fot. Łukasz Wójcik/UM Radom

Zgodnie z obowiązującymi od kilku lat przepisami rada udziela prezydentowi (burmistrzowi, wójtowi) wotum zaufania na podstawie przedstawionego przez niego raportu o stanie miasta, a potem na postawie sprawozdania finansowego absolutorium za wykonanie budżetu za miniony rok. W gruncie rzeczy jest to problematyka bardzo zbliżona, a często nawet tożsama. Mimo to i prezentacja danych, i dyskusja odbywa się za każdym razem oddzielnie.

Co w raporcie o stanie miasta?

Na początku prezydent Radosław Witkowski przedstawił raport o stanie miasta. W skrócie, bo dokument przygotowany przez pracowników urzędu miejskiego (dyrektorzy wydziałów, kierownicy i prezesi miejskich spółek byli obecni na sali) liczy aż 350 stron. Prezydent poinformował, że dochód miasta w ub. roku wyniósł 1 mld 900 mln zł, a wydatki bieżące 1 mld 800 tys. zł. Z przykrością stwierdził, że subwencja rządowa na edukację pokrywa tylko 27 proc. wydatków na tę ważną dziedzinę funkcjonowania samorządu. Zwrócił uwagę na to, jak dużo wydarzeń kulturalnych odbywa się w Radomiu, co przekłada się na to, że Radom staje się "stolicą kulturalną południowego Mazowsza". Podkreślał po oddaniu budującego się żłobka na Michałowie, w tych placówkach będzie aż 530 miejsc dla najmłodszych dzieci. Mówił też o rozbudowie SOR-u w Radomskim Szpitalu Specjalistycznym, budowie mieszkań na wynajem (blok z 90 mieszkaniami niebawem będzie gotowy).

Wymienił też inwestycje - wiadukt w ul. Żeromskiego, trasę NS, trybuny stadionu piłkarskiego - które były realizowane w ubiegłym roku, a finał prac przy nich nastąpi w roku bieżącym.

Ile i na co?

Wydatki budżetowe wyniosły w zeszłym roku 2 mld 166 mln zł. Najwięcej pieniędzy – ponad 921 mln złotych – pochłonęła oświata. To 42 proc. ogółu wydatków. Na inwestycje w 2024 r. miasto przeznaczyło ponad 340 mln zł co stanowi 18,6 proc. wszystkich wydatków. – Był to wprawdzie trudny rok, ponieważ obowiązywały jeszcze stare zasady finansowania samorządów i musieliśmy się zmagać ze skutkami Polskiego Ładu, ale jednocześnie był to czas wielu oczekiwanych przez mieszkańców zmian. Największe inwestycje realizowane w 2024 r. to dobiegająca końca przebudowa wiaduktu łączącego ul. Żeromskiego i Lubelską, trzeci etap budowy trasy N-S, przebudowa ul. Wolanowskiej, a także budowa bloku z mieszkaniami na wynajem u zbiegu ulic Piastowskiej i Łokietka, budowa nowego żłobka na Michałowie na 220 miejsc, budowa Szpitalnego Oddziału Ratunkowego w Radomskim Szpitalu Specjalistycznym oraz budowa wschodniej i zachodniej trybuny na stadionie przy ul. Struga – wyliczał prezydent Radosław Witkowski.

W 2024 r. miasto kontynuowało też realizację Radomskiego Programu Drogowego i Chodnikowego. Inwestowało też w poprawę warunków w jakich funkcjonują radomskie placówki oświatowe. M.in. w PSP nr 7 powstało nowe, a w PSP nr 17 zostało zmodernizowane istniejące boisko. X Liceum Ogólnokształcące wzbogaciło się salę do gimnastyki korekcyjnej, zespół szkół przy ul. Lipskiej został rozbudowany, a w Zespole Szkół Budowlanych powstało Branżowe Centrum Umiejętności.

Ci chwalą, ci ganią

Przebieg dyskusji był w zasadzie do przewidzenia: radni Samorządowego Paktu Radosława Witkowskiego (czyli PO, PSL, Polski 2050, Nowej Lewicy) chwalili prezydenta i jego decyzje oraz sposób zarządzania finansami, a radni PiS - krytykowali. Dyskusja była bardzo długa, bo podczas debaty nad raportem o stanie miasta podczas zabierania głosu nie obowiązywały limity czasowe. W ten sposób radny Kazimierz Woźniak mówił przez 19 minut.

Radni Prawa i Sprawiedliwości tak, jak za każdym razem, wypominali prezydentowi zadłużenie miasta (obecnie wynosi ono 1 mld 200 mln zł) i to, że radomian jest coraz mniej. - Degradujemy się jako miasto - oceniał Artur Standowicz, przewodniczący klubu radnych PiS.  Jako powód podał podwyżki, jakie - zwrócił się do prezydenta - "zafundował pan mieszkańcom" - fatalny nadzór nad inwestycjami (aneksy). - Obiecaliście mieszkańcom, ale cóż szkodzi obiecać - przywołał znane już dobrze powiedzenie polityka Platformy Obywatelskiej. Standowicz zarzucił prezydentowi, że odbywa się na sesji "żenujący spektakl buty i arogancji". - Nie ma pan pomysłu, jak zatrzymać młodych ludzi w Radomiu  - zarzucił.  

Magdalena Lasota (KO) zwracała uwagę, że zadłużenie miasta "przechodzi", czyli inaczej mówiąc jest "rolowane" z kadencji na kadencję, bez względu na to, jakie ugrupowanie jest u władzy. - Tak to kiedyś wymyślono i obowiązuje do dzisiaj - wyjaśniała. Szef klubu radnych samorządowego paktu Dawid Ruszczyk mówił natomiast o przyczynach problemów, jakie wystąpiły jeszcze w 2024 r. To - jego zdaniem - skutki pandemii COVID, wojna w Ukrainie (niezależne czynniki) i konsekwencje Polskiego Ładu. - To w wyniku zmian w ordynacji podatkowej samorządy przeżywały kryzys finansów - przypomniał.

