolicznościowe uroczystości. Jest nim Polska silna, bezpieczna i zjednoczona. Polska, która wyciąga wnioski z historii i potrafi zadbać o własne bezpieczeństwo. Dziś patriotyzm nie polega na tym, by szukać powodów do podziału. Patriotyzm oznacza umiejętność budowania wspólnoty, która w chwili próby potrafi stanąć razem. Niech pamięć o bohaterach będzie dla nas zobowiązaniem. Niech współczesnym żołnierzom zawsze towarzyszy szacunek i wdzięczność obywateli – mówił prezydent.

Na zakończenie uroczystości, które odbyły się przed kościołem garnizonowym przy płycie Grobu Nieznanego Żołnierza zostały złożone kwiaty i zapłonęły znicze.

Po oficjalnych uroczystościach odbyła się defilada pododdziałów Wojska Polskiego wraz z grupami rekonstrukcyjnymi, a na Placu Corazziego wspólny koncert zagrali muzycy Orkiestry Wojskowej w Radomiu oraz Orkiestry Reprezentacyjnej Wojsk Obrony Terytorialnej.

Podczas pikniku można było także obejrzeć sprzęt będący na wyposażeniu 42. Bazy Lotnictwa Szkolnego oraz 6. Mazowieckiej Brygady Obrony Terytorialnej. Swoje stoisko miało też Wojskowe Centrum Rekrutacji oraz Fabryka Broni „Łucznik”. Radomianie chętnie próbowali również tradycyjną wojskowąa grochówkę.

Źródło: UM Radom

Zdjęcia: UM Radom

fot. Anna Wróblewska/UM Radom

Po oficjalnych uroczystościach rozpocznie się defilada pododdziałów Wojska Polskiego wraz z grupami rekonstrukcyjnymi. Na Placu Corazziego odbędzie się wspólny koncert Orkiestry Wojskowej w Radomiu oraz Orkiestry Reprezentacyjnej Wojsk Obrony Terytorialnej.

W trakcie wojskowego pikniku będzie można obejrzeć sprzęt będący na wyposażeniu 42 Bazy Lotnictwa Szkolnego oraz 6 Mazowieckiej Brygady Obrony Terytorialnej. Swoje stoisko będzie też miało Wojskowe Centrum Rekrutacji oraz Fabryka Broni „Łucznik”. Nie zabraknie też tradycyjnej wojskowej grochówki.

Na Placu Corazziego zostanie ustawiony telebim, na którym będzie można oglądać transmisję centralnych obchodów Święta Wojska Polskiego, które będą się odbywały w Warszawie.

Organizatorami radomskich obchodów są Dowódca Garnizonu Radom oraz Prezydent Miasta Radomia.

Źródło: UM Radom

Karol Nawrocki (fot. archiwum)

O godz. 12 rozpocznie się uroczystość wmurowania kapsuły czasu na Placu Corazziego. Wydarzenie będzie symbolicznym połączeniem pamięci o bohaterach protestów robotniczych z 1976 r. ze świadectwem współczesności, które zostanie przekazane przyszłym pokoleniom.

Co w kapsule czasu?

W kapsule czasu znajdą się materiały dokumentujące zarówno historię Radomskiego Czerwca ’76, jak i obchody jego jubileuszu. Wśród nich umieszczone zostaną kopie wybranych dokumentów archiwalnych dotyczących wydarzeń z czerwca 1976 r., homilie ks. Romana Kotlarza nagrane przez Służbę Bezpieczeństwa oraz notacja z nieżyjącym już Stanisławem Kowalskim – uczestnikiem robotniczego protestu, przewodniczącym Stowarzyszenia Radomski Czerwiec '76.

Istotną część zawartości kapsuły stanowić będą głosy współczesnych. Przyszli odkrywcy znajdą w niej listy przygotowane przez Naczelnika Delegatury Instytutu Pamięci Narodowej w Radomiu, Prezydenta Miasta Radomia, Stowarzyszenie Radomski Czerwiec ’76 oraz Młodzieżową Radę Miasta Radomia.

W kapsule zostaną także umieszczone przedmioty obrazujące codzienność i charakter jubileuszowych obchodów 50. rocznicy. Będą to m.in. pierwsza strona aktualnej gazety, kartka z kalendarza z 25 czerwca 2026 r., współczesne monety i banknoty, okolicznościowa przypinka przygotowana na jubileusz, publikacja IPN „50 mgnień Radomskiego Czerwca ’76”, a także piosenka i teledysk stworzone przez pracowników Delegatury IPN w Radomiu zapisane na nośniku USB.

