Oryginalny przystanek autobusowy w Orońsku. Na dachu jest… rzeźba pioniera budowy dróg bitych
Z niezwykłego przystanku autobusowego mogą korzystać – i podziwiać go – podróżni z Orońska (i okolic). Pełni on funkcję praktyczną, użytkową i jest zarazem rzeźbą. Przedstawia ona Franciszka Ksawerego Christianiego, inżyniera i pioniera budowy dróg bitych w Królestwie Polskim.
O nietypowej budowli poinformowało Centrum Rzeźby Polskiej, które jest inicjatorem powstania rzeźby. Jak czytamy we wpisie CRP na Facebooku: "Franciszek Christiani zajmuje ważne miejsce w historii Orońska. To dzięki jego działalności Orońsko znalazło się na jednym z ważnych szlaków komunikacyjnych epoki. Drogi projektowane i budowane pod jego kierunkiem należały do najnowocześniejszych w Europie. Odpowiadał m.in. za przebieg traktu z Grójca przez Radom w stronę Krakowa, trasę Warszawa - Brześć oraz przebieg traktu lubelskiego po prawej stronie Wisły.
Christiani wprowadzał także rozwiązania, które poprawiały bezpieczeństwo i komfort podróżowania. To za jego czasów na polskich drogach pojawiły się m.in. słupki milowe, tablice z nazwami miejscowości, nasypy w miejscach podmokłych oraz zabezpieczenia przy niebezpiecznych odcinkach dróg".
Jak dowiadujemy się autorem przystanku w formie funkcjonalnej rzeźby przestrzennej jest Jerzy Dobrzański – rzeźbiarz i designer, który w swojej pracy często wykorzystuje przestrzeń publiczną jako miejsce prezentacji sztuki. Za swoje projekty otrzymał m.in. nagrody Must Have na Łódź Design Festival oraz Top Design Award na Arena Design w Poznaniu.
Rzeźba i mapa
Na zadaszeniu przystanku znajduje się rzeźba przedstawiająca Christianiego, a na ścianie – mapa dróg z okresu Królestwa Polskiego. Jest również tablica z informacjami o jego postaci i dokonaniach. Przy rzeźbie umieszczono także informację przygotowaną z myślą o osobach ze szczególnymi potrzebami.
Przystanek łączy więc funkcję użytkową z rzeźbą i historią miejsca. Można z niego korzystać na co dzień, a przy okazji dowiedzieć się więcej o Christianim i jego znaczeniu dla Orońska.
"To przykład realizacji, w której rzeźba trafia bezpośrednio do przestrzeni, z której na co dzień korzystają mieszkańcy. Nie trzeba przychodzić do galerii czy muzeum, żeby się z nią spotkać" - podkreśla CPR w Orońsku.
"Realizacja wpisuje się w założenia programu „Rzeźba w przestrzeni publicznej”, w ramach którego powstają i są prezentowane dzieła związane z przestrzenią wspólną i lokalnymi społecznościami.
O rzeźbie w przestrzeni publicznej, jej miejscu w codziennym otoczeniu i realizacjach takich jak ta będziemy rozmawiać podczas V Kongresu „Rzeźba w przestrzeni publicznej”, który odbędzie się 14–15 października 2026 roku w Szczecinie" - dowiadujemy się z mediów społecznościowych.
Bożena Dobrzyńska
Zdjęcia: Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku










