O planowanych zakupach mówiła dyrektor RSS Barbara Łopyta

O planach zakupowych poinformowała radnych podczas dzisiejszej sesji dyrektor szpitala Barbara Łopyta. Porozumienie w tej sprawie RSS podpisał z miastem 20 października, a kilka dni później wojewoda mazowiecki ogłosił konkurs na zadania obrony cywilnej dla szpitali.

Jak wydać 14 mln zł do końca roku?

- Zdawaliśmy sobie sprawę, że mamy bardzo mało czasu zarówno na na przygotowanie wniosku, jak i na jego realizację. Złożyliśmy go jednak i dostaliśmy te pieniądze. W tej chwili jest podpisywana umowa. - wyjaśniała dyrektor Łopyta. Podkreślała, że przyznana kwota pokrywa wydatki brutto, co oznacza, że nie obciąża budżetu gminy. -  Chcemy, aby sprzęt służył na co dzień pacjentom i personelowi medycznemu i był dostępny w kryzysowych sytuacjach zabezpieczenie na sytuacjach - zapewniała szefowa RSS.

Dzięki zakupom do miejskiego szpitala trafią: aparat RTG z ramieniem C (docelowo znajdzie się on na  bloku operacyjnym), mobilne echokardiografy (2 sztuki), przenośne USG (do wykonywania tzw. echoserca; 4 sztuki), mobilne aparaty do znieczulania (4 sztuki), wieża endoskopowa, aparaty dla chemodializy (4 sztuki), urządzenia do automatycznej reanimacji, ambulans transportowy. - A także związane z obrona cywilną: awaryjne łóżka, pościel, której nie trzeba prać, a jedynie dezynfekować, namioty do wstępnego triażu, agregaty prądotwórcze, zestawy narzędzi chirurgicznych - wymieniała dyrektor Łopyta.

Odpowiadając na pytania radnych wyjaśniała, że ze względu na małą ilość czasu na zrealizowanie zakupów zorganizowano przetargi przetargi warunkowe. - To znaczy do realizacji tylko wówczas, gdy, okaże się, ze mamy zagwarantowane pieniądze. Część przetargów została już rozstrzygnięta - mówiła Barbara Łopyta.

Miasto pożyczy 7 mln zł 

Jednocześnie radni dokonując zmian w budżecie miasta i Wieloletniej Prognozie Finansowej Radomia zapisali w stosownej uchwale udzielenie RSS długoterminowej pożyczki w wysokości 7 mln zł.

Dyrektor Łopyta tłumaczyła, że zostanie ona natychmiast przeznaczona na spłatę zobowiązań tzw. wymagalnych. - Nakaz zapłaty opiewa na 7 mln 44 tys. zł. Głównie chodzi o kontrahentów, którzy dostarczają nam leki i sprzęt. Kwota jest pochodną od należności głównej, która wynosi 5,5 mln  i urosłą o ponad 2 mln zł z tytułu m.in. odsetek i  rekompensat - wyliczała Łopyta. 

Szefowa Radomskiego Szpitala Specjalistycznego zapewniła również radnych, że placówka nie przesuwa żadnych planowanych zabiegów na przyszły rok.  - Troska o dobro mieszkańców Radomia i regionu jest dla nas podstawową misją - przekonywała.

Bożena Dobrzyńska

fot. Muzeum Jana Kochanowskiego Czarnolas

Coraz bogatsza jest muzealna kolekcja starodruków, czyli książek drukowanych, wydanych do 1800 r. Są w niej dzieła bardzo rzadkie w zbiorach polskich. Stare druki stanowią zbiór tematycznie bardzo różnorodny. Są wśród nich wydania dzieł Jana Kochanowskiego XVI-, XVII- i XVIII-wieczne,  wydawnictwa religijne, rozprawy naukowe i literatura piękna.

Niektóre starodruki wyróżniają się bogatym zdobnictwem i piękną oprawą. Także historia niektórych z nich jest bardzo interesująca, czasami daje się ją prześledzić np. na podstawie znaków własnościowych.

Oprawy starodruków posiadają różnorodny styl, podobnie jak techniki zdobienia. Wiele z nich odznacza się wybitną wartością artystyczną.