Odznaczenia i prezydent

O godz. 16 w Zespole Szkół Muzycznych w Radomiu odbędzie się wręczenie odznaczeń okolicznościowych i wyróżnień, m.in. „Pro Patria” i Medalu Prezydenta Miasta Radomia. Po zakończeniu uroczystości delegacje przejdą przed budynek Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Radomiu, by złożyć kwiaty przed tablicą pamiątkową.

O godz. 18 na skrzyżowaniu ulic 25 Czerwca i Żeromskiego zostanie odprawiona msza święta. Po jej zakończeniu planowane jest wystąpienie prezydenta RP Karola Nawrockiego.

kat

Ulica 25 Czerwca zostanie zamknięta dla ruchu pojazdów na odcinku od Kelles-Krauza do Słowackiego, natomiast ulica Żeromskiego od Słowackiego do Młynarskiej (w obu przypadkach z warunkowym zachowaniem możliwości dojazdu do budynków zlokalizowanych przed miejscem uroczystości - o ewentualnym wpuszczaniu tam pojazdów osób uprawnionych będą decydowali funkcjonariusze). Zalecane objazdy tego skrzyżowania będą przebiegały w obu kierunkach ulicami Olszewskiego (Trasa N-S), Nad Potokiem (Trasa N-S), Szklaną i Struga albo Waryńskiego, Traugutta, Tochtermana, Lekarską, Wałową, Malczewskiego, Kelles-Krauza i Struga (dla ruchu lokalnego możliwy będzie również objazd ulicami Słowackiego, Żeromskiego, Niedziałkowskiego i Kelles-Krauza albo innymi w pobliżu.

Autobusy komunikacji miejskiej będą w godzinach 9 - 23.30 kursowały poniższymi objazdami.

Linia 1 - w kierunku pętli Os. Południe: Nad Potokiem, Żeromskiego, Czachowskiego, Olszewskiego, 25 Czerwca, Sienkiewicza; w kierunku pętli Os. Gołębiów I: Sienkiewicza, 25 Czerwca, Olszewskiego, Nad Potokiem.

Linia 3 - w kierunku pętli Idalin: 25 Czerwca, Wodna, Zbrowskiego, Żeromskiego, Czachowskiego, Olszewskiego, 25 Czerwca, Sienkiewicza; w kierunku pętli Os. Michałów: Sienkiewicza, 25 Czerwca, Olszewskiego, Żeromskiego, Zbrowskiego, Wodna, 25 Czerwca.

Linia 4 - w kierunku pętli Os. Prędocinek: Warszawska, Malczewskiego, Wałowa, Lekarska, Tochtermana, Traugutta, Piłsudskiego, Sienkiewicza, 25 Czerwca, Słowackiego; w kierunku pętli Firlej / Cmentarz: Słowackiego, 25 Czerwca, Sienkiewicza, Piłsudskiego, Traugutta, Żeromskiego, Malczewskiego, Warszawska.

Linia 5 - w kierunku pętli Pruszaków lub Rożki: Lubelska, Żeromskiego, Czachowskiego, Olszewskiego, 25 Czerwca, Sienkiewicza; w kierunku pętli Lotnisko Warszawa-Radom: Sienkiewicza, 25 Czerwca, Olszewskiego, Żeromskiego, Lubelska.

Linia 6 - w kierunku pętli Godów: 25 Czerwca, Wodna, Zbrowskiego, Żeromskiego, Czachowskiego, Olszewskiego, Beliny-Prażmowskiego; w kierunku pętli Milejowice / Cerekiewska lub Milejowice / Kwiatowa: Beliny-Prażmowskiego, Olszewskiego, Żeromskiego, Zbrowskiego, Wodna, 25 Czerwca.

Linia 10 - w kierunku pętli Wacyn / Osiowa: Zbrowskiego, Żeromskiego, Czachowskiego, Olszewskiego, 25 Czerwca, Sienkiewicza; w kierunku pętli Gołębiów / Fołtyn lub Rajec Poduchowny: Sienkiewicza, 25 Czerwca, Olszewskiego, Żeromskiego, Zbrowskiego.

Linia 13 - w kierunku pętli Wośniki / Szkoła lub Wośniki / Sadownicza: 25 Czerwca, Wodna, Zbrowskiego, Żeromskiego, Czachowskiego, Olszewskiego, Beliny-Prażmowskiego; w kierunku pętli Józefów / Szpital: Beliny-Prażmowskiego, Olszewskiego, Żeromskiego, Zbrowskiego, Wodna, 25 Czerwca.

