Na kolejnej pozycji znalazły się: Trzecia Droga Polska - 2050 Szymona Hołowni - Polskie Stronnictwo Ludowe - 17,49  proc. (50 948 głosów), Konfederacja i Bezpartyjni Samorządowcy - 7,50proc.% (21 838 głosów).

Pod 5-procentowym progiem wyborczym uplasowali się: Lewica - 3,42 proc. (9 971 głosów), Stowarzyszenie "Bezpartyjni Samorządowcy" - 1,94 proc. (5 659 głosów), Stowarzyszenie Obywatele i Sprawiedliwość - 0,97 proc. (2 812 głosów), Samoobrona Rzeczypospolitej Polskiej - 0,94 proc. (2 724 głosów), Ruch Naprawy Polski - 0,86  proc. (2 495 głosów), Komitet Wyborczy Związku Słowiańskiego - 0,44 proc. (1 292 głosów).

Mandaty radnych do Sejmiku Województwa Mazowieckiego z Prawa i Sprawiedliwości w okręgu nr 5 zdobyli: Jakub Kowalski - 16,53  proc. (48 145 głosów), Łukasz Mierzejewski - 9,96 proc.% (28 999 głosów), Magdalena Murawska - 4,40 proc. (12 811 głosów), Edyta Wietrak - 4,13 proc. (12 335 głosów).

Na liście radnych do Sejmiku Województwa Mazowieckiego z Koalicji Obywatelskiej znaleźli się: Rafał Rajkowski - 14,54 proc. (42 360 głosów), Magdalena Nowacka - 2,71 proc. (7 880 głosów), a z Trzeciej Drogi - Piotr Papis - 5,95 proc. (17 333 głosów).

Wyraźne zwycięstwo PiS może jednak okazać się pyrrusowe, ponieważ nie pozwala na samodzielne rządzenie, a konkurenci z pewnością zawiążą koalicję do wyłonienia nowego marszałka i zarządu województwa. W kończącej się kadencji funkcjonuje właśnie koalicja KO - PSL.

bdb

fot. muzeuminstrumentów.pl

Jak zauważa marszałek Adam Struzik, obecna sytuacja rynkowa wymaga dostosowania budżetów. – Jesteśmy świadkami boomu budowlanego i to rynek dyktuje ceny. Koszt wielu inwestycji, na które zabezpieczyliśmy środki planując budżet na ten rok jest już nieaktualny, co coraz częściej pokazują nierozstrzygnięte przetargi. Stąd decyzja o zwiększeniu środków na niezbędne inwestycje i zakupy sprzętowe – wyjaśnia.

Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu przeznaczy 35 tys. zł na zakup obrazu autorstwa Zygmunta Waliszewskiego (1897-1936) „Mały dudziarz” ze słynnej kolekcji Tadeusza Cybulskiego. Obraz przedstawia chłopca, grającego na dudach. Dodatkowe fundusze w wysokości 32,9 tys. zł otrzyma także Muzeum im. Oskara Kolberga w Przysusze na modernizację budynku wraz z zagospodarowaniem terenu.

kat

Stanowisko to inicjatywa radnych Prawa i Sprawiedliwości. W uzasadnieniu, które zostało przedstawione podczas sesji rady miejskiej inicjatorzy podkreślają m.in., że największa wadą utworzonego w 1999 roku województwa mazowieckiego jest jego kształt, tzn. wielkość. "Udział PKB województwa mazowieckiego jest dziesięciokrotnie, niż charakteryzującym się największym udziałem województwa opolskiego", Konsekwencją jest - zdaniem autorów stanowiska - jest wewnątrzregionalne zróżnicowanie pomiędzy bardzo bogatą Warszawą a jej bliskim otoczeniem i peryferyjnymi obszarami regionu. "Zróżnicowanie warunków życia nie dotyczy tylko sfery materialnej, ale również dostępności do pracy, edukacji, opieki zdrowotnej czy skomunikowania danego subregionu" - czytamy w stanowisku.

Radni wskazują też na zróżnicowanie stopy bezrobocia w województwie; jedna z najwyższych jest w powiecie radomskim.