Statuty Królestwa Polskiego, eleganckie komedie i podręcznik psalmów

Jednym z najnowszych nabytków muzeum są „Statuta Regni Pioloniae in Ordinem alphabeti digesta” (" Statuty Królestwa Polskiego ułożone w porządku alfabetycznym"), wydane w 1570 r. przez szesnastowiecznego historyka Jana Herburta (1508-1576), który jako jeden z pierwszych dokonał kompleksowego ujęcia, czyli skodyfikowania prawa staropolskiego. Herburt był także w bliskich kontaktach z Janem Kochanowskim i to on rozpowszechnił anegdotę mówiącą o Mikołaju Reju z Nagłowic, który czytając odpis pieśni "Czego chcesz od nas Panie" miał powiedział: „Temu w nauce dank przed sobą dawam, i pieśń bogini słowieńskiej oddawam”.

W zbiorach znalazły się także „Comoediae sex elegantissimae” (Bazylea 1543) ("Sześć najelegantszych komedii") Publiusza Terencjusza (około 195-159 p.n.e.), komediopisarza rzymskiego, którego twórczość była dobrze znana czarnoleskiemu poecie. Jest to wydanie bazylejskie z 1543 r.. Wydanie niezwykle ciekawe, bo zawierające dedykację Erazma z Rotterdamu dla Jana i Stanisława Bonerów, krakowskich patrycjuszy związanych z Czarnolasem i Janowcem poprzez rodzinę Firlejów.

Z kolei "Enchiridion Psalmorum” z 1532 r. ("Podręcznik Psalmów") Jana Compensisa (1490-1538), holenderskiego filozofa i teologa, który od 1534 r. był wykładowcą na Akademii Krakowskiej to jedna z pierwszych łacińskojęzycznych parafraz psalmów. Jan Kochanowski przystępując do pracy nad własnym, polskim już przekładem „Psałterza Dawidów” dokładnie je przestudiował.

Kolekcja portretów rodziny książąt Jabłonowskich

Dzięki najnowszym nabytkom powstaje kolekcja portretów rodziny książąt Jabłonowskich herbu Prus III, dawnych właścicieli czarnoleskich dóbr.

Pierwszym przedstawicielem Jabłonowskich, związanym z Czarnolasem od 1761 r. był Józef Aleksander Jabłonowski,  człowiek wszechstronnie wykształcony, również poza granicami kraju. Wiedzę zdobywał we Francji, Niemczech, Holandii, Anglii. Założył istniejące do dzisiaj w Lipsku (Niemcy) stowarzyszenie pod nazwą Societas Jabłonoviana, którego celem miały być prace naukowe na temat dziejów Polski i północnej Słowiańszczyzny. Stowarzyszenie każdego roku ogłaszało konkursy  na najlepsze prace, a z tym związane było otrzymanie stypendium.

Józef Aleksander Jabłonowski Czarnolas nabył i zamierzał tu stworzyć muzeum. W tym celu rozpoczął budowę kaplicy, która miała temu służyć. Dzieła tego niestety nie zdołał zrealizować, dokonali tego późniejsi przedstawiciele rodu.

- W kolekcji posiadamy obecnie trzy portrety przedstawicieli rodu, zakupione na aukcjach antykwarycznych i od prywatnych kolekcjonerów - mówi Ireneusz Domański, dyrektor Muzeum Jana Kochanowskiego w Czarnolesie. To portret Józefa Aleksandra Jabłonowskiego z 1760 r., właściciela Czarnolasu w latach 1761-1777, pędzla nieznanego malarza polskiego  Zakupiony został w grudniu 2022 r.; portret Teofili Jabłonowskiej Sapiehy (1742-1816) z około 1760, córki Karoliny Radziwiłł i Józefa Aleksandra Jabłonowskiego, przypisywany Marcello Baciarellemu, olej na płótnie. Zakupiony przez Muzeum w lutym 2023 roku; portret Jadwigi z Jabłonowskich Lubomirskiej (1819-1894), córki Teresy z Lubomirskich Jabłonowskiej i Maksymiliana Jabłonowskiego, właścicieli Czarnolasu w latach 1834-1847 (autor Valentin Schertle, 1838 r.); grafika wykonana w warszawskim Zakładzie Litograficznym Karola Pohla. Zakupiony we wcześniejszych latach.

Miedzioryt, mapa i pergamin

Do czarnoleskich zbiorów trafiły również innego rodzaju obiekty. W marcu kupiony został miedzioryt pt. "Unia Lubelska 1569"  według obrazu Jana Matejki, rytował Henryk Redlich (1838-1874). Jest to grafika, która uzupełni tematycznie wystawę stałą tj. część poświęconą pobytowi Kochanowskiego jako sekretarza na dworze królewskim.