W obu głosowaniach radni Paktu byli za przyjęciem uchwały (13 głosów), radni PiS przeciw (8 głosów), a Dariusz Wójcik i Aurelia Michałowska wstrzymali się od głosu.

Bożena Dobrzyńska

Zdjęcia: Łukasz Wójcik/UM Radom

Prezydent uzyskał wotum zaufania i absolutorium (fot. Anna Wróblewska/UM Radom)

W tej kadencji koalicja (Radomski Pakt Samorządowy Radosława Witkowskiego) wspierająca prezydenta, w której skład wchodzą radni PO, Nowoczesnej, PSL i Polski 2050 i Stowarzyszenia Bezpartyjni Radomianie oraz Lewicy ma przewagę. Najpierw była minimalna - 1 głos - ale szybko okazało się, że dwie osoby z PiS: Aurelia Michałowska i Dariusz Wójcik, wystąpili z tego klubu i głosują nie zawsze tak, jak ich dotychczasowi koledzy.

Wotum zaufania dla prezydenta to stosunkowo nowa "instytucja", bo jego udzielenie praktycznie wiąże się z absolutorium; przy omawianiu obu projektów uchwał padają na ogół te same argumenty. Tak samo było i dzisiaj; najpierw prezydent Witkowski i jego współpracownicy przedstawili "Raport o stanie miasta", potem była dyskusja i głosowanie.

Prezydent: straciliśmy 150 mln zł

Zabierając głos jako pierwszy prezydent przypomniał, że w ostatnim roku samorząd radomski borykał się z różnymi problemami. Wiele z nich było konsekwencją wprowadzenia przez rząd Mateusza Morawieckiego Polskiego Ładu, czyli systemu podatkowego, który zabrał miastom i gminom setki milionów zł, a przekazywane z centrali pieniądze nie rekompensowały tego ubytku. - Nasze miasto zostało pozbawione w ten sposób w ciągu czterech ostatnich lat ogromnej kwoty 150 ml zł - przypomniał Witkowski. Dodał, podobnie jak potem wiceprezydent Katarzyna Kalinowska, że te środki mogłyby pójść na rozwój albo na spłatę długu miasta.

Zarówno Witkowski, jak i Kalinowska mówili też, że ponad 40 proc. pieniędzy z kasy miasta idzie na funkcjonowanie edukacji, bo rząd przekazuje na ten za mało pieniędzy. - A to edukacja stymuluje rozwój lokalny, dlatego przy podejmowaniu wszystkich decyzji jej dotyczących powinno być porozumienie tak, aby edukacja była poza sporem politycznym, bo to służy wszystkim - przekonywała wiceprezydent.

Mniejsze i większe

Mimo wielu trudności w 2023 r. w Radomiu zrealizowano (albo są w trakcie realizacji) wiele mniejszych i większych inwestycji. To m.in. budynek wielorodzinny  na ul. Piastowskiej, mała architektura  na Osiedlu nad Potokiem w pobliżu zbiornika wodnego, plac zabaw przy PSP 4, boisko przy Zespole Szkół Zawodowych im. Hubala (BO), sala korekcyjna w X LO, platforma dla niepełnosprawnych przy bibliotece,  trasa NS, wiadukt w ul. Żeromskiego, przebudowa ulic: Piwnej, Zgodnej, kontynuacja radomskiego Programu Drogowego, wreszcie dwa branżowe centra umiejętności.

Katarzyna Kalinowska przypomniała o zainwestowaniu w strefę ekonomiczną na Wincentowie, gdzie lokują się przedsiębiorcy i tylko 15 proc. miejsca jest dotąd niezagospodarowane, a także o zakupach nowych autobusów przez MPK.

Rzetelny, czy nierzetelny?

W czasie dyskusji radny Robert Utkowski (koalicja) podkreślał, że zaprezentowany przez prezydenta raport jest rzetelny  i szczegółowy i rzeczywiście - jak mówił - mimo to, miasto radzi sobie dobrze, i rozwija się. - Na podstawie tego raportu powinniśmy udzielić prezydentowi wotum zaufania - twierdził. Ale trzeba też - dodał - zwrócić uwagę na niepokojące trendy, w tym wyludniania się Radomia, założenie więcej Niebieskich Kart, mniej dzieci objętych dożywianiem i więcej - seniorów. - Wzrosła pomoc dla bezdomnych, ilość wydanych karta dla osób z niepełnosprawnością, więcej dzieci jest w pieczy zastępczej - wymieniał. Jego zdaniem to podstawa do głębszej analizy i wyciągnięcia wniosków.

Piotr Szprendałowicz (koalicja) zaznaczył, że raport powinien być szerzej znany i "wykorzystywany".  - Prezydent zrealizował zadania gminy na miarę możliwości dobrze. Chcielibyśmy wprawdzie więcej, ale  były ograniczenia - przypomniał. - Mnie cieszy nowy stadion, Radomski Program Drogowy, rozwój komunikacji miejskiej, aktywizowanie mieszkańców w takich dziedzinach jak kultura, sport, Budżet Obywatelski - wymieniał, gratulując jednocześnie prezydentowi.

Artur Standowicz, przewodniczący klubu radnych PiS zakwestionował rzetelność raportu, a jako pierwszy przykład wskazał, że dokument, jeśli chodzi o liczbę mieszkańców Radomia, pokazuje dane na połowę 23 roku, na dodatek są to inne wyliczenia, niż podaje GUS.. Tu spotkał się z repliką prezydenta, że liczby GUS-owskie są niemiarodajne, bo nie uwzględniają tego, że np. znikł już obowiązek meldunkowy dla ludności.

Zdaniem Standowicza nie ma się czym chwalić. - Ubytek 20 tys. mieszkańców to stan postępującej degradacji. Ile więcej mielibyśmy pieniędzy, gdyby liczba mieszkańców nie spadała? - pytał retorycznie. Zarzucił, że w raporcie nie ma informacji o ogromnym, 1-miliardowym jak twierdził zadłużeniu miasta. - Ogranicza to możliwości rozwojowe. Jest bałagan w finansach i inwestycjach. Prezydent po raz trzeci obiecuje wyprowadzenie ludzi z błota, mam nadzieję, że wreszcie to będzie zrealizowane - mówił. Radny podsumował rok 2023 tak: - To pokaz indolencji, niedasizmu.