Po wyodrębnieniu Warszawy z województwa Radom jest - przekonują sygnatariusze - najlepszym kandydatem na siedzibę województwa. Jako argument podają wielkości miast, ich zaludnienie itp. Uważają, że nie bez znaczenia jest budowa w Radomiu lotniska.

Dyskusja nad kotem w worku

Podczas sesji rozgorzała ostra dyskusja na temat samej inicjatywy i treści stanowiska. Marta Michalska-Wilk, przewodnicząca klubu radnych Koalicji Obywatelskiej zauważyła, że stanowisko dotyczy "niby planowanego województwa mazowieckiego". Przypomniała, ze istniał nawet zespół parlamentarny pod przewodnictwem posła Marka Suskiego, który miał zajmować się sprawą. - W ubiegłej kadencji zebrał się raz - wyliczyła. Dodała, że będzie to "dyskusja nad kotem w worku". - Nie znamy projektu ustawy. Czy ktoś ja widział? - pytała. Apelowała do posła Suskiego, aby projekt - jeśli istnieje - udostępnił, bo "są duże wątpliwości". - Poseł Suski odsyła pytających "do jutra", a potem do "kolejnego jutra". Mówi, że to już "niedługo". Co to oznacza? - powtórzyła pytania.

Michalska-Wilk zaproponowała, by w stanowisku znalazło się zdanie, że Radom będzie siedziba wojewody, marszałka województwa i sejmiku wojewódzkiego.

Magdalena Lasota (KO) zwróciła uwagę, że nie istnieją żadne analizy, które wskazywałyby, że taki podział będzie dobry dla Radomia. Pytała, czy ewentualna ustawa będzie procedowana ścieżką poselską. - Dyskutujemy o czymś, czego nikt nie widział. Może pozostali mieszkańcy Mazowsza też chcieliby wypowiedzieć się w tej sprawie? Może trzeba zrobić referendum? - dociekała. Twierdziła, że istnieje szereg innych wątpliwości, choćby takich,  jak rozliczać dotacje unijne i jak dzielić fundusze z przyszłego unijnego budżetu.

- Odłóżmy tę sprawę na po pandemii. To stanowisko nie jest potrzebne, jeśli PiS rzeczywiście chce do podziału doprowadzić - mówił Robert Utkowski (KO). Dodał, że inne miasta - Płock, Siedlce - też są zainteresowane ulokowaniem w nich stolicy województwa. - Co zrobiliście do tej pory? Nikt nie obliczył, że to nam się opłaca, nie ma gwarancji, że Radom będzie stolicą. Będziemy głosować "za", a potem okaże się, że to Płock jest stolicą? - dopytywał.

Nie jesteśmy Mazowszanami

Kazimierz Woźniak (niezależny) zapewniał, że jako lokalny patriota jest "za", ale jako ekonomista zastanawia się, czy wyjdziemy na tym dobrze. Zarzucił Mirosławowi Rejczakowi (PiS), że ten teraz optuje za podziałem, a w 1999 roku nic nie zrobił. Wypomniał seniorowi radomskiej rady, że to jego brat, Jan, był wówczas przewodniczącym sejmowej komisji ds. samorządu terytorialnego i zagłosował za likwidacją województwa radomskiego.

Adam Bocheński (PiS) twierdził, że Radom nie tylko w 1976 roku stał się miastem z wyrokiem, ale i w kolejnych latach. - My nie jesteśmy Mazowszanami, co najwyżej północnymi Małopolanami - wyjaśniał. Twierdził, ze Radom został "sprzedany na rzecz polityki". Miasto miało dostać rekompensatę (m.in. państwową wyższa szkołę zawodową) za utratę statusy wojewódzkiego, ale nic nie dostało. - Na Mazowszu mieszka 5,5 mln ludzi. To chory twór. I wy to blokujecie - zarzucił Koalicji Obywatelskiej.

Radna Katarzyna Pastuszka-Chrobotowicz (PiS) nie zgadzała się z głosami, że nie ma sensu uchwalanie stanowiska. Przypomniała, że podobne (przeciw) podjął już zarząd województwa mazowieckiego i sejmik. - Takie stanowisko będzie dawać mandat parlamentarzystom PiS - mówiła. Podobnie twierdził Łukasz Podlewski, przewodniczący klubu radnych PiS. Mocno akcentował, że lokalizacja urzędów nie jest w tym momencie najważniejsza.

