fot. Muzeum im. Jacka Malczewskiego

 
Wydarzenie uświetni występ duetu Nuit Astral - Magdalena Buka Boduła (wokal) i Franciszek Siwy (fortepian) wykonując światowe przeboje międzywojnia.

 Obowiązują zapisy mailowe pod adresem: rezerwacje@muzeum.edu.pl

Lata 20., lata 30. w Zakopanem

Pierwsza w muzeum tak bogata w treści ekspozycja prac Rafała, skupiająca się na jego twórczości związanej z tematyką sportów zimowych, pejzaży górskich, rozrywek kurortowych oraz często w niej obecnych wątków humorystycznych.

Punktem wyjścia jest Zakopane lat 20. i 30 XX wieku, w czasie kiedy kuracjusze, wczasowicze, przybysze i tubylcy zachłysnęli się wolnością. Nowe sposoby spędzania wolnego czasu, odkrycie rożnych sportów zimowych, ale także moda na dancingi, jazz, gry karciane. Prezentację prac Rafała Malczewskiego wzbogacają dzieła twórców Rafałowi współczesnych, z którymi artysta się przyjaźnił lub których twórczość mieści się w orbicie hasła Narty -Dansing - Brydż.

Oprócz dzieł Malczewskiego prezentowana jest twórczość wybitnych, współczesnych Rafałowi artystów: Leona Chwistka, Stanisława Ignacego Witkiewicza, Zofii Stryjeńskiej, Władysława Skoczylasa, Augusta Zamoyskiego, rzeźbiarzy i grafików skupionych wokół zakopiańskiej Szkoły Przemysłu Drzewnego. Prezentację wzbogacają plakaty, rzemiosło artystyczne oraz realia z epoki.

Julia Szymczykowska "Prezent idealny" (fot. Materiały prasowe)

O wystawie jej kurator Paweł Witkowski: "Mówimy, że sztuka to wolność, ale czy historia kobiet w sztuce naprawdę potwierdza to przekonanie? Czy wolność, o której mówimy, była i jest dla wszystkich tak samo dostępna? Wystawa „Woman Art Power 2” jest próbą odpowiedzi na te pytania – a może raczej ich ponownego zadania, z nowej perspektywy. To głos kobiet, które poprzez sztukę odzyskują przestrzeń, narrację i prawo do mówienia własnym językiem.

Prezentujemy twórczość dwudziestu artystek – kobiet o różnych doświadczeniach, temperamentach i wrażliwościach. Łączy je jedno: potrzeba autonomii i autentyczności oraz przekonanie, że sztuka może być narzędziem realnej zmiany. W tej różnorodności – w rozpiętości emocji, technik, form i postaw  – ujawnia się siła projektu. Każda z artystek podejmuje tematy dla siebie istotne: ciało, pamięć, relacje, tożsamość, duchowość, społeczne role i ograniczenia. Ich prace układają się w równoległe wątki jednej opowieści  – o kobiecości, która nie daje się zamknąć w jednej definicji.

Społeczne wyobrażenia kobiecości nieustannie się zmieniają  – są negocjowane, podważane, redefiniowane. „Woman Art Power” wpisuje się w ten proces, proponując spojrzenie na współczesność oczami twórczyń, które badają, jak kształtują się ideały ciała, jak ewoluują pojęcia płci i tożsamości, jak kobiecość  – uwolniona od stereotypów  – staje się siłą kreacyjną. Ich sztuka nie jest wyłącznie estetycznym gestem. To forma wypowiedzi, komentarz, czasem sprzeciw.

Artystki: Anna Czarnota, Martyna Czech, Iwona Demko, Olga Dmowska, Monika Falkus, Laura Gutowska, Dorota Hadrian, Ida Karkoszka, Katarzyna Kukuła, Agata Kus, Angelika Markul, Jadwiga Maziarska, Marta Nadolle, Teresa Pągowska, Maria Pinińska Bereś, Paulina Poczęta, Zuzanna Romańska, Jadwiga Sawicka, Julia Szymczykowska, Alex Urban."

