fot. Materiały prasowe/Muzeum Witolda Gombbrowicza

W tym roku do Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza zgłoszonych zostało 120 książek. To najwięcej w historii nagrody. Było wśród nich dużo zbiorów opowiadań, sporo prozy autobiograficznej, autofikcji. Jak zdradza Jerzy Franczak, przewodniczący jury, stosunkowo niewiele było czystej, gatunkowej prozy, częściej były to to „gatunki zmieszane”, zmącone, hybrydy.

Spośród wszystkich zgłoszeń kapituła wybrała szesnaście książek. To tzw. „krótka lista”. Znalazły się na niej: Marcin Oskar Czarnik "Trzy dni, trzy noce", wyd. Filtry, Marcin Czub "Natura dziury", wyd. Ha!art, Maciej Dobosiewicz "Laszowanie", wyd. Nisza, Dorota Grabek "Zmartwychwstanki", wyd. Czarne, Michał Kłodawski "Bóg Zero Jeden", Wydawnictwo IX, Emila Konwerska "Rzeczy robione specjalnie", wyd. ArtRage, Arek Kowalik "Dźwięki ptaków", wyd. ArtRage, Paweł Kozioł "Azard", wyd. Okoniny, Karolina Krasny "Strefa II",  wyd. Convivo, Zofia Lorek "Stany przejściowe", wyd. Drzazgi, Aleksandra Paduch "Trzewia", wyd. Czarne, Kamil Piwowarski "Droga w górę, droga w dół", wyd. Austeria,  Marek Rosłan "Robale", wyd. Nisza, Paweł Rzewuski "Krzywda", wyd. ArtRage, Ishbel Szatrawska "Wyrok", wyd. Cyranka, Ewa Tondys-Kohmann "Łupiny", wyd. Wydałem. 

Pewien sygnał

Przy ocenie jury, jak zdradzają jego członkinie i członkowie, brało wiele różnych rzeczy. 

- Patrzyliśmy na te zgłoszenia nie tylko jak na pojedyncze książki, ale także jak na pewien sygnał. „Debiutant” oznacza, że jest to prawdopodobnie pierwsza książka, ale nie ostatnia. Dlatego spoglądaliśmy czasem na zalążki stylu, zalążki tematu, coś, co już jest podejmowane, ale może zostać rozwinięte w większy koncept. To także był czynnik, który zwracał naszą uwagę – mówi Joanna B. Bednarek, członkini kapituły.

Jednocześnie wybrana lista jest, w pewnym stopniu, reprezentacją tego, co obecnie dzieje się na rynku wydawniczym. - Staraliśmy się patrzeć na nią tak, żeby ułożyć opowieść o jak najszerszym spektrum tego, co się dzieje teraz na rynku, wśród debiutów, o tym, jakie książki się ukazują i co chcą opowiedzieć, jaką część świata chcą zagospodarować – wyjaśnia Weronika Murek, członkini kapituły.

Wprowadzenie do regulaminu nagrody „krótkiej listy” miało być wskazaniem dla czytelników, pewną podpowiedzią, po które książki warto sięgnąć.

Dziwna i osobna

- Na tej liście, którą przygotowaliśmy znajdują się bardzo różne rzeczy. Mamy nadzieję, że ktoś „wydziubie” dla siebie to, co jego akurat interesuje. Jest tam powieść S-F, są przedziwne groteskowe prozy, są opowiadania współczesne, więc to mogą być też takie punktowe rekomendacje – uważa Jerzy Franczak, przewodniczący kapituły Nagrody Literackiej im. Witolda Gombrowicza.  

Jerzy Franczak zwraca jednocześnie uwagę na oryginalność wypowiedzi autorów i autorek, których wskazało jury. - Połowa książek, które znalazły się na naszej liście jest dziwna, osobna, samoswoja. Trudno zestawić je z czymkolwiek innym. To stanowi osobną wartość – podkreśla Franczak.

Opętani literaturą

Laureatkę bądź laureata Nagrody Gombrowicza poznamy we wrześniu podczas festiwalu Opętani Literaturą, który co roku odbywa się w Radomiu.

Nagroda przyznawana jest za debiut, rozumiany jako pierwsza lub druga książka danego autora, napisana prozą artystyczną w języku polskim. Nagroda została ustanowiona w 2015 r. przez samorząd Radomia, a przyznana została po raz pierwszy rok później.

Główna nagroda to 40 tys. zł. Dzięki wsparciu Samorządu Mazowsza, od kilku edycji wszyscy nominowani otrzymują wyróżnienia w wysokości po 5 tys. zł.

W ramach nagrody jury przyznaje także wyróżnienie w postaci rezydencji literackiej w Vence na południu Francji. W tej miejscowości ostatnie lata życia spędził Witold Gombrowicz.

W skład kapituły wchodzą wybitni znawcy literatury: Joanna B. Bednarek, Weronika Murek, Katarzyna Sawicka-Mierzyńska, Jerzy Franczak (przewodniczący), Piotr Kofta, Janusz Margański i Piotr Sadzik. Sekretarzem kapituły jest Tomasz Tyczyński.

kat