Jak krawiec kraje?

Wioletta Kotkowska (koalicja) zarzuciła radnym PiS, że mieli duży wpływ na to, by poprawić sytuację finansową miasta. - Nie udało się. Połowa długu to dług pana kolegi - zwróciła się do Standowicza. Mówiła też, że "koledzy z pana rządu doprowadzili samorządy, w tym i Radom do takiej sytuacji. - Za Kosztowniaka dług nikomu nie przeszkadzał - podkreślała.

Radny Kazimierz Woźniak (Bezpartyjni Radomianie) powołał się na porzekadło:"tak krawiec kraje, jak mu materii staje. - Możemy się zastanawiać, czy faktycznie kroimy tę materię prawidłowo, czy realizujemy cele służące mieszkańcom. Potrzebne są mocne finans, ale jak one takie mają być, skoro dokładamy do oświaty, służby zdrowia? Jak prowadzić politykę gospodarczą, skoro zabrano nam 50 proc. z podatku PIT.  Zabrano nam samodzielność w podejmowaniu decyzji - uważa Woźniak.

Radny zwrócił też uwagę, że gdyby wcześniej radni PiS zgadzali się na kilkuzłotowe podwyżki np. wywozu odpadów, to dziś nie trzeba by było - jak ostatnio - wprowadzać dużych podwyżek.

W głosowaniu nad wotum zaufania dla prezydenta wzięło udział 22 radnych. 13 (koalicja) opowiedziało się za udzieleniem Radosławowi Witkowskiemu wotum zaufania za rok 2023, 8 (PiS) było przeciw, a 1 radna - Aurelia Michałowska (niezrzeszona) wstrzymała się od  głosu,

Realizacja budżetu

Podobna dyskusja przebiegała nad projektem uchwały w sprawie udzielenia prezydentowi Witkowskiemu absolutorium za ubiegły rok.

W 2023 r. dochody miasta wyniosły ponad 1 mld 525 mln złotych, a wydatki ponad 1 mld 617 mld zł. Najwięcej pieniędzy pochłonęły wydatki na oświatę. Łącznie była to kwota 720 mln zł, z czego prawie 220 mln zł, z powodu niewystarczającej subwencji oświatowej, miasto musiało dołożyć z własnego budżetu. Na inwestycje w 2023 roku wydano ponad 144 mln zł. Największe wydatki majątkowe to dokapitalizowanie spółki MOSiR, w tym budowa Radomskiego Centrum Sportu, nabycie nakładów poniesionych na budowę cywilnego portu lotniczego czy utworzenie Branżowego Centrum Umiejętności. Wśród ważnych dla miasta inwestycji znalazły się również patrz wyżej

Radosław Witkowski: - Mówiliśmy, że będzie to budżet kryzysu, inflacji i drożyzny.

Radni PiS w obronie mieszkańców

Kontrujące wystąpienie miał Artur Standowicz. - Pomijacie to, że do Radomia trafiło ponad 300 mln zł na inwestycje. To wszystko nie spina się panu - może nie potrafi pan zarządzać i finansami i inwestycjami? - zarzucił Witkowskiemu. - Od lipca czekają nas podwyżki i nie wierzę, że zostaną zrekompensowane. Nie da się wszystkiego zwalić na radnych PiS , oni zawsze stoją w obronie mieszkańców - zapewniał były kandydat na prezydenta Radomia.

Wielu radnych koalicji przypominało, że udzielanie absolutorium to przede wszystkim sprawozdanie z wykonania budżetu za rok 2023, a do tego zastrzeżeń nie miała komisja rewizyjna rady i Regionalna Izba Obrachunkowa. Wioletta Kotkowska powiedziała wprost: absolutorium to stwierdzenie poprawności w rachunkowości. - Zdegradowaliście ten kraj i nasz radomski samorząd, a teraz żądacie cudów. W spółkach skarbu państwa są nieprawidłowości, afery, nie - aferki. A wy mówicie że nic się nie stało i wszystko zapomnieliście? Prezydent przedstawił przerażające dane, jak samorząd ucierpiał. Macie zakorzeniony mechanizm wyparcia i taka prezentacja do was nie trafia - podsumowała.

Wynik głosowania nad absolutorium był taki sam, jak nad wotum zaufania.

Bożena Dobrzyńska

fot. rada Miejska Radom

Po około pięciu godzinach wzajemnych przepychanek, radni zagłosowali nad udzieleniem wotum zaufania dla prezydenta. Wynik: 12:12, czyli remisowy. Za głosowało 11 osób z KO i radny niezależny, przeciw również 12, czyli radni PiS. Taki rezultat oznacza, że prezydent Witkowski wotum nie otrzymał. Pozwala to - czwarty raz z rzędu - na zorganizowanie referendum w sprawie odwołania Radosława Witkowskiego, ale nic takiego dotychczas się nie stało. Na zakończenie omawiania tego punktu obrad prezydent nazwał więc radnych PiS tchórzami i wzywał, by taki plebiscyt przeprowadzić.

Taki sam wynik przyniosło głosowanie w sprawie przyjęcia sprawozdania finansowego za rok ubiegły oraz za wykonanie budżetu Radomia za 2022 r., a także udzielenia absolutorium prezydentowi.

Miasto dopłaca

Raport, to zgodnie ze stosunkowo nowymi przepisami, wstęp do głosowania nad wotum zaufania, które jest również nowym narzędziem w ocenie pracy samorządowców. Dokument przygotowany przez prezydenta Witkowskiego przedstawiony podczas dzisiejszej sesji radnym, liczy 300 stron. Najważniejsze kwestie, zgodnie z przypisanymi im zadaniami, zaprezentowali wiceprezydenci Radomia.