Tylko pełna pula

Do dyskusji włączył się też poseł Konrad Frysztak (PO). Jego zdaniem w sprawie wydzielenia Warszawy z Mazowsza  nie toczą się żadne prace. - Pięć tygodni temu wystąpiłem do Ministerstwa Finansów z pytaniami, na jakim etapie są konsultacje. Do tej pory nie mam odpowiedzi. Powinniśmy dopingować posłów PiS, bo to oni mają narzędzia do zmiany. A Radom jako 220 tysięczne miasto powinien być stolicą województwa - tłumaczył. Zgodził się z propozycją klubu radnych KO, by dopisać do stanowiska zdanie o ulokowaniu urzędów rangi wojewódzkiej w Radomiu, bo tylko marszałek dzieli pieniądze.- Trzeba zadbać o pełną pulę - przekonywał Frysztak.

Najpierw Łukasz Podlewski zwrócił się do radnych KO takimi słowami: - Nie chcecie, nie głosujcie. Przygotujcie swoje stanowisko.Widocznie macie wytyczne od kogoś innego. Po przerwie, którą zarządziła przewodnicząca, zarzucał radnym KO, że myślą tylko o stołkach i jeśli się nie uda, to właśnie dlatego, że uparli się na dopisek o siedzibie stolicy województwa. - Ale jeśli to warunek, to się przychylam. To jednocześnie ukłon w stronę KO, aby ten głos był jednolity -  deklarował. Jednak to nie zakończyło burzy. Przeciwny był Dariusz Wójcik (PiS), który uznał, że tym sposobem skłócimy się z innymi miastami: Płockiem, Ciechanowem. - Dziwię się, że dajemy się wpuszczać w taki kanał. Pogrywacie sobie w kulki - zakończył zdradzając, że "inne były ustalenia na klubie".

W tym momencie Łukasz Podlewski zmienił zdanie, przeprosił swoich kolegów z PiS i poprosił przewodniczącą o przegłosowanie pierwotnej wersji stanowiska. Wtedy klub KO zawnioskował o przerwę.

W głosowaniu radni PiS odrzucili wniosek KO o dopisanie do stanowiska, że Radom ma być siedzibą wszystkich władz województwa.

Ostatecznie głosowano pierwotne stanowisko przedstawione przez PiS. Zostało przyjęte, ale radni Koalicji Obywatelskiej podzielili się: część była za, część się wstrzymała, jedna osoba była przeciw.

Bożena Dobrzyńska

Tak wyglądałby podział Mazowsza

8 września, na najbliższym posiedzeniu Sejmiku Województwa Mazowieckiego  zostanie omówione stanowisko w sprawie zachowania integralności województwa mazowieckiego.

Zdaniem wicemarszałka Wiesława Raboszuka, cel podziału Mazowsza, do którego dąży Prawo i Sprawiedliwość,  jest jeden, czysto polityczny – PiS chce przejąć władzę w największym województwie w kraju. Nie udało mu się tego zrobić w wyniku demokratycznych wyborów, więc chce zastosować drogę na skróty. To bardzo niebezpieczne myślenie. Kierując się żądzą władzy, PiS chce skazać jeden z najlepiej rozwijających się regionów w Europie na stagnację i brak jakiejkolwiek perspektywy rozwoju - twierdzi wicemarszałek.

Podział niezgodny z Konstytucją RP

Analizy prawne wskazują, że zapowiadany podział regionu stoi w sprzeczności z najważniejszym polskim aktem prawa. Na konkretne przepisy Konstytucji RP wskazuje Aneta Gęsiarz-Krasucka, zastępca dyrektora ds. prawnych w Departamencie Organizacji urzędu marszałkowskiego – Podział województwa naruszy szereg norm konstytucyjnych, w tym przede wszystkim artykuł 1 poprzez złamanie nakazu działania na rzecz dobra wspólnego, artykuł 2 poprzez szereg różnych negatywnych konsekwencji dla obywateli, w tym brak wcześniejszych konsultacji społecznych. Projektowane zmiany naruszą także artykuły 2 i 7 Konstytucji w powiązaniu z kodeksem wyborczym. Dojdzie bowiem do przerwania kadencji organów województwa mazowieckiego, i wyboru nowych organów na nową kadencję, ale już nie na kadencję pięcioletnią. Co oznacza, że w pozostałych województwach wszystkie organy będą pełniły pięcioletnią kadencję, podczas gdy w województwie mazowieckim najpierw ta kadencja będzie dwuletnia, a potem trzyletnia. I mamy tu bardzo konkretną nierówność w traktowaniu samorządów. Naruszone zostaną także artykuły 15. i 16. Konstytucji. Podział województwa na dwie jednostki organizacyjne przerwie bowiem istniejące więzi społeczne, gospodarcze i kulturowe – wylicza mecenas Gęsiarz-Krasucka.