Linia 17 - w kierunku pętli Potkanów / Stalowa: Kozienicka, Struga, 25 Czerwca, Kelles-Krauza; w kierunku pętli Gołębiów / Fołtyn: Kelles-Krauza, 25 Czerwca, Struga, Kozienicka (odjazdy z obu pętli będą w tym okresie opóźniane o 4 minuty ze względu na skrócenie trasy przejazdu).

Linia 18 - w kierunku Nowej Woli Gołębiowskiej lub Kozłowa: Beliny-Prażmowskiego, Olszewskiego, Żeromskiego, Zbrowskiego, Wodna, 25 Czerwca; w kierunku pętli Pruszaków (powrót z Nowej Woli): 25 Czerwca, Wodna, Zbrowskiego, Żeromskiego, Czachowskiego, Olszewskiego, Beliny-Prażmowskiego.

Linia 19 - w kierunku pętli Malenice: Niedziałkowskiego, Żeromskiego, Słowackiego, 25 Czerwca, Sienkiewicza. Trasa w kierunku pętli Obozisko (ulicami 25 Czerwca, Słowackiego, Żeromskiego i Niedziałkowskiego) nie zmieni się.

Linia 24 - w kierunku pętli Długojów Górny, Małęczyn Nowy lub Grzmucin: 25 Czerwca, Wodna, Zbrowskiego, Żeromskiego, Lubelska; w kierunku pętli Os. Michałów lub Józefów / Szpital: Lubelska, Żeromskiego, Zbrowskiego, Wodna, 25 Czerwca.

Na objazdach będą obowiązywały wszystkie stałe przystanki. Uruchomiony zostanie przystanek tymczasowy Czachowskiego / Żeromskiego 01 (obok Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w kierunku Słowackiego) - dla linii 1, 3, 5, 6, 10, 13 i 18. Nieczynne będą w tym okresie następujące przystanki autobusowe: 25 Czerwca / Kaufland 04 (w kierunku ulicy Żeromskiego), 25 Czerwca / Skłodowskiej-Curie 03 i 06 (w obu kierunkach), Żeromskiego / Czachowskiego 04 i 05 (w obu kierunkach) oraz Żeromskiego / Słowackiego 02 (w kierunku ulicy 25 Czerwca).

Uwaga! Ze względu na krótki okres obowiązywania korekt nie będą one uwzględnione w Systemie Dynamicznej Informacji Pasażerskiej (zapowiedzi przystanków będą przestawiały się na właściwe dane na drugim przystanku po powrocie danego autobusu na stałą trasę). Na monitorach na przystankach bezpośrednio za obszarem objętym zmianami czasy odjazdów mogą różnić się od rzeczywistych. Dane o bieżącej lokalizacji autobusów miejskich można śledzić w bezpłatnej aplikacji myBus lub na stronie rozklady.mzdik.pl. MZDiK prosi o uwzględnienie możliwych opóźnień kursów podczas planowania podróży we wskazanych godzinach.

MZDiK apeluje do wszystkich uczestników ruchu o zachowywanie szczególnej ostrożności w tym rejonie Radomia oraz o stosowanie się do poleceń osób kierujących tam ruchem bądź - w miarę możliwości - o omijanie centralnej części miasta.

Organizatorem uroczystości jest Zarząd Regionu Ziemia Radomska NSZZ Solidarność.

Pomnik został odnowiony (fot. UM Radom)

Dlatego tegoroczna główna, patriotyczna uroczystość z okazji 50. rocznicy Radomskiego Czerwca 76', odbędą się, jak co roku, w tym samym miejscu. Tyle, że na świeżo odnowionym. Remont właśnie się zakończył. Wykonane przez specjalistyczną firmę prace polegały na oczyszczeniu monumentu oraz uzupełnieniu powstałych na przestrzeni lat ubytków. O estetykę otoczenia monumentu zadbał Zakład Usług Komunalnych, który uporządkował i odnowił zieleńce.

– W ten sposób miejsce, które przypomina o odwadze radomskich robotników, odzyskało swój właściwy wygląd i jest gotowe na obchody 50. rocznicy Radomskiego Czerwca ’76 – podkreśla prezydent Radosław Witkowski.

Główna uroczystość z okazji 50. rocznicy Radomskiego Protestu Robotniczego Czerwiec ’76 odbędzie się 25 czerwca o godz. 18.

Długa historia...