Katarzyna Kalinowska zwróciła uwagę, że w 2022 r. miasto było mocno niedofinansowane z budżetu centralnego. - Od kilku lat do samych tylko wynagrodzeń pracowników edukacji trzeba dokładać. Subwencja pokrywa tylko 65 proc. wydatków. wszem, kwota subwencji, rośnie, ale rosną też zadania. Luka każdego roku poszerza się. W 2022 r. dołożyliśmy do systemu oświaty z kasy Radomia 193 mln zł - wyliczała wiceprezydent Kalinowska.

Zwróciła też uwagę, że to rząd powinien zagwarantować finanse na edukację. - Od ośmiu lat ze strony rządzących mamy podważanie autorytetu i deprecjonowanie zawodu nauczyciela, plus ideologizowanie szkoły - co się na szczęście nie udało - mówiła Kalinowska.

Wiceprezydent podała też inny przykład traktowania radomskiego samorządu przez PiS-owską władzę. - Próbowaliśmy pozyskać na 80 mln na rozwój strefy inwestycyjnej na Wośnikach. Niestety, bez skutku, ale Stalowa Wola na podobny projekt dostała 450 mln zł - podała.

Inwestycje bliskie radomianom

Wiceprezydent Mateusz Tyczyński również podkreślał, że nie był to rok łatwy. - Musieliśmy sprawdzić stabilność układu finansowego. Było duże zamieszanie na rynku inwestycyjnym. Sami wydaliśmy na nie 115 mln zł. Były to inwestycje mniejsze, ale bliskie radomianom. Wiadukt i trasa NS musiały poczekać, może to i dobrze, bo niestabilność finansowa mogła się na nich odbić. Realizowaliśmy ulice  w ramach radomskiego Programu Drogowego (2 mln zł), a w ramach tzw. czynówek Cichą i Wiertniczą - wymieniał wiceprezydent. Przypomniał o nowych terenach zielonych na os. XV-lecia, boiskach sportowych przy szkołach (będą służyć wszystkim). Powstał zupełnie nowy żłobek (ponad 8 mln) i przedszkole (plus poradnia - 6 mln zł).

Mateusz Tyczyński ubolewał jednocześnie, ze miasto wydało na kulturę tylko 1, 8 proc. budżetu na kulturę. - To połowa tego, ile wydają inne, dobrze finansowane miasta. Ale udało się nam utrzymać poziom: Festiwal Gombrowiczowski, Nagroda Literacka im. Gombrowicza, uliczny festiwal artystów, obchody Czerwca '76 zaznaczył Tyczyński.

Marta Michalska-Wilk zapewniała, że Radom to miasto przyjazne, "w którym dobrze się żyje" i "które odpowiada na wiele potrzeb mieszkańców". - Takich wydarzeń organizowanych z myślą o radomianach było wiele: bal seniora, w którym uczestniczyło tysiąc osób (koszt - 120 tys.), przegląd twórczości artystycznej seniorów, taniec pod gwiazdami na Borkach , zajęcia w centrum Aktywności Seniorów przy ul. Traugutta - mówiła wiceprezydent.

Michalska-Wilk cieszy się, że dzięki miejskiemu programowi in vitro wkrótce na świat przyjdzie ośmioro małych radomian, a wkrótce kolejne, zaś do projektu zakwalifikowało się 21 par zakwalifikowano.

Miasto inwestowało również w Radomski Szpital Specjalistyczny, gdzie pojawił się nowy sprzęt i remontowano oddziały. Uruchomione zostało wreszcie po covidowym czasie Centrum Rehabilitacji. Pogotowie zakupiło sprzęt i nowe ambulanse.

Polityczne klapki i gumowy młotek

Przed dyskusją - jak się okazało niezwykle emocjonującą - głos zabrała Wioletta Kotkowska, przewodnicząca klubu radnych KO w radzie. Skupiła się na tym, że zmiany w polski systemie podatkowym spowodowały, że radomski samorząd stracił z tytułu PIT przeszło 33 mln zł.- Inflacja, wzrost cen - wszystko nas to wiele kosztowało. Radni PiS destrukcyjnie sprzeciwiali się podwyżkom cen, np. za wywóz śmieci. Spowodowało to braki w budżecie w wysokości ponad 14 mln zł. To działanie na szkodę miasta - stwierdziła. Dodała, że do tego dochodzi wzrost stóp procentowych, a w konsekwencji wzrost - obsługi kredytów i pożyczek zaciągniętych przez gminę, niewystarczająca subwencja oświatowa. - Zadłużenie szpitala wynika ze wzrost wynagrodzeń i cen - tłumaczyła, radząc radnym PiS, by "zdjęli polityczne klapki z oczu" i dostrzegli to wszystko.

Podczas dyskusji Dariusz Wójcik (PiS)zapewniał, że szanuje prezydenta Witkowskiego, bo został wybrany przez radomian w demokratycznych wyborach. Ale dlaczego mówił pan w wywiadzie radiowym, że opinie radnych PiS pana nie interesują? Że Wójcik i Podlewski nie chcą, by RCS powstało? Czy mówienie o błędach, to działanie na szkodę miasta? Pan odpowiada za nominacje na kilku stanowiskach kierowniczych. Powołał pan tych Dyzmów, Czerepachów, nieudaczników. Czy pan uważa, że proces budowy przebiega prawidłowo? Co z Wolanowską, Warszawską, wiaduktem. Co z fontannami - to teraz śmierdząca sadzawka. Co z niezrealizowanymi zadaniami z Budżetu Obywatelskiego? - pytał Wójcik. I powtórzył: nie jest pan zainteresowany stanowiskiem radnych PiS? Ja oceniam całokształt - wyjaśnił. I zamilkł na dłuższą chwilę. - Kiepsko to wygląda, dostałem od mieszkańca - on wszystkich uważa za złodziei - ten gumowy młotek. Niech pan klepnie tych Dyzmów, Czerepachów w głowę - prosił radny, zapewniając, że nie jest to nawoływanie do przemocy. -  To symboliczny młotek - zapewnił Wójcik.