Zabraknie miliarda!

Jak wynika z szacunków przygotowanych przez urząd marszałkowski, wyłączenie metropolii warszawskiej, bardzo mocno uderzy pod względem finansowym w tzw. część regionalną. To właśnie stolica i okoliczne powiaty generują największe wpływy do budżetu (aż 87 proc. wpływów z CIT zasilających budżet Mazowsza!), to tu zlokalizowanych jest najwięcej podmiotów gospodarczych (ponad 76 proc.), w związku z czym to właśnie część metropolitarna jest motorem napędowym dla rozwoju Mazowsza, a nie na odwrót. W 2019 roku dochody z Warszawy i okolicznych powiatów wyniosły aż 2 mld zł, a z Mazowsza regionalnego zaledwie 338 mln zł. Tymczasem wydatki z budżetu województwa na zadania realizowane poza częścią metropolitarną wyniosły aż 1,65 mln zł. Oznacza to, że aby utrzymać inwestycje i działalność instytucji kultury, szpitali, szkół oraz stan dróg na tym samym poziomie co obecnie, w budżecie nowego województwa mazowieckiego zabrakłoby prawie 1,3 mld zł.

– Od lat jest tak, że to stolica generuje wpływy, a pozostała część województwa generuje wydatki – podsumowuje Marek Miesztalski, skarbnik województwa mazowieckiego. Jak zauważa – Nawet gdyby województwo stołeczne płaciło „janosikowe”, to te pieniądze nie pójdą tylko na to nowe województwo mazowieckie, tylko na wszystkie biedniejsze regiony. Nie ma zatem takiej siły, aby dało się ten deficyt pokryć. Pod względem ekonomicznym i społecznym forsowana przez PiS zmiana oznacza jedno – wegetację i brak możliwości rozwoju nowego województwa mazowieckiego. Mniejsze wpływy to także obniżenie poziomu życia mieszkańców. Bo zabraknie pieniędzy na wszystko – podkreśla skarbnik Mazowsza.

Mazowsze bez wsparcia unijnego?

Jednym z argumentów, na które powołują się poparcia rządzący szukając dla swojego pomysłu ma być wzrost środków unijnych dla Mazowsza regionalnego w ramach nowej perspektywy finansowej. Niestety ten argument, jak zauważa dyrektor Departamentu Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich w urzędzie marszałkowskim Marcin Wajda stracił rację bytu 1 stycznia 2018 r. – Od tego momentu Unia Europejska nie widzi dzieląc pieniądze unijne jednego bogatego województwa, tylko dwa osobne obszary – Mazowsze regionalne, który klasyfikuje jako region słabiej rozwinięty i stołeczny ten lepiej rozwinięty. Dzięki temu Mazowsze regionalne dostaje takie samo wsparcie, jak wszystkie inne regiony słabiej rozwinięte.

Od podziału nie przybędzie ani eurocenta

Ponadto, o czym informował premier Mateusz Morawiecki, podział pieniędzy na lata 2021-2027 jest już ustalony na poziomie Rady Europejskiej. W związku z czym po ewentualnym podzieleniu województwa, Mazowsze regionalne nie dostanie ani eurocenta więcej z budżetu europejskiego. Skutkiem podziału mogą być natomiast opóźnienia, a nawet wstrzymanie programowania środków unijnych, co zauważa dyrektor Marcin Wajda. – Przygotowania do nowej perspektywy są już bardzo zaawansowane. Zatrzymanie tego procesu i rozpoczęcie go od nowa oznacza bardzo duże, nawet kilkuletnie opóźnienia. Przestaną obowiązywać opracowane do tej pory dokumenty i ustalenia wynegocjowane z Komisją Europejską. Zmiana granic administracyjnych spowoduje konieczność wyrzucenia do kosza strategii i dokumentów planistycznych. Zachwiane będą struktury odpowiadające za wdrażanie środków unijnych na Mazowszu - tłumaczy.