Zdjęcia: Materiały prasowe/ MCSW Elektrownia

Zdjęcie ilustracyjne (fot. Łukasz Wójcik/UM Radom)

Wystawa została zbudowana jako opowieść o realiach codzienności w PRL, społecznych emocjach i mechanizmach sprzeciwu, a także o skutkach wydarzeń Czerwca ’76 w środowiskach twórczyń i twórców. Przestrzeń sali wystawowej wypełnią m.in. obrazy, grafiki, plakaty, rzeźby, ilustracje oraz okładki wydawnictw podziemnych artystek i artystów różnych pokoleń z całej Polski. Obiekty pochodzą ze zbiorów prywatnych Danuty i Jerzego Brukwickich, zbiorów własnych Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu oraz z udostępnień instytucjonalnych (m.in. Centrum Sztuki Współczesnej Elektrownia w Radomiu, Muzeum Krakowa, Narodowej Galerii Sztuki „Zachęta” w Warszawie) oraz od artystów.

W ekspozycji szczególną rolę odegra plakat – medium, które szybko reagowało na wydarzenia polityczne, wprowadzało nowe znaki i symbole do komunikacji graficznej, a poprzez lapidarność i aluzyjność przekazywało treści opozycyjne.

fot. Dorota Wólczyńska

Rzym to miasto, w którym historia, sztuka i kultura łączą się w niezapomnianą całość. Rzym zwany Wiecznym Miastem założony według legendy w 753 roku p.n.e. jest miejscem magicznym. Każdy jego zakątek skrywa zabytki o ogromnym znaczeniu i arcydzieła sztuki, które przyciągają turystów z całego świata. W sercu Rzymu znajduje się Watykan z miejscami takimi, jak Bazylika Świętego Piotra czy Kaplica Sykstyńska, będącymi kwintesencją religijnej duchowości i wielkiej sztuki. Rzym to także miasto pełne romantycznych uliczek, fontann i placów, które zachwycają swoją historią i klimatem.

Autor zaprasza nas do odkrywania zakątków tego miasta, na które zwrócił szczególną uwagę. Jego spojrzenia koncentrowały się na ciekawie oświetlonych rzeźbach wzbogacających każdą z 280 fontann. Najsłynniejsza fontanna di Trevi stała się popularna dzięki produkcji “La Dolce Vita”, w której to aktorka Anita Ekberg zanurza się właśnie w niej. Istnieje zwyczaj wrzucania monet do tej fontanny, które mają za zadanie spełnić nasze życzenia. To dochodowa atrakcja, turyści wrzucają do niej około 3 tys. euro dziennie.

Rozwiązania architektoniczne i słynne artefakty Michała Anioła i Caravaggia w licznych budynkach sakralnych zachęcały Michała Budzisza do fotografowania. Na spotkaniu opowie on o potrawach pieczonych z karczochów i winach z regionu Lacjum (Lazio), z których słynie Rzym.

- To wielce smakowita wystawa - zachęcają organizatorzy.

fot. Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu

Wystawa „Forte, fortissimo” promuje ważny element polskiej i europejskiej tradycji muzycznej, wzbogaca ofertę programową o nieukazywany dotąd w polskim muzealnictwie aspekt tematyczny – wprowadza stałą ofertę ekspozycyjną połączoną z unikatową przestrzenią edukacyjno-kreatywną doświadczania muzyki (Eksperymentarium Dźwięku „Fanfara”).

Ekspozycja zwraca uwagę na kulturotwórczą rolę instrumentów dętych blaszanych, ich demokratyczny charakter, jednoczący szerokie kręgi społeczne wokół muzycznej pasji.

Poprzez wystawę muzeum udostępnia dotąd nieprezentowane, unikatowe artefakty instrumentologiczne (XIX - XX w.) z własnej kolekcji, ukazując grupy instrumentów dętych blaszanych w kontekście wielowiekowego rozwoju technicznego, przemian społecznych i kulturowych, tworząc opowieść o epokach, stylach i gatunkach, które współtworzyły.

Ważnym celem jest też ukazanie historycznego potencjału komnat Zamku w Szydłowcu, w którym realizowany jest projekt – wystawa w warstwie merytorycznej i estetycznej (ikonografia ukazująca „dęte blaszane” w dawnym malarstwie, archiwalne zdjęcia, materiały audiowizualne, oprawa muzyczna) koresponduje z zabytkowym charakterem XVI-wiecznej rezydencji.

Nowa wystawa „Forte, fortissimo” 1,2 i 3 maja będzie dostępna w godz. 11-18.

Jędrzej Bieńko, (fot. archiwum artysty)

Wystawa malarstwa Jędrzeja Bieńko zaczyna się od spojrzenia, które zostaje wciągnięte w głąb płótna – jakby obraz był transparentną membraną oddzielającą nasz świat od rzeczywistości, w której człowiek przestaje być oczywistym centrum. Artysta maluje tak, jakby obserwował świat przez warstwę powietrza wypełnioną pyłem i pamięcią. Aerograf, narzędzie kojarzone z precyzją, w jego rękach służy budowaniu efektu sfumato – subtelnego rozproszenia, w którym kontury ulegają zatarciu, a formy pulsują na granicy widzialności.