Poeta był wielkim orędownikiem Unii Polsko-Litewskiej, w jednym ze swoich poetyckich dzieł nawoływał do jedności w chwili, gdy ważyły się losy unii. Sam najprawdopodobniej był obecny w Lublinie, podczas podpisywania tego ważnego, historycznego aktu.

Drugim cennym obiektem zakupionym na aukcji w lutym jest mapa z około 1650 r. Joannesa Jannsoniussa „Novissima Poloniae Regni Descriptio ("Najnowsza mapa Królestwa Polskiego z rysunkami"). Jest to miedzioryt kolorowany. W prawym rogu znajduje się dedykacja poświęcona gdańskiemu rajcy, burmistrzowi i burgrabiemu królewskiemu Mikołajowi Pahlowi z jego rodowym herbem.

Niezwykłym i bardzo rzadkim obiektem, który także zakupiono w lutym, jest karta pergaminowa z zapisem tekstowo-nutowym. Pergamin pochodzi z przełomu XV i XVI w., zapisany jest dwustronnie, zawiera fragment tekstu liturgicznego zapisanego na czterolinii z ozdobnymi, kolorowanymi inicjałami.

Obiekty zakupione zostały dzięki wsparciu Samorządu Województwa Mazowieckiego.

Muzeum Jana Kochanowskiego jako samodzielna instytucja kultury funkcjonuje od trzech lat, wcześniej była oddziałem Muzeum w Zwoleniu, a potem Muzeum Okręgowego (i następcy im. Jacka Malczewskiego) w Radomiu. Rocznie odwiedza je około 30 tys. zwiedzających.

kat, bdb

Izabela-Chamczyk "Torn" (fot. Materiały prasowe/Elektrownia Radom)

Wśród zakupionych są prace: Ryszarda Waśki, Andrzeja Dłużniewskiego, Zdzisława Sosnowskiego, Mirosława Filonika, Janusza Bałdygi, Moniki Drożyńskiej, Pawła Bownika, Karola Radziszewskiego, Izabeli Chamczyk i Martyny Czech.

Wpisują się w strategię

Zakupione w 2022 r. prace dzieła doskonale wpisują się w strategię rozbudowy kolekcji Elektrowni, niektóre z nich są szczególnie ważne dla sztuki i kultury polskiej. - Reprezentują także różne dyscypliny, praktyki i postawy artystyczne. Wszystkie też budują nowe relacje i konteksty z pracami znajdującymi się już w kolekcji. Ich zakup wprowadza nowe wątki i jakości do kolekcji, zwiększając tym samym jej atrakcyjność - wyjaśnia Romuald K. Bochyński z Elektrowni.

 Głównym celem zakupów jest też ukazanie pewnej ciągłości i atrakcyjności postawy artystycznej, wyrosłej z ducha awangardy, która, co oczywiste, przejawia się w innych językach w twórczości już trzech pokoleń.

Dzięki poczynionym zakupom Elektrownia realizuje strategiczne cele: rozbudowuje reprezentację neoawangardy, poszerzając spektrum jej problematyki, rozbudowuje też dział fotografii i nowych mediów oraz reprezentację polskiej sztuki lat 90., a także pokazuje twórczość artystów debiutujących po 2000 r.

Pierwszy i drugi z tych celów są jednocześnie realizowane poprzez zakupy zwartego czasowo zespołu fotografii – reprezentujących bardzo wysoki poziom artystyczny - często emblematycznych dla polskiego (trans)medializmu lat 70.,  W tym zestawie mieszczą się ikoniczne dla polskiej sztuki tego okresu prace Ryszarda Waśki czy Andrzeja Dłużniewskiego Zostały też zarysowane inne postawy, uzewnętrzniane innym językiem – postawy krytyczne wobec kultury masowej (Zdzisław Sosnowski). Podkreślenia wymaga fakt, ze wspomniane prace są zarówno reprezentatywne dla twórczości ich autorów dekady lat 70., ale także dla obrazu polskiej fotografii progresywnej tego okresu.

Urodzeni po 1980 r.