Radny Robert Utkowski (KO) skomentował od razu: - Najlepsza była część - środkowa. Gdy pan milczał - ocenił. Podobnie "odpowiedział" Jarosław Rabendzie. - Zacytuję pana w całości - mówił i zamilkł.

Studzienka jako obraz miasta

Dawid Ruszczyk (KO) ocenił, że sesja zaczęła się kabaretowo, od młotka. - To też pokazuje stan naszego miasta - podkreślił. Stwierdził, że oceniając pracę prezydenta trzeba brać pod uwagę covid, wojnę, reformę podatkową. - Musimy szukać pieniędzy, które nam zabrano. Zależy nam na tym, by poprawiać komfort życia mieszkańców. Czasem musimy podejmować mało popularne decyzje, ale nie można mieć ciastka i zjeść ciastka. Pomimo tych nieszczęść jesteśmy w stanie standard miasta poprawiać - na tyle ile nas stać - mówił. Apelował, by "rząd nam po prostu nie przeszkadzał".

Przewodnicząca rady Kinga Bogusz (PiS) przypomniała, że od początku głosuje przeciwko udzieleniu Witkowskiemu wotum zaufania. - Ale nie dlatego że chcę  prezydenta odwołać, ale dlatego, bo mu nie ufam. Odwołać prezydenta mogą mieszkańcy - tłumaczyła. Zarzuciła władzom miasta, że nie starają się o pozyskanie funduszy zewnętrznych, choćby u marszałka województwa, np. na schronisko dla bezdomnych zwierząt, ogródki działkowe. Twierdziła, że w Radomiu powstają duże inwestycje centralne: lotnisko, siedziba PSE, nowa serwerownia MF, planowana rozbudowa FB.

Radny Podlewski zaprezentował filmik nagrany na budowie RCS, na którym widać wodę w studzience z kablami. Miała to być - według radnego - studzienka wykonana przez Wodociągi w ramach drenażu terenu. W rzeczywistości była to studzienka telekomunikacyjna, w których - tłumaczono - woda nie jest niczym nadzwyczajnym. A Wójcik stwierdził: - Kwestia zaufania jest w tej studzience. W efekcie Jarosław Rabenda dopytywał: ta studzienka to jest naprawdę stan inwestycji w Radomiu?

Z młotkiem pod kancelarię premiera?

Ogromne emocje wzbudziła wypowiedź Katarzyny Pastuszki-Chrobotowicz (PiS), która powiedziała, że nie ocenia prezydenta jako dobrego gospodarza. -  Chcę prezydenta, który zakasuje rękawy i pracuje, a nie narzeka na rząd. Chcę takiego, który zabiega o środki - zapewniała.

Wioletta Kotkowska uznała to za hipokryzję. - Uprzejmie proście, będzie wam dane? Nie musielibyśmy prosić, sami dalibyśmy sobie radę - zapewniała.

Pastuszce-Chrobotowicz odpowiedziała też wiceprezydent Kalinowska. - Owszem, warto prosić, zabiegać. Ale czy nie można stworzyć dobrych reguł, jasnych kryteriów przyznawania środków. A nie - ciemna, mętna woda. Mamy jeździć, załatwiać? Mogliście zgodzić się na dodatkowe dochody. Żeby się ubiegać o pieniądze zewnętrzne, trzeba najpierw wyłożyć własne - przypomniała. I dodała: pani Bogusz nie nie ufa prezydentowi? Ale mieszkańcy ufają.

- Tak, jeździłabym od ministerstwa do ministerstwa, nie mam takiego problemu, proszę z nas nie kpić. Też zostaliśmy wybrani przez mieszkańców - odpowiedziała Pastuszka-Chrobotowicz.

Jarosław Rabenda pytał: - Czy prezydent ma wziąć ten plastikowy młotek i lecieć pod KPRM, jak już zakasze te rękawy? Ma szukać znajomości, tworzyć mafijne struktury, jak w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju, o których mówił poseł Żalek?

do Wójcika - zaimponował by mi pan  - całości chciałbym pana zacytować - milczy

Podsumowując dyskusję prezydent Witkowski odwołał się do wczorajszych obchodów rocznicy Radomskiego Czerwca '76 r. - Prowadzący dyrektor w Ministerstwie Obrony Narodowej powiedział, że wita "władze samorządowe z wicewojewodą". Tak wygląda rzeczywistość - zaznaczył. - Mam nadzieję, że po wyborach zmieni się filozofia traktowania samorządowców; do kogo mamy biegać, kogo prosić? Nie mamy powodów, by czekać, aż poseł Suski przyjedzie z plastikiem i nam go wręczy. Wybory powinny przywrócić dobry model finansowa samorządów - mówił prezydent, za co dostał brawa od radnych KO. Radnym Prawa i Sprawiedliwości zarzucił: Głosujecie czwarty raz rzędu przeciwko udzieleniu wotum zaufania. Mmieliście okazję, przeprowadzić referendum, dlaczego jesteście tchórzami? Tkwicie w politycznym klinczu, który jest szkodliwy do miasta. Zaufanie jest ważne. Liczę na to referendum w tym roku - przekonywał Radosław Witkowski.

Bożena Dobrzyńska

fot. Anna Wróblewska UM/Radom

Wotum zaufania to nowe narzędzie dla rady do oceny pracy prezydenta, burmistrza, czy wójta. Dla wielu samorządowców jego wprowadzenie jest niezrozumiałe, bo od lat rada dysponuje przecież możliwością udzielenia lub nie absolutorium z wykonania budżetu za rok poprzedzający. Tym radni zajmowali się   podczas rozpatrywania kolejnego punktu porządku obrad, więc i informacje i dyskusja powielała się.