Płótno pozostaje świadomie surowe, niepokryte gruntem. Materiał chłonie pigment nierównomiernie, odsłaniając własną tkankę przypominającą skórę lub całun. To surowe podłoże staje się współtwórcą znaczeń, przywołując skojarzenia z wizerunkami powstałymi jakby bez udziału ręki, będącymi jedynie odbiciem ciała i czasu.

Centralnym punktem twórczości Bieńki jest autorski, konsekwentnie budowany bestiariusz. Minotaur, łabędź czy sęp – figury znane z mitów i średniowiecznych ksiąg – powracają tu w nowym kontekście. W jego obrazach tradycyjne hierarchie ulegają odwróceniu: zwierzęta nie są dekoracją ani metaforą, lecz równorzędnymi bohaterami scen. Człowiek pojawia się jedynie jako jedna z wielu form życia, co stanowi wyraźną korektę antropocentrycznego porządku.

Bieńko tworzy intymne przestrzenie, do których widz wchodzi sam. Nie prowadzi go linearną opowieścią, lecz pozwala „przebywać” wewnątrz obrazu. To malarstwo, które działa bezpośrednio na emocje, operując płynną granicą między człowiekiem, zwierzęciem a pejzażem.

Jędrzej Bieńko – malarz, urodzony w 2000 r. w Warszawie. Jego twórczość łączy wyrafinowaną technikę aerografu z charakterystycznym językiem malarskim, zakorzenionym w symbolicznych przedstawieniach i stonowanej, ziemistej palecie barw. Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie (2025), maluje na surowym, niezagruntowanym lnianym płótnie, pozwalając, by naturalna faktura materiału odgrywała aktywną rolę w każdej kompozycji. Obrazy Bieńki rozgrywają się w onirycznym, rozmytym niczym sfumato pejzażu, w którym granice — między ludźmi, zwierzętami a światem natury — są płynne i porowate. Te malarskie tableau przywodzą na myśl nie tylko osobliwe baśnie czy groteskowe i przewrotne wizje rzeczywistości, lecz także subtelne medytacje nad intymnością, podmiotowością i współzależnością wszystkich istot żywych. Mieszka i pracuje w Warszawie.

Dyrektor muzeum Leszek Ruszczyk i Jacek Turczyk (na pierwszym planie). fot. Muzeum im. Jacka Malczewskiego.

Wystawa w wyjątkowy i nieoczywisty sposób łączy współczesność z historią. Prezentowane fotografie to aktualne kadry Warszawy, które dzięki zastosowaniu dawnych technik fotograficznych zyskują charakter analogowych obrazów. Architektura, rytm życia i dynamiczne przemiany stolicy zostały uchwycone w estetyce nawiązującej do fotografii minionych dekad. Znane miejsca – od nowoczesnych biurowców po zrewitalizowane kamienice – nabierają nostalgicznej głębi.

Postrzeganie przestrzeni

Ekspozycja skłania do refleksji nad tym, jak upływ czasu wpływa na postrzeganie przestrzeni. Zestawienie współczesnej Warszawy z estetyką dawnych fotografii tworzy wizualny dialog między przeszłością a teraźniejszością, podkreślając ciągłość historii miejsca oraz tempo zachodzących przemian. To zaproszenie do spojrzenia na znane ulice z innej perspektywy – bardziej uważnej, spokojnej i pełnej szacunku dla tradycji przenikającej nowoczesne oblicze miasta.

Warszawa i aparat analogowy

Od dwóch lat Jacek Turczyk fotografuje Warszawę średnioformatowym aparatem analogowym, świadomie nawiązując do dorobku swoich poprzedników. Choć przez lata, jako fotoreporter PAP, pracował głównie na sprzęcie cyfrowym, powrócił do tradycyjnej techniki, poszukując „magii rysowania światłem na światłoczułym materiale”. Dokumentuje zarówno wydarzenia, jak i codzienność miasta – jego mieszkańców, ulice i zmieniające się przestrzenie. Fotografuje Warszawę w różnych porach roku, pokazując, jak bardzo różni się ona od tej utrwalonej na zdjęciach sprzed dekad. Nawet tak symboliczne miejsce jak Pałac Kultury i Nauki zyskuje w jego obiektywie nowy, bardziej ludzki wymiar.