W grupie fotografii znajdują się też prace młodszych artystów, urodzonych po 1980 r.: Karola Radziszewskiego i Pawła Bownika. Pierwszy z nich porusza problem obecności twórców polskiej neoawangardy na światowym rynku sztuki współczesnej, krytycznie odnosząc się mechanizmów nim rządzących, które według artysty są dla twórców tworzących w latach 70. w państwach Europy Środkowo-Wschodniej wykluczające. Z kolei Bownik porusza kwestie ekologiczne, zwracając uwagę na konieczność ochrony przyrody i coraz większą ilość gatunków wymierających, które  następne pokolenia będą mogły oglądać tylko dzięki dokumentacji. Po raz pierwszy od wielu lat zakupiono też filmy – tym razem dwa filmy autorstwa Izabeli Chamczyk;  pierwszy z nich porusza problem relacji między twórcą a światem instytucji upowszechniania kultury, drugi natomiast jest zapisem performensu autorki w irańskiej galerii.

Znaki, figury i makatki

Oprócz fotografii zakupiono też dwie kompozycje rzeźbiarskie. Pierwsza z nich to praca Mirosława Filonika, będąca autorską rekonstrukcją w skali 1:10 niezachowanego oryginału z lat. 80., charakterystycznego dla dominującego wtedy nurtu nowej ekspresji. Kompozycja Bałdygi pochodzi z lat 80. i wykorzystuje potencjał znaczeniowy popularnych znaków i figur, w tym przypadku jest to praca na schemacie krzyża greckiego. Do kolekcji trafiły też makatki Moniki Drożyńskiej, w których artystka porusza doświadczenie lock downu z czasu pandemii, a także zajmuje się problem percepcji poezji wieszczów we współczesnym społeczeństwie. Do działu malarstwa nabyto dwa obrazy Martyny Czech, najmłodszej w gronie zakupionych, która w ekspresyjny sposób przenosi na płótno świat swoich emocji.

Źródło: MCSW Elektrownia

Chodzi np. o nagłą utratę pracy, mienia lub zdrowia w wyniku pożaru czy zdarzenia losowego. jednak liczba zaświadczeń dla osób spełniających te warunki jest ograniczona. Aby sprawdzić dostępność i otrzymać zaświadczenie, należy zgłosić się bezpośrednio do pracownika sklepu socjalnego w Radomiu przy ul. Warzywnej 23 lub zadzwonić pod numer 608 487 904 w godz. 10-15 w dni powszednie.

Jeśli z uwagi na pandemię lub stan zdrowia senior lub osoba niepełnosprawna nie może zrobić zakupów samodzielnie, może skorzystać z pomocy bliskich, opiekunów lub wolontariuszy Fundacji “Droga życia”. W celu sprawdzenia dostępności wolontariuszy, należy zadzwonić pod numer 608 487 904.

Osoby, które aktualnie korzystają ze wsparcia Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej mogą nadal zgłaszać się o wydanie zaświadczeń uprawniających do zakupów w sklepie socjalnym do pracownika socjalnego z wybranego zespołu pracy socjalnej właściwego ze względu na miejsce zamieszkania. Szczegółowa lista zespołów pracy socjalnej w Radomiu dostępna jest na stronie http://www.mops.radom.pl/

Przypomnijmy: sklep socjalny przy ul. Warzywnej 23 w Radomiu czynny jest w poniedziałki i czwartki w godzinach od 12 do 17, a we wtorek, środę i piątek w godzinach od 10 do 15. Placówka oferuje artykuły po niskich cenach.

Źródło: UM Radom

Elżbieta (1934) i Emil (1931) Cieślarowie, Karuzela postaw. Obiekt III – mały Luwr, 1993, drewno, metal, plastik, plexiglas,

Jak wyjaśnia Kinga Maszczyńska z Elektrowni, tegoroczne zakupy dzieł, z których wiele to prace szczególnie ważne dla sztuki i kultury polskiej, doskonale realizują strategię rozbudowy zbiorów instytucji, opracowaną przez Romualda K. Bochyńskiego. Reprezentują różne dyscypliny, praktyki i postawy artystyczne oraz budują nowe relacje i konteksty z pracami znajdującymi się już w zbiorach. Zakup tych prac wprowadza także nowe wątki i jakości do kolekcji, zwiększając tym samym jej atrakcyjność. Głównym celem obecnych zakupów jest ukazanie ciągłości i żywotności postawy artystycznej, wyrosłej z ducha awangardy, która, co oczywiste, przejawia się w innych językach w twórczości już trzech pokoleń.

Trzy cele strategiczne

Zakup prac realizuje ważne cele strategiczne: rozbudowę reprezentacji neoawangardy, poszerzanie spektrum jej problematyki; poszerzenie zespołu fotografii i nowych mediów; wzmocnienie reprezentacji polskiej sztuki lat 90., a także pokazanie twórczości artystów debiutujących po 2000 roku.