Dzięki dochodom Warszawy, Mazowsze pomaga mniejszym samorządom

Od wielu lat samorząd Mazowsza przeznacza gros środków z budżetu na wsparcie mazowieckich gmin i powiatów. Tylko w ubiegłym roku ponad 110 mln zł zostało przeznaczonych na aktywizacje sołectw, działkowców, rozwój bazy sportowej, ochronę powietrza czy modernizację pracowni szkolnych. Zaledwie 25 proc. tych środków skierowanych zostało do beneficjentów ze stolicy i okolicznych powiatów, a pozostałych 75 proc. wsparło rozwój pozostałej części Mazowsza.

Konsekwencje negatywne?

Urząd marszałkowski przygotował materiał, w którym wskazuje na wybrane konsekwencje podziału Mazowsza. Są one negatywne.

Oto one:

Gdzie stolica nowego województwa mazowieckiego? Pod względem liczby ludności – największym miastem Mazowsza byłby Radom. Jeśli jednak spojrzymy na wpływy CIT zasilające budżet Mazowsza – to pierwszeństwo miałby Płock, który w 2018 r. zasilił budżet Mazowsza kwotą 93 mln zł z tytułu CIT, tymczasem Radom – zaledwie 24 mln zł.

Odległość do urzędu. Obecnie, by załatwić sprawę mieszkańcy zarówno krańców północnych, wschodnich, południowych czy zachodnich mają mniej więcej taką samą odległość do pokonania, by dotrzeć do głównej siedziby urzędu. Bez względu na to czy stolicą nowego województwa byłby Radom, Płock czy Siedlce dojazd z niektórych części nowego województwa wydłuży się dwukrotnie. Dwa województwa to podwójna administracja – dwa urzędy wojewódzkie, dwa urzędy marszałkowskie, dwa sejmiki, podwójny zestaw podległych wojewodzie i marszałkowi służb, takich jak inspekcja transportu drogowego, straż pożarna, inspekcja handlowa, sanitarna, służby weterynaryjne, inspekcja ochrony środowiska. Kto za to zapłaci? Oczywiście mieszkańcy – Warszawy i Mazowsza.

Przy ewentualnym podziale administracyjnym, podzielić należałoby nie tylko zadania i dochody, ale również i zadłużenie. Jeśli dług województwa, który obecnie wynosi ok. 800 mln zł, podzielimy proporcjonalnie do wielkości poszczególnych „nowych” województw, to 86 proc. spadnie na województwo regionalne, a tylko 14 proc. na bogate województwo warszawskie.

Wszystkie badania, dokumenty strategiczne oraz planistyczne analizy problemów społecznych, gospodarczych, zdrowotnych czy infrastrukturalnych zdezaktualizują się. Tymczasem są one niezbędne m.in. do pozyskiwania i wykorzystywania środków unijnych. Ucierpią na tym mieszkańcy, przedsiębiorcy i samorządy.

Nowe województwa to nowe plany gospodarki odpadami! Po ewentualnym podziale każde z województw musiałoby funkcjonować bez aktualnych planów. W praktyce mogłyby się pojawić problemy z odbiorem i składowaniem odpadów.

Podział Mazowsza to pogłębienie wykluczenia społecznego na skutek zróżnicowanej dostępności do edukacji. Ośrodki akademickie i najlepsze szkoły mają swoją siedzibę w metropolii warszawskiej. Zdolna młodzież, chcąca uczyć się w najlepszych warszawskich liceach, musiałaby aplikować do szkół w innym województwie.

Podział Mazowsza to ograniczona możliwość kształcenia specjalistycznego. Stolica to nie tylko siła napędowa dla reszty województwa. To właśnie tu zlokalizowane są  główne ośrodki badawcze i naukowe. Podział administracyjny odbije się negatywnie na osobach kończących np. studia medyczne, a chcących odbyć staż medyczny w szpitalach wysokospecjalistycznych. Wyodrębnienie nowego województwa spowoduje konieczność powołania dodatkowej izby lekarskiej w regionie. Co to oznacza dla młodych lekarzy? Osoby kończące studia medyczne w stolicy, a mieszkające poza nią, nie będą mogły odbywać staży w szpitalach klinicznych i specjalistycznych znajdujących się na terenie województwa stołecznego. W praktyce stracą przede wszystkim mieszkańcy.