Wystawę można oglądać do 31 maja w holu Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu. Wstęp jest bezpłatny.

Marcin Janusz "Człowiek z cukru"

O wystawie pisze jej kurator Paweł Witkowski: "Miałem sześć lat, kiedy po raz pierwszy kupiłem kwiaty >na serio<”. Z garścią monet, zbieranych przez wiele tygodni wszedłem do kwiaciarni i wybrałem bukiet białych roślin – wydawały mi się eleganckie, spokojne, piękne. W moim dziecięcym wyobrażeniu były czymś wyjątkowym, niemal uroczystym. Po powrocie do domu wręczyłem je mamie. To chyba był Dzień Matki. Nie ucieszyła się. Jej twarz była napięta, zaskoczona, jakby na moment zatrzymała się między słowami. Nie rozumiałem, co zrobiłem źle. Dopiero po godzinie przyszła do mnie i powiedziała: „Nigdy więcej nie kupuj mi kalii”. Nie wyjaśniła dlaczego. A ja zapamiętałem ten stan – wstyd, smutek, poczucie niezrozumienia. Ten moment utkwił we mnie na długo, choć nie znałem jeszcze języka symboli, który kwiatom nadaje znaczenia silniejsze niż ich zapach i kolor.

Między tym, co widzialne, a tym, co ukryte

Wystawa „Kwiato-stany” wyrasta właśnie z tego napięcia: między tym, co widzialne, a tym, co ukryte. Między pięknem a ciężarem znaczeń. Między kwiatem jako formą natury, a kwiatem jako nośnikiem emocji, pamięci i kulturowych kodów. Kwiat – pozornie niewinny motyw – od wieków pełni rolę medium pomiędzy światem zewnętrznym a wewnętrznym doświadczeniem człowieka. Jest znakiem, który mówi więcej, niż jesteśmy gotowi wypowiedzieć wprost.

Kwiaty są jednymi z najsilniejszych symboli, jakie stworzył człowiek. Towarzyszą nam w momentach granicznych – narodzinach, miłości, pożegnaniach, śmierci. Potrafią wywoływać radość, ale i ból. Są obietnicą, gestem czułości, ale też znakiem końca. W historii sztuki kwiaty często pojawiały się jako przypomnienie o przemijaniu – w martwych naturach typu vanitas zwiędnięty tulipan czy opadający płatek róży był cichym memento: piękno trwa krótko, życie jest kruche. Biała lilia, symbol czystości i duchowości, niosła jednocześnie zapowiedź śmierci i transcendencji. Chryzantemy niosą ze sobą ciężar żałoby, róża – mimo swojej doskonałej formy – przypomina o kolcach, o bólu wpisanym w piękno.

Opowieść o stanach emocjonalnych

„Kwiato-stany” to opowieść o stanach emocjonalnych, jakie kwiaty w nas wywołują, ale także o stanach, które symbolizują. O kwiecie jako narzędziu komunikacji – często nieświadomej, czasem opresyjnej. Kwiaty bywają formą nacisku: wręczane „z obowiązku”, jako gest, który ma coś przykryć, zagłuszyć, wywrzeć wpływ. Potrafią maskować przemoc, manipulację, oczekiwanie wdzięczności. Ich estetyczna forma bywa zasłoną dla tego, co niewygodne, trudne, nieprzepracowane.

Są również kwiaty trujące – piękne i śmiertelne jednocześnie. Tworzą stany choroby, halucynacji, odurzenia, a czasem śmierci. Natura, którą idealizujemy, odsłania tu swoją ambiwalencję: to, co zachwyca, może jednocześnie niszczyć. Kwiat przestaje być symbolem harmonii, a staje się znakiem zagrożenia, utraty kontroli, przekroczenia granicy między przyjemnością a bólem.

Na wystawie pojawiają się także kwiaty, które nie istnieją. Są projekcjami, wyobrażeniami, próbą uchwycenia emocji, dla których nie ma botanicznego odpowiednika. Kwiaty jako stan psychiczny, jako obraz wewnętrzny – niemożliwy do zerwania, ale możliwy do namalowania, wyrzeźbienia, wyobrażenia. To kwiaty pamięci, lęku, pożądania, żalu – rosnące nie w ziemi, lecz w ciele i umyśle.