Raport o stanie miasta

Dyskusję i głosowanie nad wotum zaufania dla prezydenta Radomia podczas dzisiejszej sesji poprzedziło przedstawienie raportu o stanie miasta. W imieniu prezydenta Witkowskiego zaprezentował sekretarz miasta Michał Michalski. Radni otrzymali przed sesją kilkusetstronicowy dokument, a sekretarz w swoim wystąpieniu skupił się na podstawowych kwestiach. Przekazał, że raport składa się z informacji z realizowania wielu programów  gminnych, w tym m.in. realizacji planów strategicznych, Budżetu Obywatelskiego, uchwał rady miejskiej, ochrony środowiska, inwestycji drogowych, przeciwdziałaniu przemocy, spółkach miejskich. Michał Michalski przypomniał, że w 2021 r. zakończono budowę II etapu trasy NS, zakupiono 9 autobusów elektrycznych wraz z ładowarkami, zlikwidowano 112 pieców węglowych. Miasto prowadzi też wiele programów społecznych dotyczących osób z niepełnosprawnościami i seniorów (koperty życia, teleopaska, działalność Centrum Seniorów przy ul. Traugutta, uniwersytetów trzeciego wieku). W ramach Budżetu Obywatelskiego powstały m.in., zielone przystanki, nowy szlak murali, fotoplastikon w parku Kościuszki, festiwal ogrodów.

- Jeśli chodzi o inwestycje publiczne, to zrewitalizowaliśmy teren rekreacyjny w rejonie ulic Bema i Jasińskiego, przygotowaliśmy tereny inwestycyjne na Wólce Klwateckiej, zbudowaliśmy ulicę Marii Fołtyn, zakończyła się budowa hali w ramach Radomskiego Centrum Sportu - wymieniał sekretarz Michalski. Podkreślił, że negatywny wpływ na finanse miasta miasta miały zmiany w podatku dochodowym od osób fizycznych (stanowi większość dochodu gminy), wzrost cen energii elektrycznej, wzrost kosztów realizacji inwestycji, rosnąca inflacja.

Dochody Radomia wyniosły 1 mld 483 mln zł, a wydatki 1 mld 540 mln zł.

Narzędzie polityczne?

Podczas dyskusji radna Magdalena Lasota (Koalicja Obywatelska) przekonywała, że wotum zaufania dla prezydenta jest narzędziem politycznym do oceny samorządowców, a nie merytorycznym i "odbiega od stanu faktycznego, bo to radni maja wpływ na to, co się dzieje w mieście".

Mateusz Kuźmiuk (PiS) zwrócił uwagę, że zadłużenie Radomia to już 800 mln zł. - To więcej niż alarmujące - mówił, przypominając, że rosną też koszty obsługi zadłużenia. Robert Utkowski (KO) przedstawiał argumenty z drugiego bieguna twierdząc, że miasto na pewno nie jest w zapaści i rozwija się, inwestując np. w zakup niskoemisyjnych autobusów, budowę trasy NS, żłobka przy ul. Batalionów Chlopskich, salę gimnastyczną przy PSP nr 31, przebudowę Szydłowieckiej i zalewu na Borkach, zakupy i wyposażenie dla szpitala miejskiego. - To widzą przyjezdni, a my tego już nie zauważamy - podkreślał.

Wynik ustalił Marek Suski?

Przewodnicząca klubu radnych KO zarzuciła kolegom z Prawa i Sprawiedliwości, że dostali wytyczne, jak mają głosować w sprawie zarówno wotum zaufania, jak i absolutorium. - Wynik ustalił już Marek Suski - twierdziła. Pytała także, dlaczego radni PiS "nie idą z tym dalej", czyli nie zdecydują się na zorganizowanie referendum w sprawie odwołania Radosława Witkowskiego. - Bo się boicie, wiecie, że byście przegrali, a w konsekwencji doszłoby do rozwiązania rady - oceniła Marta Michalska-Wilk.

Zarówno radna Michalska-Wilk, jak i radny Kazimierz Woźniak (niezależny) przypominali, ze na sytuację finansową Radomia wielki wpływ miały czynniki zewnętrzne: inflacja, wzrost cen energii elektrycznej i materiałów budowlanych.

Szef klubu radnych PiS odpowiedział Michalskiej-Wilk, że niepotrzebnie przywołuje Marka Suskiego. - Wiemy, że przed 2 lipca (ma się wtedy odbyć w hali RCS Radomiu ogólnopolska konwencja PO)musi pani uprawiać politykierstwo. Ja mogę powiedzieć o panu Tusku... Zamówcie ekrany, by zasłonić budowę stadionu - radził Łukasz Podlewski,. Zapewniał, że nie wie, jak będzie głosował jego klub. Podobne zdanie wyraził jego partyjny Robert Fiszer, przekonując, że w klubie jest demokracja i decyzja zostanie podjęta po dyskusji, w przerwie posiedzenia rady.

- Skoro jest u was demokracja, to nie potrzebujecie przerwy, każdy ma swój głos - opowiedział Dawid Ruszczyk (KO). I rzeczywiście przerwy nie było, ale niekoniecznie z powodu apelu radnego.

Edukacja zjada budżet

Zarówno podczas dyskusji nad wotum zaufania jak i udzieleniem absolutorium dużo miejsca poświęcono na wydatki miasta na edukację. Gmina dostaje na ten cel niewiele ponad 391 mln subwencji od rządu, ale utrzymanie szkół, przedszkoli, wynagrodzenia nauczycieli to koszt 588 mln zł rocznie. W 2021 r. na oświatę trzeba było wydać 35,4 mln zł więcej z własnej kasy niż rok wcześniej. - Jesteśmy cały czas, systematycznie grabieni przez rząd PiS. Jaki urząd centralny w ramach Strategii Odpowiedzialnego Rozwoju - już 0 nim zapomnieliście - premiera Morawieckiego został przeniesiony do Radomia? - pytała wiceprezydent Katarzyna Kalinowska. A prezydent dorzucał: subwencja oświatowa jest niedoszacowana o 200 mln zł. Ile ulic Wolanowskich wybudowalibyśmy za te pieniądze? Od mieszania herbata nie staje się słodsza - porównywał i podsumował: Co mamy robić? Musimy dołożyć.