Podział Mazowsza to ograniczenie dostępu do specjalistycznej pomocy medycznej dla mieszkańców regionu. Na terenie obecnego województwa mazowieckiego funkcjonuje 26 podmiotów leczniczych samorządu województwa (szpitale, stacje pogotowia ratunkowego). 14 z nich zlokalizowanych jest w metropolii warszawskiej, a kolejnych 12 poza nią. O ile poza stolicą, większość pacjentów to mieszkańcy ich najbliższych okolic, o tyle z pomocy placówek stołecznych korzysta duża część pacjentów pochodzących z całego Mazowsza. Większość placówek zlokalizowanych na terenie Warszawy to szpitale wysokospecjalistyczne o charakterze regionalnym, a nie lokalnym. Jedyny na Mazowszu szpital zajmujący się leczeniem chorób płuc i gruźlicy znajduje się w Otwocku, a jedyny zakaźny – w Warszawie. Kolejny przykład to szpitale dziecięce, które zlokalizowane są albo w stolicy, albo w jej okolicy. Poza aglomeracją warszawską są tylko dwie placówki leczenia psychiatrycznego – w Radomiu i w Gostyninie-Zalesiu. Pozostałe mieszczą się w Warszawie i jej najbliższej okolicy. Wśród nich jest placówka dedykowana dzieciom i młodzieży – Mazowieckie Centrum Neuropsychiatrii w Zagórzu k/Warszawy. Mieszkańcy regionu, aby skorzystać z wielu specjalistycznych szpitali, będą zmuszeni jechać do innego województwa, bo w ich regionie nie będzie takiej placówki. Nowe województwo mazowieckie przy zaledwie 13 proc. obecnych dochodów regionu nie będzie w stanie realizować inwestycji, wyposażać szpitali w nowoczesny sprzęt czy też wspierać placówki w zakresie pokrywania kosztów bieżącego funkcjonowania. Biorąc pod uwagę zasady finansowania szpitali przez NFZ, stołeczne placówki, przyjmując pacjentów z nowo powstałego województwa mazowieckiego, narażone będą na większe straty.

Podział Mazowsza to ograniczenie lub likwidacja połączeń kolejowych. Głównym organizatorem przewozów kolejowych na terenie Mazowsza jest spółka samorządu województwa – Koleje Mazowieckie. Najbardziej rentowne są połączenia realizowane na terenie aglomeracji warszawskiej. To tu z usług KM korzysta najwięcej pasażerów, a co za tym idzie generowane są najwyższe wpływy ze sprzedaży biletów. Zmiana granic administracyjnych będzie wymagała podziału spółki na dwa odrębne podmioty. Nowe województwo mazowieckie będzie realizowało połączenia na liniach deficytowych i wymagających największego dofinansowania. Jak wynika z opracowania prof. Pawła Swianiewicza średnia rentowność KM w obrębie warszawskim wyniosłaby 99 proc., a w województwie regionalnym zaledwie – 38 proc. W praktyce oznaczać będzie konieczność likwidacji połączeń poza aglomeracją warszawską. Kolejną kwestią jest spłata zobowiązań kredytowych zaciągniętych przez spółkę. Koleje Mazowieckie realizują obecnie bardzo duże projekty inwestycyjne związane z zakupem taboru, budową infrastruktury. Większość odbywa się przy udziale środków unijnych. Podział spółki może spowodować natychmiastowy obowiązek spłaty zaciągniętych zobowiązań, ale także utratę przyznanego dofinansowania.

kat, bdb

Adam Struzik mówi kategoryczne "nie"

Politycy PiS postulowali wyłączenie Warszawy z Mazowsza już cztery lata temu

Pieniądze dostanie m.in. skansen

Adam Struzik opowiada się za statystycznym podziałem Mazowsza

W kontrakcie jest zapis o wydzieleniu Warszawy z Mazowsza