Narzędzie opisu człowieka

W pracach prezentowanych artystów kwiat staje się nie tylko motywem, lecz narzędziem opisu człowieka. U Ewy Goral pozorna delikatność formy maskuje niepokojące, pełne symboli, erotyczne florystyczne mikroświaty. U Martyny Czech kwiat może być jak rana – intensywny, cielesny, bolesny. U Krzysztofa Grzybacza natura bywa polem duchowego napięcia, a nie sielanki. U Edwarda Dwurnika kwiaty stają się wizją najgłębszych pokładów niepokoju. Pojawiają się także formy surrealistyczne – jak u Erny Rosenstein czy Henryka Błachnio — które rozbrajają patos florystycznych symboli, wprowadzając ironię, absurd i nieoczywistość.

„Kwiato-stany” nie są wystawą o kwiatach jako dekoracji. To wystawa o tym, co w nas zostaje, kiedy kwiat zwiędnie. O emocjach, które nie mają zapachu, ale są równie intensywne. O pamięci, która — jak tamten bukiet białych kalii — potrafi powracać po latach w nieoczekiwanym momencie. Bo kwiat nigdy nie jest tylko kwiatem.

Jest stanem.

P.S. Potem kupowałem mamie już tylko goździki i frezje. Była zadowolona".   

Zdjęcia: Materiały prasowe/MCSW Elektrownia

fot. Materiały prasowe/Resursa Obywatelska

Wystawa dzieli się na dwie części. Pierwsza z nich pozwala zapoznać się z różnorodną twórczością Picassa. To między innymi szkicowe grafiki i awangardowe, pełne koloru litografie. Artysta potrafił jednym pociągnięciem nadać kształt emocji, co widać np. w minimalistycznych przedstawieniach hiszpańskich toreadorów. Zwiedzający zobaczą również akwaforty i heliograwiury Picassa oraz rzadko prezentowaną unikatową ceramiczną sowę.

Na drugą cześć wystawy składają się prace inspirowane twórczością autora „Panien z Awinionu”, a zarazem perły polskiego designu. Znajdą się tu słynne „pikasiaki”, czyli ceramiczne formy z lat 50. i 60. XX w. tworzone m.in. we Włocławku i w Chodzieży. Pozwolą odkryć, jak odważna wyobraźnia artysty wpłynęła na polską ceramikę. Będzie to spotkanie ze sztuką, które dowiedzie, że idee Picassa przenikały do tworzenia przedmiotów codziennego użytku, zmieniając je w dzieła o ponadczasowym charakterze.

Wystawa przypomni także wizytę mistrza w Polsce w 1948 r. podczas Światowego Kongresu Intelektualistów w Obronie Pokoju. To wydarzenie, które pozostawiło trwały ślad w historii kultury. Unikatowe archiwalne fotografie pozwalają zajrzeć za jego kulisy i zobaczyć artystę w momentach, które dziś są bezcennym świadectwem epoki.

„Picasso – twórca i inspirator” to propozycja dla tych, którzy chcą zrozumieć wpływ wielkiej sztuki na różne nurty kultury i zobaczyć, jak światowa awangarda spotyka się z polskim rzemiosłem.
Na wystawie prezentowane będą prace z Muzeum Narodowego w Lublinie, Epicentrum Art Gallery w Opolu, Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku oraz Miejskiej Biblioteki Publicznej w Chodzieży.

Wystawa będzie czynna do 31 maja od poniedziałku do piątku i w niedziele w godz. 10 - 18 (ostatnie wejście o godz. 17.). Grupy zorganizowane oraz uczestnicy warsztatów dla grup proszeni są o wcześniejsze zapisy pod nr. telefonu 48 377 80 15.

Bilet normalny – 30 zł, ulgowy – 15 zł.

Wiele z nich to przedmioty codziennego użytku, inne mają raczej symboliczny charakter, ale wszystkie odgrywają ważną rolę w procesie budowania pamięci historycznej. Umieszczone w odpowiednim kontekście pozwalają zrozumieć epokę w której powstały, a także zrozumieć współczesność, zbudowaną przecież na wielu elementach z przeszłości. "Przeszłość – Przyszłości", słowa, które Izabela Czartoryska kazała umieścić nad wejściem do Świątyni Sybilli, doskonale oddają sens takiego działania.

Przedmioty te z jednej strony tworzą pewną harmonijną całość, a z drugiej, postawione obok siebie, stanowią swoje całkowite przeciwieństwo, wzbudzając skrajnie różne emocje: od śmiechu do smutku, płaczu wręcz, i od powagi do szyderstwa i komedii.