Łukasz Podlewski zarzucił prezydentowi, że budżet na 2021 r. był zmieniany aż 19 razy, a Witkowski wydał w tej sprawie aż 62 zarządzenia. - Dopłacamy nie tylko  do edukacji, ale do wywozu śmieci, do komunikacji miejskiej. Były tu propozycje podwyżek, ale szukanie pieniędzy w kieszeniach podatników to nie jest metoda - stwierdził.

Radni Koalicji Obywatelskiej przypomnieli, że budżet był także aktualizowany za czasów prezydenta Kosztowniaka. Kazimierz Wożniak filozoficznie dodał, że "z pustego i Salomon nie naleje". - Za inflację odpowiada rząd każdego kraju, a u nas także prezes Glapiński. My jako radni też jesteśmy odpowiedzialni za ten budżet, mamy w nim spory udział - zaznaczył.

45 nowych i podniesionych podatków

Prezydent Witkowski kilka razy podkreślał, że zmienianie budżetu to nie jakimś widzimisię władz miasta, ale wynika ono również ze zmiany reguł w ciągu roku. - Będziemy musieli podejmować decyzje: w lewo, czy w prawo, trudne decyzje, np. które grupy społeczne dostaną podwyżki wynagrodzeń, a z czego zrezygnować - mówił prezydent Witkowski. Zwracając się zaś wprost do radnego Podlewskiego "wypomniał", że rząd wprowadził w tym roku 45 nowych i podniesionych podatków. - A pan pyta, dlaczego szukamy pieniędzy w kieszeniach podatników? Proszę spytać pana Suskiego, jest pan jego prawą ręką, gdzie mamy szukać tych pieniędzy? - powtarzał.

Regionalna Izba Obrachunkowa w Warszawie wydała pozytywną opinię na temat wykonania budżetu przez prezydenta Radomia za 2021 r. Podobnie zrobiła komisja rewizyjna rady miejskiej i biegli rewidenci. Mimo to, prezydent przegrał oba głosowania. W każdym za przyjęciem uchwał o udzielenie wotum zaufania Radosławowi Witkowskiemu i absolutorium z tytułu wykonania budżetu za 2021 r. 12 radnych (KO i niezależny) było za, a 15 (PiS) przeciw.

Bożena Dobrzyńska

Prezydent nie dostał ani wotum zaufania, ani absolutorium

Nieudzielenie wotum zaufania teoretycznie otwiera drogę do odwołania prezydenta, ale do tego potrzebne jest podjęcie kolejnych uchwał. Na taki krok w poprzednich latach PIS nie zdecydował się.

Raport o stanie miasta

Podczas dzisiejszej sesji prezydent przedstawił radnym raport o stanie miasta. Z obszernym dokumentem radni mogli zapoznać się już wcześniej, a teraz w imieniu Radosława Witkowskiego przedstawił go Rafał Górski, dyrektor wydziału ochrony środowiska urzędu. Jak podkreślał, opracowanie powstało na podstawie 39 planów i programów strategicznych realizowanych przez miasto dotyczących m.in. gospodarki nieruchomościami, komunikacji, polityki społecznej, osób niepełnosprawnych, kultury, ochrony zdrowia.

- W 2020 roku wykonaliśmy 11 inwestycji drogowych, w tym modernizację al. Wojska Polskiego, budowę trasy NS, zakupiliśmy 27 nowoczesnych wiat przystankowych i 9 elektrycznych autobusów elektrycznych - wymieniał dyrektor Górski. Mówił też m.in. o wielomilionowych inwestycjach Wodociągów Miejskich, polityka zdrowotnej, prorodzinnej i senioralnej, w tym karcie dużej rodziny,senioralnej, teleopaskach i programie dożywiania, z którego skorzystało 5 tys. osób.

Wydatki miasta wyniosły 1, 5 mld. Najwięcej pochłonęła edukacja, tu miasto musiało dopłacić do  subwencji ogólnej wynoszącej 400 ml zł aż 167 mln zł.

Raport dobry, czy normalny?

Radny Adam Bochyński (PiS) chwalił raport, który, jego zdaniem, "po raz pierwszy jest tak kompleksowy", ale jego partyjni koledzy szybko zaczęli sprowadzać na ziemię tych, którzy mieli podobna ocenę. Katarzyna Pastuszka-Chrobotowicz poddała w wątpliwość, że raport jest bardzo dobry. Nie, jest normalny, nie rozumiem tego zachwytu ze strony PO - mówiła już po ich wystąpieniach. I chciała wiedzieć, ile chodników, ile ścieżek, ile czynówek, powstało w 2020 roku i oczekiwała porównania do poprzednich lat.

Mateusz Kuźmiuk ( PiS) pytał o odroczenie zapłaty, uchylenie poboru opłat i podatków lokalnych. - Ile takich wniosków było złożonych do urzędu miejskiego, ile zostało rozpatrzonych pozytywnie - dociekał. Dodał pytanie o zadłużenie miejskich spółek: czy w ubiegłym roku to zadłużenie się zwiększyło, jeśli tak to o ile dla danej spółki?

Łukasz Podlewski zwrócił uwagę, że w 2020 roku nie podpisano żadnych umów ramach ROP, a konkretnie RIT (Regionalnego Instrumentu Wsparcia), na co wiceprezydent Jerzy Zawodnik odpowiedział potem, że nie było konkursów, w których miasto mogłoby startować). Podlewskiego interesowało także, ile osób czeka na mieszkanie w MZL, ile firm powstało w 2020 r., a ile zostało zamkniętych, jak wygląda bezrobocie rok do roku.

Marcinowi Majewskiemu (PiS) zabrakło informacji o finansach Rewitalizacji. Chciał wiedzieć, czy ma to związek z kradzieżą w spółce.

Prezydent sobie poradził

Radni Koalicji Obywatelskiej rzeczywiście uznali, że raport jest bardzo dobry. - Pan prezydent bardzo dobrze sobie poradził, kiedy wpływy do budżetu były mniejsze, m.in. z tytułu mniejszej liczby pasażerów w komunikacji miejskiej, wpływów podatków od przedsiębiorców - mówiła Magdalena Lasota.

