Jakie leki warto zabrać ze sobą? Jak je bezpiecznie przewozić podczas upałów? O czym najczęściej zapominamy kompletując apteczkę? Na te pytania odpowiada Zuzanna Firkowska-Kopeć, kierownik Apteki Szpitalnej Radomskiego Szpitala Specjalistycznego.

Przemyślana, a nie dopełniona

- Podstawowa wakacyjna apteczka powinna być dostosowana do miejsca wyjazdu, długości pobytu oraz wieku i stanu zdrowia uczestników podróży. Są jednak elementy, które warto mieć ze sobą zawsze. Podstawą są przede wszystkim leki przyjmowane na stałe. Warto zabrać ich zapas na kilka dodatkowych dni, na wypadek opóźnień w podróży czy nieprzewidzianych sytuacji - wyjaśnia Zuzanna Firkowska-Kopeć, kierownik Apteki Szpitalnej Radomskiego Szpitala Specjalistycznego.

Oprócz nich w apteczce powinny znaleźć się także leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, preparaty stosowane przy biegunce i odwodnieniu, leki przeciwhistaminowe na reakcje alergiczne, środki do dezynfekcji ran, plastry, jałowe gaziki, bandaż elastyczny oraz termometr. Przydatne będą również preparaty chroniące przed promieniowaniem słonecznym, środki odstraszające owady, preparaty łagodzące skutki ukąszeń oraz oparzeń słonecznych. Warto pamiętać także o pęsecie do usuwania kleszczy lub drzazg oraz nożyczkach z zaokrąglonymi końcówkami.

- Najważniejsza zasada brzmi: apteczka powinna być przemyślana, a nie przepełniona. Nie chodzi o zabranie całej domowej apteki, ale o przygotowanie się na najczęstsze sytuacje - podkreśla ekspertka.

Wyjazd z dziećmi wymaga większego przygotowania

Rodzinne wakacje z najmłodszymi wymagają jeszcze dokładniejszego zaplanowania wyposażenia apteczki.

- Podróż z dziećmi wymaga nieco większego przygotowania, ponieważ u najmłodszych infekcje, gorączka czy odwodnienie mogą rozwijać się szybciej. Obowiązkowo należy zabrać odpowiednie do wieku leki przeciwgorączkowe i przeciwbólowe - najlepiej w postaci dobrze tolerowanej przez dziecko, np. syropu lub czopków. Niezbędne są także doustne preparaty nawadniające na wypadek biegunki lub wymiotów - - wyjaśnia Zuzanna Firkowska-Kopeć. 

Jeżeli dziecko źle znosi podróż, warto mieć przy sobie preparaty łagodzące objawy choroby lokomocyjnej. W apteczce nie powinno również zabraknąć środków dezynfekujących, plastrów oraz preparatów łagodzących skutki ukąszeń owadów.

- Jeżeli dziecko choruje przewlekle, należy zabrać wszystkie stosowane leki oraz upewnić się, że ich ilość wystarczy na cały wyjazd. Warto również mieć przy sobie plan leczenia lub krótką informację o chorobie - szczególnie podczas wyjazdów zagranicznych - zaznacza farmaceutka. Przypomina również, że nie każdy lek stosowany przez dorosłych nadaje się dla dzieci, a dawkowanie zawsze powinno być dostosowane do wieku i masy ciała dziecka.

Wysokie temperatury a skuteczność leków

Lato oznacza także wysokie temperatury, które mogą negatywnie wpływać na trwałość wielu preparatów.

- Większość preparatów należy przechowywać w temperaturze poniżej 25 st. C lub 30 st. C – zgodnie z informacją znajdującą się w ulotce. Nie powinny być pozostawiane w nagrzanym samochodzie ani wystawiane na bezpośrednie działanie promieni słonecznych - wyjaśnia kierownik Apteki Szpitalnej Radomskiego Szpitala Specjalistycznego.

Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku leków wymagających przechowywania w lodówce, takich jak niektóre insuliny czy leki biologiczne. Podczas podróży powinny być przewożone w specjalnych torbach termoizolacyjnych z wkładami chłodzącymi; pamiętajmy jednocześnie, aby preparat nie miał bezpośredniego kontaktu z zamrożonym wkładem.

Ekspertka zwraca również uwagę, że jeśli lek zmieni kolor, konsystencję lub zapach albo jego opakowanie ulegnie uszkodzeniu, nie należy go stosować bez wcześniejszej konsultacji
z lekarzem lub farmaceutą.

Jak bezpiecznie przewozić leki?

Sposób transportowania leków również ma znaczenie dla zachowania ich właściwości.

- Podczas podróży samochodem najlepiej przewozić je wewnątrz klimatyzowanego pojazdu,
a nie w bagażniku, gdzie temperatura może osiągać nawet 50–60°C. W przypadku podróży samolotem najważniejsze leki powinny znajdować się w bagażu podręcznym, zwłaszcza jeśli są przyjmowane regularnie lub ich brak mógłby stanowić zagrożenie dla zdrowia – podkreśla Zuzanna Firkowska-Kopeć.

Leki najlepiej pozostawić w oryginalnych opakowaniach z etykietą. W przypadku preparatów wydawanych na receptę, szczególnie zawierających substancje kontrolowane, warto mieć przy sobie receptę lub zaświadczenie od lekarza, zwłaszcza podczas podróży poza Unię Europejską. Przed wyjazdem warto również sprawdzić przepisy obowiązujące w kraju docelowym, ponieważ niektóre leki dopuszczone do obrotu w Polsce mogą podlegać ograniczeniom przy wwożeniu do konkretnego kraju.

Pamiętajmy o podstawach

Jak podkreśla farmaceutka, wiele osób przygotowuje apteczkę dopiero tuż przed wyjazdem, przez co pomija podstawowe czynności.

- Najczęściej zapominamy o sprawdzeniu terminów ważności leków i materiałów opatrunkowych. Zdarza się, że apteczka jest dobrze wyposażona, ale większość preparatów jest już przeterminowana - mówi Zuzanna Firkowska-Kopeć. Przypomina także, że przeterminowanych leków nie należy stosować. - Po upływie terminu ważności producent nie gwarantuje już pełnej skuteczności ani bezpieczeństwa stosowania preparatu. W niektórych przypadkach lek może po prostu działać słabiej, ale zdarzają się również sytuacje, w których dochodzi do zmian chemicznych wpływających na jego właściwości – wyjaśnia kierownik apteki.

Źródło: Radomski Szpital Specjalistyczny