Przypomnijmy: najpierw lokalizację nowego pomnika planowano na Placu Jagiellońskim (wcześniej Placu Zwycięstwa). Miasto rozpisało nawet konkurs architektoniczny, który w 1981 r. wygrał rzeźbiarz Maciej Szańkowski. Monument "Powiew wolności" miał przybrać formę 14-metrowego łuku tryumfalnego, składającego się z dwóch potężnych słupów połączonych u góry. Jego budowę zablokowali jednak działacze Solidarności, którzy uznali, że jedynym słusznym miejscem pamięci jest istniejący od lat tzw. Kamień-Pomnik.

Znacznie później inicjatywę przejęło Stowarzyszenie Radomski Czerwiec '76, które zamierzało postawić pomnik w bezpośrednim sąsiedztwie "samochodówki", na skraju Parku Leśniczówka przy al. Zbigniewa Romaszewskiego. Niestety, przygotowania przerwała śmierć przewodniczącego stowarzyszenia Stanisława Kowalczyka. 

Upamiętnieniem wydarzeń z czerwca 1976 r. jest również mural na sąsiadującym z "Pomnikiem-Kamieniem", który powstał w 45. rocznicę protestu. 

Bożena Dobrzyńska

Zdjęcia: UM Radom

– Od kilku lat rocznicowe uroczystości organizujemy pod hasłem „Zaczęło się w Radomiu”. Wydarzenia, które zaplanowaliśmy po raz kolejny pokażą, jak ważnym wydarzeniem w historii Polski i Europy był Radomski Czerwiec’76. Chcemy przypomnieć, że europejska droga do wolności nie zaczęła się od zburzenia muru berlińskiego, ale właśnie w czerwcu 76 roku w Radomiu – mówi prezydent Radosław Witkowski.

Przy pomniku, w muzeum i na estradzie

Oficjalne uroczystości odbędą się 25 czerwca przy pomniku upamiętniającym wydarzenia z 1976 r. Tu, jak co roku zostanie odprawiona uroczysta msza św. Kolejne dni upłyną pod znakiem wydarzeń kulturalnych. W czwartek, 26 czerwca w Muzeum im. Jacka Malczewskiego wystąpi Krzysztof Daukszewicz. W piątek, 27 czerwca na pl. Corazziego zagra Varius Manx z Kasią Stankiewicz oraz zespół Tabu. Z kolei w sobotę, 28 czerwca wystąpią Mery Spolsky i Dominik Dudek. Odbędą się też dwa pikniki.

– 28 czerwca zapraszamy na Borki, gdzie odbędzie się (Bez)karna półkolonia. To wspaniałe wydarzenie dla całych rodzin, które nas starszych przeniesie w czasy dzieciństwa, beztroskiego dzieciństwa, bez smartfonów, bez komputerów. Natomiast młodzi radomianie będą mogli korzystać z retro gier i zabaw, a na koniec poczęstunek w stylu kolonijnym. Z kolei 29 czerwca zapraszamy na piknik PRL na placu Corazziego. To wydarzenie, które od wielu lat towarzyszy obchodom rocznic Czerwca '76. M.in. będzie można sprawdzić się przy pracy na akord. Będzie można też podziwiać wystawy maszyn do pisania, starych telefonów. Będzie też można przejechać się kultowym „ogórkiem” śladami wydarzeń Czerwca 76 – wymienia wiceprezydent Radomia Katarzyna Kalinowska.

Częścią obchodów będzie też Free(Ra)dom Festival organizowany pod hasłem „Wolność bez granic”. – 20 i 21 czerwca w parku Kościuszki odbędą się spotkania z podróżnikami, którzy opowiedzą o swoich niezwykłych wyprawach. Jednym z gości będzie Sebastian Kawa, nasz mistrz szybowcowy, który opowie o podróżach od Pakistanu przez Turcję i Iran. W programie są też warsztaty artystyczne, wystawa obrazów, grafik i rzeźb studentów Wydziału Sztuki Uniwersytetu Radomskiego oraz lokalnych artystów, aukcja charytatywna na rzecz bezdomnych zwierząt z radomskiego schroniska oraz rozstrzygnięcie konkursu na haiku „17 sylab o wolności” – mówi wiceprezydent Łukasz Molenda.

Źródło: UM Radom

Zdjęcie ilustracyjne (fot. archiwum)

– To jedno z najważniejszych historycznych wydarzeń, które miały miejsce w naszym mieście. To ten moment w historii naszego państwa, kiedy na poważnie ugruntowuje się polski parlamentaryzm, kiedy król zrzeka się swojej kompetencji na korzyść sejmu. I to ten moment, od którego możemy liczyć takie nowoczesne, europejskie prawodawstwo w naszym państwie. Dlatego w 520. rocznicę uchwalenia konstytucji zaplanowaliśmy piknik historyczny, żeby na wesoło i sympatycznie świętować to wydarzenie – mówi wiceprezydent Łukasz Molenda.