Małgorzata Zając podkreślała, że budżet jest zrealizowany i mieszkańcy mogą być spokojni. - Nie będzie chaosu. Firmy upadły? Tak, i nigdy się nie podniosą, zrobił to lockdown, prezydent nic z tym nie miał wspólnego - przypomniała.

Przewodnicząca klubu radnych KO w radzie słusznie - jak się potem okazało - zauważyła, postawiła słuszna tezę. - Prezydent nie otrzyma wotum zaufania nie z powodu inwestycji czy ich braku, nie z powodu wykonania budżetu czy braku współpracy, ale dlatego że nie wywodzi się z waszego środowiska, coroczne bezrefleksyjne nieudzielanie wotum to polityczne przedstawienia bez żadnych konsekwencji - mówiła Marta Michalska-Wilk. Przypomniała, że 2020 ro był bardzo trudny ze względu na Covid.  - Większość działań była skupiona na pomoc, utrzymaniu miejsc pracy, zabezpieczaniu potrzeb szpitala - wymieniała. Dodała, że miasto prowadziło inwestycje, w tym remont kamienicy Deskurów, modernizację DK nr 9 (Wojska Polskiego), budowę sali przy przy szkole nr 31; terenów na Wólce Klwateckiej, sygnalizacji świetlnych, ścieżek rowerowych.

Kazimierz Wożniak (niezrzeszony) również uznał, że "miasto sobie poradziło". - Wyszliśmy obronną ręką w tak trudnym roku, udało się kontynuować inwestycje, miasto ma dobrą politykę społeczno-senioralną, na pewno jesteśmy wysoko w rankingu, gdyby ktoś taki robił - przypomniał. Uważa, że nawet z gospodarka odpadami idzie nienajgorzej, mimo że miasto musi z budżetu dopłacać do systemu około 20 mln zł.

W sprawie uchwały o wyrażeniu prezydentowi wotum zaufania głosowało 27 radnych. 12 (Koalicja Obywatelska i niezrzeszony) było - za, 15 (PiS) - przeciw.

Podczas głosowania nad absolutorium część radnych (12 osób) PiS wstrzymała się, część była przeciwna (3 osoby: Mirosław Rejczak, Marcin Majewski i Kazimierz Staszewski). Prezydent absolutorium nie uzyskał (relacja tutaj).

Bożena Dobrzyńska

Radosław Witkowski

Instytucja wotum zaufania to nowy instrument oceny działalności prezydentów, burmistrzów i wójtów, wprowadzona przez parlament w ubiegłym roku. Głosowanie nad wotum zaufania przez radnych poprzedza złożenie przez prezydenta raportu o stanie miasta. Tak stało się i dzisiaj - 92-stronicowy dokument, obejmujący wszystkie dziedziny funkcjonowania samorządu prezentował współpracownik prezydenta Witkowskiego, Rafał Górski. Radni Prawa i Sprawiedliwości, mimo że - jak podkreślali ich koledzy z Koalicji Obywatelskiej, a także potem sam prezydent - dostali raport wcześniej i mogli odnieść się do niego z wyprzedzeniem, mieli teraz mnóstwo szczegółowych pytań. Zanim to nastąpiło, przewodnicząca klubu radnych KO przypomniała, że największe zaufanie Radosławowi Witkowskiemu dali mieszkańcy, wybierając go prezydentem na drugą kadencję.

Czekaliśmy kilkadziesiąt lat

Radni Prawa i Sprawiedliwości dopytywali zatem o inwestycje, stan ich realizacji (w tym o te wieloletnie, jak Radomskie Centrum Sportu, bulwary na Borkach, budowę ulicy Marii Fołtyn), projekty z Budżetu Obywatelskiego, wynagrodzenia w spółkach miejskich, ilość mieszkań komunalnych i kolejkę osób oczekujących, program wymiany pieców węglowych. Na pytania odpowiadali wiceprezydenci odpowiedzialni za poszczególne dziedziny funkcjonowania miasta. Mateusz Tyczyński zwrócił uwagę, że - właśnie - nie można oceniać inwestycji wieloletnich, które dopiero będą finalizowane, że z kilkuset projektów BO, tylko cztery nie zostały zrealizowane. Jerzy Zawodnik podkreślał m.in, że wszystkie poradnie specjalistyczne miejskiego szpitala zostały wyremontowane, że działa elektroniczna rejestracja, że w ubiegłym roku pogotowie wzbogaciło się o pięć karetek. Budowane jest także centrum rehabilitacji. Wiceprezydent odniósł się też do krytycznych uwag o programie LIVE. - Mówią o nim dobrze poza Radomiem, a w Radomiu źle - brzmiał ton jego wypowiedzi. Jednocześnie przyznał, że program musiał zwolnić, bo np. na decyzję środowiskową dotyczącą zalewu na Borkach trzeba było czekać półtora roku.

Prezydent nie chce wojenki radomsko-radomskiej

Prezydent Witkowski zaznaczył, że w 2019 roku oddany został środkowy odcinek trasy NS "na którą radomianie czekali od lat 80.", a także wybudowana została ul. Małcużyńskiego, ostatnia powiatowa droga bez asfaltu. Na nią z kolei radomianie czekali 20 lat. Prezydent zadeklarował chęć współpracy ze wszystkimi radnymi, dodając, ze czeka nas ciężki czas. - Miejcie to na uwadze. Przerzucanie się argumentami politycznymi nie jest nam potrzebne. Wspólnie jesteśmy w stanie przeprowadzić miasto przez kryzys, problemy. Jeśli rozpoczniemy wojenkę radomsko-radomską, trudno nam będzie rozmawiać. A ja chcę rozmawiać o współpracy, także o tym, jak ma wyglądać kolegium prezydenckie - zapewniał.

Na nic się jednak to zdało. Nad udzieleniem prezydentowi wotum zaufania głosowało 25 radnych; 12 z nich było za (KO i niezależny Kazimierz Woźniak), 14 przeciw.

Bożena Dobrzyńska

Radni PiS: Naszą intencją nie jest doprowadzenie do referendum

Prezydent nie otrzymał wotum zaufania