Pierwszy i drugi z tych celów są jednocześnie realizowane poprzez zakupy zwartego czasowo zespołu fotografii – reprezentujących bardzo wysoki poziom artystyczny – często emblematycznych dla polskiego (trans)medializmu lat 70., ukazujących szerokie spektrum postaw krytyczno-analitycznych czy też analityczno-konceptualnych wobec mediów fotografii i raczkującego  wtedy video. W tym zestawie mieszczą się ikoniczne dla polskiej sztuki tego okresu prace Józefa Robakowskiego czy Andrzeja Lachowicza. Zostały też zarysowane inne postawy, uzewnętrzniane innym językiem – postawy krytyczne (rysunek i obiekt Elżbiety i Emila Cieślarów, lightbox Wincentego Dunikowskiego-Duniko), a także wątki feministyczne (Teresa Tyszkiewicz). Wspomniane prace są zarówno reprezentatywne dla twórczości ich autorów dekady lat 70., ale także dla obrazu polskiej sztuki progresywnej tego okresu.

Fotografie z ducha anarchii i rewolty

W grupie fotografii znajdują się też prace, które w pewien sposób wyrastają z ducha anarchii i rewolty awangardy i krytycznego nurtu neoawangardy. Z pewnością w nurcie kontrkultury mieści się praca Adama Rzepeckiego, członka grupy Łódź Kaliska. Z kolei zakup dwóch prac Zbigniewa Libery z cyklu "Co robi łączniczka?" (istotnego w twórczości autora, jednego z najbardziej znanych i ważnych artystów polskich aktywnych po 1980 roku) jest realizacją rekonstrukcji tzw. nurtu sztuki krytycznej w kolekcji Elektrowni, a także poszerzeniem reprezentacji fotografii. Pozyskane prace dobrze korespondują z istniejącymi już w kolekcji dziełami innych przedstawicieli tego nurtu, np. Anny Baumgart czy  Katarzyny Górnej, uczytelniając jednocześnie zróżnicowanie postaw i strategii artystycznych we wspomnianym nurcie. Ostatnią fotografią w tej grupie jest praca Oskara Dawickiego, znakomicie ilustrująca postawę autora wobec świata i sztuki: anarchizującą, wyrażającą się często w stosowaniu przewrotnych gestów, ironii, ale też nie pozbawioną humoru.

Tradycyjne dyscypliny

Oprócz fotografii Elektrownia zakupiła też prace reprezentujące tradycyjne dyscypliny – malarstwo i rysunek. Z trzech pozyskanych obrazów Jadwigi Sawickiej dwa pierwsze pochodzą z II połowy lat 90. W tamtym okresie artystka malowała przedstawienia ubrań, które opatrywała komentarzami. Potem zaczęła w swoim malarstwie rozdzielać te dwa przedstawienia – powstawały cykle obrazów „ubraniowe” i „tekstowe”, oba emblematyczne dla tej fazy twórczości Sawickiej. Dzięki zakupom oba te cykle są reprezentowane w kolekcji.

Ostatnią pozycją na liście zakupowej jest wielkoformatowy rysunek przedstawiciela najmłodszego pokolenia autorów Mariusza Tarkawiana. Autor jest zapewne najlepiej znanym rysownikiem swojego pokolenia w Polsce, którego prace znajdują się już w prestiżowych muzeach. Zakupiony rysunek jest reprezentatywny dla obecnej fazy twórczości autora.

kat

Fot. Materiały prasowe/MCSW Elektrownia

Do zdarzenia doszło kilka dni temu w nocy w okolicy dworca kolejowego w Radomiu. - Dwaj sprawcy ukradli 44-latkowi saszetkę, w której były m.in. karta bankomatowa, pieniądze i klucze, po czym uciekli. Następnie wykorzystując skradzioną kartę dokonali kilku płatności w sklepie kupując m.in. alkohol i papierosy. Zwróciło to uwagę pracowników sklepu, którzy poinformowali policję. Krótko po tym policjanci zatrzymali dwóch mężczyzn w wieku 34 i 39 lat. Obaj byli nietrzeźwi i trafili do policyjnej celi. Po wytrzeźwieniu przedstawiono im zarzuty i teraz odpowiedzą za kradzież i kradzież z włamaniem. Grozi im kara do 10 lat pozbawienia wolności - relacjonuje Justyna Leszczyńska z KMP w Radomiu.

kat