W niedzielę, 11 maja o godz. 12.30 w kościele św. Jana rozpocznie się msza św, po której o godz. 13.30 zaplanowano półgodzinny koncert muzyki dawnej w wykonaniu zespołu Szelindek z Węgier. Muzycy zajmują się rekonstrukcją tradycyjnej muzyki ludowej Karpat, Węgier, Polski, Bałkanów i Turcji. Po koncercie około godz. 14.15 z placu fary orszak uczestników przejdzie ulicą Rwańską na Rynek, gdzie do godz. 19 trwać będzie piknik historyczny. Obozować tu będą członkowie grup rekonstrukcyjnych Sarmackie Dziedzictwo, Karabela, Persjarnia, Bujuk Han, Semper Fidelis Res Publicae i Bractwa Kurkowego. Zobaczymy więc przedstawicieli m.in. husarii, pospolitego ruszenia, hajduków, szlachty polskiej, lisowczyków, wojska tureckiego. Zaprezentują oni m.in. pokazy szermierki. W namiocie sułtańskim obejrzeć będzie można wystawę XVI- wiecznego uzbrojenia.  Będzie też pokaz gotowania kawy i herbaty po turecku i pilawu.  Czynna będzie plenerowa wystawa „Nihil novi 1505-2025”. Na stoisku  oddziału Radomskiego Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego będzie można wybić pamiątkową monetę. Na rynku będzie też plac renesansowych zabaw dla dzieci takich jak: szachy Wikingów, jenga, cornhole, wyścigi konne na makiecie, strzelnica łucznicza, a w obozie dawnych rzemiosł prowadzone będą pokazy i praktyczne zajęcia w warsztatach: papieru czerpanego, garncarskim,  powroźnika i wikliniarza.

Widzów zabawiać będzie i zapraszać do tańca zespół Szelindek. O godz. 15 w Muzeum im. Jacka Malczewskiego historyk dr Adam Duszyk opowie o czasach Jagiellonów i konstytucji Nihil novi, a o godz.  17  na Rynku odbędzie się inscenizacja historyczna - ogłoszenie postanowień Konstytucji Nihil novi.

Uchwalona 30 maja 1505 roku konstytucja stworzyła podstawy ustroju określanego przez historyków mianem demokracji szlacheckiej. Tekst konstytucji uzgodniono na zwołanym przez króla Aleksandra Jagiellończyka sejmie walnym, który obradował w Radomiu od 30 marca 1505 roku. Nazwa Nihil novi pochodzi od łacińskiego zwrotu, którym król zapewniał poddanych, że nie wprowadzi niczego nowego oraz nie zmieni obowiązujących w państwie praw bez wspólnej zgody władcy, senatorów i posłów reprezentujących szlachtę. W ten sposób sejm stał się najwyższą władzą ustawodawczą, a państwo z monarchii arystokratycznej przekształciło się w nowożytną monarchię parlamentarną.

fot. archiwum

W godzinach około 11.30 - 11.45 nastąpi złożenie kwiatów przed pomnikiem Armii Krajowej - Okręgu Jodła przy ulicy Niedziałkowskiego (obok urzędu miejskiego). Może to spowodować chwilowe utrudnienia w ruchu kołowym między ulicami Żeromskiego a Curie-Skłodowskiej oraz ewentualne opóźnienia autobusów linii 19.

Kolejnym punktem obchodów będzie o godzinie 12 msza św. w kościele garnizonowym na placu Konstytucji 3 Maja. Po jej zakończeniu (około godziny 13) zacznie się przemarsz ulicami Żeromskiego i Malczewskiego przed tablicę pamiątkową na gmachu Kurii Diecezji Radomskiej (Malczewskiego 1), gdzie odbędzie się główna część uroczystości z okazji 79. rocznicy akcji rozbicia więzienia w Radomiu przez oddziały podziemia niepodległościowego. Może to spowodować chwilowe utrudnienia w ruchu oraz ewentualne opóźnienia linii 1, 7, 8, 9, 15, 17 i 25.

MZDiK apeluje do wszystkich uczestników ruchu o zachowywanie szczególnej ostrożności w rejonie miejsc uroczystości oraz o stosowanie się do poleceń osób zabezpieczających trasę bądź w miarę możliwości o omijanie tego rejonu Radomia.

Organizatorem obchodów jest Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej - Okręg Radom.